Chi phí thời gian, công sức và tiền bạc cho chương trình không đáng kể Đượckhách hàngđánh giá cao Kích thích sự sáng tạo của nhân viên Cải thiện hình ảnh củatổ chức Mọi người cảm thấy tự
Trang 1Chuẩn bị bởi: Lê Ngọc Liêm 1
-9/23/2010
Chuyên đề 5S dành cho mọi người
Super 5S is for Everyone
-Thông tin giảng viên
Lê Ngọc Liêm
Bộ môn Quản trị kinh doanh tổng hợp, Khoa Quản trị
kinh doanh, Đại học Kinh tế - Đại học Huế
Địa chỉ liên lạc:
– Khoa Quản trị kinh doanh, 100 Phùng Hưng –
Tp.Huế - Thừa Thiên Huế
Chương trình 5S Phần IV: Phương pháp đánh giá
và hướng dẫn 5S
Trang 29/23/2010 Chuẩn bị bởi: Lê Ngọc Liêm 4
-Phần I Giới thiệu chung về 5S
Tại sao lại là 5S trước tiên?
5S là gì?
5S hình thành từ bao giờ?
Sự lan tỏa của 5S đối với các công ty ngoài Nhật Bản
Bài toán năng suất bắt đầu từ đâu?
-Bài toán năng suất
-5S là bước đầu tiên trong chương trình cải tiến chất lượng
Tương đối dễ áp dụng cho những người bắt đầu chương trình cải tiến chất lượng
Ai cũng thích nơi làm việc ngăn nắp và sạch sẽ
Mọi người dễ nhìn thấy thành quả
Không gian làm việc trở nên mở rộng thêm
Giảm thời gian tìm kiếm
Kéo dài thời gian sử dụng máy móc
Nơi làm việc trở nên khỏe khoắn và an toàn
Sai sót, lãng phí ít xảy ra hơn
Mọi người trở nên tự giác
Chi phí (thời gian, công sức và tiền bạc) cho chương trình không đáng kể
Đượckhách hàngđánh giá cao
Kích thích sự sáng tạo của nhân viên
Cải thiện hình ảnh củatổ chức
Mọi người cảm thấy tự hào về nơi làm việc của mình
Tăng năng suất, hiệu quả hoạt động của toàn bộtổ chức
Giúp hình thành 5S như thói quen hoạt động của tổ chức
Tại sao lại là 5S trước tiên?
Trang 39/23/2010 Chuẩn bị bởi: Lê Ngọc Liêm 7
Là sự khởi đầu cho mọi người trongtổ chứcbằng một môi trường làm
việc khỏe khoắn, thoải mái, và năng suất
Khi áp dụng thành công, 5S sẽ đem lại nhiều thay đổi mới lạ chotổ
chứcchẳng hạn như: những gì không cần thiết sẽ bị “thanh lý” ở nơi
làm việc, chỉ những gì cần thiết mới được đặt gần sử dụng chúng, và
máy móc, thiết bị, dụng cụ trở nên sạch sẽ và sáng bóng
Khi cần huy động nguồn lực của mọi người cho chương trình 5S, trong
trường hợp này, Shitsuke là yếu tố then chốt để đảm bảo thành công
Shitsuke là đào tạo mọi người để hình thành nênmột thói quen tốt
-5S hình thành từ bao giờ?
Tại Nhật Bản:
– 5S được thực hành trong nhiều năm với ý nghĩa phổ biến là
Seiri, Seiton để hỗ trợ cho hoạt động An toàn, Chất lượng,
Hiệu suất và Môi trường
– Năm 1986, cuốn sách đầu tiên về 5S được xuất bản Từ đó,
5S được phổ biến nhanh chóng
– Tại các công ty phát triển, 5S được thực hành thường xuyên
và duy trì ở mức độ cao
Tại Singapore:
– 5S bắt đầu được thực hiện tại một công ty mẫu trong Dự án
năng suất JICA vào năm 1986
– Sau đó, nó trở thành hoạt động quốc gia đặt dưới Ủy ban 5S
– Hiện nay, 5S đạt tới cấp độ rất cao ở nhiều tổ chức
Tại nhiều quốc gia khác:
– 5S đã rất phổ biến và trở thành một trong những đặc trưng
của các tổ chức
-Sự lan tỏa của 5S đối với
các công ty ngoài Nhật bản
Năm 1986, Kazuo Tsuchiya lần đầu tiến giới thiệu 5S vào các
Công ty của Singapore, Hungaria, Bungaria, Uruguay, Brazil,
China, Poland, India, Thailand, và Costa Rica
Ngày nay, 5S là một chương trình nâng cao năng suất rất phổ
biến ở Nhật Bản và nhiều nước khác trên thế giới Bởi vì:
– Chỗ làm việc trở nên sạch sẽ, ngăn nắp, thuận tiện và an
Trang 49/23/2010 Chuẩn bị bởi: Lê Ngọc Liêm 10
-Phần II Nhận thức nguyên lý, sức mạnh của 5S
5S là một chương trình với sự
tham gia của mọi người trong
công ty
Một phương pháp rất hiệu quả
để huy động con người, cải tiến
môi trường làm việc và nâng
cao năng suất
-5S sự cấu thành của
PQCDSM
Áp dụng 5S một cách triệt để sẽ có được:
-Mục tiêu chính của
chương trình 5S
Xây dựng ý thức cải tiến (Kaizen) cho
mọi người tại nơi làm việc
Hình thành nhóm làm việc với sự tham
gia của mọi thành viên
Phát triển năng lực lãnh đạo của cán bộ
quản lý và quản đốc qua hoạt động thực
tế
Cải tiến cơ sở hạ tầng đưa Kaizen vào
áp dụng
Trang 59/23/2010 Chuẩn bị bởi: Lê Ngọc Liêm 13
-Lý do tại sao 5S
ngày càng phổ biến
Chỗ làm việc trở nên sạch sẽ và ngăn nắp hơn
Chỗ làm việc trở nên thuận tiện và an toàn
Mọi người trong và ngoài nhà máy dễ dàng nhận ra
kết quả
Tăng cường khả năng phát huy sáng kiến của mọi
người
Mọi người thoải mái trình bày
Mọi người cảm thấy tự hào về nơi làm việc của
Áp dụng cho mọi công ty thuộc mọi ngành
nghề, lĩnh vực kinh doanh khác nhau: sản
xuất, thương mại, hay dịch vụ
Triết lý của 5S dễ hiểu, không đòi hỏi phải
hiểu biết các thuật ngữ khó
– Trong đó mọi người vứt rác bừa bãi xung
quanh và có một tổ thu dọn vệ sinh
Loại thứ ba:
– Không có ai vứt rác trong khi mọi người
luôn làm vệ sinh
Trang 69/23/2010 Chuẩn bị bởi: Lê Ngọc Liêm 16
-4 yếu tố cơ bản để thực hiện
thành công chương trình 5S
Có sự cam kết và luôn hỗ trợ
của ban lãnh đạo
Thực hiện 5S bắt đầu bằng
đào tạo, huấn luyện
Mọi người tham gia thực hiện
5S một cách tự nguyện mà
không cần giám sát một cách
thái quá
Lặp lại vòng 5S với tiêu
chuẩn cao hơn
Sắp xếp mọi thứ ngăn nắp, trật tự đúng chỗ của nó để có
thể tiện lợi khi sử dụng
Seiso – Sạch sẽ:
Vệ sinh mọi chỗ tại nơi làm việc để không cònráctrên
nền nhà, máy móc và thiết bị
Seiketsu – Săn sóc:
Luôn săn sóc, giữ gìn vệ sinh nơi làm việc bằng cách thực
hiện liên tục Seiri – Seiton - Seiso
Shitsuke – Sẵn sàng:
Tạo cho mọi người có thói quen tự giác làm việc tốt và luôn
tuân thủ nghiêm ngặt các quy định tại nơi làm việc
-Phần III Các bước thực hiện chương trình 5S
Bước 2: Thông báo chính thức của Ban giám đốc
Bước 3: Mọi người tiến hành tổng vệ sinh
Bước 4: Bắt đầu bằng Seiri
Bước 5: Đánh giá định kỳ 5S
Bước 1: Chuẩn bị
Trang 79/23/2010 Chuẩn bị bởi: Lê Ngọc Liêm 19
-Bước 1 Chuẩn bị
Kế hoạch thực hiện
Cán bộ lãnh đạo hiểu rõ nguyên lý và lợi ích của 5S
Cán bộ lãnh đạo thăm các công ty điển hình thực
hiện 5S
Cán bộ lãnh đạo cam kết thực hiện 5S
Tổ chức Ban chỉ đạo thực hiện 5S
Chỉ định người có trách nhiệm chính về việc tiến hành
5S
Đào tạo người có trách nhiệm chính và các thành
viên hướng dẫn thực hiện
-Bước 2 Thông báo chính thức của
Ban giám đốc
Kế hoạch thực hiện
Thông báo chính thức về thực hiện chương trình 5S
Giám đốc trình bày mục tiêu của chương trình 5S cho
toàn bộ ban lãnh đạo
Lập chương trình đào tạo nội bộ và gửi cán bộ đi đào
tạo về kiến thức cơ bản của 5S
-Tổ chức thực hiện 5S
Giám đốc Chương trình 5S
Ban đánh giá thực hiện
Ban triển khai thực hiện
Ban chỉ đạo thực hiện
Người hướng dẫn thực hiện 5S
Hoạt động/ đào tạo 5S
Trưởng phòng kinh doanh
Hoạt động/ đào tạo 5S
Bộ phận mua vật tư Tổ sản xuất 1 Bộ phận bán hàng Bộ phận hành chính
Tổ sản xuất 3
Trang 89/23/2010 Chuẩn bị bởi: Lê Ngọc Liêm 22
-Bước 3 Mọi người tiến hành tổng vệ sinh
Kế hoạch thực hiện
Tổ chức “Ngày tổng vệ sinh’
Chia vùng, phân công nhóm phụ trách
Cung cấp đầy đủ dụng cụ và các thiết bị cần
thiết
Thực hiện ngày tổng vệ sinh toàn Công ty
Sàng lọc mọi thứ không cần thiết
Duy trì 2 cuộc tổng vệ sinh hàng năm
-Bước 4 Bắt đầu với Seiri – Sàng lọc
Seiri – Sàng lọc, loại bỏ những thứ không cần thiết tại Chỗ làm việc
-Tại sao những thứ không cần
thiết lại tích lũy?
Thay đổi kế hoạch kinh doanh
Đặt số lượng lớn nguyên vật liệu
Đặt trước nguyên vật liệu không đúng
Trang 99/23/2010 Chuẩn bị bởi: Lê Ngọc Liêm 25
-Seiri thực hiện khi nào?
Ai làm? Ở đâu?
Vào “Ngày tổng vệ sinh”, mọi người cố gắng loại bỏ
những thứ không cần thiết
Hai năm một lần, tổ chức một ngày Seiri và tập trung
loại bỏ những thứ không cần thiết
Trong suốt những ngày thực hiện các hoạt động Seiri,
Seiton, Seiso; cố gắng loại bỏ những thứ không cần
thiết và phòng ngừa lãng phí do tích lũy những thứ
không cần thiết
Cán bộ lãnh đạo và chuyên gia đánh giá 5S đi xem
xét xung quanh chỗ làm việc và đưa ra những chỉ
Cùng đồng nghiệp, quan sát kỹ nơi làm việc của mình Phát hiện
Sau đó, hủy bỏ những cái không cần thiết
Đừng giữ lại những thứ gì không cần thiết cho công việc của
bạn
Khi không thể quyết định ngay được một thứ gì đó còn cần hay
Sau một thời gian, khoảng 3 tháng, kiểm tra lại xem có ai cần
tức là cái đó không còn cần cho công việc của bạn nữa Nếu bạn
lý
-Thực hành cho Seiri
Anh/ chị hãy nêu ra những thứ không cần thiết tại
nơi làm việc của mình Tại sao những thứ đó không
cần thiết mà vẫn để tại nơi làm việc? Cách thức giải
quyết những thứ không cần thiết đó?
Anh/ chị có đề xuất gì để nơi làm việc của mình được
sạch sẽ, ngăn nắp, thuận tiện, an toàn, khỏe khoắn?
Trang 109/23/2010 Chuẩn bị bởi: Lê Ngọc Liêm 28
-Chú ý khi Seiri
Không quên những gì trong ngăn kéo bàn, tủ và trong phòng
Hủy những thứ không cần thiết bằng cách:
Bán đồng nát
Giao cho bộ phận khác nếu họ cần
Vứt bỏ
Khi hủy những thứ thuộc tài sản Công ty nên báo cáo cho người có
thẩm quyền được biết
Thông báo cho những nơi đã cung cấp nguyên vật liệu, tài liệu thừa
đó
Hãy tìm mọi nơi, mọi ngóc ngách giống như tìm diệt một con dán
Một phần thưởng nếu khi Seiri, bạn tìm ra một vài vật có ích
mà lâu nay bạn không biết nó biến đâu!!!
Wow! Tìm thấy rồi! Thì ra là ở đây!!!
-Kinh nghiệm thực hành Seiri
Cần có tiêu chuẩn rõ ràng cho từng nơi làm việc.
Nghĩa là, nơi làm việc khác nhau và đối tượng khác
nhau sẽ có những tiêu chuẩn khác nhau.
Tại dây chuyền sản xuất, chỉ để đủ lượng cần thiết
cho hoạt động hàng ngày Bắt đầu là 1 ngày, rồi
giảm xuống 1/ 2 ngày…
Đối với những vật nhỏ, có thể để lượng nhiều hơn cần
thiết sao cho không ảnh hưởng đến dây chuyền sản
xuất và công việc.
Nên sử dụng “nhãn vàng” và “nhãn đỏ” để Seiri
-Ví dụ về “nhãn vàng”
Trang 119/23/2010 Chuẩn bị bởi: Lê Ngọc Liêm 31
-Ví dụ về “Nhãn đỏ”
Sử dụng
“Nhãn đỏ” sẽ rất hiệu quả để nhận biết rõ ràng những vật không cần thiết.
-Bước 4 Tiếp theo là Seiton – Sắp xếp
Seiton – Sắp xếp: có nghĩa là đặt mọi thứ đúng chỗ của nó sao cho tiện lợi khi sử dụng
Đặt các thứ để mọi người dễ dàng tìm kiếm và lấy ra
Phân chi các dụng cụ đặc biệt với các dụng cụ thông
dụng
Đặt các dụng cụ sử dụng thường xuyên vào gần chỗ
người sử dụng
Trang 129/23/2010 Chuẩn bị bởi: Lê Ngọc Liêm 34
-Các bước thực hiện
Seiton – Sắp xếp
Bước 1:
- Phải chắc chắn là mọi thứ không cần thiết đã được loại bỏ khỏi nơi làm việc
- Tiếp theo, hãy suy nghĩ xem để cái gì ở đâu là thuận tiện theo quy trình làm
việc và phải đảm bảo tính thẩm mỹ và độ an toàn cao
Bước 2:
- Trao đổi với đồng nghiệp về cách sắp xếp bố trí trên quan điểm thuận tiện cho
thao tác
* Chú ý: Cái gì thường xuyên được sử dụng thì phải đặt gần người sử dụng để
đỡ phải đi lại Cái gì ít dùng thì để xa hơn
- Phác thảo cách bố trí và trao đổi với đồng nghiệp, sau đó thực hiện
Bước 3:
- Phải làm cho đồng nghiệp biết được cái gì, để ở chỗ nào để họ tự sử dụng mà
không cần phải hỏi ai Bằng cách:
+ Tạo một danh mục các vật dụng và nơi lưu giữ
+ Ghi chú lên từng ngăn kéo, ngăn tủ, cặp tài liệu… để mọi người biết được
cái gì lưu giữ trong đó
cho nơi làm việc của bạn được an toàn,
hiệu quả khi làm việc Do đó, những thứ
như rèm, màn che để dấu những vật
dụng ở phía sau là không cần thiết.
thời hạn tối thiểu và tối đa lưu giữ vật
liệu, tài liệu thì càng tốt.
-Ví dụ về kiểm soát
bằng hình ảnh
Trang 139/23/2010 Chuẩn bị bởi: Lê Ngọc Liêm 37
-Bước 4
Và tiếp theo là Seiso – Sạch sẽ
Seiso – Sạch sẽ: nghĩa là hãy
vệ sinh nơi làm việc sạch sẽ.
-Chất lượng sản phẩm và
sự sạch sẽ tại nơi làm việc?
hàng ngày, đôi khi thậm chí là cả ngày.
Trang 14-9/23/2010 Chuẩn bị bởi: Lê Ngọc Liêm 40
-Cách thực hiện
Seiso – Sạch sẽ
một cách thường xuyên làm cho những thứ trên đây không còn
cơ hội dơ bẩn
xung quanh nơi làm việc của mình
những nơi công cộng
duy trì nó thành thói quen
xưởng
-Cách thực hiện
Seiso – Sạch sẽ
có thời gian làm Seiso trong tuần, trong
tháng Cái lợi do Seiso mang lại sẽ lớn
hơn nhiều lần thời gian bỏ ra.
trường sạch sẽ và an toàn, tốt nhất bãn
hãy tạo ra môi trường đó.
đầu từ ngay ngày hôm nay
Trang 159/23/2010 Chuẩn bị bởi: Lê Ngọc Liêm 43
-Bước 4 Thế còn Seiketsu?
Seiketsu – Săn sóc: có nghĩa là giữ gìn vệ sinh sạch sẽ nơi làm việc ở mức độ cao.
-Những gợi ý cho Seiketsu
Đừng để lãng phí những nỗ lực mà mình đã thực hiện, nghĩa là
không nên dừng lại khi đã tiến hành 3S Do đó:
nơi làm việc, cần có lịch làm vệ sinh
hiệu quả trong việc lôi kéo mọi người tham gia 5S
Chú ý:
máy móc
(nhóm, đội) 5S của đơn vị thực hiện
ra cái hay, cái tốt để khen thưởng, động viên
-Duy trì và nâng cao Seiketsu
Khi thực hiện đúng các hoạt động Seiri – Seiton –
Seiso, nơi làm việc trở nên sạch sẽ và ngăn nắp Điều
này được gọi là Seiketsu – Săn sóc Để duy trì và
nâng cao Seiketsu, cần thực hiện:
Ban lãnh đạo đánh giá hoạt động 5S
Tạo ra sự thi đua giữa các phòng ban về 5S
Tạo ra sự thi đua giữa các công ty về 5S
Trang 169/23/2010 Chuẩn bị bởi: Lê Ngọc Liêm 46
-Bước 4 Cuối cùng là Shitsuke – Sẵn sàng
Shitsuke – Sẵn sàng:
có nghĩa là làm các việc trên một cách tự giác
mà không cần ai, phải
cho tới khi mọi người cảm thấy yêu 5S
thể thiếu 5S Do đó cần chú ý:
Coi nơi làm việc như là ngôi nhà thứ hai của mình
Công ty là nơi mình tạo ra thu nhập cho mình và gia đình
làm cho nơi làm việc của mình sạch sẽ, thoải mái, dễ chịu
như ở nhà
Chú ý: Vai trò của người phụ trách là cực kỳ quan trọng Người
phụ trách phải là tấm gương về 5S cho mọi người noi theo
-Luyện tập Shitsuke
Gặp gỡ mọi người với nụ cười thân thiện
Hãy là người biết lắng nghe
Hãy chứng minh tinh thần đồng đội
Luôn xem mình là thành viên của một tổ chức có
danh tiếng
Cố gắng luôn đúng giờ
Giữ gìn nơi làm việc luôn sạch sẽ, ngăn nắp
Tuân thủ nghiêm ngặt quy định an toàn
Trang 179/23/2010 Chuẩn bị bởi: Lê Ngọc Liêm 49
-Shitsuke trong
hoạt động hàng ngày
Việt Nam đang ở thời kỳ đầu của công nghiệp hóa, nhiều nhân
làm việc, phương pháp làm việc, tất cả mọi thứ đều rất không
theo quy củ
Nhưng ở Công ty, tất cả mọi người đều phải tuân thủ nội quy,
quả và an toàn vì đồng lương của chính mình Do đó:
Xin nghỉ phải báo trước
Không ăn tại nơi làm việc
Tuân theo Seiri, Seiton, Seiso, và Seiketsu
…
-Bước 5 Đánh giá định kỳ 5S
Lập kế hoạch đánh giá và khích lệ hoạt động 5S
Chuyên gia đánh giá thường xuyên đánh giá hoạt
Tổ chức tham quan, tìm hiểu 5S ở những công ty
khác ở trong và ngoài nước
Tổ chức phong trào thi đua giữa các công ty để hoàn
thiện hơn.
-Phần III Phương pháp đánh giá
và hướng dẫn 5S
Quá trình đánh giá
Vài mẫu đánh giá hoạt động 5S
Những lưu ý đối với chuyên gia đánh giá 5S
Trang 189/23/2010 Chuẩn bị bởi: Lê Ngọc Liêm 52
-Những lưu ý đối với
chuyên gia đánh giá 5S
5S không?
Máy móc, thiết bị có được vệ sinh và duy trì tốt hoạt động này
không?
không?
-Quá trình đánh giá
Trình độ người tham gia
Phân bổ thời gian
sự tham gia của tất
cả các thành viên.
Trang 199/23/2010 Chuẩn bị bởi: Lê Ngọc Liêm 55
-Trình độ người tham gia
phòng đã thực hiện 5S và đạt được mức thực tế với sự tham gia của mọi thành viên trong Công ty.
-Phân bổ thời gian
Mỗi một cuộc thi đua sẽ được tổ chức kéo dài 5 tháng, 2 lần/ năm trên cơ sở đảm bảo tính liên tục
-Nhóm đánh giá
Ban chỉ đạo chương trình 5S chỉ định nhóm đánh giá, nhóm này sẽ thăm từng phòng ban
và đánh giá các hoạt động 5S vào cuối mỗi giai đoạn của phong trào thi đua
Trang 209/23/2010 Chuẩn bị bởi: Lê Ngọc Liêm 58
-Mẫu đánh giá
Mỗi mẫu đánh giá sẽ được chuyên gia
đánh giá sử dụng theo chức năng của các
phòng tương ứng:
ty/ nơi làm việc
văn phòng
-Đánh giá
1 Hai khía cạnh của việc đánh giá
Điểm đánh giấ sẽ được đánh giá viên ghi chép theo 2 khía cạnh của các hoạt động
5S đối với mỗi phòng ban tham gia
a Đánh giá mức độ 5S đạt được
Mỗi chuyên gia đánh giá cho điểm theo từng mục trong danh sách câu hỏi mẫu
sẵn để tính tổng số điểm ở cột TỔNG SỐ ĐiỂM ĐiỂM ĐiỀU CHỈNH (tối đa là 100) sẽ
được tính như sau:
ĐiỂM ĐiỀU CHỈNH= TỔNG SỐ ĐiỂM/ SỐ MỤC ĐÁNH GIÁ * 10
b Đánh giá sự thực hiện tốt 5S
Chuyên gia đánh giá xem xét việc thực hiện 5S trên thực tế ở mỗi phòng ban,
bộ phận và cho điểm thưởng như thực hiện tốt theo đánh giá của họ ở cột ĐiỂM
THƯỞNG CHO CÁC HoẠT ĐỘNG 5S có sẵn trong mẫu (tối đa 20 điểm)
2 Điểm cuối cùng
ĐiỂM CuỐI CÙNG = ĐiỂM ĐiỀU CHỈNH + ĐiỂM THƯỞNG CHO CÁC HoẠT ĐỘNG 5S
3 Sự giải thích của đánh giá viên về thực hiện thống nhất
Chuyên gia đánh giá cần trình bày lý do thưởng ĐiỂM THƯỞNG ở mục thực hiện tốt
5S
4 Kiến nghị của đánh giá viên đối với việc cải tiến trong thời gian tới
Chuyên gia đánh giá cần đưa ra ý kiến gợi ý về việc cải tiến trong thời gian tới vào
mục KiẾN NGHỊ
-Vài mẫu đánh giá
hoạt động 5S