CHUYÊN ĐỀ BỒI DƯỠNG KIẾN THỨC QUỐC PHÒNG ĐỐI TƯỢNG 4

Trong thực tiễn, Đảng và Nhà nước đã kịp thời xây dựng, ban hành và tổ chức triển khai thực hiện các nghị quyết, luật, nghị định về lãnh đạo, chỉ đạo,điều hành xây dựng khu vực phòng thủ

I CƠ SỞ KHOA HỌC XÂY DỰNG ĐƯỜNG LỐI, QUAN ĐIỂM CỦA ĐẢNG, CHÍNH SÁCH, PHÁP LUẬT CỦA NHÀ NƯỚC VÊ QUỐC PHÒNG,

AN NINH

1 Chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh về quốc phòng, an ninh

a) Chủ nghĩa Mác - Lênin về quốc phòng, an ninh

Quốc phòng và an ninh là vấn đề có vị trí, vai trò cực kỳ quan trọng đối với mọiquốc gia, dân tộc độc lập, có chủ quyền Trong lịch sử của nhân loại, giai cấp nàogiữ địa vị thống trị xã hội cũng đều coi trọng củng cố quốic phòng, an ninh, xâydựng lực lượng vũ trang, chăm lo phòng thủ quốc gia, giữ vững độc lập, chủquyền, toàn vẹn lãnh thổ của đất nước

Trong sự nghiệp cách mạng của giai cấp vô sản và của các dân tộc bị áp bức, sựnghiệp đấu tranh giành và giữ chính quyền luôn gắn bó mật thiết với nhau TrongTuyên ngôn của Đảng Cộng sản năm 1848, c Mác và Ph Ăngghen những ngườisáng lập ra chủ nghĩa cộng sản khoa học đã khẳng định: dưới sự lãnh đạo của ĐảngCộng sản, giai cấp công nhân liên minh chặt chẽ với giai cấp nông dân, dùng bạolực cách mạng để đập tan bộ máy thống trị của giai cấp tư sản, lập nên nhà nướccủa giai cấp vô sản, dùng nhà nước đó làm công cụ để bảo vệ và xây dựng chế độ

xã hội mới; để thực hiện thắng lợi nhiệm vụ đó, giai cấp vô sản tất yếu phải tổ chức

và sử dụng lực lượng vũ trang cùng với nhân dân lao động đế giành và giữ chínhquyền, bảo vệ thành quả cách mạng Trong cuộc cách mạng vô sản ở Paris năm

1871, các đội tự vệ công nhân đã giữ vai trò nòng cốt trong khởi nghĩa vũ tranggiành chính quyền thắng lợi ở thủ đô nước Pháp, thiết lập nên hình thức nhà nước

xã hội chủ nghĩa đầu tiên trên thế giới là Công xã Paris Cuộc cách mạng vô sản

này đã bị chính quyền tư sản đàn áp đẫm máu và bị dập tắt sau hơn hai tháng tồntại, nhưng thắng lợi và thất bại của Công xã Paris đã để lại cho giai cấp vô sản thếgiới nhiều bài học kinh nghiệm quý báu về xây dựng, tổ chức và sử dụng lực lượng

vũ trang để khởi nghĩa vũ trang, giành và giữ chính quyền, bảo vệ thành quả cáchmạng Tuy nhiên, trong nửa cuối thế kỷ XIX trên thế giới chưa có cuộc cách mạng

vô sản nào thành công hoàn toàn và thiết lập được chính quyền cách mạng trênphạm vi cả nước Thực tiễn cách mạng đó chưa cho phép Mác và Ăngghen pháttriển sâu hơn lý luận về xây dựng, tổ chức và sử dụng lực lượng vũ trang sau khigiành chính quyền, lý luận về Đảng Cộng sản lãnh đạo, Nhà nước xã hội chủ nghĩaquản lý, điều hành sự nghiệp quốc phòng, an ninh

Kế thừa và phát triển tư tưởng của Mác và Ăngghen, đầu thế kỷ XX, V.I Lênin

đã cùng Đảng Bônsêvích lãnh đạo cuộc khởi nghĩa vũ trang thắng lợi, thành lậpnên Nhà nước Xô viết - hình thức nhà nước xã hội chủ nghĩa thứ hai trên thế giới.Nhận thức sâu sắc vị trí, vai trò của quốc phòng, an ninh đối với việc bảo vệ nhữngthành quả của cuộc Cách mạng Tháng Mười năm 1917, Lênin đã cùng ĐảngBônsêvích (sau là Đảng Cộng sản Liên Xô) lãnh đạo Nhà nước Xô viết thành lậpHồng quân Công Nông và lực lượng an ninh cách mạng, tổ chức thực hiện công

cuộc phòng thủ đất nước Người chỉ rõ: "Môt cuôc cách mạng chỉ có giá trị khi nào nó biết tự vệ, nhưng không phải cách mạng có thê biết ngay được cách tự vệ",

"chính vì chúng ta chủ trương bảo vệ Tổ quốc, nên chúng ta đòi hỏi phải có môt thái đô nghiêm túc đối với vấn đề khả năng quốc phòng và đối với vấn đề chuẩn bị

chiến đấu của nước nhà'' 1 , "Hãy chăm lo đến khả năng quốc phòng của nước ta và của Hồng quân như chăm lo đến con ngươi trong mắt mình” 2 Trong học thuyết về

bảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa, về xây dựng lực lượng quân đội và an ninh kiểumới của giai cấp công nhân, Lênin đã chỉ rõ: nguyên tắc cơ bản nhất là Đảng Cộngsản phải lãnh đạo sự nghiệp quốc phòng và an ninh, lãnh đạo chặt chẽ lực lượngquân đội và an ninh trong mọi tình huống; động viên sức mạnh toàn diện của đấtnước, phát huy vai trò của quần chúng nhân dân, của chế độ xã hội chủ nghĩa lànguồn gốc sức mạnh để bảo vệ Tổ quốc

b) Tư tưởng Hồ Chí Minh về quốc phòng, an ninh

Dựng nước phải đi đôi với giữ nước là một vấn đề có tính quy luật đã đượcchứng minh trong lịch sử tồn tại và phát triển hàng nghìn năm của dân tộc ViệtNam Lịch sử phát triển của cách mạng Việt Nam cũng chứng minh một vấn đề cótính quy luật là xây dựng chủ nghĩa xã hội phải đi đôi với bảo vệ Tổ quốc xã hộichủ nghĩa; sự nghiệp quốc phòng, an ninh, bảo vệ Tổ quốc phải đặt dưới sự lãnhđạo chặt chẽ của Đảng, quản lý điều hành của Nhà nước, phát huy quyền làm chủcủa nhân dân

Ngay từ khi mới ra đời, trên cơ sở quán triệt các quan điểm của chủ nghĩa Mác Lênin về giai cấp và đấu tranh giai cấp, về bạo lực cách mạng, trong Chính cươngvắn tắt, Sách lược vắn tắt tháng 2 năm 1930 lãnh tụ Hồ Chí Minh và Đảng Cộng

-sản Việt Nam đã đề ra mục tiêu, nhiệm vụ "Tổ chức ra quân đôi công nông'' Luận cương chính trị tháng 10 năm 1930 của Đảng xác định "vũ trang cho công nông",

"tổ chức đôi tự vệ công nông" Đại hội Đảng lần thứ nhất tháng 3 năm 1935 đã ra nghị quyết về tổ chức và lãnh đạo tự vệ thường trực, trong đó đã chỉ rõ "Công nông tự vệ đôi đặt dưới quyền chỉ huy thống nhất của Trung ương quăn ủy Đảng Công sản”, "luôn giữ quyền chỉ huy nghiêm ngặt của Đảng trong tự vệ thường trực".

Sau Cách mạng Tháng Tám thành công, đất nước ta ở vào thế phải đôi phó với

cả thù trong giặc ngoài, nhiều khó khăn chồng chất, Chủ tịch Hồ Chí Minh và

Trung ương Đảng đã chủ trương "vừa kháng chiến, vừa kiến quốc", với đường lối kháng chiến "toàn dân, toàn diện, trường kỳ", từng bước tạo nên sự chuyển hoá cả

về thế, thời và lực để đánh bại thực dân Pháp xâm lược

Trong kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, Chủ tịch Hồ Chí Minh và Đảng ta đã đề

ra đường lối tiến hành đồng thời hai nhiệm vụ chiến lược ''xây dựng và bảo vệ miền Bắc xã hôi chủ nghĩa, đấu tranh giải phóng miền Nam", tăng cường sự lãnh đạo của

Đảng và điều hành của Chính phủ để động viên toàn dân củng cố quốc phòng, an ninh

ở miền Bắc, bảo vệ vững chắc hậu phương lớn, chi viện và phát triển lực lượng vũtrang giải phóng ở miền Nam, từng bước đánh bại các chiến lược chiến tranh của đếquốc Mỹ, giành được độc lập tự do và thống nhất Tổ quốc

Sau Đại thắng mùa Xuân 1975, trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc xãhội chủ nghĩa, Đảng ta luôn xác định: tăng cường quốc phòng, an ninh là nhiệm vụtrọng yếu thường xuyên của Đảng và Nhà nước, của toàn dân và toàn quân ta; sựnghiệp quốc phòng, an ninh, bảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa phải đặt dưới sự lãnhđạo chặt chẽ của Đảng Chính do luôn giữ vững và tăng cường sự lãnh đạo của Đảng

1 v.l Lênin, Toàn tập, tập 35, Nxb Tiến bộ, Matxkva, 1978, tr 480-481.

đối với quốc phòng và an ninh, bảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa, dân tộc ta đã tránh

không bị cuốn vào vòng xoáy của "thảm họa địa - chính trị khủng khiếp nhất thế kỷ XX' làm sụp đổ chế độ xã hội chủ nghĩa ở Liên Xô và các nước Đông Âu, mà còn thu

được những thành tựu to lớn và có ý nghĩa lịch sử trong công cuộc đổi mới đất nướctheo định hướng xã hội chủ nghĩa

Theo tư tưởng Hồ Chí Minh và Đảng Cộng sản Việt Nam, sự nghiệp quốcphòng và an ninh là công cuộc phòng thủ đất nước, duy trì trạng thái ổn định củachế độ chính trị - xã hội, giữ vững độc lập, chủ quyền quốc gia, toàn vẹn lãnh thổcủa đất nước, trật tự an toàn xã hội, gồm tổng thể hoạt động đối nội và đối ngoạidưới sự lãnh đạo của Đảng, quản lý điều hành của Nhà nước và quyền làm chủ củanhân dân, tạo nên sức mạnh toàn diện, cân đối, trong đó sức mạnh quân sự là đặctrưng, lực lượng vũ trang là nòng cốt, nhằm bảo vệ toàn diện Tổ quốc xã hội chủnghĩa, giữ vững hoà bình, Ổn định để đất nước phát triển bền vững

2 Tình hình thế giới, khu vực và trong nước có liên quan đến quốc phòng,

an ninh

a) Tình hình thê giới và khu vực

Tình hình thế giới và khu vực trong thập kỷ đầu tiên của thế kỷ XXI đã cónhững biến động phức tạp, liên quan đến lĩnh vực quốc phòng và an ninh của ViệtNam Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội của

Đảng (bổ sung, phát triển năm 2011) nhận định: "Đặc điểm nổi bật trong giai đoạn hiện nay của thời đại là các nước có chế đô xã hôi và trình đô phát triển khác nhau cùng tồn tại, vừa hợp tác vừa đấu tranh, cạnh tranh gay gắt vì lợi ích quốc gia, dân tôc" 1 Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XI của Đảng dự báo tình hình thế giới, khu vực những năm sắp tới "Hòa bình, hợp tác và phát triển vẫn

là xu thế lớn, nhưng sẽ có những diễn biến phức tạp mới, tiềm ẩn nhiều bất trắc khó lường'' 2 Những căng thẳng, xung đột tôn giáo, sắc tộc, ly khai, chiến tranh cục

bộ, tranh chấp lãnh thổ, bạo loạn chính trị, can thiệp, lật đổ, khủng bố vẫn sẽ diễn

ra gay gắt Các yếu tố đe dọa an ninh phi truyền thống, tội phạm công nghệ caotrong các lĩnh vực tài chính - tiền tệ, điện tử - viễn thông, sinh học, môi trường còn tiếp tục gia tăng Cục diện thế giới đa cực ngày càng rõ hơn, xu thế dân chủhóa trong quan hệ quốc tế tiếp tục phát triển nhưng các nước lớn vẫn sẽ chi phốicác quan hệ quốc tế, thực hiện nền chính trị cường quyền, can dự vào công việc nội

Với bản chất phản động, chủ nghĩa đế quốc đứng đầu là đế quốc Mỹ tăng cườnghoạt động chống phá các nước xã hội chủ nghĩa và phong trào cách mạng thế giớinhằm thiết lập một trật tự thê giới mới do Mỹ cầm đầu Tiếp theo các cuộc chiếntranh vùng Vịnh năm 1991, chiến tranh Bancăng vào cuối những năm chín mươi,sau sự kiện 11-9 năm 2001 Mỹ và đồng minh đã lợi dụng cuộc đấu tranh chống

khủng bố để tiến hành các cuộc chiến tranh xâm lược ở Áp-ga-ni-xtan, I-rắc vàgần đây tạo cớ can thiệp vũ trang vào Li-bi, ngang nhiên chà đạp chủ quyền cácquốc gia, luật pháp quốc tế Hiện nay Mỹ đã có những điều chỉnh chiến lược: tăngcường hoạt động và sự hiện diện về quân sự ở khu vực châu Á - Thái Bình Dương;lôi kéo, tập hợp đồng minh trong khu vực nhằm kiềm chế các đối thủ chiến lược;đẩy mạnh các hoạt động đấu tranh phi vũ trang nhằm chống phá phong trào cáchmạng và nền độc lập, tự chủ của các quốc gia, dân tộc.

b) Tình hình trong nước

Những thành tựu to lớn của gần ba thập kỷ đổi mới đã tạo ra cho đất nước lực

và thế, sức mạnh tổng hợp lớn hơn nhiều so với trước Tuy nhiên, Nghị quyết Đại

hội đại biểu toàn quốc lần thứ XI của Đảng nhận định "nước ta đứng trước nhiều thách thức lớn, đan xen nhau, tác đông tổng hợp và diễn biến phức tạp, không thể coi thường thách thức nào Nguy cơ tụt hậu xa hơn về kinh tế so với nhiều nước trong khu vực và trên thế giới vẫn tồn tại Tình trạng suy thoái về chính trị, tư tưởng, đạo đức, lối sống của môt bô phận không nhỏ cán bô, đảng viên gắn với tệ quan liêu, tham nhũng, lãng phí vẫn nghiêm trọng, làm giảm sút niềm tin của nhân dân vào Đảng, Nhà nước Các thế lực thù địch tiếp tục thực hiện âm mưu "diễn biến hòa bình", gây bạo loạn lật đổ, sử dụng các chiêu bài "dân chủ", "nhân quyền" hòng làm thay đổi chế đô chính trị ở nước ta Trong nôi bô, những biêu hiện xa rời mục tiêu của chủ nghĩa xã hôi, "tự diễn biến'', "tự chuyển hóa" có những diễn biến phức tạp" 1

Đối với nước ta, mục tiêu chủ yếu của các thế lực thù địch là xoá bỏ sự lãnh đạocủa Đảng, tiến tới thủ tiêu chế độ xã hội chủ nghĩa ở nước ta; không loại trừ khảnăng địch có thể tìm cách tạo cớ để phát động tiến hành cuộc chiến tranh xâm lượckiểu mới đối với nước ta Đồng thời, những tranh chấp về chủ quyền lãnh thổ, tàinguyên và các vấn đề liên quan đến lợi ích quốc gia dân tộc trên biên giới, đặc biệttrên Biển Đông sẽ tiếp tục diễn ra gay gắt, phức tạp, tiềm ẩn nguy cơ xảy ra xungđột vũ trang hoặc chiến tranh Cuộc đấu tranh để xây dựng và bảo vệ Tổ quốc xãhội chủ nghĩa, bảo vệ những thành quả cách mạng hiện nay là cuộc đấu tranh giaicấp, đấu tranh dân tộc trong điều kiện mới diễn ra rất phức tạp, quyết liệt

3 Thực trạng quốc phòng, an ninh của Việt Nam

a) Những thành tựu

Bước vào thời kỳ đổi mới, đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nướctheo định hướng xã hội chủ nghĩa, Đảng ta đã kịp thời đề ra và giữ vững nhữngnguyên tắc trong lãnh đạo, chỉ đạo công cuộc đổi mới, đưa đất nước vượt qua khókhăn, thử thách, làm thất bại âm mưu, hành động chống phá của các thế lực thùđịch Trên cơ sở nhận định, đánh giá tình hình một cách khoa học, Đảng đã xácđịnh rõ phương hướng, nhiệm vụ, quan điểm chỉ đạo sự nghiệp quốc phòng và anninh, có nhiều đổi mới quan trọng trong tư duy, nhận thức, phát triển lý luận vềquốc phòng, an ninh, bảo vệ Tổ quốc: nhận thức toàn diện, đầy đủ hơn về mục tiêu

và nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc; nhận thức sâu sắc hơn về đối tác và đối tượng; xâydựng quan niệm mới về quốc phòng, an ninh, trong đó nổi bật là tính tổng hợp vềlực lượng và sức mạnh của nền quốc phòng toàn dân và nền an ninh nhân dân; pháttriển lý luận về xây dựng nền quốc phòng toàn dân và nền an ninh nhân dân, vềxây dựng khu vực phòng thủ tỉnh, thành phố vững chắc; kết hợp xây dựng thế trận

quốc phòng toàn dân với thế trận an ninh nhân dân, đáp ứng yêu cầu cả thời bình

và thời chiến Trong thực tiễn, Đảng và Nhà nước đã kịp thời xây dựng, ban hành

và tổ chức triển khai thực hiện các nghị quyết, luật, nghị định về lãnh đạo, chỉ đạo,điều hành xây dựng khu vực phòng thủ tỉnh, thành phố; tiếp tục hoàn thiện cơ chếlãnh đạo của Đảng đối với quân đội và công an, cơ chế lãnh đạo, quản lý điều hànhđất nước và địa phương trong các trạng thái quốc phòng và khi có chiến tranh; tiếnhành điều chỉnh tổ chức quân đội và công an; điều chỉnh bố trí chiến lược; triểnkhai xây dựng các khu kinh tế - quốc phòng trên các địa bàn chiến lược trọng yếu.Lực lượng vũ trang nhân dân Việt Nam được xây dựng vững mạnh về chính trị, tưtưởng và tổ chức Công tác quốc phòng, an ninh đạt được những thành tựu to lớn,giữ vững ổn định chính trị và môi trường hòa bình để xây dựng đất nước, bảo vệvững chắc độc lập, chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ, lợi ích quốc gia, dântộc, bảo vệ Đảng, Nhà nước, bảo vệ nhân dân và chế độ xã hội chủ nghĩa Nềnquốc phòng toàn dân, an ninh nhân dân được tăng cường, sức mạnh tổng hợp bảo

vệ Tổ quốc được nâng lên một bước

b) Những han chê

Sự lãnh đạo của một số cấp ủy đảng chưa ngang tầm với đòi hỏi của nhiệm vụcủng cố quốc phòng, an ninh, bảo vệ Tổ quốc Một bộ phận cán bộ, đảng viên, cấp

ủy đảng, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc và đoàn thể nhận thức về nhiệm vụ bảo vệ

Tổ quốc chưa đầy đủ, sâu sắc; chủ quan, mất cảnh giác, quan liêu, không gắn bó vớinhân dân, không nắm chắc tình hình, có nhiều sơ hở trong bảo vệ an ninh tư tưởng -văn hóa, an ninh kinh tế, an ninh thông tin, an ninh chính trị nội bộ, an ninh xã hội

và an ninh ở một số địa bàn, lĩnh vực quan trọng Thế trận quốc phòng toàn dân, thếtrận an ninh nhân dân, đặc biệt là "thế trận lòng dân" chưa được xây dựng vững chắctrên một số địa bàn trọng điểm Chất lượng tổng hợp, sức mạnh chiến đấu của cáclực lượng vũ trang có mặt còn hạn chế Trình độ, năng lực tổ chức chỉ huy, quản lý

bộ đội, công an, trình độ kỹ thuật, chiến thuật, khoa học - công nghệ chưa ngang tầmđòi hỏi của tình hình Chất lượng lực lượng dự bị động viên và dân quân tự vệ chưacao Chấn chỉnh tổ chức của các lực lượng vũ trang còn chậm Công nghiệp quốcphòng, an ninh chưa đáp ứng yêu cầu bảo đảm vũ khí, trang bị kỹ thuật cho lựclượng vũ trang trong tình hình mới Sức mạnh quốc phòng, an ninh chưa được đầu

tư phát triển ngang tầm nhiệm vụ Công tác nghiên cứu, dự báo về quốc phòng, anninh còn những hạn chế; công tác nắm địa bàn, nắm tình hình còn chủ quan, có lúccòn bị bất ngờ

4 Yêu cầu mới đối với sự nghiệp quốc phòng, an ninh

Thứ nhất, giữ vững độc lập dân tộc, chủ quyền quốc gia, thống nhất, toàn vẹn

lãnh thổ, tạo môi trường hoà bình, ổn định để xây dựng và phát triển bền vững đấtnước theo định hướng xã hội chủ nghĩa, thực hiện "dân giàu, nước mạnh, dân chủ,công bằng, văn minh" là mục tiêu cao nhất, nhiệm vụ chính trị quan trọng nhất của

sự nghiệp quốc phòng, an ninh, bảo vệ Tổ quốc

Thứ hai, tập trung đấu tranh làm thất bại mọi âm mưu, thủ đoạn "diễn biến hòa

bình", bạo loạn lật đổ, ly khai, "cách mạng màu" của các thế lực thù địch, đẩymạnh phòng, chống "tự diễn biến", "tự chuyển hóa" trong nội bộ, bảo vệ vững chắc

Tổ quốc xã hội chủ nghĩa

Thứ ba, chủ động phòng ngừa, sớm phát hiện và triệt tiêu những yếu tố có thể

dẫn đến xung đột vũ trang

Thứ tư, ngăn chặn và đẩy lùi nguy cơ chiến tranh; đồng thời sẵn sàng đối phó

thắng lợi với chiến tranh xâm lược kiểu mới của địch

II NỘI DUNG CƠ BẢN TRONG ĐƯỜNG LỐI, QUAN ĐIỂM CỦA ĐẢNG, CHÍNH SÁCH, PHÁP LUẬT CỦA NHÀ NƯỚC VÊ QUỐC PHÒNG&AN NINH

Đường lối, quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam về quốc phòng và an ninhđược thể hiện tập trung trong hệ thống văn kiện Đảng như Cương lĩnh, các nghịquyết, chỉ thị về quốc phòng và an ninh Chính sách, pháp luật của Nhà nước ViệtNam về quốc phòng, an ninh được thể hiện tập trung trong Hiến pháp, các đạo luật,nghị quyết của Quốc hội, pháp lệnh của ủy ban Thường vụ Quốc hội, nghị định củaChính phủ, thông tư của các bộ, ngành

Những nội dung cơ bản trong đường lối, quan điểm của Đảng, chính sách, phápluật của Nhà nước về quốc phòng, an ninh bao gồm các vấn đề cơ bản sau đây: anninh quốc gia, trật tự, an toàn xã hội là nhiệm vụ trọng yếu, thường xuyên củaĐảng, Nhà nước và toàn dân, trong đó Quân đội nhân dân và Công an nhân dânlàm nòng cốt

Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội của

Đảng (2011) xác định: "Mục tiêu, nhiệm vụ của quốc phòng, an ninh là bảo vệ vững chắc đôc lập, chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ của Tổ quốc, bảo vệ Đảng, Nhà nước, nhân dân và chế đô xã hôi chủ nghĩa, giữ vững hòa bình, ổn định chính trị, bảo đảm an ninh quốc gia và trật tự, an toàn xã hôi; chủ đông ngăn chặn, làm thất hại mọi âm mưu và hành đông chống phá của các thế lực thù địch với sự nghiệp cách mạng của nhân dân ta" 3

Nghị quyết Trung ương 8 khóa XI (2013) về Chiến lược bảo vệ Tổ quốc trong

tình hình mới xác định mục tiêu chung: "Bảo vệ vững chắc đôc lập, chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ của Tổ quốc; bảo vệ Đảng, Nhà nước, nhân dân và chế đô xã hôi chủ nghĩa; bảo vệ sự nghiệp đổi mới, công nghiệp hóa, hiện đại hóa; bảo vệ lợi ích quốc gia, dân tôc; bảo vệ an ninh chính trị, trật tự, an toàn xã hôi và nền văn hóa; giữ vững ổn định chính trị và môi trường hòa bình để xây dựng, phát triển đất nước theo định hướng xã hôi chủ nghĩa"4, đồng thời xác định 5 mục tiêu

cụ thể, 6 nhiệm vụ và giải pháp để thực hiện chiến lược bảo vệ Tổ quốc trong tìnhhình mới

Để thực hiện thắng lợi mục tiêu, nhiệm vụ quốc phòng, an ninh trong thời kỳ

mới, Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá đô lên chủ nghĩa xã hôi của Đảng xác định: "Tăng cường sự lãnh đạo tuyệt đối, trực tiếp về mọi mặt của Đảng,

sự quản lý tập trung thống nhất của Nhà nước đối với Quân đôi nhân dân, Công

an nhân dân và sự nghiệp quốc phòng, an ninh" 1

2 Nguyên tắc lãnh đạo của Đảng, yêu cầu quản lý của Nhà nước đối với quốc phòng, an ninh

a) Nguyên tắc lãnh đao của Đảng đối với quốc phòng, an ninh

3

- Đảng lãnh đạo tuyệt đối, trực tiếp về mọi mặt đối với sự nghiệp quốc phòng

và an ninh là nguyên tắc cơ bản được quy định trong Điều lệ Đảng và trong các

văn kiện Đảng nhiều nhiệm kỳ

Nguyên tắc này chỉ rõ: Đảng Cộng sản Việt Nam là lực lượng duy nhất lãnh đạo

sự nghiệp quốc phòng, an ninh, không chia quyền, không nhường quyền lãnh đạo

sự nghiệp quốc phòng, an ninh cho bất cứ một đảng phái, một tổ chức, cá nhânnào; không thông qua một tổ chức trung gian nào; Đảng lãnh đạo mọi mặt chínhtrị, tư tưởng và tổ chức, mọi hoạt động, mọi nhiệm vụ của sự nghiệp quốc phòng,

an ninh trong bất kỳ điều kiện, hoàn cảnh nào, bất kỳ ở đâu Điều lệ Đảng Cộng

sản Việt Nam quy định "sự lãnh đạo của Đảng được tập trung thống nhất vào Ban Chấp hành Trung ương mà trực tiếp, thường xuyên là Bô Chính trị, Ban Bí thư" 1

Tổ chức đảng các cấp có trách nhiệm lãnh đạo sự nghiệp quốc phòng, an ninh theochức năng, nhiệm vụ, nội dung và phạm vi được quy định cho từng cấp

- Nguyên tắc Đảng lãnh đạo Quân đôi nhân dân và Công an nhân dân

Điều lệ Đảng đã khẳng định nguyên tắc cơ bản "Đảng lãnh đạo Quân đôi nhân dân Việt Nam và Công an nhân dân Việt Nam tuyệt đối, trực tiếp về mọi mặt'' 2

Nguyên tắc đó chỉ rõ: Đảng Cộng sản Việt Nam là lực lượng duy nhất lãnh đạoquân đội và công an; Đảng không chia quyền, không nhường quyền lãnh đạo quânđội và công an cho bất kỳ một tổ chức, một lực lượng, một cá nhân nào, không quakhâu trung gian nào; Đảng lãnh đạo quân đội và công an về mọi mặt chính trị, tưtưởng và tổ chức; lãnh đạo mọi mặt công tác, mọi nhiệm vụ, trong mọi điều kiện,hoàn cảnh Sự lãnh đạo của Đảng đối với quân đội và công an tập trung vào BanChấp hành Trung ương Đảng mà trực tiếp và thường xuyên là Bộ Chính trị, Ban Bíthư Tổ chức đảng các cấp trong quân đội và công an có trách nhiệm thực hiệnnguyên tắc lãnh đạo của Đảng theo phạm vi, chức năng và nội dung quy định chotừng cấp

Sự lãnh đạo tuyệt đối, trực tiếp về mọi mặt của Đảng đối với quân đội và công

an thể hiện ở những nội dung chủ yếu như: lãnh đạo xây dựng và hoạch địnhđường lôi chiến lược về quốc phòng, an ninh, đường lối chiến tranh nhân dân, xâydựng lực lượng vũ trang nhân dân; lãnh đạo xây dựng và phát triển nền khoa họcquân sự, nền khoa học an ninh, khoa học nghệ thuật quân sự và khoa học nghệthuật an ninh Việt Nam; lãnh đạo tiến hành công tác đảng, công tác chính trị trongQuân đội nhân dân và Công an nhân dân, đặc biệt là lãnh đạo tiến hành công tácxây dựng Đảng, công tác cán bộ, công tác xây dựng lực lượng, công tác bảo đảmtrang bị vũ khí, bảo đảm hậu cần, kỹ thuật cho lực lượng quân đội, công an thựchiện nhiệm vụ

b) Yêu cầu quản lý của Nhà nước về quốc phòng, an ninh

Môt là, nắm vững bản chất chính trị, bản chất giai cấp của quản lý nhà nước về

quốc phòng, an ninh

Hai là, quản lý nhà nước về quốc phòng, an ninh phải đặt dưới sự lãnh đạo

tuyệt đối, trực tiếp về mọi mặt của Đảng; phải luôn quán triệt, cụ thể hóa quanđiểm, đường lối của Đảng trong toàn bộ quá trình quản lý nhà nước về quốcphòng, an ninh

Ba là, quản lý nhà nước về quốc phòng, an ninh phải được thường xuyên kết

hợp chặt chẽ với quản lý các mặt, các lĩnh vực khác của xã hội

Bốn là, quản lý nhà nước về quốc phòng, an ninh phải nhằm mục tiêu giữ vững

hòa bình, ổn định trên mọi lĩnh vực, bảo đảm cho đất nước không bị bất ngờ trongmọi tình huống, làm thất bại mọi âm mưu phá hoại và sẵn sàng đánh thắng chiếntranh xâm lược của các thế lực thù địch đối với nước ta

Năm là, quản lý nhà nước về quốc phòng, an ninh phải được thực hiện trên cơ

sở luật pháp, kế hoạch, chính sách thống nhất; có sự phân công, phân nhiệm rõràng ở từng cấp, từng ngành, từng địa phương

3 Cơ chế lãnh đạo của Đảng, quản lý, điều hành của Nhà nước đối với quốc phòng, an ninh

a) Cơ chê lãnh đao của Đảng đối với quốc phòng, an ninh

- Cơ chế vận hành của hệ thống chính trị trong lĩnh vực quốc phòng, an ninh

Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội củaĐảng xác định hệ thống chính trị ở nước ta bao gồm Đảng, Nhà nước, Mặt trận Tổquốc và các đoàn thể nhân dân, trong đó Đảng lãnh đạo hệ thống chính trị, Nhànước tổ chức, quản lý xã hội bằng pháp luật, thực hiện đầy đủ quyền dân chủ củanhân dân

Cơ chế vận hành của tổng thể hệ thống chính trị "Đảng lãnh đạo, Nhà nước quản lý, nhân dân làm chủ" là cơ chế chung áp dụng cho mọi lĩnh vực hoạt động của xã hội, trong đó cơ chế vận hành trong lĩnh vực quốc phòng, an ninh là "Đảng lãnh đạo, Nhà nước quản lý, nhân dân làm chủ, LLVT là nòng cốt".

Đảng Cộng sản Việt Nam là chính đảng duy nhất giữ vị trí, vai trò lãnh đạo Nhànước và xã hội, lãnh đạo hệ thống chính trị, lãnh đạo tuyệt đối, trực tiếp về mọimặt đối với sự nghiệp quốc phòng và an ninh

- Cơ chế lãnh đạo của Đảng đối với Quân đôi nhân dân và Công an nhân dân

Cơ chế lãnh đạo của Đảng đối vối quân đội và công an là toàn bộ cơ cấu tổchức và quy chế hoạt động để thực hiện sự lãnh đạo tuyệt đối, trực tiếp về mọi mặtcủa Đảng đối với Quân đội nhân dân và Công an nhân dân

Những điểm chung trong cơ chế và tổ chức sự lãnh đạo của Đảng đối với Quânđội và Công an được quy định tại Điều 25 - Điều lệ Đảng hiện nay là:

+ Đảng lãnh đạo tuyệt đối, trực tiếp về mọi mặt đối với Quân đội nhân dân vàCông an nhân dân; sự lãnh đạo của Đảng được tập trung thống nhất vào Ban Chấphành Trung ương Đảng mà trực tiếp, thường xuyên là Bộ Chính trị, Ban Bí thư;Đảng quyết định những vấn đề cơ bản về xây dựng Quân đội nhân dân và Công annhân dân

+ Hệ thống tổ chức đảng trong quân đội và công an hoạt động theo Cương lĩnhchính trị, Điều lệ Đảng, nghị quyết, chỉ thị của Đảng và pháp luật của Nhà nước.+ Các ban của cấp ủy đảng theo chức năng giúp cấp ủy hướng dẫn, kiểm tra,giám sát công tác xây dựng Đảng và công tác quần chúng trong quân đội và côngan

Cơ chế lãnh đạo của Đảng đối với Quân đôi nhân dân:

+ Đảng Cộng sản Việt Nam mà trực tiếp, thường xuyên là Bộ Chính trị, Ban Bíthư lãnh đạo tuyệt đối, trực tiếp về mọi mặt đối với Quân đội nhân dân

+ Hệ thống tổ chức đảng trong Quân đội được tổ chức từ Quân ủy Trung ương đến

cơ sở, hoạt động theo Cương lĩnh, Điều lệ Đảng, nghị quyết, chỉ thị, quy định củaĐảng và pháp luật của Nhà nước Quân ủy Trung ương do Bộ Chính trị chỉ định để

lãnh đạo mọi mặt trong quân đội, đặt đưới sự lãnh đạo của Ban Chấp hành Trungương mà thường xuyên là Bộ Chính trị, Ban Bí thư Các cấp ủy đảng trực thuộc Quân

ủy Trung ương đến cơ sở, cấp ủy ở cấp nào do đại hội đảng bộ cấp đó bầu, trường hợpđặc biệt do cấp ủy cấp trên trực tiếp chỉ định

+ Cơ quan lãnh đạo các cấp của Đảng trong quân đội hoạt động theo nguyên tắctập trung dân chủ, tập thể lãnh đạo, phân công cá nhân phụ trách theo chức trách,nhiệm vụ

+ Tổng cục Chính trị đảm nhiệm công tác đảng, công tác chính trị trong toàn quân,hoạt động dưới sự lãnh đạo của Ban Bí thư và trực tiếp, thường xuyên của Quân ủyTrung ương Ở mỗi cấp có chính ủy (hoặc chính trị viên) là người chủ trì về chính trị

và cơ quan chính trị đảm nhiệm công tác đảng, công tác chính trị của đơn vị, hoạtđộng dưới sự lãnh đạo, chỉ đạo, hướng dẫn của cấp ủy, cơ quan chính trị, chính ủy(chính trị viên) cấp trên và sự lãnh đạo trực tiếp của cấp ủy cùng cấp

+ Trên cơ sở bảo đảm sự lãnh đạo vững chắc, toàn diện, xuyên suốt của các tổchức đảng, trong quân đội thực hiện chế độ một người chỉ huy gắn với thực hiệnchế độ chính ủy, chính trị viên5

Cơ chế lãnh đạo của Đảng đối với Công an nhân dân:

+ Đảng Cộng sản Việt Nam mà trực tiếp, thường xuyên là Bộ Chính trị, Ban Bíthư lãnh đạo tuyệt đối, trực tiếp về mọi mặt đối với Công an nhân dân

+ Hệ thông tổ chức đảng trong Công an được tổ chức từ Đảng ủy Công anTrung ương đến cơ sở, hoạt động theo Cương lĩnh, Điều lệ Đảng, nghị quyết, chỉthị, quy định của Đảng và pháp luật của Nhà nước Đảng ủy Công an Trung ương

do Bộ Chính trị chỉ định để lãnh đạo mọi mặt công tác trong công an, đặt dưới sựlãnh đạo của Ban Chấp hành Trung ương mà thường xuyên là Bộ Chính trị, Ban Bíthư Các cấp ủy đảng trực thuộc Đảng ủy Công an Trung ương đến cơ sở, cấp ủycông an cấp nào do đại hội cấp đó bầu, trường hợp thật cần thiết do cấp ủy cấp trêntrực tiếp chỉ định

+ Tổng cục Chính trị Công an nhân dân đảm nhiệm công tác đảng, công tácchính trị và công tác quần chúng trong các đơn vị thuộc đảng bộ công an, hoạtđộng dưới sự lãnh đạo của Đảng ủy Công an Trung ương; phối hợp với cấp ủy địaphương chỉ đạo công tác đảng, công tác chính trị và công tác quần chúng trong lựclượng công an địa phương; cơ quan chính trị mỗi cấp đảm nhiệm công tác đảng,công tác chính trị và công tác quần chúng trong đảng bộ, hoạt động dưới sự lãnhđạo của cấp ủy đảng cùng cấp và sự chỉ đạo của cơ quan xây dựng lực lượng cấptrên

+ Tổ chức đảng công an nhân dân địa phương cấp nào đặt dưới sự lãnh đạo trựctiếp về mọi mặt của cấp ủy cấp đó, đồng thời chấp hành nghị quyết của đảng ủycông an cấp trên về giữ gìn an ninh chính trị, trật tự, an toàn xã hội; lãnh đạo xâydựng lực lượng công an nhân dân ở địa phương và xây dựng đảng bộ trong sạch,vững mạnh Đảng ủy công an tỉnh, thành, huyện, quận, thị xã do đại hội đảng bộcùng cấp bầu6

- Cơ chế lãnh đạo của Đảng đối với công tác quốc phòng, an ninh ở địa

5 Đảng Cộng sản Việt Nam, Nghị quyết số 51-NQ/TW ngày 20/7/2005 của Bộ Chính trị về tiếp tục hoàn thiện cơ chế

lãnh đạo của Đảng, thực hiện chế độ một người chỉ huy gắn với thực hiện chế độ chính ủy, chinh trị viên trong Quân đội nhân dãn Việt Nam, tr 1-2.

phương, trong xây dựng và hoạt đông của khu vực phòng thủ

Để bảo đảm sự lãnh đạo chặt chẽ và thông nhất của Đảng mà trực tiếp là củacấp ủy địa phương đối với công tác quốc phòng, an ninh ở địa phương, Bộ Chínhtrị Ban chấp hành Trung ương khoá X đã ra Nghị quyết số 28-NQ/TƯ ngày 22

tháng 9 năm 2008 "Về tiếp tục xây dựng các tỉnh, thành phố trực thuôc Trung ương thành khu vực phòng thủ vững chắc trong tình hình mới", trong đó xác định

rõ nguyên tắc và cơ chế "xây dựng và hoạt đông của khu vực phòng thủ đặt dưới

sự lãnh đạo tập trung, thống nhất của tỉnh ủy, thành ủy, sự quản lý điều hành của chính quyền; cơ quan quân sự phối hợp với cơ quan công an và các ban, ngành, đoàn thể ở địa phương làm tham mưu và tổ chức thực hiện'' 7 , đồng thời cụ thể hóa

hơn nữa chức năng, nhiệm vụ của người chỉ huy cơ quan quân sự và người đứngđầu cơ quan công an địa phương trong những tình huống về quốc phòng, an ninh ở

khu vực phòng thủ: "hoạt đông của khu vực phòng thủ trong đấu tranh phòng, chống tôi phạm, biểu tình, gây rối; phòng, chống khủng bố, bắt cóc con tin, bạo loạn chính trị, bạo loạn vũ trang, bảo đảm an ninh chính trị và trật tự an toàn xã hôi do người đứng đầu cơ quan công an ở địa phương chủ trì tham mưu và chỉ huy lực lượng công an phối hợp với lực lượng quân sự và các lực lượng khác xử lý theo chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn do luật pháp quy định"; ''hoạt đông của khu vực phòng thủ trong tình huống khẩn cấp về quốc phòng và chiến tranh đặt dưới

sự lãnh đạo tuyệt đối, trực tiếp của cấp ủy đảng, sự chỉ đạo thống nhất của ủy ban nhân dân, do chỉ huy trưởng cơ quan quân sự địa phương chủ trì tham mưu và chỉ huy thống nhất các lực lượng vũ trang của khu vực phòng thủ, phối hợp với các lực lượng khác sẵn sàng chiến đấu và chiến đấu" 1

Cơ chế trên đây đã chỉ rõ các thành phần, chức năng và mối quan hệ giữa cácthành viên của cơ chế trong xây dựng và hoạt động của khu vực phòng thủ nóiriêng và trong công tác quốc phòng, an ninh ở địa phương nói chung

b) Cơ chê quản lý, điều hành của Nhà nước đối với quốc phòng, an ninh

- Nhà nước quản lý, điều hành tập trung, thống nhất đối với quốc phòng, an ninh

Chính phủ là cơ quan hành pháp của Nhà nước, thực hiện quản lý tập trung,thống nhất lĩnh vực quốc phòng, an ninh Các bộ, ngành tiến hành quản lý nhànước về quốc phòng và an ninh trong bộ, ngành mình, đồng thời giúp Chính phủthực hiện quản lý nhà nước về quốc phòng, an ninh theo chức năng, nhiệm vụ,quyền hạn của bộ, ngành trên phạm vi toàn quốc

Bô Quốc phòng là cơ quan của Chính phủ, thực hiện chức năng quản lý nhà

nước đối với lĩnh vực quốc phòng trong phạm vi cả nước; tổ chức thực hiện việcxây dựng, quản lý, chỉ huy Quân đội nhân dân, dân quân tự vệ nhằm củng cố vàtăng cường nền quốc phòng toàn dân, bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam xã hộichủ nghĩa

Bô Công an là cơ quan của Chính phủ, thực hiện chức năng quản lý nhà nước

về lĩnh vực an ninh, trật tự an toàn xã hội trên phạm vi cả nước; tổ chức thực hiệnviệc xây dựng, quản lý, chỉ huy lực lượng công an nhân dân, xây dựng thế trận anninh nhân dân gắn với thế trận quốc phòng toàn dân

Bô Kế hoạch và Đầu tư phối hợp với Bộ Quốc phòng, Bộ Công an chỉ đạo các

cấp, các ngành lập kế hoạch quốc phòng và an ninh, kế hoạch kết hợp kinh tế với

quốc phòng, an ninh và kế hoạch động viên nền kinh tế quốc dân cho từng bộ,ngành và các địa phương Căn cứ chỉ tiêu, kế hoạch, Bộ Kế hoạch và Đầu tư tổnghợp, xem xét và trình Chính phủ phê duyệt.

Bô Giáo dục và Đào tạo phối hợp với Bộ Quốc phòng, Bộ Lao động - Thương

binh và Xã hội, thực hiện giáo dục quốc phòng và an ninh cho HS,SV

Bô Tài chính phối hợp với Bộ Quốc phòng, Bộ Công an quản lý ngân sách quốc

phòng, an ninh, bảo đảm ngân sách và kiểm tra việc sử dụng ngân sách

Bô Ngoại giao phối hợp với Bộ Quốc phòng, Bộ Công an thực hiện các nhiệm

vụ quốc phòng, an ninh thông qua các hoạt động ngoại giao cần thiết

Tổng thanh tra nhà nước phối hợp với thanh tra Bộ Quốc phòng, Bộ Công an,

thanh tra các bộ, ngành để tổ chức thanh tra quản lý nhà nước về quốc phòng, anninh theo định kỳ hoặc đột xuất đối với các bộ, ngành và địa phương

Các cơ quan, tổ chức và doanh nghiệp nhà nước được tổ chức Ban Chỉ huyquăn sự cơ sở của từng cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp để chỉ đạo thực hiện côngtác quốc phòng, quân sự; chức năng, nhiệm vụ, cơ cấu tổ chức của Ban Chỉ huyquân sự cơ sở thực hiện theo quy định của Luật Dân quân tự vệ

- Các bộ, ngành, cơ quan ngang bộ, cơ quan trực thuộc Chính phủ đều có chứcnăng, nhiệm vụ, quyền hạn quản lý nhà nước về quốc phòng, an ninh thuộc phạm

vi ngành mình từ cơ quan bộ, ngành ở Trung ương đến cơ sở:

+ Chỉ đạo, tổ chức giáo dục, bồi dưỡng kiến thức quốc phòng và an ninh, giáodục quốc phòng và an ninh cho cán bộ, công chức và người lao động trong các cơquan, đơn vị thuộc bộ, ngành quản lý; phối hợp với Bộ Quốc phòng, Bộ Công anthực hiện bồi dưỡng kiến thức quốc phòng và an ninh cho các đối tượng cán bộ,công chức theo quy định

+ Kết hợp chặt chẽ giữa phát triển kinh tế - xã hội với tăng cường quốc phòng

và an ninh; lập kế hoạch và thực hiện nhiệm vụ động viên các nguồn lực của bộ,ngành để sẵn sàng đáp ứng yêu cầu bảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa trong mọi tìnhhuống

+ Phối hợp với Bộ Quốc phòng, Bộ Công an và cơ quan, tổ chức liên quan xâydựng nền quốc phòng toàn dân và nền an ninh nhân dân, thế trận quốc phòng toàndân và thế trận an ninh nhân dân, xây dựng cơ quan, đơn vị cơ sở vững mạnh toàndiện, góp phần xây dựng tỉnh, thành phố thành khu vực phòng thủ vững chắc, địabàn an toàn

+ Chỉ đạo các cơ quan, đơn vị thuộc bộ, ngành phối hợp chặt chẽ với cơ quan quân

sự và công an địa phương thực hiện công tác tổ chức, huấn luyện, hoạt động của lựclượng dân quân tự vệ, an ninh cơ sở; quản lý, huy động lực lượng dự bị động viên,tuyển quân và tham gia xây dựng lực lượng vũ trang địa phương Thực hiện công tácphòng thủ dân sự, động viên công nghiệp, huy động tiềm lực khoa học và công nghệcủa Nhà nước cho công tác quốc phòng và an ninh

+ Thực hiện các quy định của Nhà nước về bảo đảm ngân sách đối với sựnghiệp quốc phòng, an ninh, xây dựng lực lượng vũ trang nhân dân; thực hiệnchính sách hậu phương quân đội, công an và các chính sách khác có liên quan đếncông tác quốc phòng, an ninh

+ Phối hợp với cơ quan chức năng của Bộ Quốc phòng, Bộ Công an hàng năm

và từng thời kỳ tiến hành công tác thanh tra, kiểm tra, sơ kết, tổng kết việc thựchiện nhiệm vụ quốc phòng, an ninh

- Mối quan hệ giữa các bô, ngành và địa phương: Mối quan hệ giữa các bộ, ngành

với địa phương là mối quan hệ phối hợp, hiệp đồng giữa các cơ quan chức năng củaTrung ương và địa phương nhằm thực hiện quản lý nhà nước về quốc phòng, an ninh,trong đó Bộ Quốc phòng, Bộ Công an giữ vị trí, vai trò nòng cốt

+ Hàng năm Bộ Quốc phòng, Bộ Công an có chỉ thị, kế hoạch về công tác quốcphòng, an ninh và triển khai hướng dẫn các bộ, ngành, địa phương tổ chức thựchiện; đồng thời thông báo cho các bộ, ngành tình hình quốc tế, khu vực liên quanđến công tác quốc phòng, an ninh nói chung, công tác quốc phòng, an ninh ở các

bộ, ngành nói riêng; chủ trì phối hợp vối các bộ, ngành thực hiện công tác quốcphòng, an ninh

+ Bộ Quốc phòng, Bộ Công an đề xuất các nội dung, yêu cầu về công tác quốcphòng, an ninh, kết hợp kinh tế với quốc phòng, an ninh trong xây dựng các quyhoạch, kế hoạch, chiến lược của các bộ, ngành; lập dự toán ngân sách cho cácnhiệm vụ chi của Bộ Quốc phòng, Bộ Công an gửi Bộ Tài chính, Bộ Kế hoạch vàĐầu tư để tổng hợp, báo cáo Chính phủ trình Quốc hội phê duyệt theo quy định củaLuật Ngân sách nhà nước

+ Hàng năm hoặc theo yêu cầu đột xuất, các bộ, ngành báo cáo việc thực hiệnnhiệm vụ công tác quốc phòng, an ninh theo quy định của Bộ Quốc phòng, BộCông an

+ Quan hệ giữa Bộ Quốc phòng, Bộ Công an với ủy ban nhân dân địa phươngđược thông qua các bộ tư lệnh quân khu, cơ quan quân sự, công an địa phương cáccấp

+ Các bộ, ngành có trách nhiệm chỉ đạo, hướng dẫn ủy ban nhân dân các tỉnh,thành phố trực thuộc Trung ương thực hiện nội dung công tác quốc phòng, an ninhcủa bộ, ngành có liên quan đến địa phương, đồng thời chỉ đạo các cơ quan, đơn vịthuộc quyền có trụ sở đặt tại các địa phương thực hiện công tác quốc phòng, anninh theo quy định của ủy ban nhân dân cấp tỉnh và cơ quan quân sự, công an cùngcấp

+ Người đứng đầu các cơ quan hành chính, đơn vị sự nghiệp, giám đốc cácdoanh nghiệp nhà nước, doanh nghiệp ngoài quốc doanh có trách nhiệm phối hợpvới cơ quan quân sự, công an địa phương nơi đặt trụ sở để tổ chức thực hiện côngtác quốc phòng, an ninh theo quy định của pháp luật

- Mối quan hệ giữa Bô tư lệnh quân khu, Bô tư lệnh Thủ đô Hà Nôi, cơ quan quân sự, cơ quan công an địa phương với ủy ban nhân dân các cấp

+ Bộ Quốc phòng, Bộ tư lệnh các quân khu, Bộ tư lệnh Thủ đô Hà Nội chỉ đạo

cơ quan quân sự địa phương các cấp làm tham mưu cho ủy ban nhân dân cùng cấpthực hiện quản lý nhà nước về quốc phòng ở địa phương; Bộ tư lệnh các quân khu,

Bộ tư lệnh Thủ đô Hà Nội và ủy ban nhân dân các cấp tổ chức quán triệt, triển khaithực hiện nhiệm vụ quốc phòng từng năm cho cán bộ chủ chốt các địa phương theoquy định của Bộ Quốc phòng

+ Ủy ban nhân dân thông báo cho cơ quan quân sự địa phương kế hoạch pháttriển kinh tế - xã hội và tình hình an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội ở địa

phương có liên quan đến công tác quốc phòng; đánh giá kết quả chỉ đạo thực hiệncông tác quốc phòng, báo cáo theo quy định của Bộ Quốc phòng Đối với nhữngvấn đề quan trọng trực tiếp liên quan đến công tác quốc phòng ủy ban nhân dân cáccấp có trách nhiệm trao đổi thống nhất với cơ quan quân sự địa phương cùng cấptrước khi kiến nghị với cơ quan quân sự địa phương cấp trên, Bộ Quốc phòng hoặcChính phủ.

+ Cơ quan quân sự địa phương các cấp có trách nhiệm chấp hành chế độ xin ýkiến, báo cáo với hội đồng nhân dân, ủy ban nhân dân cùng cấp và cơ quan quân

sự cấp trên theo quy chế làm việc của hội đồng nhân dân, ủy ban nhân dân mỗi cấp

và quy định của Bộ Quốc phòng

+ Cơ quan công an địa phương các cấp có trách nhiệm chấp hành chế độ xin ýkiến, báo cáo với hội đồng nhân dân, ủy ban nhân dân cùng cấp và cơ quan công

an cấp trên theo quy chế làm việc của hội đồng nhân dân, ủy ban nhân dân mỗi cấp

và quy định của Bộ Công an

- Cơ chế quản lý, điều hành của chính quyền địa phương đối với quốc phòng và

an ninh

+ Chủ tịch ủy ban nhân dân các cấp trực tiếp chỉ đạo thực hiện công tác quốc

phòng, an ninh ở địa phương Ủy ban nhân dân các cấp căn cứ vào các chỉ thị, nghịquyết của cấp trên, hướng dẫn của Bộ Quốc phòng, Bộ Công an, nghị quyết củahội đồng nhân dân cấp mình thực hiện quản lý nhà nước về quốc phòng, an ninhtrên địa bàn địa phương Căn cứ vào các văn bản pháp quy của Nhà nước, cácmệnh lệnh, chỉ thị của Bộ trưởng Bộ Quốc phòng, Bộ trưởng Bộ Công an và nghịquyết của hội đồng nhân dân cấp mình về nhiệm vụ công tác quốc phòng, an ninh,Chủ tịch ủy ban nhân dân có quyền ra những quyết định, chỉ thị có hiệu lực pháp lýđình chỉ việc thi hành, sửa đổi hoặc bãi bỏ các quyết định không chính đáng củahội đồng nhân dân cấp dưới trực tiếp, đồng thời đề nghị hội đồng nhân dân cấpmình sửa đổi hoặc bãi bỏ những nghị quyết không phù hợp với các văn bản phápquy của Nhà nước về công tác quốc phòng, an ninh

+ Hệ thống cơ quan quân sự, cơ quan công an các cấp từ tỉnh (thành) huyện

(quận, thị) đến xã (phường, thị trấn) có chức năng làm tham mưu cho cấp ủy, chínhquyền và trực tiếp tổ chức thực hiện công tác quốc phòng, an ninh, quản lý nhànước về quốc phòng, an ninh ở địa phương Dưới sự quản lý điều hành tập trung,thống nhất của chính quyền, cơ quan quân sự phối hợpvới cơ quan công an và các

ban, ngành, đoàn thể ở địa phương làm tham mưu và tổ chức thực hiện nhiệm vụ

quốc phòng, an ninh ở địa phương

Chỉ huy trưởng cơ quan quân sự địa phương có chức năng chủ trì tham mưu vàchỉ huy thống nhất các lực lượng thuộc quyền, gồm lực lượng vũ trang thuộcquyền, các đơn vị tăng cường, phối thuộc, lực lượng dân quân do chính quyền huyđộng giao cho cơ quan quân sự sử dụng để thực hiện nhiệm vụ quốc phòng, quân

sự địa phương Trong tình huống khẩn cấp về quốc phòng và chiến tranh, chỉ huytrưởng cơ quan quân sự địa phương chủ trì tham mưu và chỉ huy thống nhất cáclực lượng vũ trang của khu vực phòng thủ, phối hợp với các lực lượng khác sẵnsàng chiến đấu và chiến đấu

Người đứng đầu cơ quan công an ở địa phương có chức năng chủ trì tham mưu

và chỉ huy lực lượng công an phối hợp với lực lượng quân sự và các lực lượng

khác thực hiện nhiệm vụ đấu tranh phòng, chống tội phạm, bảo đảm an ninh chínhtrị và trật tự an toàn xã hội ở địa phương và xử lý theo chức năng, nhiệm vụ, quyềnhạn do luật pháp quy định trong những tình huống như biểu tình, gây rối, phòng,chông khủng bố, bắt cóc con tin, bạo loạn chính trị, bạo loạn vũ trang.

4 Nội dung lãnh đạo của Đảng, quản lý nhà nước của Nhà nước về quốc phòng, an ninh

- Nôi dung lãnh đạo của Đảng về quốc phòng, an ninh

+ Lãnh đạo xây dựng, hoạch định và tổ chức thực hiện đường lối, chủ trương chiến lược về quốc phòng, an ninh quốc gia và các kế hoạch mang tính chiến lược của quốc gia

Đảng lãnh đạo toàn bộ quá trình xây dựng, hoạch định và tổ chức thực hiệnđường lối, chủ trương chiến lược về xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, trong đó tậptrung xây dựng, hoạch định, phát triển hai chiến lược cơ bản, trọng yếu, mang tínhtổng hợp và toàn diện nhất của quốc gia là Chiến lược phát triển kinh tế - xã hội vàChiến lược bảo vệ Tổ quốc Trên cơ sở đó, Đảng lãnh đạo xây dựng, ban hành và

tổ chức thực hiện các chiến lược quốc gia như Chiến lược quốc phòng, Chiến lược

an ninh quốc gia, Chiến lược ngoại giao và các chiến lược chuyên ngành khácnhư Chiến lược quân sự, Chiến lược phát triển công nghiệp quốc phòng

Đảng lãnh đạo xây dựng và tổ chức thực hiện các kế hoạch mang tính chiếnlược của quốc gia như: Kế hoạch phân vùng chiến lược về quốc phòng, an ninhgắn với phân vùng chiến lược về kinh tế - xã hội, Kế hoạch phòng thủ dân sự quốcgia thời bình và thời chiến, Kế hoạch tổng thể về xây dựng công trình quốc phòng,

an ninh từ thời bình, Phương án phòng thủ chiến lược, Kế hoạch A (Quyết tâm bảo

vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa), Kế hoạch xây dựng khu vực phòng thủtỉnh, thành phốtrực thuộc Trung ương

+ Lãnh đạo công tác quốc phòng, an ninh ở các bô, ngành

Công tác quốc phòng, an ninh ở các bộ, ngành chấp hành các nghị quyết, chỉ thịcủa Ban chấp hành Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư, đồng thời đặt dưới sựlãnh đạo trực tiếp của cấp ủy và tô chức Đảng các cấp trong các bộ, ngành, cơ quanngang bộ, cơ quan thuộc Chính phủ

Nội dung lãnh đạo chủ yếu của Đảng đối với công tác quốc phòng, an ninh ởcác bộ, ngành bao gồm: lãnh đạo thực hiện nhiệm vụ quản lý nhà nước về quốcphòng, an ninh theo chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn được pháp luật quy định;lãnh đạo xây dựng, ban hành hoặc trình các cấp có thẩm quyền ban hành các vănbản quy phạm pháp luật về thực hiện nhiệm vụ quốc phòng, an ninh; lãnh đạo xâydựng và tổ chức thực hiện các quy hoạch, kế hoạch nhà nước về quốc phòng, anninh trong thời bình và thời chiến; lãnh đạo việc kết hợp chặt chẽ quốc phòng, anninh với kinh tế, kinh tế với quốc phòng, an ninh trong xây dựng và thực hiện quyhoạch, kế hoạch của bộ, ngành, lĩnh vực được giao phụ trách; lãnh đạo các bộ,ngành tham gia xây dựng khu vực phòng thủ vững mạnh, xây dựng địa phươngmạnh về an ninh chính trị, giữ vững trật tự an toàn xã hội theo chỉ đạo của Chínhphủ, hướng dẫn của Bộ Quốc phòng, Bộ Công an; lãnh đạo thực hiện các nhiệm

vụ, quyền hạn khác về quốc phòng, an ninh theo quy định của pháp luật

+ Lãnh đạo công tác quốc phòng, an ninh ở các địa phương

Lãnh đạo công tác quốc phòng, an ninh ỏ địa phương là nhiệm vụ rất quantrọng trong hoạt động lãnh đạo của Đảng đối với sự nghiệp quốc phòng, an ninh,bảo vệ Tổ quốc.

Những nội dung lãnh đạo chủ yếu của Đảng đối với công tác quốc phòng, anninh ở địa phương bao gồm: lãnh đạo công tác phổ biến kiến thức quốc phòng, anninh cho toàn dân; kết hợp kinh tế, văn hóa, xã hội, đối ngoại với quốc phòng, anninh; xây dựng khu vực phòng thủ; xây dựng lực lượng bộ đội, công an địaphương, dân quân tự vệ; xây dựng và huy động lực lượng dự bị động viên; xâydựng và bảo vệ tiềm lực quốc phòng; xây dựng nền quốc phòng toàn dân và nền anninh nhân dân vững chắc; thực hiện các nhiệm vụ quốc phòng, an ninh trong thờibình, thời chiến; thực hiện nhiệm vụ phòng thủ dân sự; tiến hành công tác tuyểnquân; động viên nền kinh tế quốc dân cho nhiệm vụ quốc phòng, an ninh, bảo vệ

Tổ quốc trong mọi tình huống; bảo đảm ngân sách đôi với sự nghiệp quốc phòng,

an ninh; thực hiện chính sách hậu phương quân đội, công an và các chính sách xãhội có liên quan đến công tác quốc phòng, an ninh

- Nôi dung quản lý của Nhà nước vê quốc phòng, an ninh

+ Xây dựng, ban hành các văn bản quy phạm pháp luật và hướng dẫn thực hiện công tác quốc phòng, an ninh: các cơ quan của bộ máy nhà nước từ Trung ương

đến cơ sở tiến hành xây dựng và ban hành các văn bản quy phạm pháp luật về lĩnhvực quốc phòng, an ninh theo chức năng, nhiệm vụ, thẩm quyền được pháp luậtquy định đồng thời hưởng dẫn tổ chức thực hiện công tác quốc phòng, an ninh ởcác bộ, ngành và địa phương

+ Lập quy hoạch, kế hoạch và chỉ đạo triển khai thực hiện công tác quốc phòng, an ninh, xây dựng nền quốc phòng toàn dân, nền an ninh nhân dân: các cơ

quan của bộ máy nhà nước từ Trung ương đến cơ sở tiến hành lập quy hoạch, xâydựng kế hoạch công tác quốc phòng, an ninh, xây dựng nền quốc phòng toàn dân,nền an ninh nhân dân, đồng thời chỉ đạo triển khai thực hiện các quy hoạch, kếhoạch đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt

+ Thông tin, tuyên truyền, phổ biến các quy định của Hiến pháp, pháp luật về lĩnh vực quốc phòng, an ninh: các cơ quan của bộ máy nhà nước từ Trung ương

đên cơ sở tiến hành các hoạt động thông tin, tuyên truyền, phổ biến các quy địnhcủa Hiến pháp, pháp luật về lĩnh vực quốc phòng, an ninh cho cán bộ, công nhânviên chức ở các bộ, ngành và nhân dân các địa phương

+ Quy định và hướng dẫn thực hiện các chế đô, chính sách, kinh phí bảo đảm cho công tác quốc phòng, an ninh: các cơ quan của bộ máy nhà nước từ Trung

ương đến cơ sở nghiên cứu xây dựng, ban hành các quy định và hướng dẫn cán bộ,công nhân viên chức ở các bộ, ngành, nhân dân các địa phương thực hiện các chế

độ, chính sách, kinh phí bảo đảm cho công tác quốc phòng, an ninh

+ Theo dõi, đôn đốc, tổ chức thanh tra, kiểm tra; giải quyết khiếu nại, tố cáo và

xử lý vi phạm pháp luật về thực hiện công tác quốc phòng, an ninh: các cơ quan

của bộ máy nhà nước từ Trung ương đến cơ sở tiến hành theo dõi, đôn đốic, tổchức thanh tra, kiểm tra việc thực hiện công tác quốc phòng, an ninh ở các bộ,ngành và địa phương; đồng thời giải quyết khiếu nại, tố cáo và xử lý vi phạm phápluật về thực hiện công tác quốc phòng, an ninh theo chức năng, nhiệm vụ, thẩmquyền được pháp luật quy định

+ Sơ kết, tổng kết, rút kinh nghiệm về công tác quốc phòng, an ninh: các cơ

quan của bộ máy nhà nước từ Trung ương đến cơ sở tiến hành sơ kết, tổng kết, rútkinh nghiệm về công tác quốc phòng, an ninh, từ đó tham mứu đề xuất, kiến nghịvới Đảng, Nhà nước và các cơ quan chức năng thực hiện các biện pháp giải quyết,

xử lý những vấn đề nảy sinh trong thực tiễn công tác quốc phòng, an ninh ở các bộ,ngành và địa phương

Nhà nước còn thực hiện quản lý một số mặt, lĩnh vực cụ thể như: quản lý mạnglưới tình báo quốc gia; quản lý biên giới, hải phận, không phận; quản lý các hoạtđộng đối ngoại có quan hệ đến quốc phòng, an ninh; quản lý kinh tế đối ngoại;quản lý thông tin quốc gia, bí mật quốc gia; quản lý xây dựng lực lượng vũ trang;quản lý xây dựng công nghiệp quốc phòng, an ninh; quản lý xây dựng tiềm lựcquốc phòng, an ninh; quản lý xây dựng thế trận quốc phòng, an ninh; quản lý cáccông trình quốc phòng, an ninh, các khu quân sự; quản lý dự trữ quốc gia; quản lýcông tác phòng thủ dân sự; quản lý công tác bảo vệ chính trị nội bộ; quản lý trật tự,

an toàn xã hội Quản lý nhà nước về quốc phòng, an ninh còn phải thực hiện trênnhững lĩnh vực khác như dân tộc, tôn giáo, tư tưởng, văn hóa, xây dựng khu vựcphòng thủ tỉnh, thành phố

5 Phương thức lãnh đạo của Đảng, phương pháp quản lý của Nhà nước về quốc phòng, an ninh

- Phương thức lãnh đao của Đảng đối với quốc phòng, an ninh

Phương thức lãnh đạo của Đảng là hệ thống phương pháp, hình thức, biện pháp

mà Đảng vận dụng để tác động vào hệ thông chính trị và xã hội nhằm đạt đượcmục tiêu, nội dung lãnh đạo của Đảng

+ Đảng thực hiện sự lãnh đạo đối với sự nghiệp quốc phòng, an ninh bằngđường lối, quan điểm do hệ thống tổ chức đảng từ Trung ương đến cơ sỏ xây dựng,hoạch định và bằng việc phát huy vai trò trách nhiệm, tính tiền phong, gương mẫucủa đội ngũ đảng viên trong tổ chức thực hiện đường lối, chủ trương, nhiệm vụquốc phòng, an ninh

+ Đảng lãnh đạo Nhà nước và hệ thống chính quyền từ Trung ương đến cơ sở

để thể chế hoá, cụ thể hoá đường lôi, quan điểm về quốc phòng, an ninh của Đảngthành Hiến pháp, luật pháp và hệ thống chính sách; lãnh đạo hoạt động quản lýđiều hành công tác quốc phòng, an ninh trong phạm vi cả nước, ở các cấp, cácngành và địa phương

+ Đảng lãnh đạo hoạt động của Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể chính trị - xã hội

từ Trung ương đến cơ sở để phát huy vai trò làm chủ của nhân dân trong thực hiệnnhiệm vụ quốc phòng, an ninh

+ Đảng tiến hành công tác kiểm tra, giám sát việc lãnh đạo chấp hành và tổchức thực hiện các đường lối, quan điểm, chủ trương, chính sách ỏ các cấp, cácngành từ Trung ương đến cơ sở nhằm tăng cường hiệu lực lãnh đạo của Đảng vàhiệu lực quản lý điều hành của Nhà nước trong quá trình thực hiện nhiệm vụ quốcphòng, an ninh

- Phương pháp quản lý nhà nước về quốc phòng, an ninh

Phương pháp quản lý nhà nước về quốc phòng, an ninh là hệ thống các biệnpháp, cách thức điều hành nhằm thực hiện chức năng, thẩm quyền của cơ quanquản lý nhà nước trong lĩnh vực quốc phòng, an ninh

+ Phương pháp tổ chức: Quản lý bằng cơ chế, quy chế chặt chẽ, buộc mọi

người phải hoạt động theo khuôn khổ, kỷ cương nhất định, bao gồm nhiều biệnpháp quan trọng như duy trì những quy định của luật pháp, hướng dẫn triển khaithực hiện các quy chế, quy trình, nội dung hoạt động của các cấp, ngành, địaphương, thực hiện chế độ kiểm tra, thanh tra, có biện pháp xử lý, thưởng, phạtnghiêm minh

+ Phương pháp kinh tế: Sử dụng các lợi ích vật chất để tác động nhằm nâng cao

ý thức trách nhiệm tham gia quản lý và tổ chức thực hiện thắng lợi nhiệm vụ quốcphòng, an ninh của mỗi tổ chức, mỗi cấp, mỗi ngành và cá nhân; sử dụng nhữngđòn bẩy kinh tế như lương, thưởng, phụ cấp, chính sách kinh tế - xã hội để tạođộng lực thúc đẩy mọi người, mọi cấp, ngành tự giác thực hiện tốt nhiệm vụ quốcphòng, an ninh

+ Phương pháp hành chính: sử dụng các biện pháp xử lý theo thẩm quyền của

cơ quan quản lý được pháp luật cho phép, trong đó cơ quan, công chức và nhânviên nhà nước duy trì quản lý bằng các mệnh lệnh hành chính, buộc các đối tượngthuộc quyền phải thực hiện; đối với các đốỉ tượng vi phạm, có thể tiến hành từ xửphạt hành chính đến truy cứu trách nhiệm hình sự theo những quy định cụ thể củapháp luật

+ Phương pháp giáo dục, thuyết phục: Thông qua biện pháp tuyên truyền, vận

động, làm cho mọi người nhận thức rõ trách nhiệm, nghĩa vụ của công dân đối vớinhiệm vụ quốc phòng, an ninh, nâng cao lòng yêu nước xã hội chủ nghĩa, trình độkiến thức quốc phòng, an ninh, trên cơ sở đó phát huy ý thức tự giác, tinh thầntrách nhiệm của mọi người, mọi cấp, mọi ngành trong quản lý điều hành và thựchiện nhiệm vụ quốc phòng, an ninh

Bốn phương pháp cơ bản trên đây cần được kết hợp chặt chẽ, trong đó sử dụngthường xuyên và rộng rãi phương pháp giáo dục, thuyết phục, kết hợp với cácphương pháp tổ chức, kinh tế, hành chính trong những trường hợp, điều kiện cụ thểcho phù hợp

III MỘT SỐ GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN THỂ CHẾ HÓA, TỔ CHỨC THỰC HIỆN ĐƯỜNG LỐI, QUAN ĐIỂM CỦA ĐẢNG, CHÍNH SÁCH, PHÁP LUẬT CỦA NHÀ NƯỚC VỂ QUỐC PHÒNG & AN NINH

Để đường lối, quan điểm của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước vềquốc phòng, an ninh trong thời kỳ mới được hiện thực hóa và đi vào cuộc sống,toàn bộ hệ thống chính trị và nhân dân phải thực hiện đồng bộ nhiều giải pháp,trong đó cần tập trung thực hiện tốt hai nhóm giải pháp chủ yếu sau đây:

1 Nhóm giải pháp phát triển đường lối, quan điểm của Đảng về quốc phòng, an ninh

- Đẩy manh tổng kêt thực tiễn, bổ sung, phát triển, cụ thể hóa đường lối, quan điểm, cơ chê và phương thức lãnh đao của Đảng về quốc phòng, an ninh

Trong thời kỳ đổi mới, thực hiện công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước cầnđẩy mạnh nghiên cứu, tổng kết thực tiễn thực hiện đường lối, quan điểm của Đảng

về quốc phòng, an ninh, bảo vệ Tổ quốc; tổng kết thực tiễn hoạt động lãnh đạo củaĐảng ở các cấp, các ngành, các địa phương trong thực hiện nhiệm vụ quốc phòng,

an ninh, bảo vệ Tô quốc

Trên cơ sở nghiên cứu, tổng kết thực tiễn, cần tiếp tục bổ sung, phát triển, hoànthiện cơ chế, phương thức lãnh đạo của Đảng trong thực hiện nhiệm vụ quốcphòng, an ninh, nhất là trong xử trí các tình huống về quốc phòng, an ninh như bạoloạn chính trị, bạo loạn vũ trang, "cách mạng màu", ly khai, lấn chiếm biên giới đấtliền, biển, đảo, xung đột vũ trang trong trạng thái khẩn cấp về quốc phòng, trongchiến tranh nhân dân bảo vệ Tô quốc Việc xác lập và vận hành cơ chế, phươngthức lãnh đạo của Đảng trong thực hiện nhiệm vụ quốc phòng, an ninh hiện naythông qua hoạt động công tác quốc phòng, an ninh địa phương, hoạt động diễn tậpkhu vực phòng thủ đã được thực tiễn khẳng định là đúng đắn và phát huy tác dụngtích cực Tuy nhiên, thực tiễn công tác quốc phòng, an ninh luôn vận động, pháttriển, đòi hỏi cần thường xuyên nghiên cứu, điều chỉnh, bổ sung nhằm làm cho cơchế, phương thức lãnh đạo của Đảng trong thực hiện nhiệm vụ quốc phòng, anninh, đối với công tác quốc phòng, an ninh ở địa phương ngày càng hoàn thiệnhơn.

Để bảo đảm sự lãnh đạo tuyệt đối, trực tiếp về mọi mặt của Đảng đối với Quânđội nhân dân và Công an nhân dân, vấn đề quan trọng hàng đầu là nắm vững vàthực hiện đúng cơ chế, phương thức lãnh đạo của Đảng, đồng thời không ngừng bổsung, phát triển, hoàn thiện, làm cho cơ chế, phương thức lãnh đạo của Đảng luônphù hợp với tính chất, đặc điểm, nhiệm vụ, tổ chức và hoạt động của Quân độinhân dân và Công an nhân dân trong từng thời kỳ, từng giai đoạn Phê phán, chấnchỉnh những quan điểm và biểu hiện coi nhẹ, buông lỏng sự lãnh đạo của Đảng đốivới Quân đội nhân dân và Công an nhân dân, đồng thời chủ động, tích cực và kiênquyết đấu tranh làm thất bại âm mưu, thủ đoạn của các thế lực thù địch "phi chínhtrị hóa", "phi đảng hóa" quân đội, công an nhằm tách quân đội và công an ra khỏi

về quốc phòng, an ninh Chú trọng đầu tư ngân sách, bảo đảm cơ sở vật chất chogiáo dục quốc phòng và an ninh

Có kê hoạch và thực hiện kế hoạch việc cử cán bộ các cấp đi học các lớp bồidưỡng kiến thức quốc phòng và an ninh để nâng cao nhận thức, trách nhiệm vànăng lực tổ chức thực hiện công tác quốic phòng, an ninh của đội ngũ cán bộ cáccấp, các ngành, các địa phương và giáo dục quốc phòng và an ninh

2 Nhóm giải pháp thể chế hóa đường lối, quan điểm của Đảng thành hệ thống chính sách, pháp luật của Nhà nước về quốc phòng, an ninh

- Tiêp tuc thể chê hóa đường lối, quan điểm của Đảng vê quốc phòng, an

ninh để bổ sung, phát triển, hoàn thiện hệ thống chính sách, pháp luât của Nhà nước vê quốc phòng, an ninh

Hệ thống chính sách, pháp luật có tác động trực tiếp đên hiệu quả thực hiệnnhiệm vụ quốc phòng, an ninh, bảo vệ Tổ quốc Thực tiễn thực hiện nhiệm vụ quốcphòng, an ninh luôn có sự vận động, phát triển, đòi hỏi

phải tiếp tục bổ sung, phát triển, hoàn thiện hệ thống chính sách, pháp luật của Nhànước về quốc phòng, an ninh cho phù hợp

Để thực hiện tốt nhiệm vụ quốc phòng, an ninh trong thời kỳ mới, Nhà nướccần đẩy mạnh nghiên cứu xây dựng, ban hành hệ thống chính sách, pháp luật đồng

bộ về quốc phòng, an ninh, tạo cơ sở pháp lý thuận lợi để thực hiện nhiệm vụ quốcphòng, an ninh, bảo vệ Tổ quốc

Trước hết cần tập trung nghiên cứu điều chỉnh, tiếp tục bổ sung, cụ thể hoá cácchính sách, pháp luật trong các tình huống và trạng thái quốc phòng, an ninh Tiếptục điều chỉnh, bổ sung và ban hành mới các văn bản quy phạm pháp luật, cácchính sách quốc phòng, an ninh phù hợp với điều kiện, hoàn cảnh, môi trường củathời kỳ mới Cùng với hoàn thiện hệ thống pháp luật, cần tiếp tục xây dựng, điềuchỉnh, bổ sung, hoàn chỉnh hệ thông chính sách như: Chính sách điều chỉnh dân cư,

chính sách đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng cho vùng cao, vùng sâu, vùng xa, chính

sách đối vói các vùng trọng điểm và căn cứ cách mạng, chính sách đốỉ với quânđội, công an và hậu phương quân đội, công an Các chính sách được ban hành cần

đi đôi với các biện pháp đảm bảo cho tổ chức thực hiện

Nghiên cứu điều chỉnh, bổ sung các quy chế, quy trình, thủ tục trong chỉ đạo,quản lý điều hành của các cấp, các ngành, các địa phương đáp ứng yêu cầu xử trícác tình huống khẩn cấp về quốc phòng, an ninh, xung đột vũ trang hoặc chiếntranh

Đẩy mạnh cải cách hành chính trong lĩnh vực quốc phòng, an ninh

- Tăng cường giáo duc, tuyên truyên, phổ biên chính sách, pháp luật của Nhà nước vê quốc phòng, an ninh, bảo vệ Tổ quốc

Tăng cường công tác giáo dục, tuyên truyền, phổ biến chính sách, pháp luật củaNhà nước về quốc phòng, an ninh, bảo vệ Tổ quôc để trang bị cho đội ngũ cán bộ,đảng viên ở tất cả các cấp trong hệ thống chính trị và toàn thể nhân dân những kiếnthức và hiểu biết những chính sách, pháp luật của Nhà nước về quốc phòng, anninh; từ đó nâng cao giác ngộ, nhận thức sâu sắc về hai nhiệm vụ chiến lược xâydựng và bảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa; có ý thức sâu sắc về nghĩa vụ, tráchnhiệm và quyền lợi của mọi công dân trong nhiệm vụ xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.Tăng cường giáo dục quốc phòng, an ninh và công tác chính trị - tư tưởng sâurộng trong các tầng lớp nhân dân, nâng cao nhận thức và trách nhiệm của toàn dânđối với nhiệm vụ xây dựng nền quốc phòng toàn dân, nền an ninh nhân dân bảo vệ

Tô quốc, từ đó động viên, tổ chức nhân dân tham gia thực hiện nghiêm túc chínhsách, pháp luật của Nhà nước về quốc phòng và an ninh, bảo vệ Tổ quốc

Quá trình tổ chức thực hiện chính sách, pháp luật của Nhà nước về quốc phòng

và an ninh, bảo vệ Tổ quốc cần kết hợp chặt chẽ các phương pháp vận động, giáodục, thuyết phục, nêu gương với các phương pháp hành chính, pháp lý, kinh tế khen thưởng thỏa đáng, xử phạt nghiêm minh nhằm tạo động lực, môi trường

thuận lợi cho mọi tổ chức, mọi cá nhân công dân có đầy đủ quyền lợi và nghĩa vụtrong thực hiện nhiệm vụ quốc phòng, an ninh, bảo vệ Tổ quốc.

- Hoàn thiện tổ chức bộ máy quản lý nhà nước vê quốc phòng, an ninh

Tổ chức bộ máy quản lý nhà nước về quốc phòng, an ninh có quan hệ mật thiếtvới công tác quản lý nhà nước về quốc phòng, an ninh và công tác quốc phòng, anninh của các bộ, ngành, địa phương Đe thực hiện tốt công tác quản lý nhà nước vềquốc phòng, an ninh và công tác quốc phòng, an ninh cần tiếp tục nghiên cứu hoànthiện bộ máy quản lý nhà nước về quốc phòng, an ninh

Thông kê cán bộ làm công tác quốc phòng, an ninh ở các bộ, ngành, địaphương; lựa chọn cán bộ chuyên trách cần theo quy định tiêu chuẩn chức danh cụthể, I đồng thời đội ngũ này cũng cần được bồi dưỡng chuyên sâu, có quy hoạch,

kế hoạch quản lí, bố- trí sử dụng một cách phù hợp, bảo đảm phục vụ lâu dài, tíchlũy được kinh nghiệm và không để bị hẫng hụt Cơ quan chuyên môn làm tham

mưu về công tác quốc phòng, an ninh ở các cấp phải thường xuyên được củng cố,

kiện toàn về biên chế tổ chức cả sô' lượng và chất lượng

- Thực hiện có nền nêp chê độ thanh tra, kiểm tra, giám sát, sơ kêt, tổng kêt, rút kinh nghiệm công tác quốc phòng, an ninh

Thanh tra, kiểm tra, giám sát, sơ kết, tổng kết, rút kinh nghiệm có vai trò rấtquan trọng trong thực hiện nhiệm vụ quốc phòng, an ninh

Cần tiến hành công tác thanh tra, kiểm tra thường xuyên để biểu dương, khenthưởng những việc Ịầm đúng, làm tốt, phát hiện những việc làm sai, những nơi làmchưa tốt để uốn nắn, chấn chỉnh kịp thời

Tăng cường, thực hiện có nền nếp chế độ sơ kết, tổng kết, phát hiện những vấn đềnảy sinh, tìm tòi những con đường, biện pháp tối ưu để phát huy ưu điểm, khắc phụckhuyết điểm trong chỉ đạo hoạt động thực tiễn thực hiện nhiệm vụ quốc phòng, anninh, đáp ứng yêu cầu, mục tiêu, nhiệm vụ tăng cường quốc phòng, an ninh, bảo vệvững chắc Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa trong thời kỳ mới

3 Nhóm giải pháp đẩy mạnh tổ chức thực hiện đường lối, quan điểm của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước về quốc phòng, an ninh

- Thường xuyên chăm lo xây dựng hệ thống chính trị thưc sự trong sach vững manh, gắn bó mật thiêt với nhân dân

Thường xuyên chăm lo xây dựng hệ thống chính trị nhất là các tổ chức Đảng

và bộ máy chính quyền từ Trung ương đến cơ sở thực sự trong sạch vững mạnh,gắn bó mật thiết với nhân dân, lãnh đạo và quản lý điều hành xã hội nói chung, lĩnhvực quốc phòng, an ninh nói riêng có uy tín và hiệu quả Giữ vững sự lãnh đạotuyệt đôì, trực tiếp về mọi mặt của Đảng đối với lĩnh vực quốc phòng, an ninh lànhân tố quan trọng nhất, giữ vai trò quyết định trong cơ chế vận hành của nền quốcphòng, an ninh toàn dân bảo vệ Tổ quốc; phát huy vai trò của Mặt trận Tổ quốc vàcác đoàn thể nhân dân trong thực hiện nhiệm vụ quốc phòng, an ninh, bảo vệ Tổquốc

- Xây dưng và thưc hiện có hiệu quả chiên lược cán bộ đúng dắn, phát huy trách nhiệm của đội ngũ cán bộ, đảng viên, nhất là đội ngũ cán bộ chủ trì ở các cấp, các ngành, các địa phương

Xây dựng và thực hiện có hiệu quả chiến lược cán bộ đúng đắn là vấn đề then chốttrong quá trình chuyển tiếp các thế hệ cán bộ lãnh đạo, quản lý Trong công tác tổ chức,

sắp xếp cán bộ ở các cấp ủy, bộ máy chính quyền và tổ chức chính trị - xã hội các cấp,nhất là những vị trí chủ chốt cần đặc biệt chú ý lựa chọn những người tiêu biểu về bảnlĩnh chính trị, đạo đức và lốì sống, năng lực trí tuệ và trình độ tổ chức thực tiễn, gần gũiquần chúng và được tín nhiệm, có trách nhiệm và năng lực chỉ đạo, điều hành kết hợpkinh tế - xã hội với quốc phòng và an ninh theo chức trách, nhiệm vụ được giao Không

bố trí, sắp xếp những người có biểu hiện suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lốìsống, cơ hội, thực dụng, xa ròi quần chúng, coi nhẹ nhiệm vụ quốc phòng, an ninh, bảo

vệ Tổ quốc

Phát huy tinh thần trách nhiệm, tính tiền phong gương mẫu của đội ngũ cán bộ,đảng viên, nhất là đội ngũ cán bộ chủ trì ở các cấp, các ngành, các địa phươngtrong tổ chức thực hiện nhiệm vụ quốc phòng, an ninh Nâng cao trách nhiệm thựchiện đúng nguyên tắc, cơ chế lãnh đạo, quản lý điều hành công tác quốc phòng, anninh Tăng cường quản lý, rèn luyện cán bộ, coi trọng công tác bảo vệ chính trị nội

bộ, chủ động phòng, chông "tự diễn biến", "tự chuyển hoá" trong nội bộ ta

Kết hợp chặt chẽ xây dựng lực lượng và thế trận quốc phòng toàn dân với xâydựng lực lượng và thế trận an ninh nhân dân, xây dựng khu vực phòng thủ vữngchắc, tổ chức tốt phòng thủ dân sự, thực hiện phân vùng chiến lược về quốc phòng,

an ninh, mở rộng quan hệ đối ngoại về quốc phòng, an ninh đồng thời tăng cườngđấu tranh quốc phòng, an ninh

- Giữ vững và tăng cường sự lãnh đao tuyệt đối, trực tiêp vê moi mặt của Đảng đối với Quân đội nhân dân và Công an nhân dân, bảo đảm quân đội và công an thưc sư là lực lượng trung thành và tin cây, làm nòng cốt trong sự nghiệp quốc phòng, an ninh, bảo vệ Tô quốc

Không ngừng bổ sung, hoàn thiện và tổ chức thực hiện nghiêm túc cơ chế lãnhđạo của Đảng đối với Quân đội nhân dân và Công an nhân dân

Đối với Quân đội nhân dân, tổ chức rút kinh nghiệm và thực hiện nghiêm túcNghị quyết số 51-NQ/TƯ ngày 20 tháng 7 năm 2005 của Bộ Chính trị khoá IX,

phát huy vai trò trọng trách "chủ trì về chính trị", "trực tiếp chỉ đạo và tô chức

tiến hành công tác đảng, công tác chính trị trong quân đôi" của đội ngũ chính ủy,

chính trị viên, cơ quan chính trị các cấp

Đối vối Công an nhân dân, phát huy vai trò của cơ quan xây dựng lực lượngđảm nhiệm công tác đảng, công tác chính trị và công tác quần chúng ở các cơquan, đơn vị công an Trong các đơn vị cơ sỏ thuộc Công an nhân dân thực hiệnchế độ thủ trưởng đơn vị đồng thời làm bí thư cấp ủy đảng, đồng chí lãnh đạo cấpphó làm phó bí thư và phụ trách công tác xây dựng lực lượng Tổ chức thực hiệnnghiêm túc chủ trương trong Nghị quyết sô 22-NQ/TƯ ngày 02 tháng 02 năm 2008của Hội nghị

Trung ương 6 khoá X: "Nghiên cứu việc thực hiện chế đô chính ủy, chính trị viên ở môt số đơn vị cơ đông, chiến đấu tập trung và có tính chất đặc thù"; "trong các học viện, trường đại học thuôc Bô Công an cần có khoa chuyên ngành để đào tạo, bồi dưỡng đôi ngủ cán bô làm công tác đảng, công tác chính trị và công tác quần chúng trong lực lượng Công an nhân dân".

Đường lối, quan điểm của Đảng Cộng sản, chính sách, pháp luật của Nhà nước

là những nhân tố cơ bản, giữ vai trò chủ đạo trong sự nghiệp quốc phòng, an ninh,

bảo vệ Tổ quốc Trước sự phát triển của tình hình và nhiệm vụ quốc phòng, an ninhtrong thời kỳ mới, cần

Và tổ chức nhân dân thực hiện phong trào toàn dân tích cực tham gia xây dựngnền quốc phòng toàn dân và an ninh nhân dân vững mạnh Đổi mói, nâng cao chấtlượng và hiệu quả công tác dân vận, củng cố và tăng cường quan hệ gắn bó mậtthiết giữa các tổ chức đảng, chính quyền các cấp với nhân dân

Nâng cao chất lượng và hiệu quả công tác đảng, công tác chính trị trong lựclượng vũ trang nhân dân nhằm giữ vững và tăng cương sự lãnh đạo của Đảng đốivới lực lượng vũ trang; xây dựng lực lượng vũ trang nhân dân, nhất là Quân độinhân dân và Công an nhân dân vững mạnh về chính trị, lấy vững mạnh về chính trịlàm cơ sở để nâng cao chất lương tổng hợp và sức mạnh chiến đấu toàn diện Thựchiện thống nhất và nghiêm túc chế độ và nhiệm vụ quốc phòng, an ninh trong thời

kỳ mới cần hoạt động công tác đảng, công tác chính trị trong tất cả sự lãnh đạotuyệt đối trực tiếp trung thống nhất của Nhà nước đối với sự nghiệp quốc phòng,

an ninh nhằm xây dựng nền quốc phòng toàn dân, nền an ninh nhân dân vữngmạnh, đấu tranh làm thất bại mọi âm mưu, thủ đoạn "diễn biến hòa bình", bạo loạnlật đổ của các thế lực thù địch, ngăn chặn và đẩy lùi nguy cơ chiến tranh, chủ độnggiữ nước ngay trong thời bình, đồng thời sẵn sàng đối phó thắng lợi với cuộc chiếntranh xâm lược kiểu mới của địch, bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam xã hội chủnghĩa trong mọi tình huống Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng phải đi đôi với tăngcường hiệu lực quản lý của Nhà nước, phát huy quyền làm chủ của nhân dân vànâng cao trách nhiệm của các bộ, ngành, địa phương trong thực hiện nhiệm vụquốc phòng, an ninh, bảo vệ Tổ quốc các đơn vị quân đội và công an; điều hànhtập Công tác đảng, công tác chính trị trong chương trình huấn luyện - đào tạo củatất cả các nhà trường quân đội và công an

- Phát huy quyền làm chủ của nhân dân dối với sự nghiệp quốc phòng, an ninh, bảo vệ Tổ quốc, đặc biệt coi trong xây dựng "thê trận lòng dân" vững chắc

Tiếp tục bổ sung, hoàn thiện và thực hiện nghiêm túc Quy chế dân chủ ở cơ sở,phương châm "Dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra" đối với những vấn đềcần và có thể công khai dân chủ trong quá trình xây dựng nền quốc phòng, an ninhtoàn dân, trong thực hiện nhiệm vụ quốc phòng, an ninh, nhất là những vấn đềđộng viên các nguồn lực trong nhân dân Động viên và tổ chức nhân dân thực hiệnphong trào toàn dân tích cực tham gia xây dựng nền quốc phòng toàn dân và anninh nhân dân vững mạnh Đổi mới, nâng cao chất lượng và hiệu quả công tác dân

vận, củng cố và tăng cường quan hệ gắn bó mật thiết giữa các tổ chức đảng, chính

quyền các cấp với nhân dân

CÂU HỎI ÔN TẬP

1 Dựa vào cơ sở khoa học nào? để xây dựng đường lối, quan điểm của Đảng,Chính sách và Pháp luật của Nhà nước về quốc phòng, an ninh

2 Trên cơ sở một số giải pháp phát triển, thể chế hóa, tổ chức thực hiện đườnglối quan điểm của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước về QP,AN đ/c liên hệ

cơ quan đơn vị và các nhân trong thực hiện các giải pháp trên?

Chuyên đề: ĐƯỜNG LỐI, QUAN ĐIỂM CỦA ĐẢNG CỘNG SẢN,

CHÍNH SÁCH, PHÁP LUẬT CỦA NHÀ NƯỚC VỆT NAM VÊ PHÁT TRIỂN KINH TẾ - XÃ HỘI GẮN VỚI TĂNG CƯỜNG, CỦNG CỐ QUỐC PHÒNG, AN NINH VÀ HOẠT ĐỘNG ĐỐI NGOẠI TRONG TÌNH HÌNH

MỚI

I CĂN CỨ HOẠCH ĐỊNH ĐƯỜNG LỐI, CHÍNH SÁCH, PHÁP LUẬT CỦA ĐẢNG, NHÀ NƯỚC VÊ PHÁT TRIỂN KINH TẾ - XÃ HỘI GẮN VỚI TĂNG CƯỜNG, CỦNG CỐ QUỐC PHÒNG, AN NINH VÀ HOẠT ĐỘNG ĐỐI NGOẠI

1 Lý luận chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh về phát triển kinh tế - xã hội gắn với tăng cường, củng cố quốc phòng, an ninh và hoạt động đối ngoại

a) Lý luận chủ nghĩa Mác - Lê nin

Chủ nghĩa Mác - Lênin khẳng định:

Kinh tế - chính trị - văn hóa - quốc phòng, an ninh - đối ngoại tồn tại khách quan trong đời sống và có quan hệ chặt chẽ, hợp thành một hệ thống, tác động lẫn nhau tạo nên động lực thúc đẩy mỗi lĩnh vực và tổng thể các lĩnh vực của xã hội phát triển

Vì vậy, "thắng lợi của bạo lực là dựa vào việc sản xuất vũ khí, và việc sản xuất

vũ khí lại dựa vào sản xuất nói chung, do đó lại dựa vào "lực lượng kinh tế", vào

"tình hình kinh tế", và những phương tiện vật chất mà bạo lực chi phối được

Không có gì lại phụ thuộc vào những điều kiện kinh tế hơn là chính ngay quân đội và hạm đội Vũ trang, biên chế, tổ chức, chiến thuật, chiến lược phụ thuộc trước hết vào trình độ sản xuất đạt được trong một thời điểm nhất định

và vào phương tiện giao thông nữa"8

Sau khi Công xã Pari ra đời, Mác và Ăngghen đã chỉ rõ nhiệm vụ của giai cấp

vô sản là phải huy động lực lượng trong công nhân, nông dân và các tầng lớp laođộng; mọi lĩnh vực tham gia tích cực vào việc bảo vệ những kết quả đã đạt đượctrong cuộc cách mạng thì chính quyền Công xã mới đứng vững và khẳng định sứcsống của nó trong sự nghiệp cách mạng của giai cấp vô sản

Sức mạnh phát triển và bảo vệ đất nước của mỗi quốc gia, dân tộc là sức mạnhtổng hợp của các lĩnh vực trong nước kết hợp với sức mạnh của thời đại; là sự kếthợp chặt chẽ giữa kinh tế - chính trị - văn hóa - xã hội - đối ngoại - quốc phòng, anninh - giáo dục - khoa học và công nghệ Trong sức mạnh tổng hợp đó, quan hệbiện chứng giữa phát triển kinh tế - xã hội gắn với củng cố, tăng cưòng quốc phòng,

an ninh và hoạt động đối ngoại có vị trí quan trọng Mỗi lĩnh vực có vị trí, vai tròkhác nhau trong xây dựng sức mạnh tổng hợp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc xã hộichủ nghĩa

V.I Lênin chỉ rõ, Kinh tế - xã hội là nền tảng vật chất cho công cuộc xây dựng và bảo vệ chủ nghĩa xã hội

Vì vậy, "cuộc chiến tranh cách mạng này cần phải được chuẩn bị lâu dài,nghiêm túc, trước hết bằng việc đẩy nền kinh tế trong nước lên,"9 Phải tập trungmọi nỗ lực để khắc phục được những khó khăn về lương thực; tổ chức tốt công tác

8 Mác, Ăngghen, Toàn tập, tập 20, Nxb Chính trị quốc gia - Sự thật, H 1994, tr 235.

tiếp tế, phát triển mạnh công nghiệp tạo tiền đề để đẩy mạnh phát triển công nghiệpquốc phòng, bảo đảm vũ khí, cung cấp đầy đủ lương thực, thực phẩm và những vậtdụng cần thiết cho nhân dân và quân đội Phải kiên quyết thi hành những biệnpháp mạnh mẽ nhất, cương quyết thẳng tay, nghiêm ngặt nhất để nâng cao kỷ luật

tự giác, để gắn bó với nhau bằng ý chí thống nhất gang thép, để cổ vũ mọi ngườilao động với tinh thần cách mạng, có kỷ luật chặt chẽ và năng suất cao; giữ vữngtrật tự an ninh, bọn tay sai của địch, bọn đầu cơ, bọn côn đồ, lưu manh, tuyêntruyền phản cách mạng, bọn gián điệp bắt được quả tang đều bị xử bắn tại chỗ;xây dựng khối liên minh công nông; "thi hành một loạt các biện pháp nhằm độngviên, tổ chức mọi ngành, mọi lực lượng đứng lên bảo vệ Nhà nước Xô viết"10 Tăng cường, củng cố” quốc phòng, an ninh là vấn đề thường xuyên, trọng yếutrong xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, trong sức mạnh quốc gia

V.I Lênin chỉ rõ rằng: "chúng ta chủ trương bảo vệ tổ quốc, nên chúng ta đòi hỏi phải có một thái độ nghiêm túc đối với vấn đề khả năng quốc phòng và

đối với vấn đề chuẩn bị chiến đấu của nước nhà "11 Xây dựng nền quốc phòngvững mạnh là phải xây dựng được một quân đội vững mạnh làm nòng cốt vữngchắc cho sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc V.I Lênin chỉ rõ: " Muốn phòng thủ phải cómột quân đội kiên cưòng và mạnh mẽ "12 Nhiệm vụ to lớn của quân đội trong bảo

vệ Tổ quốc là "bảo vệ những thành quả của cách mạng, chính quyền nhân dân củachúng ta, các xô viết đại biểu công nông binh, toàn bộ chế độ mới thực sự dân chủcủa chúng ta, chống tất cả mọi kẻ thù của nhân dân đang dùng đủ mọi cách để bópchết cách mạng"13

Hoạt động đối ngoại có vị trí quan trọng trong sức mạnh tổng hợp quốc gia và

công cuộc xây dựng, bảo vệ Tổ quôc V.I Lênin chỉ rõ rằng, Thông qua và mở rộng đối ngoại để nắm bắt được tình hình quốc tế, có cơ sở khoa học định ra đường lối, chiến lược, sách lược đúng đắn sách lược; thu hút nguồn vốn, tri thức, kinh nghiệm của các chuyên gia tư sản; kịp thời phát hiện các âm mưu, thủ

đoạn, hành động phá hoại của các thế lực thù địch, giữ vững chính quyền cáchmạng, tạo điều kiện hòa bình, ổn định cho phát triển kinh tế - xã hội

b) Tư tưởng Hồ Chí Minh

Trong lịch sử mấy nghìn năm dựng nước và giữ nước, cha ông ta đã sáng tạo,hun đúc tư tưởng về sức mạnh tổng hợp dựa trên bốn trụ cột là kinh tế, quốcphòng, an ninh, đốì ngoại Từ thời Lê sơ đến vua Quang Trung sau này đã đưa ra tư

tưởng nội an, ngoại tĩnh, quốc phú, binh cường (trong ổn định, ngoài bình yên,

nước giàu có, quân hùng mạnh) tạo nên sức mạnh tổng hợp để xây dựng, phát triển

và bảo vệ vững chắc đất nước Tư tưởng sức mạnh tổng hợp để xây dựng và bảo vệ

vững chắc Tổ quốc là sức mạnh toàn diện Trong đó dựa trên 4 trụ cột chính là kinh

tế, quân sự, đối nội, đốì ngoại nhằm mang lại "quốc thái, dân an", "thái bình, thịnhtrị" cho dân tộc, khẳng định trong cường thịnh, ngoài hòa hiếu Phát triển kinh tế -

xã hội để làm cho quốc gia, dân tộc giàu có, thịnh vượng về cả vật chất và tinhthần Xây dựng lực lượng vũ trang, xây dựng quân đội hùng cưòng, xây dựng nền

10 Sđd, tr 44.

11

12

quốc phòng vững mạnh đủ sức để vừa ngăn ngừa, đánh bại giặc ngoại xâm, bảo vệvững chắc đất nước, vừa đủ sức trấn áp lực lượng bên trong chổng đốì lại Nhànước Bảo đảm giữ vững an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội trong nước, đánhbại sự cấu kết thù trong, giặc ngoài để giữ yên đất nước Giữ vững quan hệ hòabình, hòa hiếu, hữu nghị với các nước láng giềng, khu vực và các nước trên thếgiới Tư tưởng nội an, ngoại tĩnh, quốc phú, binh cường được phổ biến và thựchành rộng rãi trong mọi nhân dân1 góp phần tạo nền tảng vững chắc để tập hợp,phát huy sức mạnh của dân tộc Toàn dân, mọi lĩnh vực có trách nhiệm phải thamgia vào chủ trương nội an, ngoại tĩnh, quốc phú, binh cường của đất nước Nội an,ngoại tĩnh, quốc phú, binh cường là thông điệp hòa bình của Việt Nam gửi tới cácquốc gia trong khu vực và trên thế giới để tạo thuận lợi kết hợp sức mạnh dân tộcvới thòi đại tạo nên sức mạnh tổng hợp để xây dựng và bảo vệ đất nước.

Dựa trên nền tảng tư tưởng của chủ nghĩa Mác - Lênin, kế thừa tinh hoa trong tư tưởng cha ông ta về phát triển kinh tế - xã hội, quốc phòng, an ninh

và đối ngoại, Hồ Chí Minh đã chỉ ra nhiều vấn đề quan trọng về phát triển kinh tế - xã hội gắn với tăng cưòng, củng cố quốc phòng, an ninh và hoạt động đối ngoại trong cách mạng Việt Nam.

Phân tích mốì quan hệ giữa các lĩnh vực kinh tế - chính trị - văn hóa - quốcphòng, an ninh - đối ngoại, Hồ Chí Minh chỉ rõ, "thực lực là cái chiêng mà ngoạigiao là cái tiếng"14 Thực lực của đất nước trước hết và chủ yếu là sức mạnh của kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội, khoa học, quốc phòng, an ninh tạo nền tảng vật chất, tinh thần, thế, lực vững chắc cho đất nước trong thiết lập, duy trì, phát triển quan hệ đối ngoại Quan điếm thực lực là cái chiêng mà ngoại

giao là cái tiếng của Hồ Chí Minh thể hiện tính sáng tạo, tầm nhìn chiến lược trongnhận thức và giải quyết mốì quan hệ biện chứng giữa phát triển kinh tế - xã hội,tăng cưòng, củng cô quốc phòng và an ninh với hoạt động đốì ngoại, ngoại giao đểtạo nên sức mạnh tổng hợp hoàn thành thắng lợi mục tiêu, nhiệm vụ cách mạng.Kinh tế - xã hội, quốc phòng, an ninh vững chắc thì ngoại giao sẽ luôn giữ đượcthế độc lập, tự chủ, chủ động, khẳng định vị thế, uy tín, sức mạnh của đất nước,quốc gia trong quan hệ quốc tế Ngược lại, kinh tế - xã hội, quốc phòng, an ninhyếu kém thì ngoại giao sẽ rơi vào thế bị động, lép vế, vị thế, uy tín, sức mạnh củađất nước, quốc gia trong quan hệ quốc tế trở nên lệ thuộc và mất độc lập, tự chủcủa quốc gia, dân tộc

Quan điểm Hồ Chí Minh về xây dựng, phát triển sức mạnh tổng hợp phải bắt

đầu từ phát triển kinh tê - xã hội Ngay sau khi giành được chính quyền, dân tộc taphải đốì mặt với những khó khăn, thách thức rất lớn để giữ vững thành quả cáchmạng của cuộc cách mạng, bảo vệ nền độc lập non trẻ, Đảng ta và Chủ tịch Hồ Chí

Minh đã chỉ rõ rằng, "nhiệm vụ quan trọng nhất của chúng ta là phải xây dựng nền tảng vật chất và kỹ thuật của chủ nghĩa xã hội" 15 , tập trung phát triển kinh tế - xã hội để tái thiết đất nước Song, tập trung phát triển kinh tế - xã hội để tái thiết đất nước không được coi nhẹ quốc phòng, an ninh, đối ngoại.

Hồ Chí Minh khẳng định, ngoại giao vừa phải góp phần thực hiện nhiệm vụ kinh tế, xây dựng chủ nghĩa xã hội, vừa phải phục vụ công cuộc đấu tranh

14Hồ Chí Minh, Toàn tập, tập 4, Nxb Chính trị quốc gia - Sự thật, H 2002, tr 126

cách mạng để giải phóng dân tộc, thống nhất đất nước Vì vậy, sau vấn đề phát

triển kinh tế - xã hội để "diệt giặc đói", mở mang giáo dục để "diệt giặc dốt" chonhân dân và đẩy mạnh phòng thủ để "diệt giặc ngoại xâm", thì ngoại giao là mộtvấn đề cần yếu cho một nước độc lập"

Trong công cuộc kháng chiến và kiến quốc, phải giải quyết hài hòa mối quan hệbiện chứng giữa phát triển kinh tế - chính trị - văn hóa - xã hội - quân sự - an ninh -đối ngoại, "đem hết lòng hăng hái vào con đường kiến quốíc Kháng chiến phải điđôi với kiến quốc Kháng chiến có thắng lợi thì kiến quốc mới thành công Kiếnquốc có chắc thành công, kháng chiến mới mau thắng lợi"16

2 Thực tiễn phát triển kinh tế - xã hội gắn với tăng cường, củng cô quốc

phòng, an ninh và hoạt động đôi ngoại của cách mạng nước ta từ 1945 đến nay

Những bài học kinh nghiệm "quổc phú, binh cường, nội yên, ngoại tĩnh; "ngụ binh

ư nông", "tận dân vi binh" của cha ông đã được Đảng ta, Chủ tịch Hồ Chí Minhvận dụng, phát triển sáng tạo, nâng lên tầm cao mối trong chiến tranh giải phóng,xây dựng, bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa

a) Trong kháng chiến chổng thực dân Pháp và chống đê quốc Mỹ

Trong 30 năm chiến tranh cách mạng (1945 - 1975) Đảng, Nhà nước ta đã ban hành và tổ chức lãnh đạo thành công đường lối, quan điểm, chính sách, pháp luật về phát triển kinh tế - xã hội gắn với tăng cưòng, củng cố quốc phòng, an ninh và hoạt động đối ngoại.

+ Đại hội đại biểu Đảng toàn quốc lần thứ II đã khẳng định: Những nguyên tắc lớn của chính sách kinh tế hiện nay là đảm bảo quyền lợi của công và tư, của tư

bản và lao động, tăng gia sản xuất mọi mặt để cung cấp cho nhu cầu kháng chiến

và cải thiện dân sinh, đặc biệt là cải thiện đời sống của nhân dân lao động Những nguyên tắc của chính sách ngoại giao là nước ta và các nước tôn trọng độc lập dân

tộc, chủ quyền lãnh thổ, thống nhất quốc gia của nhau và cùng nhau bảo vệ hoàbình dân chủ thế giới, chống bọn gây chiến

+ Đại hội đại biểu Đảng toàn quốc lần thứ III đã khẳng định, đi đôi với phát

triển kinh tế, phải kết hợp tăng cường củng cố quốc phòng, tích cực bảo vệ công

cuộc lao động hòa bình ở miền Bắc ; đi đôi và kết hợp với việc phát triển kinh tế,cần ra sức củng cố quốc phòng, tăng cường bảo đảm trật tự an ninh, bảo vệ sựnghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội ở miền Bắc

+ Từ đường lối, quan điểm của Đảng, Nhà nước đã thể chế hóa thành nhiềuchính sách, pháp luật về phát triển kinh tế - xã hội gắn với củng cố, tăng cườngquốc phòng, an ninh và hoạt động đốỉ ngoại góp phần đưa đường lối của Đảngthành hiện thực cuộc sống tạo nên sức mạnh tổng hợp xây dựng, giải phóng, bảo

vệ vững chắc Tổ quốc

+ Hiến pháp năm 1946, trong Lời nói đầu ghi rõ: Nhiệm vụ của dân tộc ta tronggiai đoạn này là bảo toàn lãnh thổ, giành độc lập hoàn toàn và kiến thiết quốc giatrên nền tảng dân chủ"17

+Hiến pháp năm 1959 ghi rõ: miền Bắc nước ta tiến lên chủ nghĩa xã hội,không ngừng nâng cao đời sống vật chất và văn hóa của nhân dân, xây dựng miềnBắc vững mạnh làm cơ sỏ cho toàn quốc đấu tranh hòa bình thống nhất nước

16 Hồ Chí Minh, Toàn tập, tập 4, Nxb Chính trị quốc gia - Sự thật, H 1995, tr 99.

nhà ; tăng cường hơn nữa sự đoàn kết nhất trí với các nước anh em trong phe xãhội chủ nghĩa với nhân dân yêu chuộng hòa bình trên thế giới

Điều 8, ghi rõ: "Lực lượng vũ trang của nước Việt Nam Dân chủ cộng hòa làcủa nhân dân, có nhiệm vụ bảo vệ thành quả của cách mạng, bảo vệ độc lập, chủquyền, lãnh thổ toàn vẹn và an ninh của Tổ quốc, bảo vệ tự do, hạnh phúc và sựnghiệp lao động hòa bình của nhân dân"18

+ Ngay sau khi giành được chính quyền, và trong cuộc kháng chiến chống thựcdân Pháp và đế quốc Mỹ, Nhà nước đã ban hành hàng loạt luật, sắc lệnh, nghịđịnh, thông tư, quyết định nhằm phát triển kinh tế - xã hội, củng cố, tăng cườngquốc phòng, an ninh và mở rộng hoạt động đốì ngoại, sắc lệnh phụ thu ngân sách:

* (Sắc lệnh 38, ngày 27 tháng 9 năm 1945); về quy định thuế, kỹ nghệ, canhnông, lương bổng (Sắc lệnh 42 ngày 4/10/1945); về thành lập Ban kinh tế Chínhphủ

*(Sắc lệnh 68 ngày 15/4/1950); về quy định tạm thời áp dụng đạo luật cũ vớicác công ty, hãng kỹ nghệ, thương mại ngoại quốc ở Việt Nam

* (Sắc lệnh 48 tháng 9/1945); về thành lập Ủy ban nghiên cứu kế hoạch kiếnthiết của Chính phủ

* (Sắc lệnh 78 ngày 31/12/1945); nghị định, quyết định thành lập các nôngtrường, nhà máy, công ty, xí nghiệp ; "tự cấp, tự túc", "khai hoang, phục hóa",

"nhường cơm xẻ áo", "Luật cải cách ruộng đất" (19/12/1953); về thành lập ViệtNam Công an vụ; về quy định tổ chức của Bộ Quốc phòng; Luật Nghĩa vụ quân sự(28/1/1960) về cơ cấu tổ chức, chức năng, nhiệm vụ của Bộ Ngoại giao (Sắc lệnh

47 ngày 7/4/1946); bổ nhiệm các đại sứ, tùy viên, tham tán ngoại giao ; chínhsách "Chính phủ Việt Nam Dân chủ cộng hòa sẵn sàng đặt quan hệ ngoại giao vớichính phủ nước nào trọng quyền bình đẳng, chủ quyền lãnh thổ và chủ quyền quốcgia của nước Việt Nam để cùng nhau bảo vệ hòa bình và xây đắp dân chủ"19

+ Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, Hiệp định Pari về chấm dứt chiến tranh,lập lại hoà bình là kết quả của một chặng đường lịch sử kết hợp đấu tranh chính trị,quân sự, ngoại giao, trong đó đấu tranh ngoại giao đóng vai trò quan trọng cùngvới đấu tranh quân sự, chính trị đánh bại cơ bản các chiến lược của kẻ thù, buộc

Mỹ phải rút hết quân, tạo thuận lợi để quân và dân ta đánh cho ngụy nhào

+ Tổng kết cuộc kháng chiên chống Mỹ, Đảng ta chỉ rõ: phương pháp cáchmạng ở miền Nam, những vấn đề có tính quy luật của chiến tranh cách mạngchống Mỹ, cứu nước là: sử dụng bạo lực cách mạng với hai lực lượng, lực lượngchính trị quần chúng và lực lượng vũ trang nhân dân; tiến hành khởi nghĩa từngphần ở nông thôn và từ khởi nghĩa phát triển thành chiến tranh cách mạng; kết hợpđấu tranh quân sự với đấu tranh chính trị và đấu tranh ngoại giao; kết hợp khởinghĩa của quần chúng với chiến tranh cách mạng, nổi dậy và tiến công, tiến công

và nổi dậy; đánh địch trên cả ba vùng chiến lược: rừng núi, nông thôn đồng bằng

và thành thị; đánh địch bằng ba mũi giáp công: quân sự, chính trị, binh vận; kếthợp ba thứ quân, kết hợp chiến tranh du kích với chiến tranh chính quy, kết hợpđánh lớn, đánh vừa, đánh nhỏ; thực hiện làm chủ để tiêu diệt địch, tiêu diệt địch đểlàm chủ; nắm vững phương châm chiến lược đánh lâu dài, đồng thời biết tạo thời

18 Xem Hiến pháp 1957.

19Tư tưởng ngoại giao Hồ Chí Minh, Nxb Chính trị quốc gia - Sự thật,

cơ và nắm vững thòi cơ mở những trận tiến công chiến lược làm thay đổi cục diệnchiến tranh, tiến lên thực hiện tổng tiến công và nổi dậy đè bẹp quân địch để giànhthắng lợi cuối cùng.

b) Từ năm 1975 tới nay

Những kết quả đat được

Trong bốỉ cảnh mới, ngay sau khi thống nhất đất nước, Đảng, Nhà nước ta

đã ban hành nhiều nghị quyết, luật pháp, chính sách để lãnh đạo, tổ chức quản lý công cuộc phát triển kinh tế - xã hội gắn với tăng cường, củng cố quốc phòng, an ninh và hoạt động đối ngoại để tái thiết đất nước.

+ Đại hội đại biểu Đảng toàn quốc lần thứ IV chỉ rõ: Củng cố và tăng cường lựclượng quốc phòng, giữ vững an ninh chính trị và trật tự xã hội, đập tan mọi sự phảnkháng và mọi hành động xâm lược của kẻ thù; củng cố và phát triển quan hệ hợptác tương trợ với các nước xã hội chủ nghĩa anh em, tích cực cùng nhân dân thếgiới đấu tranh vì hoà bình, độc lập dân tộc, dân chủ và chủ nghĩa xã hội

+ Trong bốì cảnh mới, Đảng, Nhà nước ta kiên trì, sáng tạo thực hiện đường lốiphát triển kinh tế - xã hội gắn với tăng cường, củng cô quốc phòng, an ninh và hoạtđộng đối ngoại

+ Tìm tòi, đổi mới mô hình phát triển kinh tế - xã hội để đưa đất nước ra khỏikhủng hoảng kinh tế - xã hội Tăng cường, củng cố nền quốc phòng toàn dân, anninh nhân dân; chuyển hóa nền quốc phòng toàn dân thành thế trận chiến tranhnhân dân để bảo vệ vững chắc từng tấc đất thiêng liêng của Tổ quốc

+ Sự vững mạnh của kinh tế - xã hội, quốc phòng và an ninh đất nước, tạo thế,lực để mở rộng hợp tác toàn diện với các nước xã hội chủ nghĩa; hóa giải đượcnhiều mâu thuẫn, cải thiện quan hệ với các nước láng giềng và ở Đông Nam Á, giữvững an ninh biên giới Tây Nam và phía Bắc Tô quốc; đấu tranh chống chính sáchcấm vận, bình thường hóa quan hệ với Mỹ; phát triển quan hệ với các nước dân tộcchủ nghĩa và không liên kết; mở rộng quan hệ với các nước tư bản phát triển và các

tổ chức quốc tế; đổi mới quan hệ với Nga, các nước Đông Âu và bạn bè truyềnthông; phát triển quan hệ với nhiều nước, mở rộng hoạt động ngoại giao đaphương, nâng cao hiệu quả hoạt động kinh tế đối ngoại, chủ động hội nhập quốc tếvới mục tiêu và lộ trình phù hợp

+ Kịp thời đổi mới tư duy về nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội và bảo vệ

Tổ quốc, điều chỉnh chiến lược về bảo vệ Tổ quốc theo hướng gắn chặt nhiệm

vụ phát triển kinh tế - xã hội với tăng cường, củng cố quốc phòng, an ninh và

hoạt động đốỉ ngoại đáp ứng yêu cầu thời kỳ mới.

+ Phát triển kinh tế - xã hội gắn vối tăng cường, củng cố quốc phòng, an ninh

và hoạt động đối ngoại ngày càng được mở rộng và nâng cao hiệu quả, ở các cấp,các ngành công tác phát triển kinh tế - xã hội luôn gắn với quốc phòng và an ninh,đối ngoại được triển khai toàn diện và bước đầu đạt hiệu quả tốt, góp phần nângcao ý thức phát triển kinh tế, nêu cao cảnh giác cách mạng và trách nhiệm củacông dân trong xây dựng và bảo vệ Tổ quốc

+ Trên khắp các địa bàn thực hiện điều chỉnh xây dựng kinh tế với thế trận, cácphương án về quốc phòng, an ninh và hoạt động đốỉ ngoại, nhất là trên hướngchiến lược, khu vực trọng điểm để vừa bảo đảm yêu cầu củng cố quốc phòng và anninh, vừa mở rộng quan hệ hợp tác quốc tế trên nhiều lĩnh vực

+ Phát, triển kinh tế - xã hội gắn với tăng cường quốc phòng, an ninh và hoạt động đối ngoại tạo nên sức mạnh tổng hợp to lớn đưa đất nước phát triển không ngừng

+Tổng kết thực hiện Chiến lược phát triển kinh tế - xã hội 2001 - 2010, Đảng tachỉ rõ, "sự phối hợp quốc phòng, an ninh, đối ngoại được chú trọng hơn"1 nên đãgóp phần tạo nên sức mạnh tổng hợp to lớn đưa đất nước phát triển không ngừng + Văn kiện Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XI đã khẳng định, với quan điểmgắn phát triển kinh tế - xã hội gắn với tăng cường, củng cố quốc phòng, an ninh vàhoạt động đối ngoại, nên đã tạo được sức mạnh tổng hợp to lớn góp phần "giữvững độc lập, chủ quyền, thống nhất toàn vẹn lãnh thổ, bảo đảm an ninh chính trị

và trật tự, an toàn xã hội; mở rộng quan hệ đối ngoại, chủ động hội nhập, nâng cao

vị thế của Việt Nam trên trường quốc tế"20, từng bước hoàn thành thắng lợi mụctiêu công cuộc xây dựng và bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa.Những tồn tai, khó khăn, thách thức

+ Phát triển kinh tế - xã hội gắn với tăng cường quốc phòng, an ninh và hoạt, động đốì ngoại gặp khó khăn và kém hiệu quả.

Sau khi giành được độc lập, thống nhất Tổ quốc chuyển sang xây dựng xã hộimới, "do bị ám ảnh bởi những mô hình cải tạo xã hội chủ nghĩa, công nghiệp hóa

và quản lý kinh tế, quản lý xã hội của Liên Xô, chúng ta đã bỏ mất thời cơ lớn đểtập hợp lực lượng, phát triển mạnh sản xuất và nâng cao đời sống nhân dân, dẫnđến khủng hoảng kinh tế - xã hội"21

+ Gắn phát triển kinh tế - xã hội với tăng cường, củng cố quốc phòng, an ninh và hoạt động đối ngoại chưa được triển khai rộng khắp ở tất cả các lĩnh

vực của đời sống xã hội Vì vậy, chưa khai thác và phát huy tối đa nội lực của đấtnước, kết hợp sức mạnh của dân tộc vối sức mạnh của thời đại để tạo nên sứcmạnh tổng hợp hoàn thành thắng lợi hai nhiệm vụ chiến lược xây dựng và bảo vệ

Tổ quốc xã hội chủ nghĩa

+ Thể chế hóa quan điểm, chủ trương phát triển kinh tế - xã hội gắn với tăng cường quốc phòng, an ninh và hoạt động đôi ngoại trong điều kiện hội nhập kinh tế thế giới còn chậm, chưa theo sát sự biến đổi của tình hình kinh tế,

quốc phòng, an ninh và đối ngoại của khu , vực, thế giởi và yêu cầu nhiệm vụ bảo

vệ Tổ quốc khi Việt Nam gia nhập WTO và càng hội nhập sâu, rộng vào kinh tế thếgiới

+ Sự kết hợp trong công tác nghiên cứu và dự báo tình hình đối tác, đối tượng trong phát triển kinh tế - xã hội quan hệ đối ngoại có lúc chưa gắn chặt

vối nghiên cứu, đánh giá đốì tác, đối tượng của quốc phòng, an ninh, đổi ngoại Dovậy, việc đề ra các giải pháp, phương thức gắn phát triển kinh tế - xã hội với tăngcường quốic phòng, an ninh và hoạt động đối ngoại ở một số lĩnh vực có lúc, cónơi còn bị động, bất ngò trước những biến động phức tạp, nhất là trong việc đềxuất và triển khai các biện pháp hữu hiệu để ngăn chặn kẻ địch lợi dụng suy thoái

và những tiêu cực trong phát triển kinh tế, quản lý đất đai để xuyên tạc tình hình,

20 Đảng Cộng sản Việt Nam, Vàn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lẩn thứXI, Nxb Chính trị quốc gia -

Sự thật, H 2010, tr 137.

bóp méo đường lốì, chính sách của Đảng, Nhà nước về các vấn đề dân chủ, nhânquyền, dân tộc, tôn giáo

+Phương thức phát triển kinh tế - xã hội gắn vói tăng cường, củng cố quốc

phòng, an ninh và hoạt động đối ngoại gắn với quốc phòng, an ninh chưa đa dạng và phong phú sát với điều kiện cụ thể của thực tiễn cách mạng.

Ở một số ngành, lĩnh vực phát triển kinh tế - xã hội gắn với tăng cường, củng

cố quốc phòng, an ninh và hoạt động đối ngoại còn mang nặng tính hình thức, hiệuquả thấp, đầu tư xây dựng các khu kinh tế - quốc phòng, quốc phòng - kinh tế chưatương xứng với vị trí, ý nghĩa, tầm quan trọng của nó về mặt chính trị - xã hội,quốc phòng, an ninh

3 Những nhân tố tác động đến phát triển kinh tế - xã hội gắn với tăng cường,củng cố quốc phòng, an ninh và hoạt động đối ngoại thời kỳ mới

a) Thuận lợi

Những thành tựu của công cuộc đổi mới đã tăng cường sức mạnh tổng hợp, làm thay đổi bộ mặt của đất nước và cuộc sống của nhân dân tạo nền tảng vững chắc để thực hiện thắng lợi phát triển kinh tế - xã hội gắn với tăng cường quốc phòng, an ninh và hoạt động đối ngoại Trong đó:

+ Nền kinh tế đã vượt qua nhiều khó khăn, thách thức, cơ bản giữ vững ổn địnhkinh tế vĩ mô, đạt và duy trì được tốc độ tăng trưởng khá cao

+ Văn hóa - xã hội có tiến bộ trên nhiều mặt; việc gắn phát triển kinh tế với giảiquyết các vấn đề xã hội có chuyển biến tốt; đòi sống các tầng lớp nhân dân đượccải thiện

+ Phát huy dân chủ có tiến bộ, khối đại đoàn kết toàn dân tộc tiếp tục đượccủng cố; xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa được đẩy mạnh, hiệulực, hiệu quả hoạt động được nâng lên; công tác xây dựng, chỉnh đôn Đảng được

tăng cưòng, đạt một số kết quả tích cực

+ Quốc phòng, an ninh được tăng cường, củng cố góp phần ngăn chặn làm thấtbại mọi âm mưu, thủ đoạn chống phá của các thế lực thù địch và các nhân tố gâymất ổn định khác nhằm giữ vững ổn định chính trị - xã hội, độc lập, chủ quyền,thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ, trật tự, an toàn xã hội

+ Quan hệ đối ngoại có bước phát triển mới góp phần làm cho hội nhập quốc tếđược mở rộng, vị thế, uy tín quốc tế của nước ta được nâng cao Quan hệ hợp tácquốc tế ngày càng mở rộng, nâng cao vị thế và uy tín của nước ta trên trường quốc

tế trong giải quyết các vấn đề của khu vực và toàn cầu

b) Khó khăn, thách thức

Nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa phát triển chưa bền vững, chất lượng, hiệu quả, sức cạnh tranh thấp; chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng công nghiệp hoá, hiện đại hoá còn chậm; các cân đối vĩ mô chưa thật vững chắc, linh hoạt; chế độ phân phối còn một sô bất hợp lý Ngoài ra

có

+ Những hạn chế, yếu kém trong các lĩnh vực giáo dục và đào tạo, khoa học và công nghệ, văn hoá, xã hôi, bảo vệ môi trường, giao thông, đô thị chậm được khắc phục; tệ quan liêu, tham nhũng, lãng phí, tội phạm, tệ nạn xã hội, suy thoái

đạo đức, lối sống chưa được ngăn chặn, đẩy lùi mạnh mẽ

+ Nền dân chủ xã hôi chủ nghĩa và sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tôc chưa được phát huy đầy đủ Môt số mặt công tác xây dựng Đảng, xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hôi chủ nghĩa, đôi mới, nâng cao chất lượng hoạt động cua Mặt trận

Tổ quốc, các đoàn thể nhân dân chuyển biến chậm Còn tiềm ẩn những yếu tố gâymất ổn định chính trị - xã hội22

+ Những biểu hiện xa rời mục tiêu của chủ nghĩa xã hôi, "tự diễn biến", "tự chuyển hoá có diễn biến phức tạp, tình trạng suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống trong môt bô phận cán bô, đảng viên, công chức và tệ quan liêu, tham nhũng, lãng phí diễn biên phức tạp; khoảng cách giàu - nghèo, phân hóa xã

hội ngày càng tăng, đạo đức xã hội có mặt xuống cấp đáng lo ngại, làm giảm lòngtin của cán bộ, đảng viên và nhân dân vào Đảng, Nhà nước Bảo vệ chủ quyềnbiển, đảo đứng trước nhiều khó khăn, thách thức lớn Tình hình chính trị - xã hội ởmột số địa bàn còn tiềm ẩn nguy cơ mất ổn định23

+ Bên cạnh đó, các thế lực thù địch tiếp tục thực hiện âm mưu "diễn biến hoà bình", gây bạo loạn lật đổ, sử dụng các chiêu bài "dân chủ", "nhân quyền" hòng làm thay đổi chế đô chính trị ở nước ta Tình hình và bôi cảnh nêu trên sẽ tạo ra cả

những thòi cơ và thách thức đan xen đối với quá trình phát triển đất nước Bônnguy cơ mà Đảng ta chỉ ra tiếp tục tồn tại

+ Bối cảnh thế giới thay đổi rất nhanh, phức tạp, khó lường So với 10 năm trước, tình hình thế giới và khu vực đã có nhiều thay đổi sâu sắc, có những diễn biến phức tạp mới, tiềm ẩn nhiều yếu tố bất trắc, khó lường.

+ Trên thế giới đã xuất hiện môt số loại hình chiến tranh kiểu mới, như chiến

tranh thông tin, chiến tranh mạng, sử dụng sức mạnh mềm thông qua các hoạt độngkinh tế, ngoại giao, văn hóa kết hợp với "diễn biến hòa bình", bạo loạn lật đổ hếtsức nguy hiểm24

+ Đông Nam Á trở thành địa bàn cạnh tranh quyết liệt về thị trường và tài nguyên; tranh chấp lãnh thổ, chủ quyền biển đảo diễn biến phức tạp Khu vực châu Á - Thái Bình Dương, trong đó có khu vực Đông Nam Á, là khu vực phát triển năng đông nhưng vẫn tồn tại nhiều nhân tố gây mất ổn định; tranh chấp lãnh thổ, biển đảo ngày càng gay gắt 25

+ Tình hình kinh tế, chính trị, an ninh trong nước, khu vực và quốc tê hiện nay

đã, đang, sẽ tác động rất mạnh đến sự lựa chọn quan điểm, phương châm, nộidung, biện pháp, những đối sách cụ thể, đối tác và hướng ưu tiên, đốĩ tượng cầntập trung đấu tranh trong quá trình phát triển kinh tê - xã hội gắn với củng cố, tăngcường quốíc phòng, an ninh và hoạt động đối ngoại để hoàn thành mục tiêu, nhiệm

vụ của mỗi lĩnh vực và tạo nên sức mạnh tổng hợp hoàn thành nhiệm vụ, mục tiêuchung của đất nước trong thời kỳ mới

II NỘI DUNG CHỦ YẾU ĐƯỜNG LỐI, CHÍNH SÁCH, PHÁP LUẬT CỦA ĐẢNG, NHÀ NƯỚC VÊ PHÁT TRIỂN KINH TẾ-XÃ HỘI GẮN VỚI TĂNG CƯỜNG, CỦNG CỐ QUỐC PHÒNG, AN NINH VÀ HOẠT ĐỘNG ĐỐI NGOẠI THỜI KỲ MỚI

22 Xem Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XI, Nxb Chính tri quốc gia - Sự thật, H 2010, tr 17-18

23 Xem, Dự thảo các Văn kiện trình Đại hội XII của Đảng, tháng 4 năm 2015, tr 13-14.

24 2 Xem Nghị quyết Trung ương lần thứ tám Ban Chấp hành Trung

1 Phát triển kinh tế - xã hội gắn với tăng cường, củng cố quốc phòng, an ninh và hoạt động đối ngoại tạo nên sức mạnh tổng hợp thực hiện thắng lợi công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa

Đảng ta khẳng định, phát triển kinh tế - xã hội gắn với tăng cường, củng cố

quốc phòng, an ninh và hoạt động đối ngoại trong bối cảnh phát triển cạnh tranh vàhội nhập kinh tế: Nó sẽ tạo nên sức mạnh tổng hợp thực hiện thắng lợi công cuộcxây dựng và bảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa Vì: thứ nhất

+ Phát triển kinh tế - xã hội gắn với tăng cường, củng cố quốc phòng, an ninh

và đối ngoại: là nhiệm vụ quan trọng góp phần tạo nền tảng vật chất, tinh thần vững chắc cho công cuộc xây dựng và bảo vệ vững chắc Tổ quốc xã hội chủ nghĩa Thứ 2:

* Phát triển kinh tế - xã hội gắn với tăng cường, củng cố quốc phòng, an ninh

và hoạt động đối ngoại: tạo nên sức mạnh tổng hợp để góp phần phát triển kinh tế nhanh, bền vững; nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của nhân dân; giữ vững ổn định chính trị - xã hội; tăng cường hoạt động đối ngoại; bảo vệ vững

chắc độc lập, chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ, mở rộng quan hệ đối ngoại,tạo nên sức mạnh tổng hợp hoàn thành thắng lợi công cuộc xây dựng và bảo vệvững chắc Tô quốc xã hội chủ nghĩa26

Để thực hiện mục tiêu trên, Nhà nước đề ra nhiệm vụ về phát triển kinh tế - xãhội gắn với tăng cường, củng cố quốc phòng, an ninh và hoạt động đối ngoại nhằm

góp phần thực hiện thắng lợi mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội gắn với tăng

cường, củng cố quốc phòng, an ninh và hoạt động đốì ngoại27

Phát triển kinh tế - xã hội tạo nền tảng vật chất và tinh thần vững chắc để Tăng cường, củng cố quốc phòng và an ninh bảo vệ độc lập, chủ quyền, thống nhất

và toàn vẹn lãnh thổ; tạo thế, lực để phát triển, mở rộng hoạt động đối ngoại

nâng cao vị thế Việt Nam trên trường quốc tế góp phần thiết thực vào công cuộcxây dựng, bảo vệ Tổ quốc

Tăng cường quốc phòng, an ninh, xây dựng nền quốc phòng toàn dân, an ninhnhân dân vững chắc nhằm thực hiện tốt mục tiêu, nhiệm vụ bảo vệ vững chắc độclập, chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ, bảo vệ Đảng, Nhà nước, nhân dân vàchế độ xã hội chủ nghĩa; giữ vững ổn định chính trị, trật tự, an toàn xã hội; chủđộng ngăn chặn, làm thất bại mọi âm mưu, hoạt động chông phá của các thê lựcthù địch, ứng phó với các môi đe dọa an ninh phi truyền thông, ngăn ngừa và sănsàng đánh thắng các loại hình chiến tranh xâm lược của kẻ thù trong mọi hoàncảnh, giữ vững và tạo môi trưòng thuận lợi để phát triển kinh tế - xã hội, xây dựngđất nước, không ngừng mở rộng quan hệ quốc tế

Quan hệ đối ngoại phục vụ phát triển kinh tế đất nước, thúc đẩy quan hệ chínhtrị - xã hội, quốc phòng, an ninh, mở rộng quan hệ đối ngoại của đất nưốc trên tất

cả các lĩnh vực của đời sống xã hội28 Đẩy mạnh hoạt động đối ngoại tạo môitrường quốc tế thuận lợi vừa hoàn thành nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, quốcphòng, an ninh, ngăn ngừa và giảm thiểu tác động tiêu cực của quá trình hội nhập

26 Xem Đảng Cộng sản Việt Nam, Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứXI, Sđd, tr 188.

27 Xem Nghị quyết Quốc hội về Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 5 năm 2011-2015.

6 - GTBDQPAN-T2

28 Xem Điều 5, 6, Luật Cơ quan đại diện Việt Nam ỏ nước ngoài,

quốc tế góp phần tạo nên quan hệ tin cậy và ổn định, mở rộng sự hợp tác ở mọi cấp

về kinh tế - xã hội, quốc phòng, an ninh trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổquốic xã hội chủ nghĩa

Toàn Đảng, toàn dân, toàn quân thực hiện kết hợp phát triển kinh tế - xã hội vớităng cường quốc phòng, an ninh và đối ngoại trên khắp cả nước, trong mọi lĩnhvực của đời sống xã hội

Phát triển kinh tế - xã hội với tăng cường quốc phòng, an ninh và hoạt động đối

ngoại là sự nghiệp của toàn dân, của mọi ngành, mọi cấp, mọi thành phần kinh tế , do Đảng lãnh đạo, Nhà nước quản lý, với một hệ thống đường lối, quan điểm, pháp luật, chính sách đồng bộ, phù hợp trong thời kỳ mới.

Phát triển kinh tế - xã hội gắn với tăng cường quốc phòng, an ninh và hoạt động

đối ngoại Phải toàn diện, cơ bản, lâu dài; trong chiến lược, quy hoạch, kế hoạch; trên phạm vi cả nước, từng vùng, từng ngành, từng địa phương, cơ sở.

Phát triển kinh tế nhanh, bền vững gắn liền với bảo vệ vững chắc độc lập, chủquyền, thông nhất, toàn vẹn lãnh thổ, giữ vững an ninh chính trị và trật tự, an toàn

xã hội, tăng cường, mở rộng, nâng cao hiệu quả hoạt động đối ngoại và nâng caohiệu quả hội nhập quốc tế

Phát triển kinh tế - xã hội gắn với tăng cường, củng cố quốc phòng, an ninh và

hoạt động đối ngoại Góp phần giải quyết tốt các mối quan hệ biện chứng trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc; giải quyết hài hòa mối quan hệ giữa đổi mới, ổn định và phát triển; giữa đổi mới kinh tế và đổi mới chính trị; giữa

kinh tế thị trường và định hướng xã hội chủ nghĩa; giữa phát triển lực lượng sảnxuất và xây dựng, hoàn thiện từng bước quan hệ sản xuất xã hội chủ nghĩa; giữatăng trưởng kinh tế và phát triển văn hóa, thực hiện tiến bộ và công bằng xã hội;giữa xây dựng chủ nghĩa xã hội và bảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa; giữa độc lập,

tự chủ và hội nhập quốc tế; giữa Đảng lãnh đạo, Nhà nước quản lý, nhân dân làm

chủ trong phát triển kinh tế - xã hội gắn với củng cố, tăng cường quốc phòng, an

ninh và hoạt động đối ngoại tạo nên sức mạnh tổng hợp để hoàn thành thắng lợicông cuộc xây dựng và bảo vệ vững chắc Tổ quốc xã hội chủ nghĩa

Quan hệ đối ngoại phục vụ phát triển kinh tế đất nước, thúc đẩy quan hệ chínhtrị - xã hội, quốc phòng, an ninh, mở rộng quan hệ đôi ngoại của đất nước trên tất

cả các lĩnh vực của đòi sống xã hội29 Đẩy mạnh hoạt động đối ngoại tạo môitrường quốc tế thuận lợi vừa hoàn thành nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, quốcphòng, an ninh, ngăn ngừa và giảm thiểu tác động tiêu cực của quá trình hội nhậpquốc tê góp phần tạo nên quan hệ tin cậy và ổn định, mở rộng sự hợp tác ở mọi cấp

về kinh tê - xã hội, quốc phòng, an ninh trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổquốc xã hội chủ nghĩa

2 Phát triển kinh tế-xã hội là cơ sở để tăng cường, củng cố quốc phòng, an

ninh và mở rộng hoạt động đôi ngoại

Đảng ta khẳng định, phấn đấu đến năm 2020 nước ta cơ bản trở thành nướccông nghiệp theo hướng hiện đại; chính trị - xã "hội ổn định, dân chủ, kỷ cương,đồng thuận; đời sông vật chất và tinh thần của nhân dân được nâng lên Trên nền

tảng đó củng cố, tăng cường quốc phòng, an ninh và mở rộng hoạt động đối ngoại

29 Xem Điều 5, 6, Luật Cơ quan đại diện Việt Nam ở nưởc ngoài,

góp phần giữ vững độc lập, chủ quyền, thông nhất và toàn vẹn lãnh thổ, mở rộngquan hệ đối ngoại, nâng cao vị thế của Việt Nam trên trường quốc tế.

Phát triển kinh tế - xã hội tạo nền tảng vật chất và tinh thần vững chắc để củng

cố, tăng cường quốc phòng, an ninh bảo vệ độc lập, chủ quyền, thống nhất và toàn

vẹn lãnh thổ, phát triển hoạt động đốĩ ngoại góp phần xây dựng, bảo vệ Tổ quốc,nâng cao vị thế Việt Nam trên trường quốc tế

Phát triển kinh tế - xã hội tập trung vào hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa; bảo đảm ổn định kinh tế vĩ mô; huy động và sử dụng có hiệu quả các nguồn lực phục vụ cho phát triển kinh tế.

Trên cơ sở thể chế kinh tế hoàn thiện, kinh tế vĩ mô ổn định, các nguồn lực dồi dào

để đẩy mạnh phát triển mạnh các ngành công nghiệp, nông nghiệp, giao thông,

thương mại, dịch vụ tạo nên nền tảng vật chất vững chắc để củng cố, tăng cường

quốc phòng, an ninh và mở rộng, nâng cao hiệu quả hoạt động đôi ngoại

Phát triển toàn diện các ngành, lĩnh vực:

Công nghiệp, nông nghiệp, dịch vụ, kết cấu hạ tầng, các vùng kinh trọng điểm, y tế; Văn hoá; Xây dựng chiến lược, qui hoạch tổng thể phát triển kinh tế…

Trên cở sở + Phát triển toàn diện của các ngành công nghiệp về cơ cấu, công nghệ, con người, phân bố công nghiệp hợp lý trên toàn lãnh thổ Đặc biệt là cơ

hội phát triển những ngành công nghiệp công nghệ cao, công nghiệp năng lượng,khai khoáng, luyện kim, hoá chất, công nghiệp phục vụ nông nghiệp, nông thôn;phát huy hiệu quả các khu, cụm công nghiệp và đẩy mạnh phát triển công nghiệptheo hình thức cụm, nhóm sản phẩm tạo thành các tổ hợp công nghiệp quy mô lớn

và hiệu quả cao tạo cơ sở vật chất vững chắc để phát triển công nghiệp quốcphòng, an ninh bảo đảm cơ sở vật chất, trang bị, vũ khí ngày càng hiện đại cho lựclượng vũ trang, "tạo nền tảng cho công nghiệp quốc phòng, an ninh; một số ngành,lĩnh vực sản xuất; các sản phẩm lưỡng dụng, các mặt hàng chiến lược, thiết yếu đểgiảm dần nhập khẩu"30 góp phần nâng cao chất lượng xây dựng, củng cố, tăngcường lực lượng, thế trận quốc phòng toàn dân gắn với thế trận an ninh nhân dân

Phát triển khu vực dịch vụ nhanh, hiệu quả và bền vững, đảm bảo các dịch vụ

cơ bản phục vụ cho phát triển kinh tế - xã hội đất nước Tập trung phát triển mạnhkhu vực dịch vụ trình độ hiện đại, đảm bảo hội nhập quốc tế, khu vực và tăng

trưởng bền vững Ưu tiên phát triển một số ngành dịch vụ có lợi thế, có hàm lượngtri thức và công nghệ cao như du lịch, hàng hải, hàng không, viễn thông, công nghệthông tin; trung tâm dịch vụ, du lịch có tầm cỡ khu vực và quốc tế; phát triến mạnhdịch vụ khoa học và công nghệ, giáo dục và đào tạo, văn hóa, thông tin, thể thao,dịch vụ việc làm và an sinh xã hội tạo thuận lợi cho phát triển các dịch vụ gópphần nâng cao chất lượng các hoạt động sinh hoạt, học tập, huấn luyện, sẵn sàngchiến đấu, bảo quản, cải tiến, nâng cấp trang bị, vũ khí, phương tiện, xây dựng căn

cứ hậu phương, hậu cần, kỹ thuật bảo đảm quốc phòng, an ninh và hoạt động đốĩngoại

Phát triển nhanh kết cấu hạ tầng thúc đẩy kinh tế - xã hôi phát triển Phát triển

hạ tầng trong cả nước và trong từng vùng, nhất là giao thông, thủy điện, thủy lợi, bảo đảm sử dụng tiết kiệm các nguồn lực và hiệu quả kinh tế, xã hôi, bảo vệ môi trường Đặc biệt hệ thông đường bộ cao tốc Bắc - Nam, cảng biển và cảng hàng

không hiện đại, các trục hành lang Đông - Tây, liên kêt các phương thức vận tải, hệthống thủy lợi, đê biển, đê biển, đê sông, các trạm bơm, các công trình ngăn mặn

và xả lũ, nguồn điện, hoàn chỉnh hệ thông lưới điện, hiện đại hoá hệ thống thôngtin - truyền thông tạo điều kiện thuận lợi để xây dựng hệ thống phòng thủ dân sự,bảo đảm tính lưỡng dụng vừa phục vụ phát triển kinh tế - xã hội vừa bảo đảm đápứng xây dựng khu vực phòng thủ tỉnh, thành phố, căn cứ hậu phương, chông chiacắt chiến trường khi chiến tranh xảy ra và yêu cầu phát triển các tiềm lực quốcphòng, an ninh và hoạt động đối ngoại

Thúc đẩy phát triển các vùng kinh tế trọng điểm, tạo đông lực và tác đông lan toả đến các vùng khác, tạo điều kiện phát triển nhanh hơn các khu vực còn nhiều khó khăn, đặc biệt là các vùng biên giới, hải đảo, Tây Nam, Tây Nguyên, Tây Bắc

và phía Tây các tỉnh miền Trung Đặc biệt, bảo đảm phát triển hài hòa giữa vùng

đồng bằng với trung du, miền núi, vùng biển, ven biển, hải đảo, đô thị, xây dựng,hình thành và phát triển các hành lang, vành đai kinh tế và các cực tăng trưởng,trục kinh tế Bắc - Nam, các hành lang kinh tế Đông - Tây, các hành lang kinh tếxuyên Á, các cụm, nhóm sản phẩm công nghiệp, dịch vụ, kết nối các đô thị trungtâm dọc tuyến hành lang kinh tế, các trung tâm hợp tác phát triển kinh tê lớn tại các

cửa khẩu trên các hành lang kinh tế tạo điều kiện thuận lợi để củng cố, tăng

cưòng khả năng thực hiện thắng lợi các nhiệm vụ quốc phòng và an ninh trên cácđịa bàn của cả nước, góp phần bảo vệ vững chắc biên giới của Tổ quốc cả trên bộ,không, biển

Phát triển y tế, chăm sóc sức khoẻ nhân dân, phát triển giáo dục và đào tạo, khoa học và công nghệ, bảo vệ và cải thiện chất lượng môi trường, chủ đông ứng phó có hiệu quả với biên đổi khí hậu, phòng, chông thiên tai; thực hiện tôt công tác bảo hiểm xã hôi, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp, trợ giúp và cứu trợ xã hôi, xóa đói, giảm nghèo, phát triển việc làm, đa dạng, linh hoạt, có khả năng bảo

vệ, giúp đỡ mọi thành viên trong xã hôi, nhất là các nhóm yếu thế, dễ bị tổn

thương, vượt qua khó khăn hoặc các rủi ro trong đời sông; chăm lo đòi sông vậtchất và tinh thần của những người và gia đình có công, tạo điều kiện, khuyến khíchngười và gia đình có công tích cực tham gia phát triển kinh tế để nâng cao đòi sốngvật chất, tinh thần, có mức sống cao hơn mức sông trung bình của dân cư tại địabàn tạo cơ sở quan trọng để nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, ổn định chính

trị xã hội, củng cố thê trận lòng dân, phát triển giáo dục và đào tạo, khoa học và

công nghệ trong lĩnh vực quốc phòng và an ninh, đốỉ ngoại, chủ động ứng phó vớicác nguy cơ đe dọa an ninh phi truyền thống đốì với đất nước

Phát triển toàn diện, đồng bô các lĩnh vực văn hóa, vừa phát huy những giá trị tốt đẹp của dân tôc, vừa tiếp thu những tinh hoa văn hoá nhân loại, xử lý tốt mốì quan hệ giữa kinh tế và văn hoá để văn hoá thực sự là nền tảng tinh thần của xã hôi, là môt đông lực phát triển kinh tế - xã hôi và hôi nhập quốc tế Xây dựng đời

sông, lôl sống và môi trường văn hóa lành mạnh, nhân cách con người Việt Nam

về lý tưởng, trí tuệ, đạo đức, lối sông, thể chất, lòng tự tôn dân tộc, trách nhiệm xãhội, ý thức chấp hành pháp luật, giá trị truyền thống tốt đẹp, bảo đảm quyền tự dotín ngưỡng, tôn giáo của công dân, nâng cao chất lượng phong trào toàn dân đoànkết xây dựng đời sông văn hóa, xây dựng xã, phường, khu phô, thôn, bản đoàn kết,dân chủ, kỷ cương, văn minh, lành mạnh là cơ sở quan trọng để xây dựng thếtrận lòng dân, nhân tố chính trị, tinh thần của nhân dân, tiềm lực chính trị tinh thầncủa nền quốc phòng toàn dân và an ninh nhân dân, bản lĩnh, ý chí, độc lập, tự chủtrong mở rộng quan hệ đối ngoại của đất nước

Xây dựng chiến lược, quy hoạch tổng thể phát triển kinh tế - xã hôi là cơ sở xây dựng thế trận quốc phòng và an ninh trên từng vùng lãnh thổ; chuyển dịch cơ cấu kinh tế vùng, cơ cấu kinh tế địa phương với xây dựng các khu vực phòng thủ then chốt, các cụm chiến đấu liên hoàn, các xã, phường chiến đấu trong từng địa bàn của các tỉnh, thành phố, huyện, quận; phân bổ lại dân cư với tổ chức xây dựng và điều chỉnh sắp xếp bố trí lại lực lượng quốc phòng, an ninh và hoạt đông đốì ngoại; đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng kinh tế - xã hội với xây dựng các công trình

quốc phòng, quân sự, phòng thủ dân sự, thiết bị chiến trường; trong xây dựng các

cơ sỏ chính trị, kinh tế - xã hội vững mạnh vối xây dựng các căn cứ chiến đấu, căn

cứ hậu cần, kỹ thuật và hậu phương vững chắc; gắn phát triển công nghiệp, dịch vụvới phát triển công nghiệp quốc phòng, an ninh, tăng cưòng trang bị cơ sở vật chất

- kỹ thuật, bảo đảm cho các lực lượng vũ trang từng bước được trang bị hiện đại;gắn chặt nghiên cứu khoa học phục vụ phát triển kinh tế - xã hội và mở rộng quan

hệ quốc tế vối nghiên cứu khoa học, nghệ thuật quân sự, an ninh, đánh thắng chiếntranh bằng vu khí công nghệ cao của các lực lượng thù địch trong chiến tranh bảo

vệ Tổ quốc

Nôi dung kế hoạch phát triển kinh tế - xã hôi của Nhà nước bao gồm cả phát triển các ngành, lĩnh vực kinh tế - xã hôi; bảo đảm xây dựng, củng cố nền quốc phòng toàn dân, an ninh nhân dân và hoạt đông đốì ngoại nhằm phục vụ thiết thực cho mục tiêu giữ vững ổn định chính trị - an ninh, phát triển kinh tế đất nước, nâng cao sức cạnh tranh ở trong nước và trên thế giới, ứng phó kịp thời và hiệu quả các vấn đề quôc tế nảy sinh.

Gắn đầu tư cho phát triển kinh tế - xã hội gắn với đầu tư cho củng cố, tăngcường quốc phòng, an ninh và hoạt động đối ngoại Các lĩnh vực ưu đãi đầu tư, địabàn ưu đãi đầu tư, lĩnh vực đầu tư bao gồm: "lĩnh vực tác động đến quốc phòng, anninh quốc gia, trật tự, an toàn xã hội" Lĩnh vực cấm đầu tư bao hàm "các dự ángây phương hại đến quốc phòng, an ninh quốc gia và lợi ích công cộng, gâyphương hại đến di tích lịch sử, văn hoá Việt Nam"31

Chiến lược phát triển công các ngành kinh tế, các lĩnh vực, các vùng kinh tế của Nhà nước đều tập trung phát triển mạnh các ngành công nghiệp và xây dựng theo hướng hiện đại, nâng cao chất lượng và sức cạnh tranh gắn chặt với xây dựng công nghiệp quốc phòng, an ninh và hoạt đông đối ngoại vững mạnh Phát triển nông nghiệp toàn diện theo hướng hiện đại, hiệu quả, bền vững, phát triển dịch vụ, kết cấu hạ tầng, xây dựng đô thị và nông thôn mới với xây dựng

khu vực phòng thủ tỉnh, thành phố, thế trận quốc phòng toàn dân, an ninh nhândân, tạo dựng thực lực vững chắc cho đốĩ ngoại của đất nước Phát triển các ngànhdịch vụ bảo đảm dịch vụ nhanh, hiệu quả và bền vững phục vụ cho phát triển kinh

tế - xã hội củng cố quốc phòng và mở rộng quan hệ đốì ngoại

3 Tăng cường, củng cố quốc phòng và an ninh giữ vững môi trường hòa bình,

ổn định để đẩy mạnh phát triển kinh tế - xã hội, công nghiệp hoá, hiện đại hoá đấtnước, mở rộng hoạt động đối ngoại

Đảng, Nhà nước ta khẳng định, chủ trương phát triển kinh tế - xã hội đồng thờităng cường khả năng quốc phòng, phối hợp chặt chẽ hoạt động quốc phòng, anninh với hoạt động đối ngoại thành một thể thống nhất để phục vụ sự nghiệp côngnghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước, phát triển kinh tế nhanh, bền vững

Tăng cường quốc phòng, an ninh Nhằm thực hiện tốt mục tiêu, nhiệm vụ bảo

vệ vững chắc độc lập, chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ; giữ vững chủ quyền biển đảo, biên giới, vùng trời; bảo vệ Đảng, Nhà nước, nhân dân và chế

độ xã hội chủ nghĩa; giữ vững ổn định chính trị, trật tự, an toàn xã hội; chủ động

ngăn chặn, làm thất bại mọi âm mưu, hoạt động chống phá của các thế lực thù địch

và sẵn sàng ứng phó với các mối đe dọa an ninh phi truyền thống, không để bịđộng, bất ngờ trong mọi tình huống, "ngăn ngừa và sẵn sàng đánh thắng các loạihình chiến tranh xâm lược của kẻ thù trong mọi hoàn cảnh"32, giữ vững và tạo môitrường thuận lợi để "phát triển kinh tế - xã hội xây dựng đất nước, nhất quán đườnglối đối ngoại độc lập, tự chủ, hòa bình, hợp tác, phát triển"33

Mục tiêu xuyên suốt của quốc phòng, an ninh, lợi ích cao nhất của đất nước là

Giữ vững môi trường hoà bình, ổn định để phát triển kinh tế - xã hội, thực hiện công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước, xây dựng nền kinh tế thị trường theo định hướng xã hội chủ nghĩa, phát triển và mở rộng quan hệ đối ngoại

trên mọi lĩnh vực trong đó tập trung :

Tăng cường sức mạnh quốc phòng, an ninh cả về: Tiềm lực và thế trận; xây dựng khu vực phòng thủ tỉnh, thành phố vững mạnh; xây dựng thế trận lòng dân vững chắc trong thực hiện chiến lược bảo vệ Tổ quốc, kết hợp chặt chẽ kinh tế

với quốc phòng, an ninh; quốc phòng, an ninh với kinh tế trong từng chiến lượcquy hoạch, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội; chú trọng vùng sâu, vùng xa, biêngiới, biển đảo để tạo nên sức mạnh tổng hợp bảo vệ vững chắc Tổ quốc xã hội chủnghĩa, giữ vững môi trường hòa bình, ổn định để phát triển kinh tế - xã hội, mởrộng hoạt động ngoại giao của Nhà nước, đối ngoại của Đảng và đối ngoại củanhân dân

Củng cố, tăng cường lực lượng quốc phòng của toàn dân và lực lượng vũ trangnhân dân Xây dựng, củng cố vững chắc hệ thống chính trị bao gồm Đảng, Nhà

32 Nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, Quốc phòng Việt Nam, tr 33, H 2009.

nước, Mặt trận và các đoàn thể nhân dân, trong đó trọng tâm là xây dựng và tăngcường vai trò lãnh đạo của Đảng, hiệu lực quản lý, điều hành của bộ máy chínhquyền các cấp Phát huy vai trò củạ hệ thống chính trị - hạt nhân của lực lượngquốc phòng để thực hiện tốt vai trò quyết định trong huy động, phát huy sức mạnh

quốc phòng của đất nước Xây dựng, củng cố và nâng cao hiệu quả hoạt động của

các tổ chức quần chúng có ý nghĩa rất quan trọng để tập hợp, vận động quần chúngthực hiện nhiệm vụ quốc phòng, trực tiếp đấu tranh bảo vệ địa phương, cơ quanđơn vị mình, góp phần giữ vững ổn định chính trị, trật tự an toàn xã hội tạo điềukiện thuận lợi phát triển kinh tế - xã hội

Xây dựng Quân đội nhân dân và Công an nhân dân cách mạng, chính quy,

tinh nhuệ, từng bước hiện đại, có số lượng hợp lý, với chất lượng tổng hợp và sứcchiến đấu cao, đồng thời quan tâm xây dựng lực lượng dự bị động viên hùng hậu,dân quân tự vệ rộng khắp, sẵn sàng chiến đấu bảo vệ Tổ quốc trong mọi tìnhhuống

Lực lượng Quân đội nhân dân và Công an nhân dân, dự bị động viên hùng hậu,dân quân tự vệ rộng khắp vừa làm nòng cốt vững chắc trong nhiệm vụ quốc phòngbảo vệ Tổ quốc, vừa là lực lượng quan trọng tham gia phát triển kinh tế - xã hộicủa đất nước Đặc biệt ở các vùng biên giới, hải đảo, vùng sâu, vùng xa, các đoànkinh tế - quốc phòng, quốc phòng - kinh tế có vai trò quan trọng trong xây dựngthế trận quốc phòng và an ninh, giữ vững ổn định chính trị, trật tự trị an và trực tiếptham gia sản xuất góp phần phát triển kinh tế - xã hội địa phương và đất nước và

mở rộng các hoạt động đối ngoại ở khu vực biên giới, góp phần xây dựng biên giớihòa bình, hữu nghị và phát triển

Lực lượng dân quân, tự vệ, dự bị động viên có vai trò quan trọng trong việc giữvững an ninh, trật tự cơ sở, vừa là nguồn lực lao động to lớn của địa phương trongphát triển kinh tê - xã hội Lực lượng tham gia sản xuất, xây dựng kinh tế quân đội

đã cùng với các địa phương tuyến biên giới đẩy mạnh phát triển kinh tế - xã hội,bảo đảm an sinh xã hội, từng bước cải thiện đời sống vật chất, tinh thần của nhândân các dân tộc, gắn với củng cố quốc phòng, an ninh và đối ngoại ở cả 3 cấp (tĩnh,huyện, xã)

Xây dựng được các cụm dân cư trên địa bàn biên giới và xây dựng các khu kinh

tế - quốc phòng; luân chuyển cán bộ ở các ban, ngành, đoàn thể cấp tỉnh, huyệntăng cường xuống cơ sở, thành lập các đội công tác làm nòng cốt xây dựng cơ sởđịa bàn trên tuyến biên giới Các đoàn kinh tế - quốc phòng và các đội công tác xâydựng cơ sở thực hiện đồng bộ các mặt công tác: vận động quần chúng, xây dựng

cơ sở chính trị, xây dựng lực lượng dân quân, tự vệ và lực lượng an ninh nhân dân,

tổ chức xây dựng kinh tế (chủ yếu thực hiện các chương trình khuyến nông, xâydựng cơ sỏ hạ tầng, quy hoạch và giao đất, giao rừng cho nhân dân quản lý, sảnxuất), xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cư, thực hiện các chính sách xã hội

Mô hình xây dựng bản, cụm bản phát triển và xây dựng các khu kinh tế - quốcphòng trọng điểm mang lại hiệu quả thiết thực, phù hợp với điều kiện dân cư, đặcđiểm, điều kiện kinh tế ở vùng sâu, vùng xa, biên giới Nhiều tỉnh, huyện biên giớivới các cơ sở hạ tầng, "điện, đưòng, trường, trạm" từng bước được đầu tư, có nhiềuthay đổi, góp phần cải thiện chất lượng cuộc sông của người dân

Nhiều gia đình "thoát nghèo" và có không ít gia đình kinh tế khá giả Diện tíchtrồng lúa nước, trồng cây công nghiệp tăng cao Nhiều nơi có đường ô tô vào đến

bản Hệ thông chính trị ở cơ sở được củng cố một bước, quốc phòng và an ninh

được tăng cường Nhiều nơi đã phát triển được đội ngũ cán bộ tại chỗ Nhân dântin tưởng vào sự lãnh đạo, chỉ đạo của cấp ủy, chính quyền địa phương, yên tâmlàm ăn sinh sông; các tệ nạn xã hội từng bước được đẩy lùi

Phát triển công nghiệp quốc phòng, an ninh tạo cơ sở và góp phần thúc đẩy

công nghiệp của đất nước phát triển Phát triển công nghiệp quốc phòng, an ninh,nghiên cứu, phát triển, sản xuất, bảo dưỡng, sửa chữa lớn, cải tiến, hiện đại hoá vũkhí, trang bị kỹ thuật quân sự, vật tư kỹ thuật và các sản phẩm khác phục vụ quốcphòng, khai thác, sử dụng có hiệu quả mọi tiềm năng và nguồn lực của đất nước đểxây dựng và phát triển công nghiệp quốc phòng; bảo đảm vũ khí, trang bị kỹ thuậtquân sự ngày càng hiện đại, tiên tiến; đồng thời liên doanh, liên kết với các tổ chứckinh tế để sản xuất các sản phẩm phục vụ quốc phòng, an ninh và tham gia pháttriển kinh tế - xã hội34

Đẩy mạnh công tác nghiên cứu khoa học, nghệ thuật quân sự, an ninh bảo

đảm đánh thắng chiến tranh bằng vũ khí công nghệ cao của các lực lượng thù địchgóp phần bảo vệ vững chắc Tổ quốc xã hội chủ nghĩa, đồng thòi tạo cơ sở và gópphần vào sự phát triển khoa học công nghệ của đất nước

Xây dựng thế trận quốc phòng toàn dân bảo đảm khi chưa xảy ra chiến tranh thìtoàn dân hăng hái lao động sản xuất, mọi công dân đều có trách nhiệm xây dựng vàbảo vệ Tổ quốc; khi chiến tranh xảy ra thì thực hiện chiến tranh nhân dân "cả nướcmột lòng, toàn dân đánh giặc", tạo ra những "tấm lưới sắt", "bức thành đồng",

"thiên la địa võng" bảo vệ vững chắc Tổ quốc Xây dựng khu vực phòng thủ tỉnh,thành phố, nền tảng của thê trận quốc phòng toàn dân Khu vực phòng thủ tỉnh,thành phố được xây dựng vững mạnh vể mọi mặt theo kê hoạch chung, thông nhấtnhằm phát huy sức mạnh tổng hợp tại chỗ, độc lập, tự lực ngăn chặn và đôi phóhiệu quả trước mọi tình huống cả thời bình, thòi chiến để bảo vệ lãnh thổ, bảo vệchế độ, bảo vệ công cuộc xây dựng hòa bình của nhân dân, bảo vệ tiềm lực mọimặt của địa phương; hoạt động theo cơ chê lãnh đạo, quản lý, điều hành và chỉ huythống nhất Xây dựng khu vực phòng thủ là xây dựng tỉnh thành phố vững mạnhkhông chỉ về quốc phòng, an ninh mà còn cả về chính trị, kinh tế, xã hội, văn hóa.Khu vực phòng thủ vừa phải bảo đảm yêu cầu bảo vệ và tác chiến trên địa bàn toàntỉnh, thành phố, vừa nằm trong thê trận liên hoàn phòng thủ quốc gia, góp phầncủng cố thế trận quốc phòng toàn dân của đất nước, bảo vệ vững chắc Tổ quôc ViệtNam xã hội chủ nghĩa trong mọi tình huông

Vận động, tổ chức toàn dân tham gia phong trào bảo vệ an ninh Tổ quôc;

giáo dục, động viên cán bộ, công chức, người lao động và mọi công dân tham giaxây dựng địa phương, cơ quan, tổ chức vững mạnh; xây dựng khối đại đoàn kếttoàn dân tộc; nâng cao đời sông vật chất và tinh thần của nhân dân Xây dựng và tổchức thực hiện chiến lược, chính sách, kế hoạch bảo vệ an ninh quốc gia gắn vớixây dựng, củng cố hệ thông chính trị, phát triển kinh tế, văn hoá, xã hội, đối ngoại

và kết hợp chặt chẽ với xây dựng nền quốc phòng toàn dân Tăng cường pháp chế

xã hội chủ nghĩa, xây dựng, hoàn thiện hệ thông pháp luật về bảo vệ an ninh quốc

gia; xác định cụ thể nhiệm vụ, quyền hạn, trách nhiệm, nghĩa vụ của cơ quan, tổchức, cá nhân trong bảo vệ an ninh quốic gia Xây dựng lực lượng bảo vệ an ninh

quốc gia vững mạnh; xây dựng các phương án và tổ chức, bố trí lực lượng, phương

tiện cần thiết để chủ động bảo vệ an ninh quốc gia trong mọi tình huống

4 Mở rộng hoạt động đối ngoại tạo môi trường quốc tế thuận lợi cho phát triểnkinh tế - xã hội, tăng cường, củng cố quốc phòng, an ninh

Các hoạt động phát triển kinh tế - xã hội, tăng cường, củng cố quốc phòng và anninh phải tạo nền tảng, thực lực để củng cố, tăng cường, mở rộng quan hệ hữunghị, hợp tác nhiều mặt Đẩy mạnh hoạt động đối ngoại tạo môi trường quốc tếthuận lợi cho phát triển kinh tế - xã hội, củng cố, tăng cường quốc phòng, an ninh,bảo đảm nguyên tắc hoạt động quốc phòng kết hợp với hoạt động an ninh và hoạtđộng đối ngoại để tạo sức mạnh vừa hoàn thành nhiệm quốc phòng, an ninh và gópphần hoàn thành nhiệm vụ đối ngoại Các hoạt động đối ngoại mang lại hiệu quả sẽgóp phần chủ động ngăn ngừa và giảm thiểu tác động tiêu cực của quá trình hộinhập quốc tế góp phần tạo nên quan hệ tin cậy và ổn định, mở rộng sự hợp tác ởmọi cấp về kinh tế - xã hội, quốc phòng, an ninh

Hoạt động đối ngoại là giữ vững môi trường hòa bình, ổn định để phát triển kinh tế - xã hội, xây dựng và bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa Đó cũng là mục tiêu bao trùm của đối ngoại Việt Nam.

Hoạt động đối ngoại đề xuất chiến lược, chính sách, pháp luật, cung cấp thôngtin, giới thiệu tình hình, khả năng và nhu cầu hợp tác giữa doanh nghiệp Việt Nam

và doanh nghiệp của quốc gia khác; chính sách, biện pháp thích hợp và tổ chứcthực hiện nhằm phát triển quan hệ kinh tế giữa nước Việt Nam và các quốc gia, tổchức quốc tế; tham gia xúc tiến, thúc đẩy hợp tác thương mại, đầu tư Nghiêncứu, đề xuất chiến lược, chính sách, pháp luật, xu hướng phát triển kinh tế, thươngmại, đầu tư, viện trợ phát triển, khoa học - công nghệ, bảo vệ môi trường, giáo dục

- đào tạo, du lịch, hợp tác sử dụng nguồn nhân lực; chủ trương, quyết sách có ýnghĩa chiến lược của quốc gia, tổ chức quốíc tế có tác động đến nền kinh tế ViệtNam trong quá trình hợp tác phát triển

Hoạt động đối ngoại cung cấp thông tin, giới thiệu tình hình, khả năng và nhu cầu hợp tác giữa doanh nghiệp Việt Nam và doanh nghiệp của quốc tế;

thực hiện chính sách, biện pháp thích hợp nhằm phát triển quan hệ kinh tế giữaViệt Nam vối quốc gia, tô chức trên thế giới Thông qua các hình thức hoạt động,đôi ngoại tham gia xúc tiến, thúc đẩy hợp tác thương mại, đầu tư; vận động tranhthủ viện trợ và quảng bá về du lịch Việt Nam tại quốc gia, tổ chức quốc tế tiếpnhận; thúc đẩy hợp tác khoa học - công nghệ giữa Việt Nam và quốc gia tiếp nhận;xúc tiến phát triển thị trường lao động ngoài nước; hỗ trợ xác minh thông tin liênquan đến hoạt động kinh tế và tư cách pháp nhân của doanh nghiệp tại quốc giatiếp nhận khi có yêu cầu Mở rộng các hoạt động đối ngoại góp phần tiếp cận thịtrường hàng hóa và dịch vụ ở tất cả các nước, nhất là các nước trong Tổ chứcThương mại thế giới (WTO), mở rộng thị trường xuất khẩu - một trong những yếu

tố quan trọng bảo đảm sự tăng trưởng kinh tế

Sự tăng trưởng kinh tế sẽ tạo điều kiện để tăng cưòng tiềm lực quốc phòng, anninh, nhất là tiềm lực kinh tế, quân sự, mà trước hết, là khả năng thực hiện từngbước hiện đại hóa quổc phòng, hiện đại hóa các lực lượng quân đội và công an Có