SỞ GD&ĐT BẮC GIANG CỤM THPT HUYỆN LỤC NAM ĐỀ THI CHÍNH THỨC (Đề thi có 07 trang) ĐỀ THI CHỌN HSG CẤP CƠ SỞ NĂM HỌC 2022 2023 MÔN THI SINH HỌC 10 Thời gian làm bài 120 phút, không kể thời gian phát đề[.]
Trang 1SỞ GD&ĐT BẮC GIANG
CỤM THPT HUYỆN LỤC NAM
ĐỀ THI CHÍNH THỨC
(Đề thi có 07 trang)
ĐỀ THI CHỌN HSG CẤP CƠ SỞ NĂM HỌC 2022 - 2023 MÔN THI: SINH HỌC 10
Thời gian làm bài: 120 phút, không kể thời gian phát đề
Mã đề thi: 401
Họ, tên thí sinh: SBD:
I PHẦN TRẮC NGHIỆM (14,0 điểm):
Câu 1: Để quan sát hiện tượng vận chuyển các chất qua màng, một học sinh làm thí nghiệm như sau: cho
1 lớp biểu bì lá lẻ bạn (thài lài tía) vào dung dịch muối ưu trương 8% (nồng độ muối cao hơn trong tế bào), sau 2 phút quan sát tế bào có hiện tượng 1.…, học sinh này tiếp tục thay bằng dung dịch muối 10%, sau 2 phút quan sát tế bào có hiện tượng ……2 Nội dung đúng của 1 và 2 lần lượt là:
A co nguyên sinh/ co nguyên sinh nhiều hơn
B co nguyên sinh/ phản co nguyên sinh
C trương nước/ trương nước nhiều hơn
D cả tế bào co lại/ cả tế bào co lại nhiều hơn
Câu 2: Một tế bào nhân tạo có màng bán thấm và chứa dung dịch lỏng (0,03M Sucrose; 0,02M glucose) được ngâm vào cốc chứa loại dung dịch (0,01M Sucrose; 0,01M glucose; 0,01M fructose) Màng bán thấm chỉ cho nước và đường đơn đi qua nhưng không cho đường đôi đi qua Phát biểu nào sau đây là sai
về chiều vận chuyển các chất?
A Glucose đi từ trong tế bào ra ngoài B Fructose đi từ ngoài vào trong tế bào
C Nước đi từ ngoài vào trong tế bào D Sucrose đi từ ngoài vào trong tế bào
Câu 3: Cho tế bào thực vật vào môi trường A thấy có hiện tượng co chất nguyên sinh Sau đó, chuyển tế bào này sang môi trường B thấy có hiện tượng phản co nguyên sinh Môi trường A và môi trường B thuộc loại môi trường nào?
A A là môi trường nhược trương và B là môi trường ưu trương
B A là môi trường đẳng trương và B là môi trường nhược trương
C A là môi trường ưu trương và B là môi trường nhược trương
D A là môi trường nhược trường và B là môi trường đẳng trương
Câu 4: Cho các nhận định nào sau đây về truyền tin tế bào
1 Truyền tin tế bào là sự phát tán và nhận các phân tử tín hiệu qua lại giữa các tế bào
2 Giúp tế bào trả lời các kích thích từ môi trường và điều hòa mọi hoạt động sống
3 Kết quả của quá trình truyền tín hiệu là sự đáp ứng của tế bào trước thông tin mà nó nhận được
4 Tế bào chỉ tiếp nhận tín hiệu bằng các thụ thể nằm trong tế bào chất
Số nhận định đúng là:
Câu 5: Ở vi khuẩn, plasmid là 1 nhỏ, có khả năng 2 với ADN ở vùng nhân Nội dung thích hợp của
1 và 2 lần lượt là:
A ARN / di truyền độc lập B ADN vòng/ nhân đôi độc lập
C ADN thẳng/ nhân đôi cùng D ARN/ liên kết
Trang 1/7 - Mã đề thi 401
Trang 2Câu 6: Dựa vào sơ đồ mô phỏng về ảnh hưởng của nồng độ enzyme và cơ chất.
1 Đồ thị trên mô tả: nếu lượng enzyme không đổi và tăng nồng độ cơ chất thì hiệu suất phản ứng cũng tăng và sẽ đạt ngưỡng do lượng enzyme có trong môi trường đã hoạt động tối đa
2 Theo đồ thị, nếu lượng enzyme không đổi và tăng nồng độ cơ chất (D -Luciferin) thì hiệu suất phản ứng cũng tăng và sẽ đạt ngưỡng sẽ không tăng nữa
3 Theo đồ thị, nếu lượng enzyme luciferase không đổi và tăng nồng độ cơ chất (D -Luciferin) thì hoạt tính enzyme tăng và sẽ đạt ngưỡng sẽ không tăng nữa
4 Cơ chất (D -Luciferin) có cấu hình không gian không tương đồng với trung tâm hoạt động của enzyme luciferase
Có bao nhiêu phát biểu sau đây là sai:
Câu 7: Tại sao ăn thịt bò khô với nộm (gỏi) đu đủ thì lại dễ tiêu hóa hơn là khi ăn thịt bò khô riêng?
A Vì kết hợp ăn thịt và rau củ quả, đầy đủ dưỡng chất
B Enzyme papain trong đu đủ giúp phân giải protein trong thịt bò
C Vì đu đủ tạo môi trường axit cho dạ dày, giúp tiêu hóa thịt bò dễ hơn
D Đu đủ chứa chất xơ giúp hỗ trợ tiêu hóa
Câu 8: Một gen có khối lượng phân tử là 45.104 đvC trong đó có T = 200 nucleotide Có bao nhiêu phát biểu sau đây là đúng?
1 Tổng số nu của gen là 1500 nucleotide
2 Số vòng xoắn của phân tử là 150 vòng
3 Số nu loại G bằng 550 nucleotide
4 Số liên kết hidrogen của gen là 2050 liên kết
Câu 9: Cho các phát biểu sau:
1 Giúp các tế bào trao đổi thông tin qua lại với nhau
2 Giúp các tế bào đáp ứng lại với các kích thích của môi trường ngoại bào
3 Giúp các tế bào truyền đạt, sao chép thông tin di truyền
4 Giúp các tế bào nhân lên, thay thế các tế bào bị thương, già chết
Có bao nhiêu phát biểu đúng về vai trò của quá trình truyền tin tế bào ?
Câu 10: Khi hàm lượng Cholesteron trong máu vượt quá mức cho phép, người ta dễ bị các bệnh về tim mạch Cholesteron được tổng hợp ở
Trang 2/7 - Mã đề thi 401
Trang 3Câu 11: Một phân tử Glucose bị oxy hoá hoàn toàn trong đường phân và chu trình Kreps, nhưng hai quá trình này chỉ tạo ra một vài ATP Phần năng lượng còn lại mà tế bào thu nhận từ glucose nằm ở
C trong phân tử NAD+ D trong FAD+
Câu 12: Để thực hành làm tiêu bản quan sát tế bào vi khuẩn (nhân sơ), hãy sắp xếp các bước dưới đây theo thứ tự đúng?
1 Rửa mẫu nhuộm
2 Nhuộm mẫu vật
3 Cố định mẫu
4 Quan sát tiêu bản
Câu 13: Lục lạp và ti thể là 2 loại bào quan có khả năng tự tổng hợp protein cho riêng mình Vì lí do nào sau đây mà chúng có khả năng này?
A Đều có DNA dạng vòng và ribosome
B Đều có màng kép và ribosome
C Đều tổng hợp được ATP
D Đều có hệ enzyme chuyển hóa năng lượng
Câu 14: Cho các phát biểu sau:
(1) Không có thành tế bào bao bọc bên ngoài
(2) Có màng nhân bao bọc vật chất di truyền
(3) Trong tế bào chất có hệ thống các bào quan
(4) Có hệ thống nội màng chia tế bào chất thành các xoang nhỏ
(5) Nhân chứa các nhiễm sắc thể (NST), NST lại gồm ADN và protein
Các phát biểu nói về đặc điểm chung của tế bào nhân thực là:
A (1), (2), (3), (5) B (1), (3), (4), (5) C (2), (3), (4) D (2), (3), (4), (5)
Câu 15: Cho các ý sau đây:
1 Không có màng nhân
2 Không có nhiều loại bào quan
3 Không có hệ thống nội màng
4 Không có thành tế bào bằng peptidoglican
Có bao nhiêu ý là đặc điểm chung cho tất cả các tế bào nhân sơ?
Câu 16: Cho các phân tử:
1 ATP 2 ADP 3 AMP 4 N2O
Những phân tử mang liên kết cao năng là
Câu 17: Khi nói về quá trình làm sữa chua, có bao nhiêu nhận định dưới đây là đúng?
1 Đây là quá trình chuyển hóa thực hiện trong điều kiện hiếu khí
2 Tác nhân thực hiện chuyển hóa là vi khuẩn lactic và vi khuẩn acetic
3 Sữa chuyển trạng thái từ lỏng sang sệt là do protein trong sữa biến tính khi
pH tăng cao
4 Vị chua của sữa là do acid lactic sinh ra trong quá trình chuyển hóa.
Câu 18: Có bao nhiêu giải thích sau đây đúng khi nói “Tại sao động vật và người lại dự trữ năng lượng dưới dạng glycogen mà không dự trữ dưới dạng dễ sử dụng là glucose?”
1 Thường xuyên hoạt động/di chuyển nhiều cần nhiều năng lượng nên dự trữ năng lượng dưới dạng glicogen dễ huy động, dễ phân hủy và cung cấp năng lượng
2 Glicogen dạng dự trữ dễ phân giải tạo năng lượng
Trang 3/7 - Mã đề thi 401
Trang 43 Glucose không thể dự trữ trong cơ thể động vật.
4 Glicogen là hợp chất chứa các nguyên tố đa lượng chính
Câu 19: Khi đặt 3 tế bào thực vật của cùng một mô vào trong 3 môi trường 1, 2, 3, người ta quan sát thấy các hiện tượng như hình vẽ dưới đây, trong đó mũi tên mô tả hướng di chuyển của các phân tử nước tự
do
Có bao nhiêu nhận xét dưới đây về thí nghiệm trên là đúng?
(1) Môi trường 1 là môi trường ưu trương, môi trường 3 là môi trương nhược trương so với tế bào
(2) Trong môi trường 1, tế bào mất nước gây ra hiện tượng co nguyên sinh
(3) Ở môi trường 3, nếu lượng nước từ bên ngoài di chuyển vào trong tế bào quá nhiều sẽ làm vỡ tế bào (4) Tế bào trong môi trường 2 sẽ có khối lượng và kích thước không đổi so với ban đầu
A 1 chủ động, 2 màng sinh chất, 3 không tiêu tốn năng lượng
B 1 thụ động, 2 màng sinh chất, 3 không tiêu tốn năng lượng
C 1 chủ động, 2 ti thể, 3 tiêu tốn năng lượng
D 1 thụ động, 2 màng sinh chất, 3 tiêu tốn năng lượng
Câu 21: Xét các hoạt động diễn ra trong tế bào:
1 Tổng hợp các chất cần thiết diễn ra trong tế bào
2 Vận chuyển chủ động các chất qua màng sinh chất
3 Glucose khuếch tán qua màng tế bào
4 Nước thẩm thấu vào tế bào khi tế bào ngập trong dung dịch nhược trương
Năng lượng ATP được sử dụng trong hoạt động nào?
Câu 22: Cho các hoạt động chuyển hóa sau:
(1) Hấp thụ và tiêu hóa thức ăn
(2) Dẫn truyền xung thần kinh
(3) Bài tiết chất độc hại
(4) Hô hấp
Có mấy hoạt động cần sự tham gia của vận chuyển chủ động?
Câu 23: Vi khuẩn Bacillus subtilis là vi khuẩn thuộc nhóm Gram dương Người ta tiến hành thí nghiệm sau: Cho vi khuẩn Bacillus subtilis vào 2 ống nghiệm A và B đều có lyzozyme Ống nghiệm A chứa nước cất, ống nghiệm B chứa dung dịch đường sucrose đẳng trương Khi nói về thí nghiệm này, phát biểu nào
sau đây là sai?
A Tế bào trong ống nghiệm B có dạng hình cầu
B Lyzozyme trực tiếp phá bỏ màng sinh chất của tế bào vi khuẩn
C Dịch trong ống nghiệm A trở nên trong suốt rất nhanh
D Dịch trong ống nghiệm B độ đục hầu như không thay đổi
Câu 24: Bệnh nào sau đây liên quan đến sự thiếu hụt nguyên tố vi lượng?
Trang 4/7 - Mã đề thi 401
Trang 5Câu 25: Cho các nhận định sau về tế bào:
1 Tế bào chỉ được sinh ra bằng cách phân chia tế bào
2 Tế bào là nơi diễn ra mọi hoạt động sống
3 Tế bào có khả năng trao đổi chất theo phương thức đồng hóa và dị hóa
4 Tế bào là đơn vị cấu tạo cơ bản của sự sống
5 Tế bào có một hình thức phân chia duy nhất là nguyên phân
Có mấy nhận định đúng trong các nhận định trên?
Câu 26: Phát biểu nào không phải là một phần của lý thuyết tế bào?
A Tế bào là đơn vị chức năng trong cơ thể sống
B Tế bào là đơn vị cấu trúc trong cơ thể sống
C Tế bào mới có nhân giống với nhân của tế bào đã có từ trước
D Các tế bào mới được sinh ra từ các tế bào đã có từ trước
Câu 27: Dựa vào sơ đồ ảnh hưởng của nhiệt độ đến hoạt tính của enzyme
1 Enzyme trypsin cá tuyết có hoạt tính cao ở khoảng nhiệt độ 20 – 280C, ngoài giới hạn nhiệt độ này thì enzyme không hoạt động
2 Enzyme trypsin bò có hoạt tính cao ở khoảng nhiệt độ 30 – 400C, ngoài giới hạn nhiệt độ này thì enzyme không hoạt động
3 Enzyme trypsin ở các loài khác nhau thì hoạt tính của nó giống nhau khi cùng nhiệt độ
4 Giới hạn lớn nhất của enzyme trypsin cá tuyết khoảng 37oC
Có bao nhiêu phát biểu sau đây sai:
Câu 28: Hàng ngày chúng ta cần uống đủ nước vì:
1 Nước là thành phần cấu tạo chủ yếu của tế bào và cơ thể sống
2 Nước hòa tan các chất làm nguyên liệu cho các phản ứng sinh hóa trong tế bào và cơ thể
3 Thiếu nước quá trình trao đổi chất bị rối loạn làm ảnh hưởng đến chức năng sống khác
4 Thiếu nước kéo dài khiến cơ thể bị tử vong
5 Cung cấp năng lượng cho tế bào hoạt động
Trong những phát biểu trên có bao nhiêu phát biểu chính xác?
Câu 29: Cho tế bào biểu bì lá cây thài lài tía vào môi trường ….1 …thấy có hiện tượng co nguyên sinh Sau đó chuyển tế bào sang môi trường… 2 … thấy có hiện tượng phản co nguyên sinh Môi trường 1
và 2 lần lượt là?
A nhược trương và ưu trương B đẳng trương và nhược trương
C ưu trương và nhược trương D nhược trường và đẳng trương
Câu 30: Cho S là cơ chất, E là enzyme, P là sản phẩm Sơ đồ nào sau đây là đúng với cơ chế xúc tác của enzyme?
A S + E → ES → EP → E + P B P + E → PE → ES → E + S
Câu 31: Các chuyên gia dinh dưỡng luôn khuyên tất cả mọi người phải tăng cường ăn rau xanh Vai trò quan trọng trong việc ăn rau xanh là
A cung cấp vitamin và các nguyên tố vi lượng
Trang 5/7 - Mã đề thi 401
Trang 6B chống các bệnh về tim mạch và cao huyết áp.
C giúp cơ thể tiêu hóa thức ăn được tốt hơn
D tiết kiệm về mặt kinh tế vì rau xanh có giá rẻ
Câu 32: Nghiên cứu một số hoạt động sau:
1 Tổng hợp protein
2 Tế bào thận vận chuyển chủ động ure và glucose qua màng
3 Tim co bóp đẩy máu chảy vào động mạch
4 Vận động viên đang nâng quả tạ
5 Vận chuyển nước qua màng sinh chất
Trong các hoạt động trên, có bao nhiêu hoạt động tiêu tốn nhiều năng lượng ATP?
Câu 33: Cho các hiện tượng sau:
1 Lòng trắng trứng đông lại sau khi luộc
2 Thịt cua vón cục và nổi lên từng mảng khi đun nước lọc cua
3 Sợi tóc duỗi thẳng khi được ép mỏng
4 Sữa tươi để lâu ngày bị vón cục
Có mấy hiện tượng thể hiện sự biến tính của protein?
Câu 34: Những đặc điểm nào sau đây thuộc về pha sáng?
1 Diễn ra ở các tilacoit
2 Diễn ra trong chất nền của lục lạp
3 Là quá trình oxi hóa nước
4 Nhất thiết phải có ánh sáng
Những phương án trả lời đúng là:
Câu 35: Cho các bước trong qui trình làm tiêu bản và quan sát tế bào nhân thực như sau:
1 Dùng kim mũi mác tạo vết cắt hình vuông nhỏ ở mặt trong của vảy hành/lá thài lài tía Sử dụng kim
mũi mác tách nhẹ lớp tế bào trên cùng của vết cắt (lớp tế bào biểu bì)
2 Đặt lớp tế bào vừa tách được lên lam kính vào chỗ giọt nước cất đã nhỏ sẵn
3 Nhỏ 1 giọt xanh methylene và đậy lamen lên lam kính, để yên trong 2 - 3 phút
4 Tách một vảy hành hoặc lá thài lài tía
5 Thấm khô tiêu bản và đặt lên bàn kính hiển vi, sau đó chỉnh vùng có mẫu vật vào giữa thị trường kính
hiển vi rồi quay vật kính 10x để quan sát vùng có mẫu vật Chọn vùng có lớp tế bào mỏng nhất (1 lớp tế bào) để quan sát các tế bào biểu bì, sau đó chuyển sang vật kính 40x để quan sát rõ hơn
Câu 36: Một đoạn phân tử DNA có 3000 nucleotide Tỉ lệ 2 loại nucleotide của DNA là T/C = ¼ Mạch
2 của DNA có C – G = 20%, T – A =10% Tỉ lệ % số nucleotide loại C của mạch 2 là bao nhiêu?
Câu 37: Khi nói về hô hấp của thực vật, có bao nhiêu phát biểu sau đây đúng?
1 Nếu không có O2 thì thực vật tiến hành phân giải kị khí để lấy ATP
2 Quá trình hô hấp hiếu khí diễn ra qua 3 giai đoạn, trong đó CO2 được giải phóng ở giai đoạn chu trình Kreps
3 Khi không có O2 một số tế bào chuyển sang lên men, sinh ra nhiều ATP
4 Từ một mol glucose, trải qua hô hấp kị khí (phân giải kị khí) sẽ tạo ra 2 mol ATP
Câu 38: Cho các ý sau đây:
1 Có cấu tạo tương tự như cấu tạo của màng tế bào
2 Là một hệ thống ống và xoang phân nhánh thông với nhau
3 Phân chia tế bào chất thành các xoang nhỏ (tạo ra sự xoang hóa)
4 Có chứa hệ enzim làm nhiệm vụ tổng hợp lipit
5 Có chứa hệ enzim làm nhiệm vụ tổng hợp protein
Trong các ý trên có mấy ý là đặc điểm chung của mạng lưới nội chất trơn và mạng lưới nội chất hạt?
Trang 6/7 - Mã đề thi 401
Trang 7A 3 B 4 C 5 D 2.
Câu 39: Trong nhận biết Lipit người ta sử dụng phép thử nhũ tương cho kết quả của sản phẩm:
C Huyền phù màu trắng sữa D Kết tủa đỏ gạch
Câu 40: Sinh vật hay dạng sống nào sau đây mà chưa có màng sinh chất bao bọc tế bào?
-II PHẦN TỰ LUẬN (6,0 điểm)
Câu 1 ( 2,5 điểm):
Trình bày cấu trúc của enzyme? Tế bào có thể điều hoà quá trình chuyển hoá vật chất thông qua điều khiển hoạt tính của enzyme bằng những yếu tố nào? Giải thích
Câu 2 (1 điểm):
a) Một nhà sinh học đã tiến hành lấy nhân của tế bào sinh dưỡng thuộc một loài ếch rồi cấy vào tế bào
trứng của một loài ếch khác đã bị phá hủy nhân Sau nhiều lần thí nghiệm, ông đã thu được những con ếch con từ các tế bào trứng ếch chuyển nhân Hãy cho biết các con ếch này có đặc điểm của loài nào? Giải thích vì sao em lại khẳng định như vậy
b) Một bạn học sinh nhận định “ Rối loạn chu kì tế bào chắc chắn dẫn đến ung thư” Theo em nhận định
trên của bạn đúng hay sai? Giải thích
Câu 3 (2,5 điểm):
a) Một số người lớn tuổi không thể tiêu hóa được sữa, do đó khi sử dụng sữa thường bị đau bụng Dựa vào kiến thức đã học hãy:
- Nêu 2 nguyên nhân có thể làm cho một số người không sử dụng được sữa?
- Trình bày thí nghiệm một cách đơn giản để chứng minh được giả thuyết của mình
b) Một tế bào sinh dục sơ khai của một loài thực hiện nguyên phân liên tiếp một số đợt đòi hỏi môi
trường nội bào cung cấp nguyên liệu hình thành 504 NST đơn mới Các tế bào con sinh ra từ đợt nguyên phân cuối cùng đều giảm phân bình thường tạo 128 tinh trùng chứa NST Y Xác định số đợt nguyên phân của tế bào sinh dục sơ khai
- HẾT
Trang 7/7 - Mã đề thi 401