THUỐC TRỪ CỎ potx

Trong nông nghiệp, cỏ dại được coi là những thực vật không được trồng nhưng vẫn phát triển cùng với cây trồng trên cùng mảnh đất và gây hại cho sự phát triển của cây trồng... Nếu các loạ

Giảng viên: Phạm Thị Tuyết MaiSinh viên: Quách Thị Hạnh

1 CỎ DẠI

2 THUỐC TRỪ CỎ

3 MỘT SỐ LOẠI THUỐC TRỪ CỎ VÀ TÁC HẠI

CỦA NÓ

1.CỎ DẠI

1.1.KHÁI NIỆM VỀ CỎ DẠI

Phân loại thực vật ra thành cỏ dại và cây trồng

dựa trên quan điểm sử dụng hữu ích

Trái với cây trồng,cỏ dại là bất kỳ loại thực vật

nào không được trồng mà vẫn sinh ra và phát

triển trên một diện tích đất nhất định, gây ảnh

hưởng tới con người dù ở bất cứ phương diện

nào Trong nông nghiệp, cỏ dại được coi là những thực vật không được trồng nhưng vẫn phát triển cùng với cây trồng trên cùng mảnh đất và gây hại cho sự phát triển của cây trồng

Tuy nhiên, theo khái niệm này, vẫn có loài cỏ dại hữu ích, ví dụ các loài cỏ dùng làm thuốc, làm

cảnh Trong các lĩnh vực khác, cỏ dại gây ảnh hưởng tới việc sử dụng hiệu quả diện tích đất

mà trên đó cỏ dại phát triển (ví dụ, cỏ dại mọc

trên đường, sân tập thể thao )

Những loài thực vật được coi là cỏ dại trong nông nghiệp có rất nhiều và đa dạng, phụ thuộc vào các điều kiện khí hậu, dịa lý Nói chung, kể

cả cây trồng và cỏ dại đều là những thực vật một

lá mầm và hai lá mầm

Cỏ dại thường có sức sống mạnh hơn cây trồng,

Nó phát triển dễ và nhanh hơn

1.2.ĐẶC ĐIỂM CỦA CỎ DẠI

Cỏ daị là loài thực vật có khả năng thích ứng với điều kiện ngoại cảnh, có tính chống chịu cao với điều kiện ngoại cảnh khắc nghiệt của khí hậu và thổ nhưỡng,thường mọc tự nhiên trên đòng ruộng, vườn tược,ven đường, bãi đất hoang

Giữa cỏ dại và cây trồng có mối quan hệ tương hỗ, chúng

có thể chuyển hóa cho nhau trong điều kiện sống nhất định

Cỏ dại nếu được chọn lọc, chăm bón theo một quy trình nào

đó sẽ thành cây trồng có ích,chẳng hạn các loài cỏgiàu dinh dưỡng như cỏ mật, cỏ gừng cỏ gà, cỏ cfhir khi được trồng cấy,bón phân ở các nông trường, đồng cỏ sẽ cho năng suất cao,phẩm chất tốt, dùng làm thức ăn cho đại gia súc thì

chúng là cây trồng Nếu các loại cỏ trên xuấthieenkj hiện

ngẫu nhiên trên đồng ruộng, trong vườn hay nơi đang canh tác, ngoài ý muốn của con người, gây tác hại cho cây trồng thì được gọi là cỏ dại.

Trong quá trình chọn lọc và nhân giống cây

trồng, một số loại được con người chọn lọc, cáy trồng, chăm bón và những sản phẩm của chúng (thân, rễ, quả, củ, lá ) có thể dùng làm lương thực, thực phẩm cho con người, gia súc, gia

cầm; là nguyên liệu cho công nghiệp và những mục đích có lợi khác … đều là cây trồng Những loại cây này ngày càng có những đặc tính khác

xa với thể tự nhiên ban đầu của nó về hình

dạng, phẩm chất, đặc tính lan truyền, tính chống chịu, năng suất do con người đã tìm tòi, nghiên cứu làm biến đổi chúng đi, nhằm thoả mãn yêu cầu của con người

Cây trồng tuy có năng suất phẩm chất và có một

số mặt khác cao hơn so với cỏ dại nhưng mặt

khác chúng có một số đặc tính kém đi như đặc tính lan truyền và chống chịu ngoại cảnh Hạt

cây trồng thường to hơn hạt cỏ dại nhưng không

có những bộ phận như: lông, cánh, móc nên hạt cây trồng phát tán và lan truyền kém hơn Mặt khác, cỏ dại do luôn sống ngoài tự nhiên, chịu

sự thay đổi của thời tiết một cách trực tiếp nên tính chống chọi, thích ứng cao hơn cây trồng

Cỏ dại mọc ở ngoài đồng đều có vỏ hạt dày có thể không nảy mầm trong những điều kiện bất thuận qua một thời gian dài, cho tới khi gặp thời tiết và điều kiện thuận lợi thì vỏ hạt thay đổi,

mọc mầm và vươn lên nhanh chóng

Ngược lại, hạt cây trồng vỏ thường mỏng nên

dễ mất sức chống chọi; khi gặp nhiệt độ, độ ẩm cao rất khó nảy mầm và dễ bị sâu bệnh phá

hoại

Nhìn chụng, cỏ dại ảnh hưởng xấu đến quá

trình sinh trưởng, năng suất và phẩm chất của cây trồng, gây tốn kém trong chi phí sản xuất…

2.THUỐC TRỪ CỎ DẠI

2.1.ĐẶT VẤN ĐỀ

Sự hiện diện của cỏ dại trong lĩnh vực trồng trọt làm cho sản lượng và chất lượng cây trồng

giảm, trong các lĩnh vựckhác phát sinh thêm

công đoạn loại trừ chúng Vì vậy, việc loại trừ cỏ

vô dụng là nhu cầu thường xuyên của con

người

Theo thời gian, con người đã áp dụng nhiều biện pháp loại trừ cỏ dại Ví dụ như đốt cháy diện tích cần trừ, cho ngập nước, hun khói hoặc trồng các loại cây khác phát triển mạnh hơn để lấn

cỏ Ngày nay, người ta sử dụng biện pháp hoá học và đã thu được kết quả rất tốt

****Thuốc diệt cỏ dại là chất độc, dùng để diệt

cỏ cho các loại cây trồng, có thể dạng bột, dịch hoặc viên.

Các chất hoá học sử dụng để phòng trừ cỏ dại co tên là thuốc trừ cỏ dại (thuốc diệt cỏ - herbicides).

2.2.LỊCH SỬ PHÁT TRIỂN CỦA

THUỐC TRỪ CỎ

Việc sử dụng thuốc trừ cỏ bắt đầu từ TK 19, khi người ta nhận thấy CuSO4 + CaO có khả năng diệt cỏ Sinapis arvinsis trên nhữngcánh đồng trồng nho (Bonnet, 1896) Một năm sau, một

người pháp khác khám phá ra hoạt tính trừ cỏ chọn lọc của H2SO4 Cho đến nay H2SO4 vẫn còn được sử dụng như một thuốc trừ cỏ ở một

số vùng thuộc Châu Âu

Đến năm 1900, một số chất vô cơ như amoni

sulfat, natri nitrat đã được dùng để diệt toàn bộ

cỏ, cây làm sạch đất 30 năm sau đó, có thêm

những hợp chất của arsen, bo, natri clorat

Những hợp chất hữu cơ đầu tiên sử dụng như thuốc trừ cỏ dại chọn lọc là các dinitrophenol

như dinitro-o-cresol, DNOC (1932), dùng để trừ

cỏ lá rộng trên cây lương thực

• Kỷ nguyên của các thuốc trừ cỏ dại hữu cơ thật

sự bắt đầu từ sau năm 1940, khi người ta khám phá ra thuốc trừ cỏ loại hormon, kích thích sinh trưởng thực vật: axit anpha-naphtylacetic và 2,4-diclophenoxyacetic Do công nghệ sản xuất đơn giản và giá thành rẻ, cộng với phổ tác động rộng nên sản phẩm này vẫn còn được sử dụng đến ngày nay ngoài ra cũng phải ghi nhận một sự

kiện quan trọng liên quan đến dãy hợp chất này:

sự phát hiện ra một sản phẩm phụ sinh ra trong quá trình sản xuất thuốc trừ cỏ 2,4,5-T là 2,3,7,8-tetraclodibenzo-p-dioxin (TCDD, còn gọi lá

dioxin) rất độc với người Sau đó sản phẩm

2,4,5-T đã bị cẩm sử dụng

Ngày nay đa số các thuốc trừ cỏ đều là các loại thuốc có tác dụng chọn lọc không ảnh hưởng tới sự phát triển của mầm và cây

con.

2.3 ĐẶC ĐIỂM CHUNG VỀ TÍNH ĐỘC CỦA THUỐC TRỪ CỎ

Nói chung, thuốc trừ cỏ là một loại thuốc BVTV, được dùng để diệt các loài thực vật không mong muốn Các thuốc trừ cỏ có những đặc điểm

chung sau:

• Độ độc với người và động vật màu nóng nói

chung là thấp so với các thuốc BVTV khác

• Cơ chế tác động của chúng rất đa dạng, tuỳ

thuộc vào cấu trúc hoá học phưong thức áp

dụng nhưng gần như tất cả đều liên quan đến những quá trình chuyển hoá thực vật

• Do đa số các thuốc trừ cỏ là những axit mạnh, amin, este hoặc phenol nên thường gây ảnh

hưởng xấu tới da như mẩn ngứa, dị ứng

2.4 PHÂN LOẠI THUỐC TRỪ CỎ

Các thuốc trừ cỏ rất đa dạng về thể loại, phương thức tác động cũng như cách sử dụng Vì vậy

chúng có thể được phân loại theo nhiều tiêu chí khác nhau: nếu xét về cấu trúc phân, ta có thể phân loại theo nhóm hoá chất; nếu theo thực tế

áp dụng, chúng sẽ được phân biệt theo phương thức và nơi tác động

2.4.1 THEO TÁC DỤNG

• Thuốc trừ cỏ có tác dụng chọn lọc: chỉ diệt

những đối tượng cỏ dại nhất định

• Thuốc trừ cỏ không chọn lọc diệt tất cả các loài thực vầt khi tiếp xúc phải chúng Thường dùng

để diệt sạch các diện tích theo ý muốn

2.4.2 THEO CON ĐƯỜNG TÁC ĐỘNG

• Thuốc trừ cỏ có tác dụng nội hấp: thuốc được truyền dẫn đến tất cả các bộ phận trong cây

cỏ, từ dễ đến lá, không phụ thuộc vào vị trí áp dụng của thuốc Vì vậy nó có thể phá huỷ

lượng lớn các mô thực vật Tác động của các loại thuốc này các cơ chế sinh hoá Độ chọn lọc cuẩ thuốc phụ thuộc và khả năng thẩm

thấu, sự vận chuyển bên trong cây của thuốc

và một số chức năng cơ bản của cỏ

2.4.4 THEO PHƯƠNG THỨC ÁP DỤNG

• Thuốc trừ cỏ phun trực tiếp lên lá

• Thuốc trừ cỏ áp dụng dưới đất (thông qua rễ): thuốc tác động lên hạt cỏ, nếu liều lượng cao nó tác động lên cả cây cỏ đã lớn

2.4.5 THEO GIAI ĐOẠN (THỜI GIAN) ÁP DỤNG

• Thuốc trừ cỏ trước khi gieo hạt

• Thuốc trừ cỏ tiền nảy mấm

• Thuốc trừ cỏ hậu nảy mầm

2.4.6 THEO NHÓM HOÁ CHẤT

• Thuốc trừ cỏ vô cơ

• Thuốc trừ cỏ hữu cơ

• Thuốc trừ cỏ có nguồn gốc tự nhiên: mới được quan tâm từ những năm 1990 trở lại đây Tuy

nhiên dãy hợp chất này chưa có nhiều ứng dụng thực tế

Cơ thể thực vật bậc cao đựoc hình thành bởi 2 pha chính: 1 pha gồm các tế bào sống (chất

nguyên sinh) và 1 pha tạo vách ngăn gồm các

tế bào chết (không có chất nguyên sinh)

Khoảng cách giữa 2 pha chứa nước và khí

Các thuốc trừ cỏ phun trực tiếp lên cỏ, xâm

nhập qua lớp biểu bỉ tới lớp chất nguyên sinh (gây độc cho lớp chất nguyên sinh, ví dụ, các nitrophenol)

Các thuốc trừ cỏ nội hấp sau khi xâm nhập qua lớp biểu bì sẽ di chuyển đến rễ hoặc các mô trên thân cây đến lá.

Phương thức tác động của thuốc trừ cỏ đã đựơc nghiên cứu nhiều Một số thuốc trừ cỏ gây ức

chế quá trình quang tổng hợp (quang hợp), một

số khác tham gia vào các quá trình khác, khoá chặt hệ men cơ bản, dẫn đến cây bị chết

2.6 MỘT SỐ LOẠI THUỐC TRỪ CỎ

VÀ TÁC HẠI CỦA NÓ

2.6.1 2,4-Diclophenoxyaxetic (2,4-D)

Các chất kích thích tăng trưởng tổng hợp mở

đầu cho kỷ nguyên của thuốc diệt cỏ hữu cơ

Vào những thập niên 1940, các loại thuốc này ra đời sau một chương trình nghiên cứu dài hạn về các chất kích thích thực vật tăng trưởng – auxin

Người ta đã tổng hợp được Auxin để sử dụng rộng rãi trong nông nghiệp: NAA (axit

naphtylaxetic) được dùng như hocmon ra rễ và nảy mầm; 2, 4 D dùng diệt cỏ và thay đổi sự

phát triển của quả; 2,4,5- T (axít

Trichlorophenoxyacetic) là thuốc diệt cỏ

2,4-D là thuốc diệt cỏ được tổng hợp từ các

auxin, là thuốc diệt cỏ tán rộng

Hiện nay chủ yếu 2,4-D được sử dụng trong

những hỗn hợp pha trộn với các loại thuốc diệt cỏ khác, có vai trò như một chất tăng cường tác

dụng Nó đang được sử dụng rộng rãi trên khắp thế giới Chỉ tính riêng tại Mỹ, 2,4-D là chất diệt

Bản thân 2,4,5-T chỉ là một chất có độc tính vừa phải Lượng uống có thể gây độc hại cho chuột

là 389 mg/kg trọng lượng Tuy nhiên quá trình sản xuất 2,4,5-T đã tạo ra một lượng 2,3,7,8-

tetrachlorodibenzo-p-dioxin (TCDD)

TCDD lại thực sự vô cùng độc hại đối với con người Ở một nhiệt độ thích hợp, quá trình sản xuất 2,4,5-T có thể sản sinh 0,005 ppm TCDD

Nhiều kiểm nghiệm cá nhân sau đó cho thấy có nhiều mẻ, hàm lượng TCDD lên tới 60 ppm

2,4,5-T bị cấm lưu hành tại Mỹ vào năm 1983,

đó là vào thời điểm cộng đồng vô cùng nhạy

cảm trước các hiểm họa hoá chất trong môi

trường Cộng đồng quan tâm đến các chất

dioxin ngày càng nhiều Các sản phẩm và

những hóa chất khác không phải là thuốc diệt

cỏ, có khả năng chứa độc chất TCDD lần lượt bị rút ra khỏi thị trường

Hơn thế nữa, hỗn hợp giữa 2,4,5-T, 2,4-D, và picloram đã tạo ra chất độc màu da cam - Agent Orange Agent Orange được quân đội Mỹ sử

dụng tại Việt Nam từ tháng 1/1965 và 4/1970

như một chất làm rụng lá Bởi vì TCDD là một trong những thành phần của 2,4,5-T, nên nó bị kết tội là đã gây ra nhiều căn bệnh hiểm nghèo cho những người đã tham gia cuộc chiến

2.6.2 dioxin (TCDD hay dioxin)

2,3,7,8-Tetraclodibenzo-p-Từ năm 1961 đến năm 1971 Quân đội Mỹ đã rải xuống miền Nam Việt Nam hơn 72 triệu lít chất độc hoá học ( trong đó có 44 triệu lít chất da

cam )với mục đích phá hoại hoa màu, tàn phá

rừng nhằm hạn chế hoặc tiêu diệt đối phương, gây nên nhiều tác hại đến môi trường sống và

sức khoẻ của nhân dân ta Ngoài các chất diệt

cỏ, gây rụng lá, quân đội mỹ còn sử dụng nhiều loại chất độc khác như chất độc gây ngạt, chất độc kích thích, chất độc thần kinh

Mặc dù cuộc chiến tranh hoá học đã kết thúc

hơn 30 năm nay nhưng hậu quả của nó vẫn còn rất lớn Hơn ba triệu ha rừng bị phá huỷ Một

số loài thực vật và động vật haong dại bị huỷ

diệt, rất chậm hồi phục Ngay từ những năm

đầu thập kỷ 70, theo những nghiên cứu của các nhà khoa học Mỹ, người ta đã phát hiện nhiều tai biến sinh sản và dị tật bẩm sinh trong số

những người sinh sống ở những vùng bị rải

chất độc hoá học

Tuỳ theo thời điểm nghien cứu và cách lựa chọn đối tượng nghiên cứu, các tài liệu đã đưa ra

những con số nạn nhân chất độc da

Có tác giả ước tính có khoảng 1 triệu nạn nhân chất độc da cam, trong đó có gần 150.000 trẻ

em khuyết tật Người ta đã phát hiện những trẻ

em ở thế hệ thứ hai ( thế hệ cháu ) bị dị tật bẩm sinh

Trải qua một thời gian dài, do ảnh hưởng của thời tiết, nồng độ các chất độc hoá học trong

môi trường bị giảm dần hoặc khôg còn nữa

Nhưng ở những vùng là các sân bay, nhà kho chứa đựng chất độc hoá học trước đây vẫn còn tồn lưu nhiều chất độc hoá học, tiếp tục gây ô nhiễm môi trường và ảnh hưởng tới sức khoả của nhân dân vùng lân cận

Có nhiều loại chất độc hoá học đã được quân đội Mỹ sử dụng trong chiến tranh Việt Nam

Tuỳ theo màu sơn của các thùng đựng chất độc hoá học mà người ta đặt tên gọi như : chất da cam, chất da cam II, chất trắng ,chất xanh lam, chất tím, chất hông Một số chất hoá học này chứa đựng 2.4.5-T, một loại hoá chât diệt cỏ,

gây rụng lá khai quang Dioxin xuât hiện trong quá trình sản xuất 2, 4 5 - T

Theo AH Westing ( Mỹ ) có khoảng 170 kg

Dioxin đã được rải xuống miền Nam Việt Bam Theo một tác giả khac ( Folkin, Nga ) lượng

Dioxin còn cao hơn thế (khoảng 500 kg ) do

công ngệ sản xuất 2, 4, 5 - T của những năm sáu mươi còn lạc hậu

Dioxin, tên thườg dùng của 2,3,7,8 Tetra Chloro Dibenzo - p -Dioxin ( TCDD), là một hoá chất

đọc nhất trong các chất độc mà con người tìm

ra

Dioxin không chỉ có trong quá trình sản xuất 2,4,5-T mà còn xuất hiện trong một số quá trình khác ( đốt rác thải , công nghệ xử lý gỗ, các công nghệ có sự đốt cháy khác )

Với một liều một phần tỷ gam/kg trọng lượng

cơ thể (nanogam), Dioxin có thể gây nên các tai biến sinh sản

Dioxin xâm nhập vào cơ thể người qua đường

da, đường hô hấp, và đường tiêu hoá Qua

máu Dioxin có thể đến mọi tổ chức, lưu giữ ở gan, đặc biệt là mô mỡ và thải trừ dần Dioxin

có thể thải qua đường sữa mẹ vì vậy trẻ em có thể nhiễm Dioxin từ người mẹ

Tác hại của Dioxin đối với con

người

Nhiều công trình nghiên cứu trên đông vật thực nghiệm và trên người (trong đó có nghiên cứu của các nhà khoa học Mỹ và Việt Nam)., đã

khẳng định Dioxin gây nên nhiều bệnh tật nguy hiểm như ung thư, tai biến sinh sản, các bệnh bẩm sinh, các bệnh do rối loạn chuyển

hóa Viện hàn lâm y học Hoa Kỳ đã công bố

danh mục những bệnh tật do Dioxin gây ra,

chúng tôi kể sau đây để tham khảo

* Các bệnh có đầy đủ bằng

chứng do Dioxin

1/ Ung thư phần mềm ( Sarcoma ) : là những

ung thư có nguồn gốc trong mô ( trừ ung thư

xương, ung thư các tạng, ung thư võng nội mô )

và ung thư các tổ chức thần kinh ngoại vi Có

hơn 20 loại ung thư phần mềm

2/U Lympho không Hodgkin

3/U Lympho Hodgkin

4/Bệnh xạm da

* Các bệnh có bằng chứng hạn chế do Dioxin

1/ Ung thư phế quản phổi

2/ Ung thư khí quản

3/ Ung thư thanh quản

4/ Ung thư tiền liệt tuyến

5/ Đa u tủy ( bệnh Kahler

6/ Bệnh thần kih ngoại vi cáp và bnscaaps tính7/ Tật gai đôi

8/ Bệnh nhiễm Porphyrin da chậm

* Các bệnh không đủ bằng chứng do Dioxin ( còn nghi ngờ )

1/ Ung thư gan

2/ Ung thư mũi họng

3/ Ung thư xương

4/ Ung thư cổ tử cung

5/ Ung thư nội mạc tử cung

6/ Ung thư buồng trứng

7/ Ung tư vú

8/ Ung thu thận

9/ Ung thư tinh hoàn

10/ Bệnh bạch cầu cấp

11/Thai chết lưu

12/ Sảy thai tự nhiên

13/ Trẻ sơ sinh nhẹ cân( Hội chugws Turner do

dị dạng nhiễm thể )

14/ Ung thư ở trẻ em

15/ Động kinh

16/ Bệnh thần kinh ngoại vi mãn tính

17/ Rối loạn tâm thần

18/ Rối loạn chuyển hóa, tiểu đường

19/ Rối loạn miễn dịch

20/ Rối loạn tuần hoàn

21/ Rối loạn hô hấp

23/ Tinh trùng bất thường, vô sinh nam

24/ Dị tật bẩm sinh