Hồ chí minh toàn tập tập 14

KH¤NG Cã G× QUý H¥N §éC LËP, Tù DO ! Hå CHÝ MINH TOµN TËP XUÊT B¶N LÇN THø BA THEO quyÕt ®Þnh cñA BAN BÝ TH¦ TRUNG ¦¥NG §¶NG CéNG S¶N VIÖT NAM Sè 299 q®/TW, NGµY 6 TH¸NG 4 N¡M 2010 Héi ®ång xuÊt b¶n T[.]

KH¤NG Cã G× QUý H¥N §éC LËP, Tù DO !

Hồ CHí MINH TOàN TậP

XUấT BảN LầN THứ BA THEO quyết định củA BAN Bí THƯ TRUNG ƯƠNG

ĐảNG CộNG SảN VIệT NAM

Số 299-qđ/TW, NGàY 6 THáNG 4 NĂM 2010.

Hội đồng xuất bản

Trương Tấn Sang Chủ tịch Hội đồng Tô Huy Rứa Phó Chủ tịch Hội đồng Phan Diễn ủy viên Hội đồng

Lê Văn Dũng ủy viên Hội đồng

Lê Hữu Nghĩa ủy viên Hội đồng

Đỗ Hoài Nam ủy viên Hội đồng Nguyễn Duy Hùng ủy viên Hội đồng

Ban chỉ đạo xây dựng bản thảo

Lê Hữu Nghĩa Trưởng ban Phạm Hồng Chương Phó Trưởng ban Nguyễn Khánh Bật ủy viên Nguyễn Duy Hùng ủy viên

nhóm xây dựng bản thảo tập 14

NGUYễN thị kim dung Trưởng nhóm NGUYễN khánh bật

trần thị huyền ngô thiếu hiệu

đào thị diến nguyễn thị giang

lê thị hằng

hå chÝ minh

toµn tËp

XuÊt b¶n lÇn thø ba

14

1963 - 1965

Nhµ xuÊt b¶n chÝnh trÞ quèc gia - Sù THËT

Hµ Néi - 2011

Lời Giới thiệu tập 14

Tập 14 của bộ sách Hồ Chí Minh Toàn tập, xuất bản lần thứ ba, gồm

những tác phẩm, bài viết, bài nói, thư, điện, (gọi chung là tác phẩm) của Chủ tịch Hồ Chí Minh từ năm 1963 đến năm 1965 Các tác phẩm trong tập này phản ánh tư tưởng và hoạt động của Người trong quá trình lãnh đạo toàn Đảng, toàn dân tiến hành đồng thời hai chiến lược cách

mạng của đất nước, đó là: "miền Bắc xây dựng chủ nghĩa xã hội; miền

Nam đấu tranh giải phóng khỏi sự xâm lược của đế quốc Mỹ" (tr.451)

Về sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội ở miền Bắc, Chủ tịch Hồ Chí

Minh chỉ rõ: Trong điều kiện một nước nông nghiệp nghèo nàn, lạc hậu,

bị chiến tranh tàn phá nặng nề, đất nước tạm thời chia làm hai miền, miền Bắc nước ta quá độ lên chủ nghĩa xã hội, không kinh qua con đường phát triển tư bản chủ nghĩa, do vậy, phải phát huy những thuận lợi và phải khắc phục và sửa chữa những yếu kém như: "ý thức làm chủ nước nhà và tinh thần trách nhiệm còn kém Chế độ và phương pháp quản lý kinh tế tài chính của chúng ta còn nhiều thiếu sót và lỏng lẻo Kỷ luật lao

động chưa được thật nghiêm túc, sử dụng lao động chưa được hợp lý Khả năng thiết bị máy móc tuy có khá nhiều nhưng chưa được sử dụng đầy

đủ" (tr.139)

Trong điều kiện đó, Người đòi hỏi toàn dân ta "càng phải nêu cao

tinh thần tự lực cánh sinh " (tr.27-28), "phải nâng cao tinh thần làm chủ,

ra sức cần kiệm xây dựng nước nhà, kết hợp thật chặt chẽ phong trào thi

đua yêu nước với 3 cuộc vận động ấy Cán bộ, đảng viên, đoàn viên thanh niên phải xung phong gương mẫu Như vậy thì chúng ta nhất định khắc phục được mọi khó khăn và giành được thắng lợi nhiều hơn nữa, to hơn nữa" (tr.118)

Hồ CHí MINH TOàN TậP

VIII

Trong hoạch định đường lối, chủ trương cũng như khi chỉ đạo thực tiễn, Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn nhấn mạnh vai trò và chỉ rõ mối quan hệ giữa nông nghiệp và công nghiệp Người cho rằng: Muốn nâng cao đời sống nhân dân thì nhất định phải phát triển nông nghiệp Để xây dựng thắng lợi chủ nghĩa xã hội, chúng ta phải quyết tâm phát triển tốt công nghiệp nặng và phát triển nông nghiệp phải gắn bó chặt chẽ với công nghiệp nặng, công nghiệp nhẹ Người nhiều lần nhắc nhở: Tăng gia sản xuất tốt, phải gắn bó chặt chẽ với thực hành tiết kiệm tốt

Đối với giáo dục, đào tạo, Chủ tịch Hồ Chí Minh chỉ rõ: "Có gì vẻ vang

hơn là nghề đào tạo những thế hệ sau này tích cực góp phần xây dựng chủ nghĩa xã hội và chủ nghĩa cộng sản? " (tr.402) và cho rằng: "Dạy cũng như

học phải biết chú trọng cả tài lẫn đức Đức là đạo đức cách mạng Đó là cái gốc, rất là quan trọng Nếu không có đạo đức cách mạng thì có tài cũng vô dụng" (tr.400) Theo Người, khoa học, kỹ thuật cũng có vai trò rất quan trọng trong việc nâng cao năng suất lao động, cải thiện đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân, phục vụ quốc phòng Do vậy, chúng ta

cần "đẩy mạnh công tác nghiên cứu và phổ biến khoa học và kỹ thuật một

cách có trọng điểm, có từng bước vững chắc" (tr.96)

Sớm có nhận thức đúng đắn về sự phát triển bền vững, gắn phát triển kinh tế với bảo vệ môi trường sinh thái, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã

khởi xướng phong trào Tết trồng cây và nêu lên một quan niệm mới về

mùa xuân:

"Mùa xuân là Tết trồng cây

Làm cho đất nước càng ngày càng Xuân" (tr.445)

Luận giải sâu sắc ý nghĩa của Tết trồng cây, Người viết: "Trong lúc bọn

Mỹ - Diệm dã man bỏ thuốc độc phá hoại cây cối núi rừng ở miền Nam, thì ở miền Bắc nhân dân ta thi đua trồng cây gây rừng Chỉ một việc đó cũng đủ làm cho người ta so sánh giữa hai chế độ ta và địch, và nhận rõ

sự tốt đẹp của chế độ ta Ta trồng cây cho ta và cho cả đồng bào miền Nam nữa" (tr.20-21)

LờI GIớI THIệU TậP 14 IX

Từ tháng 8-1964, bị thất bại nặng nề trên chiến trường miền Nam,

đế quốc Mỹ dùng không quân và hải quân đánh phá miền Bắc với quy mô ngày càng mở rộng, tính chất ngày càng dã man, tàn bạo Trong điều kiện đó, toàn miền Bắc dấy lên phong trào thi đua: công nhân tay búa, tay súng; nông dân tay cày, tay súng; ra sức thi đua mỗi người làm việc bằng hai Trả lời phỏng vấn của báo chí nước ngoài, Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn khẳng định tinh thần kiên quyết của dân tộc Việt Nam là dù chiến tranh phá hoại của đế quốc Mỹ có thể gây ra nhiều khó khăn

nhưng không đe dọa nổi nhân dân Việt Nam và khẳng định: "Nhân dân

miền Bắc vừa sản xuất, vừa chiến đấu, kiên quyết bảo vệ đất nước mình, hết lòng ủng hộ cuộc đấu tranh yêu nước của đồng bào chúng tôi ở miền Nam, đồng thời tiếp tục đẩy mạnh sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội ở miền Bắc" (tr.707) Quyết tâm xây dựng chủ nghĩa xã hội trong điều kiện chiến tranh đã lan ra cả nước là một sáng tạo, một cống hiến của Chủ tịch Hồ Chí Minh vào kho tàng lý luận của chủ nghĩa Mác - Lênin Các tác phẩm trong tập 14 phản ánh khát vọng và quyết tâm của Chủ tịch Hồ Chí Minh và dân tộc ta trong sự nghiệp đấu tranh giải

phóng miền Nam Người chỉ rõ: "Mỹ là một nước đế quốc lớn nhất, giàu

nhất, mạnh nhất trong phe đế quốc chủ nghĩa Nước ta chỉ có hơn 30 triệu dân, lại nghèo, nhưng chúng ta dám đánh đế quốc Mỹ và nhất định đánh thắng" (tr.692)

Vạch trần âm mưu của "tất cả các chính phủ Mỹ và tất cả bọn tay sai

của chúng muốn dùng sức mạnh tàn bạo của chúng hòng đè bẹp sức kháng chiến của nhân dân một dân tộc anh hùng Chúng muốn biến 14 triệu đồng bào miền Nam chúng tôi thành những người nô lệ, biến miền Nam đất nước chúng tôi thành thuộc địa kiểu mới, một căn cứ quân sự,

để uy hiếp nền độc lập của các nước ở Đông Dương và Đông Nam á, để tiến công miền Bắc" (tr.329), Chủ tịch Hồ Chí Minh cho rằng, cuộc đụng

đầu của nhân dân miền Nam với đế quốc Mỹ và tay sai là một cuộc đụng

đầu lịch sử có ý nghĩa quốc tế, thời đại sâu sắc và thắng lợi chắc chắn thuộc về nhân dân ta

Trong cuộc chiến tranh xâm lược miền Nam Việt Nam, đế quốc Mỹ

đã sử dụng tất cả các loại vũ khí, trừ bom nguyên tử Từ tháng 12-1961,

đế quốc Mỹ bắt đầu dùng máy bay rải chất độc hóa học xuống làng mạc

Hồ CHí MINH TOàN TậP

X

miền Nam Chủ tịch Hồ Chí Minh đã vạch trần hành động dã man đó và khẳng định hành động điên cuồng, dã man của Mỹ - Diệm sẽ nhanh chóng đưa chúng đến thất bại

Bị thất bại nặng nề trong “Chiến tranh đặc biệt”, từ đầu năm 1965,

đế quốc Mỹ ồ ạt đưa hàng chục vạn quân Mỹ và chư hầu vào miền Nam

và tiến hành chiến tranh phá hoại miền Bắc nước ta Trước hành động

mở rộng chiến tranh của đế quốc Mỹ, Chủ tịch Hồ Chí Minh nhận định:

"Bị thua to và sa lầy ở miền Nam, chúng muốn mở rộng chiến tranh đến

miền Bắc hòng gỡ thế bí Như thế khác nào con chó sói hai chân sau đã

bị kẹt vào cạm bẫy, muốn thò cả hai chân trước vào cạm bẫy nữa để giải thoát cho hai chân sau! Thật là ngu xuẩn!" (tr.501) Người nhấn mạnh,

nhân dân ta anh hùng bất khuất "thà hy sinh hết thảy, nhưng quyết

không chịu làm nô lệ" (tr.330) Vì vậy, dù có tăng thêm bao nhiêu quân,

đế quốc Mỹ cũng nhất định thua, nhân dân Việt Nam nhất định sẽ

thắng Người khẳng định: "Lúc này chống Mỹ, cứu nước là nhiệm vụ

thiêng liêng nhất của mọi người Việt Nam yêu nước ” (tr.533), "dù phải

chiến đấu 5 năm, 10 năm, 20 năm hoặc lâu hơn nữa, chúng ta cũng kiên quyết chiến đấu đến thắng lợi hoàn toàn" (tr.577) Chủ tịch Hồ Chí

Minh tuyên bố: "Chống lại và làm thất bại những hành động xâm lược

của đế quốc Mỹ để bảo vệ độc lập dân tộc, bảo vệ quyền sống, đó là quyền thiêng liêng của mỗi người dân Việt Nam ở miền Bắc cũng như miền Nam " (tr.527) Người khẳng định: "Để lập lại hòa bình, chỉ có một

con đường đúng đắn, là Mỹ phải làm đúng Hiệp nghị Giơnevơ năm 1954

về Việt Nam, và cuốn gói rút lui có trật tự" (tr.538) Nếu Mỹ chấp nhận

con đường đó thì "nhân dân Việt Nam sẽ sẵn sàng hoan tống họ một

cách lịch sự" (tr.502)

Sau 10 năm (1954 - 1964) xây dựng chủ nghĩa xã hội ở miền Bắc,

đấu tranh chống đế quốc Mỹ và tay sai ở miền Nam, nhằm đáp ứng yêu cầu mới của sự nghiệp cách mạng, căn cứ vào Điều 67 của Hiến pháp, tháng 3-1964, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã triệu tập và chủ trì Hội nghị

chính trị đặc biệt Người chỉ rõ: "Hội nghị chính trị đặc biệt này là cơ

hội tốt để chúng ta xem lại những sự kiện đã qua và bàn bạc về những vấn đề sắp tới" (tr.271)

LờI GIớI THIệU TậP 14 XI

Báo cáo tại Hội nghị chính trị đặc biệt, Người nhận định: "miền Bắc

nước ta đã tiến những bước dài chưa từng thấy trong lịch sử dân tộc Đất nước, xã hội và con người đều đổi mới "; "xã hội miền Bắc ngày nay là xã

hội của những người lao động làm chủ tập thể, nêu cao tinh thần tự lực cánh sinh, cần kiệm xây dựng chủ nghĩa xã hội, xây dựng đời sống mới cho mình và cho con cháu muôn đời mai sau" (tr.275); sự nghiệp chống

Mỹ, cứu nước của nhân dân ta ở miền Nam "là 10 năm đấu tranh oanh

liệt, 10 năm thắng lợi vẻ vang" (tr.278)

Để thực hiện thắng lợi nhiệm vụ cách mạng ở hai miền, Chủ tịch Hồ

Chí Minh nhắc nhở phải hết sức coi trọng công tác xây dựng Đảng và lưu ý: "Các cấp ủy cần phải chú trọng hơn nữa đến công tác xây dựng Đảng" (tr.697) và phải đặc biệt coi trọng xây dựng chi bộ Người cho rằng: "Chi

bộ là gốc rễ của Đảng ở trong quần chúng Chi bộ tốt thì mọi chính sách của Đảng đều được thi hành tốt, mọi công việc đều tiến bộ không ngừng Trái lại, nếu chi bộ kém thì công việc không trôi chảy" (tr.193) Từ đó, Người đòi hỏi mỗi chi bộ đảng phải là hạt nhân lãnh đạo quần chúng ở cơ

sở, đoàn kết, liên hệ chặt chẽ, phát huy trí tuệ và lực lượng vĩ đại của

quần chúng Người chỉ rõ: "Đảng mạnh là do mỗi một chi bộ mạnh Chi

bộ mạnh là do mỗi một đảng viên ra sức làm trọn 10 nhiệm vụ đã ghi trong Điều lệ của Đảng" (tr.242) Những chỉ dẫn trên của Chủ tịch Hồ Chí Minh vẫn có ý nghĩa thiết thực với công tác xây dựng Đảng trong sự nghiệp đổi mới hiện nay

Một vấn đề lớn được Chủ tịch Hồ Chí Minh hết sức lưu tâm trong thời gian này là việc nâng cao đạo đức cách mạng, chống chủ nghĩa cá

nhân Người phê phán một bộ phận đảng viên "coi Đảng như một cái cầu

thang để thăng quan phát tài " (tr.469) và chỉ rõ rằng: "Muốn đánh thắng

kẻ thù là chủ nghĩa đế quốc, muốn xây dựng thắng lợi chủ nghĩa xã hội, thì trước hết phải chiến thắng kẻ thù bên trong của mỗi chúng ta là chủ nghĩa cá nhân" (tr.468)

Xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc, đoàn kết quốc tế cũng là một nội dung cơ bản trong tư tưởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh được thể

hiện trong tập 14 Người khẳng định: "Đoàn kết là sức mạnh của chúng

ta Đoàn kết là thắng lợi của chúng ta" (tr.18) Khi đất nước bước vào thực

Hồ CHí MINH TOàN TậP

XII

hiện kế hoạch 5 năm lần thứ nhất, Người kêu gọi toàn Đảng, toàn dân

cùng đoàn kết tiến lên, "đã đoàn kết phải càng thêm đoàn kết, đã mạnh mẽ

phải càng mạnh mẽ thêm " (tr.242); "đoàn kết đã thắng ở miền Bắc, thì

đoàn kết nhất định sẽ thắng ở miền Nam" (tr.33)

Theo Chủ tịch Hồ Chí Minh, sự ủng hộ, giúp đỡ của bạn bè quốc tế cũng là một trong những nguyên nhân quyết định thắng lợi của cách

mạng Việt Nam Người viết: "Mỗi thắng lợi của cách mạng trên thế giới

đều thúc đẩy cách mạng Việt Nam tiến lên Đồng thời, mỗi thắng lợi của cách mạng Việt Nam cũng góp sức đẩy mạnh cách mạng thế giới"

(tr.27); "tình đoàn kết quốc tế vĩ đại ấy là một điều kiện rất quan trọng

cho cách mạng Việt Nam thắng lợi" (tr.467) Bởi vậy, Người khẳng định:

"Đảng ta đã và đang đem hết sức mình hoạt động cho mục đích đoàn kết

quốc tế, đoàn kết Xô - Trung " (tr.697)

Từ thực tiễn cách mạng Việt Nam, cách mạng thế giới, Chủ tịch Hồ

Chí Minh khẳng định: "Đoàn kết đã đưa Đảng ta và nhân dân ta từ

thắng lợi này đến thắng lợi khác Cho nên chúng ta quý trọng và ra sức bảo vệ sự đoàn kết nhất trí - trong Đảng và trong nhân dân ta cũng như giữa các đảng và giữa các nước anh em - như giữ gìn con ngươi của mình" (tr.33) Ngày nay, tình hình quốc tế và trong nước có những thay đổi lớn, nhưng quan điểm trên của Chủ tịch Hồ Chí Minh vẫn có ý nghĩa lý luận

và thực tiễn sâu sắc

Tập 14, Hồ Chí Minh Toàn tập, xuất bản lần thứ ba, bao gồm 279 tác

phẩm của Chủ tịch Hồ Chí Minh, trong đó có 225 tác phẩm đã được công

bố trong tập 11, Hồ Chí Minh Toàn tập, xuất bản lần thứ hai và bổ sung

thêm 54 tác phẩm mới sưu tầm được Trong quá trình biên soạn, nhóm xây dựng bản thảo đã đọc soát, chỉnh sửa, tăng thêm tính chính xác so với lần xuất bản thứ hai

Mặc dù đã có nhiều cố gắng, song lần xuất bản này vẫn không tránh khỏi những thiếu sót, mong bạn đọc góp ý để lần xuất bản sau được tốt hơn

hội đồng xuất bản

hồ chí minh toàn tập lần thứ ba

thiÕp mõng n¨m míi

Mõng n¨m míi,

Cè g¾ng míi, TiÕn bé míi, Chóc Quý M·o lµ n¨m nhiÒu th¾ng lîi!

Xu©n 1963

hå chÝ minh

B¸o Nh©n d©n, sè 3203,

ngµy 1-1-1963

2

Cần phải cải tiến mạnh công tác thủy lợi

Muốn nâng cao đời sống của nhân dân thì nhất định phải phát triển mạnh nông nghiệp Muốn phát triển nông nghiệp thì đi đôi với cải tiến quản lý hợp tác xã, việc quan trọng bậc nhất là công tác thủy lợi

Hàng năm, Nhà nước chi rất nhiều tiền bạc, và nhân dân dùng rất nhiều công phu vào thủy lợi (năm ngoái, là hơn 74 triệu 17 vạn

đồng và 131 triệu ngày công)

Tuy vậy, kế hoạch năm 1962 của ngành thủy lợi không hoàn thành toàn bộ Vì sao?

Vì cách động viên và cung cấp sức người theo lối "cắt phiên và gọi lượt" nay đã lạc hậu rồi Cách này gây ra nhiều khó khăn ở

công trường thì sức người khi thừa, khi thiếu và năng suất rất thấp ở hợp tác xã thì nó đảo lộn kế hoạch quản lý lao động Đối với xã viên thì nó ảnh hưởng đến sản xuất Đối với cán bộ xã, thì

nó bắt buộc họ chạy suốt mùa, chuẩn bị lượt dân công này chưa xong đã phải chuẩn bị lượt dân công khác, v.v

Thế thì phải làm thế nào để cải tiến công tác thủy lợi?

Sáng kiến của thanh niên hợp tác xã Hồng Thái1) đã trả lời câu hỏi ấy2)

_

1) Hợp tác xã Hồng Thái thuộc huyện Ninh Giang, tỉnh Hải Dương (BT)

2) Xem báo Tiền phong, ngày 5-12-1962 (TG)