Tùy mức độ, có thể chỉ bị khàn giọng hoặc bị mất tiếng hẳn nói không ra tiếng.. Mất tiếng thường do bệnh ngoại cảm, nhưng cũng có thể do tạng phủ bị suy nhược mà sinh ra, đôi khi do ăn u
Trang 1Thực phẩm và thuốc nam
chữa mất tiếng
Theo Đông y, tạng phế là cửa ngõ của thanh âm, tạng thận là gốc của thanh âm, nên khàn tiếng hay là mất tiếng đều có liên quan đến phế và thận
Mất tiếng là tình trạng âm thanh không phát ra được như bình thường Mất tiếng được gọi là Hầu Âm (Thất Âm) Tùy mức độ, có thể chỉ bị khàn giọng hoặc bị mất tiếng hẳn (nói không ra tiếng)
Nếu bị mất tiếng cấp thời, đột ngột, gọi là Cấp Hầu Âm; nếu bị mất tiếng kéo dài lâu ngày gọi là Mạn Hầu Âm
Mất tiếng thường do bệnh ngoại cảm, nhưng cũng có thể do tạng phủ bị suy nhược
mà sinh ra, đôi khi do ăn uống chất cay nóng quá, hoặc tình chí bị uất ức, kinh sợ
mà sinh bệnh Sách Hoàng Đế nội kinh viết: “Con người mỗi khi có việc lo sợ và tức giận một cách đột ngột, tiếng nói sẽ bị mất âm thanh” Ngoài ra, do nói to, nói nhiều làm hao tổn Phế khí, kích ứng vùng hầu họng cũng có thể gây ra mất tiếng
Trang 2Gừng tươi giúp chữa chứng cảm phong hàn gây mất tiếng
Y học hiện đại cho rằng mất tiếng có thể do một trong các nguyên nhân sau:
Viêm, phù nề thanh quản, hoặc thanh quản có khối u… Viêm họng mạn tính Ung thư phổi thời kỳ đầu…
Theo Đông y, bệnh mới mắc thường là chứng thực, bệnh kéo dài lâu ngày thường
là chứng hư
Chứng thực
Cảm phong hàn: có các triệu chứng như: sốt, người ớn lạnh, mũi nghẹt hoặc chảy nước mũi trong, giọng khàn hoặc nói không ra tiếng, rêu lưỡi trắng mỏng,
Điều trị: sơ tán phong hàn Dùng các bài thuốc hoặc món ăn sau:
- Gừng tươi 15 - 20g, hành trắng (cả thân + lá) 12 - 15g Hai thứ rửa sạch, nấu với nửa lít nước, nấu sôi khoảng 10 phút, uống nóng cho ra mồ hôi
- Dùng 20g kinh giới (hoa, lá, cành) sắc với 500ml nước còn 300ml, uống khi còn nóng
Có thể dùng hoa kinh giới (kinh giới tuệ) 15g khô, bạch chỉ 10g, sấy khô, tán nhỏ, hãm với nước chè để uống cho ra mồ hôi
- Nho tươi 250g, chè xanh 25g, gừng tươi 20g, mật ong vừa đủ Nho rửa sạch bỏ cuống, nghiền nát, cho vào vải sạch vắt lấy nước Gừng rửa sạch, thái vụn, giã nát, vắt lấy nước Để chè xanh trong cốc to, rót nước sôi, hãm trong ít phút Cho 50ml nước nho, nước gừng 50ml, mật ong vào khuấy đều Uống lúc còn nóng
- Lấy 5 - 8 cánh hoa hồng trắng còn tươi, 1 - 2 quả quất chín (bỏ cuống), 1 - 2 muỗng cà phê đường hoặc mật ong Cho tất cả vào chén nhỏ, hấp cơm hoặc chưng cách thủy Đem ra nghiền nát, trộn đều rồi gạn lấy nước uống nhiều lần trong ngày
- Dùng vỏ quả phật thủ, phối hợp với vị thuốc bán hạ (đã chế với nước gừng), mỗi thứ 6g khô, sắc với 200ml nước, chia nhiều lần uống trong ngày Có thể thêm ít đường cho dễ uống
- Canh cá rô, cải bẹ xanh: cá rô 0,5kg làm sạch, ướp với ít muối, đem luộc chín rồi
gỡ lấy thịt ướp với nước mắm ngon, tiêu Nước luộc cá để lại nấu canh Cải bẹ
Trang 3xanh 1kg, cắt bỏ rễ, lá úa, rửa sạch, cắt khúc ngắn Gừng 20g gọt vỏ, rửa sạch, đập dập, băm nhỏ
Đun sôi nước luộc cá, nêm nước mắm, muối vừa ăn Cho rau cải vào, đun sôi lại, trút cá vào, thêm gừng và nêm thêm bột nêm vừa ăn Múc ra tô, ăn nóng trong bữa cơm
Món canh cá rô nấu với rau cải + gừng phối hợp tác dụng của cá rô với rau cải và gừng nên có tác dụng bổ khí huyết, ích tỳ vị, tiêu thực, làm ra mồ hôi, giải độc Rất tốt cho người khí huyết suy, cơ thể gầy yếu, ăn uống không tiêu, cảm lạnh, nôn mửa, ho đàm, khàn tiếng hoặc mất tiếng
Tuy nhiên, những người bị sốt mà ra nhiều mồ hôi thì không nên dùng
Cảm phong nhiệt: giọng khàn hoặc nói không ra tiếng, miệng khát, họng đau, rêu lưỡi vàng mỏng
Điều trị: trừ phong, thanh Phế nhiệt Dùng các bài thuốc hoặc các món ăn sau :
- Cúc vạn thọ 12g, hoa kim ngân 12g, lá dâu tằm 10g, lá tía tô 10g, lá bạc hà 6g Nấu với 1/2 lít nước, sắc còn 200ml, chia 2 lần uống trước bữa ăn
- Cúc vạn thọ 50g, hoa kim ngân 50g, hai thứ ngâm với 1 lít nước lâu 2 - 3 giờ, sau
đó nấu sôi 20 phút, lọc lấy nước Dùng nước này nấu với gạo tẻ 50g, thành cháo nhừ, ăn với ít muối hoặc đường đều được
- Kinh giới 10g, bạc hà 8g, lá dâu 8g, lá cúc tần 8g, cam thảo đất 10g sắc với
600ml nước còn 400ml, chia 2 lần uống trước bữa ăn
- Quả cóc (Spondias cythera Sonn.) nhai thật kỹ với chút muối, rồi nuốt dần giúp trị đau hầu họng, khàn tiếng
- Chua me đất (sao tồn tính) 80g, muối ăn 20g, tiêu 10g Ba thứ tán mịn, ngâm với nước dừa 1 trái, lọc bỏ bã Dùng nước này ngậm và nuốt dần
- Canh tần ô thịt heo: rau tần ô 500g, thịt nạc dăm 200g, hành tím bằm nhỏ 2 củ, nước mắm, muối, bột ngọt, tiêu
Rau tần ô lặt kỹ, rửa sạch, vớt ra rồi để ráo, cắt khúc ngắn Thịt nạc dăm rửa sạch, xắt lát rồi bằm nhuyễn, ướp với dầu ăn + hành, nước mắm, muối, tiêu, bột ngọt
Trang 4Đun sôi nước, cho thịt bằm đã ướp vào từng viên nhỏ, thịt chín thì nêm lại vừa ăn, cho tần ô vào quậy nhẹ rồi bắc xuống ngay Rắc lên trên ít tiêu, ăn nóng
Rau tần ô còn gọi là cải cúc, cúc tần ô, có vị ngọt nhạt, hơi đắng, the, mùi thơm, tính mát, tác dụng kích thích tiêu hóa, trừ đàm nhiệt, chữa ho lâu ngày, viêm họng
do nhiệt, mất tiếng
Khàn tiếng do đàm nhiệt: nói khó, tiếng nặng, đờm nhiều vàng, miệng đắng, họng khô, rêu lưỡi vàng nhớt
Điều trị: thanh phế, hóa đờm, lợi yết hầu Dùng các bài thuốc hoặc các món ăn
sau:
- Rễ cây rẻ quạt (ngâm nước vo gạo, phơi khô) 10 - 20g, giã nát với muối để ngậm; hoặc dùng bài sau: rễ rẻ quạt 12g, hoa đu đủ đực 8g, rễ mạch môn 10g, lá húng chanh (tần dày lá) 1 - 2 lá, lá hẹ 6g Tất cả giã nhỏ, thêm chút muối, hấp cơm hay chưng cách thủy, chia 2 - 3 lần uống trước bữa ăn…
- Có thể dùng bài thuốc: rẻ quạt 10g, cam thảo đất 8g, hạt đậu săng (đậu chiều) 10g, tía tô 6g, kinh giới 6g, sài đất 8g, kim ngân hoa 6g Sắc với 500ml nước còn 200ml, chia 2 lần uống trước bữa ăn
- Hạt trái quất, lá xương bồ (thủy xương bồ), hạt chanh, mỗi thứ 10g, tần dày lá 6g,
vỏ quít 6g Tất cả giã nhỏ, thêm ít đường (hoặc đường phèn, mật ong) chưng cách thủy hoặc hấp cơm Chia làm 2 - 3 lần uống trong ngày, lúc đói bụng
- Hoa cúc bách nhật 12g, kinh giới 8g, lá dâu 8g, lá tre 8g, kim ngân hoa (hoặc bồ công anh, sài đất) 8g, bạc hà 6g, cam thảo nam 6g, sắc với 650ml nước còn 400ml Chia làm 2 lần uống trước bữa ăn, uống khi còn ấm
- Cháo bí đậu: bí ngô 200g, đậu xanh 50g, gạo tẻ 100g
Bí ngô gọt vỏ, rửa sạch, xắt miếng nhỏ, cho vào nồi ninh nhừ
Gạo tẻ, đậu xanh tán thành bột mịn, hòa với 200ml nước quậy cho tan đều Khi bí
đã chín nhừ, cho nước gạo tẻ + đậu xanh vào, quậy đều cho cháo sôi kỹ lại là được Thêm đường, gia vị vừa ăn
Ngày hai lần, ăn liền trong 15 ngày, ăn nóng
Trang 5- Dùng
chiết tro
đến ngà
Người t
nấu với
- Rau cầ
tây một
nhỏ Ch
bụng
- Nước
nước lọ
Cách là
nhuyễn
giúp cơ
tố cho c
dịch chiết
ong ngày đ
ày thứ mườ
ta còn dùng
1 lít nước
ần tây 50g
t trái xắt nh
ho tất cả và
thơm, lê: t
c
m: thơm g
rồi thêm đ
thể chóng
cơ thể, bảo
thân và lá đầu, qua ng
ời uống 5 m
g dưới dạn Uống 3 - , rau diếp q
hỏ Chuối c
ào máy xay
thơm 1/2 tr
gọt bỏ vỏ v đường hoặc
g được thử
vệ làn da
rau diếp q gày thứ hai muỗng; sau
ng hãm hoặ
5 lần trong quắn 100g chín một tr
y, ép lấy nư
rái, lê 1 trá
à mắt, lê g
c mật ong v nhiệt của m luôn được
quăn với liề
i dùng 1 m
u đó giảm d
ặc sắc lá câ
g ngày, giữ , bắp cải 1 rái (chuối x ước, chia 2
ái, đường c
gọt vỏ, hai vào khuấy mùa hè, bổ mát mẻ
ều lượng là muỗng, ngày dần trở lại
ây tươi bằn
ữa các bữa 00g, ba thứ xiêm hay c
2 - 3 lần uố
cát hoặc mậ
thứ xắt hạt
y đều, thêm
ổ sung nướ
L
à 1/2 muỗn
y thứ ba 1 còn 1/2 m
ng cách lấy
a ăn
ứ rửa sạch, chuối già đ ống trong n
ật ong vừa
t lựu, thêm
m ít muối M
ớc và muối
Lương y Đ
ng cà phê d muỗng rưỡ muỗng
y 1 nắm lá l
, xắc nhỏ đều được) x ngày lúc đó
đủ, 1 ít mu
m nước vào Món ăn này khoáng, si
Đinh Công
dịch
ỡi,
lớn
Ớt xắt
ói
uối,
xay
y inh
Bảy