Báo cáo thực tập: Du lịch Văn Hóa huế
Trang 1Lời mở đầu
Hoàn cảnh sản sinh và lợc trình phát triển nền kiến trúc dân tộc gắn liền với lịch sử dựng nớc và giữ nớc của ông cha ta Đó là một đoạn đờng lịch sử dài mấy ngàn năm đầy hy sinh gian khổ, đầy khí phách anh hùng; đấu tranh khó khăn ác liệt để chinh phục thiên nhiên, tồn tại và phát triển giống nòi; chiến đấu anh dũng ngoan cờng để bảo vệ toàn vẹn lãnh thổ, giành độc lập tự do cho đất nớc và xây dựng, gìn giữ bản sắc văn hoá, ông cha ta đã để lại nhiều công trình vô giá, đáng
để ngày nay chúng ta tìm hiểu, tự hào và trân trọng bảo tồn
Những công trình cổ ngày nay còn lại hầu hết đợc xây dựng trong thời kỳ phong kiến (trớc thế kỷ XIX) Nền kinh tế phong kiến hoàn toàn dựa vào nông nghiệp và nền kinh tế tự cung tự cấp Chính quyền phong kiến phát triển trong
điều kiện quyền sở hữu tối cao về ruộng đất thuộc về nhà vua và hạn chế thơng nghiệp mở mang Sản phẩm thặng d của ngời nông dân và thợ thủ công là để cung cấp cho vua chúa, tầng lớp quý tộc và bộ máy quan lại, do đó kiến trúc nhà ở dân gian nói chung đều đơn sơ, nhỏ bé Những cung điện, lâu đài của vua chúa, dinh thự của các quan viên và một số công trình văn hoá - tôn giáo tín ngỡng do huy
động, tập trung sức ngời, vật t của nhân dân lao động tạo ra có quy mô và tồn tại lâu dài Song trải qua những năm tháng của thời gian và thiên nhiên khắc nghiệt lại thêm chiến tranh giữ nớc chống giặc ngoại xâm, các phe phái phong kiến tranh giành quyền lực, các cuộc khởi nghĩa nông dân vùng lên chống đối thế lực cầm quyền khiến cho nội chiến liên miên, nhiều công trình kiến trúc đã bị phá huỷ và hình ảnh chỉ còn đôi nét sơ lợc lu lại trên sử sách
Trang 2Phía Bắc sông Hơng, kinh thành với diện tích hơn 500 ha và chu vi hơn 10
km đã đợc xây dựng để bảo vệ cho mọi cơ quan và các sinh hoạt hành chính của triều đình Xây dựng suốt 27 năm (1805-1832) với hàng triệu công nhân Kinh thành Huế là một kỳ công của của dân tộc Bên trong kinh thành là Đại Nội, gồm Hoàng Thành và Tử Cấm Thành, với hơn 100 công trình kiến truc lớn nhỏ, trong
đó có hàng chục cung điẹn lộng lẫy vàng son, dành cho vua cùng các đình thần làm việc và hoàng gia ăn ở
Phía Nam sông Hơng là 7 khu lăng tẩm của các vua từ Gia Long đến Khải
Định Lăng tẩm các vua nhà Nguyễn là những tinh hoa nghệ thuật mà chủ nhân của nó đã tạo ra khi còn tại vị, để sau đó trở thành cõi sống vĩnh cửu của mình ở thế giới bên kia Chính nhờ vẻ đẹp mỹ miều đầy chất triết lý mà lăng tẩm Huế đã
đợc đánh giá là một thành tựu rực rỡ nhất trong nền kiến trúc cổ của đất nớc ta và
đợc xem là một kỳ quan của thế giới
Nằm xen kẽ giữa các khu vực kiến trúc nghệ thuật ấy là đàn Nam Giao (nơi vua tế trời), Hồ Quyền (chỗ voi cọp đấu nhau), Văn Miếu (với 32 tấm bia tiến sĩ),
điện Hòn Chén (nơi thờ Thánh Mẫu Thiên Y-A-Na), núi Ngự Bình, đồi Vọng Cảnh, núi Bạch Mã, Cầu Ngói Thanh Toàn và đặc biệt nhất là dòng sông Hơng rộng lớn
Trang 3Là thủ đô phật giáo của Việt Nam một thời, Huế có hàng chục ngôi chùa nổi tiếng toạ lạc giữa những thung lũng của vùng gò đồi tĩnh mịch hay trong các thôn làng hẻo lánh Huế cũng là thành phố của nhà vờn, với bao nhiêu ngôi nhà cổ nép mình trong những xóm phờng yên ả giữa lòng cố đô.
Các nhà nghiên cứu mỹ thuật sẽ hài lòng khi đến xem khoảng một vạn hiện vật quí bằng đủ mọi chất liệu đang đợc trng bầy và giữ gìn tại bảo tàng mỹ thuật Cung đình Huế do triều Nguyễn để lại Đây là một bảo tàng lịch sử và có giá trị ở vùng Đông Nam á và từng đợc liệt kê vào danh sách những Bảo tàng lớn trên thế giới
Ngời Huế đã duy trì đợc nhiều nét đẹp truyền thống trong nếp sống hàng ngày Đến Huế, có thể thởng thức hàng trăm món ăn chay, ăn mặn tùy theo thời tiết của 4 mùa, nấu nớng bằng phơng thức và đặc sản của địa phơng, cũng có thể thởng thức những món ăn tinh thần cổ truyền qua những buổi trình diễn các điệu múa hát cung đình, những đêm trăng du thuyền nghe ca Huế trên sông Hơng, những cuộc biểu diễn thả diều với cả chục loại diều khác nhau bay lợn giữa bầu trời lộng gió, những lễ hội dân gian truyền thống v.v…
Huế gìn giữ thuần phong mỹ tục và các thành tựu văn hoá nghệ thuật của dân tộc Huế tiếp thu những tinh hoa của nền văn hoá từ bốn phơng, nhng lại có sức đề kháng với những gì ngoại nhập có thể làm mình bị tha hoá
Với phong cách riêng, kiến trúc tinh tế ở đây đã hoà điệu với ngoại cảnh thiên nhiên xinh xắn để góp phần tạo nên sắc thái nghệ thuật Huế Ngời ta bảo nền kiến trúc là kiến trúc cảnh quan Cả ba yếu tố thiên nhiên, kiến trúc và con ngời ở Huế đã hoà quyện với nhau để Huế trở nên một vùng đất của thơ, nhạc, của tâm hồn
Trang 4I Sơ Lợc kiến trúc hoàng thành Huế
1 1 Thành quách và cung điện:
Qua các triều đại trong lịch sử thời quân chủ Việt nam Triều Nguyễn là triều đại quân chủ cuối cùng Nó chấm dứt cách đây hơn nửa thể kỷ Dù đã bị thiên tai, chiến tranh tàn phá, nhng hệ thống thành quách cung đình và các công trình kiến trúc cung đình khác đã đợc xây dựng một cách vững chắc và phong phú, nên phần lớn còn đứng vững đến ngày nay
Không kể đàn Nam Giao, Hồ Quyền và những lăng tẩm các vua nhà Nguyễn tách ra một cụm ở phía Nam sông Hơng, Huế còn bảo lu khoảng 200 công trình kiến trúc cung đình lớn nhỏ đã đợc qui hoạch và xây dựng một cách có bài bản và có hệ thống ở bờ Bắc dòng sông ấy Trong qui hoạch mặt bằng của tổng thể kiến trúc, đây là trung tâm sinh hoạt chính của triều đình, nơi làm việc và
ăn ở của vua quan và hoàng gia nhà Nguyễn
Tất cả cung điện, lâu đài, đền miếu, bộ viện, nha sở và các công ốc ở đó
đều đợc bảo vệ cẩn mật và phòng thủ chặt chẽ bằng một hệ thống thành quách,
đồn bốt và hào luỹ rất kiên cố Hệ thống thành quách dùng để phòng vệ ấy bao gồm ba vòng thành ngoài lớn trong nhỏ là: Kinh Thành, Hoàng Thành và Tử Cấm Thành ở bên ngoài góc đông bắc của Kinh Thành, còn có thêm một thành phụ chu vi khoảng 1.000 m là Trấn Bình Đài, còn gọi là đồn mang cá Hầu hết các công trình kiến trúc đó đều đã đợc làm ra trong 3 thập niên đầu thế kỷ XIX dới thời vua Gia Long (1802-1819) và vua Minh Mạng(1820-1840)
Kinh thành đợc xây dựng theo kiểu Vauban (tên một kỹ s công binh ngời Pháp sống vào thế kỷ XVII), diện tích rộng đến 520 ha, chu vi hơn 10.000 m, chiều cao 6,60 m, chiều dày 21 m (giữa đắp bằng đất, hai mặt tờng trong và ngoài
ốp bằng gạch ) Thành có trổ 10 cửa để ra vào, dựa theo phơng hớng để đặt tên, ví
Trang 5dụ: cửa Đông Nam, thờng gọi là cửa Thợng Tứ; cửa Chánh Đông, thờng gọi là cửa
Đông Ba; cửa Tây Bắc thòng gọi là cửa An Hoà, cửa Tây Nam gọi là cửa Hữu…
Dựa vào các nguyên tắc địa lý phong thuỷ của Đông Phơng và thuyết âm
d-ơng ngũ hành của Dịch học, các nhà kiến trúc đầu thế kỷ XIX đã cho hệ thống thành quách và cung điện ấy quay mặt về hớng Nam Họ đã dùng núi Ngự Bình cao 104 m (cách bờ nam sông Hơng 3 km) làm tiền án và hai hòn đảo nhỏ mang tên Cồn Hến và Dã Viên trên sông Hơng làm “Tả Thanh Long, Hữu Bạch Hổ” chầu vào trớc mặt Kinh thành
Gần chân thành có đào một hệ thống hào chạy quanh bốn mặt thành và ngoài hào khoảng 200 m còn đào một hệ thống sông sâu và rộng hơn gọi là Hộ Thành Hà Hai hệ thống đờng thuỷ này tạo thành hai chóng ngại vật dùng để tăng cờng thêm cho công việc bảo vệ Thành nội
Trên các mặt thành đều có xây các pháo đài, giác bảo, pháo nhân, tờng bắn, vọng lâu để canh gác, phòng thủ … ở giữa mặt tiền Kinh thành là Kỳ Đài cao lớn uy nghi
Bên trong Kinh thành có hàng chục công thự của triều đình nh Lục Bộ, viện cơ mật, viện Đô sát, viện bảo tàng, trờng Quốc Tử Giám, Quốc sử Quán, Lầu Tàng Thơ, phủ Tôn Nhơn Ngoài ra còn có hồ Tịnh Tâm, sông Ngự Hà để vua đi…chơi bằng thuyền rồng
Đợc kết hợp các nguyên tắc kiến trúc Đông Phơng lẫn Phơng Tây và vận dụng vào điều kiện địa lý tại chổ để xây dựng một cách thích hợp và tự nhiên, kinh thành Huế là các thành vĩ đại và kiên cố nhất so với các Kinh đô khác trong lịch sử Việt Nam Xây dựng trong 27 năm (1805-1832) với hàng triệu nhân công huy động từ nhiều địa phơng trên cả nớc, Kinh thành Huế là một tác phẩm kiến trúc nghệ thuật độc đáo, một kỳ công của dân tộc
Nằm trong lòng Kinh Thành là Hoàng Thành và Tử Cấm Thành, gọi chung
là Đại Nội Đây là trung tâm sinh hoạt chính trị và hành chính quan trọng nhất của triều đình và là nơi ăn chốn ở của nhà vua và gia đình rất đông đảo
Trang 6Đại Nội đợc xây dựng chính thức vào năm 1833 Xung quanh có tất cả 10 chiếc cầu bắc qua hào Mỗi mặt thành trổ một cửa để ra vào Mặt trứơc là cửa Ngọ Môn dành cho vua đi khi có đoàn ngự đạo theo hầu; mặt sau là cửa Hoà Bình dành cho vua đi chơi ; Mặt trái là cửa Hiển Nhơn dành cho các quan lại và lính tráng phục vụ ra vào làm việc; và mặt phải là cửa Chơng Đức dành riêng cho nữ giới trong nội cung.
1.2 Kinh thành:
Trong đợt thi công đầu tiên vào mùa hè năm 1805, khoảng 3 vạn dân và lính đã đợc huy động từ các tỉnh miền trung về Huế để ngăn sông, đào hào và đắp lên một cái thành sơ khởi bằng đất Ngời ta ngăn chặn và đắp lấp một số đoạn của hai chi lu bên tả ngạn sông Hơng là sông Kim Long và sông Bạch Yến, đồng thời lợi dụng một số khúc sông còn lại để làm các hồ và hai con kênh: một ở trong thành là Ngụ Hà và một ở ngoài thành là Hộ Thành Hà Riêng Hộ Thành Hà dài 7
km, rộng 35 m đã đợc đào bằng tay
Đến năm 1818, các quan Hoàng Công Lý, Trơng Phúc Đặng, Nguyễn Đức
Sĩ đứng ra trông coi khoảng 8 vạn dân và lính gọi từ các địa phơng về để xây gạch
ốp vào hai mặt tiền và mặt hữu của kinh thành Còn mặt tả và mặt hậu thì đợc xây gạch ốp năm 1822 Trong hai năm 1831 và 1832, vua Minh Mạng cho xây thêm t-ờng bắn trồng lên trên mặt ngoài của vòng thành Sau đó kinh thành còn đợc tu bổ vào các năm 1838, 1842, 1848 và 1884
Mời cửa thành đợc xây dựng vào năm 1809, nhng các vọng lầu trên cửa thì
đến những năm 1824, 1829 và 1831 mới thực hiện
Một số bộ phận quan hệ mật thiết và gắn liền với bản thân vòng thành ấy là Trần Bình Đài (xây năm 1805), Kỳ Đài (1807), Quan Tợng Đài (1836) Còn có hàng chục công trình kiến trúc khác của các cơ quan liên hệ mật thiết với sinh hoạt của triều đình cũng đã đợc xây dựng bên trong và bvên ngoài Kinh Thành,
nh Lục Bộ (1827), Quốc Sử Quán (1821), Lầu Tàng Thơ giữa hồ Học Hải (1825), Quốc Tử Giám (1821, 1908), viện bảo tàng (1923), Tôn Nhơn Phủ (1832), Cơ
Trang 7Mật Viện, tức Tam Toà (1899), Phu Văn Lầu (1819), Nghênh Lơng Đình, Thơng Bạc Viện (1875)…
Công cuộc xây dựng kinh thành Huế và các bộ phận phụ thuộc của nó đã tốn rất nhiều thời gian, công sức và vật liệu
Kinh thành Huế có hình gần nh vuông, chu vi hơn 11 Km Thân thành dầy
21 m, cao 6,6 m Diện tích mặt bằng 5,2 Km2, cha kể phần đất dùng để thiết lập
hệ thống phòng ngự ở ngoại vi kinh thành
Về vị trí, phơng hớng của kinh thành, các nhà kiến trúc Việt Nam thời Gia Long đã áp dụng các nguyên tắc âm dơng ngũ hành của Dịch Học, kinh thành quay mặt về hớng nam Nghệ thuật kiến trúc Việt Nam biểu lộ rõ nét nhất là ở những vọng lâu bên trên các của thành: mái lợp ngói âm dơng, bốn góc uốn hình con phụng, mặt trong của vọng lâu lại khoét hai bên chữ thọ lớn, làm toàn bộ vọng lâu giống nh một cái miếu cổ
Kinh thành Huế chịu ảnh hởng của 2 dòng kiến trúc Âu – á
Về nghệ thuật bố phòng quân sự, kinh thành Huế đợc xây dựng theo kiểu thành luỹ của Vauban: Xung quanh xây 24 pháo đài và giác bảo, cùng thành phụ
là Trần Bình Đài Tất cả các bộ phận đó cùng với vòng đai bảo vệ bên ngoài là Hộ Thành Hà, hào thành giai, phòng lộ tạo nên một hệ thống bố phòng rất nghiêm…ngặt và vững chắc
Tính nghệ thuật và kỹ thuật thuộc hai dòng kiến trúc vừa nói đã đợc phối hợp và vận dụng một cách khéo léo và thích ứng vào thực địa của miền núi Ngự sông Hơng
Cho nên, trong gần 2 thế kỷ nay, nhiều nhà văn hoá, nhiều nhà chuyên môn
về quy hoạch, kiến trúc quân sự và dân sự trên thế giới cũng nh trong nớc đã ca ngợi công trình kiến trúc này
Trang 81.3 Đại Nội (Hoàng Thành và Tử Cấm Thành):
Nhìn chung, trải qua 13 đời vua từ Gia Long đến Bảo Đại (1802 – 1945), tất cả mọi công trình kiến trúc trong Đại Nội đều đã thêm bớt, cải biến, thay đổi
vị trí và tính chất nghệ thuật một phần nào tuỳ theo sở thích, sở trờng của từng đời vua cũng nh từng thời đại Tuy nhiên, cái cốt cách chính của nó vẫn là của thời Gia Long và Minh Mạng
Mặt bằng Đại Nội xây theo hình gần vuông, mỗi cạnh khoảng 600 m Thành xung quanh xây bằng gạch có bề dầy 1m, chiều cao 4 m Bên ngoài thành
có hệ thống hào, gọi là Kim Thuỷ Hồ, để bảo vệ thành Mỗi mặt thành trổ 1 cửa
để ra vào Có 10 cầu đá bắc qua hào để thông thơng ra ngoài
Với hơn 100 công trình kiến trúc đẹp, mặt bằng Đại Nội chia ra làm nhiều khu vực khác nhau, giữ các chức năng riêng biệt và quanh mỗi khu vực đều có xây tờng để ngăn cách nhau Các khu vực chính là:
1.Từ cửa Ngọ Môn đến điện Thái Hoà: đây là nơi cử hành các cuộc đại lễ của triều đình nh: lễ đăng quang, lễ vạn thọ (sinh nhật vua), lễ nguyên đán, lễ duyệt binh và lế đại triều mỗi tháng hai lần.…
2.Triệu Miếu, Thái Miếu, Hng Miếu, Thế Miếu và điện Phụng Tiên là những khu vực dành riêng để thờ các vua chúa nhà Nguyễn Tại đây, ngoài 5 toà miếu
điện chính, còn có khoảng 30 công trình kiến trúc phụ thuộc
3.Cung Diện Thọ và cung Trờng Sanh, mỗi cung có một toà điện chính ở giữa
và hơn 10 toà nhà phụ ở chung quanh Đây là nơi dành riêng cho Hoàng Thái Hậu (mẹ vua) và Thái Hoàng Thái Hậu (bà nội vua) ăn ở
4.Phủ nội vụ: Đây là các kho tàng trữ đồ quý, các xỏng thủ công mỹ nghệ chế tạo đồ vàng, bạc, ngọc ngà, gấm vóc cho triều đình và hoàng gia sử dụng.…
5.Vờn Cơ Hạ và điện Khâm Văn: nơi học tập và chơi đùa của các hoàng tử và Hoàng nữ khi cha xuất phủ
6.Tử Cấm Thành: là khu vực quan trọng nhất so với các khu vực kia, Tử Cấm Thành có mặt bằng hình vuông, mỗi cạnh trên dới 300 m Vòng tòng thành xung
Trang 9quanh xây bằng gạch cao 3,50 m, ngăn cách nơi sinh hoạt của nhà vua và Hoàng gia với bên ngoài Trong Tử Cấm Thành có gần 50 công trình kiến trúc lớn nhỏ bao gồm nhiều cung điện huy hoàng tráng lệ lộng lẫy
vàng son Chung quanh thành trổ 7 cửa đẻ ra vào, mà cửa chính mặt thành phía
tr-ớc là Đại Cung Môn chỉ dành riêng cho vua đi Vừa btr-ớc vào khỏi cửa này là đối diện ngay với điện Cầm Chánh là nơi vua làm việc hàng ngày Hai bên sân điện là Tả Vu, Hữu Vu và Đông Các Hai bên điện nay là điện Văn Minh và điện Võ Hiển quay mặt về cùng một hớng nh nó Cách một tấm bình phong dài là điện Càn Thanh, nơi vua ở Cách một cái san nữa là cung Khôn Thái, nơi ở của Hoàng Quí Phi (Hoàng Hậu), rồi đến lầu Kiến Trung xây thời Khải Định Hai bên dãy cung điện ấy còn có điện Quang Minh, điện Trinh Minh, điện Dỡng Tâm, Tĩnh Quang Đờng (chỗ nấu ăn cho vua), Thái Bình Lâu (nơi vua đọc sách), gắn liền với Thiệu Phơng Viên là vờn Ngự Uyển với những hồ ao, đình tạ, cầu cống và đối…xứng bên kia là Lục Viện, thế giới của Phi tần cung nữ, hoạn quan, nơi đã diễn ra bao nhiêu chuyện thâm cung bí sử dới thời 13 vua nhà Nguyễn
Chú thích mặt bằng tổng thể kiến trúc Thành Nội:
Trang 1025 Điện Càn Thành 26 Điện Khôn Thái
27 Lầu Kiến Trung 28 Ngự Tiền Văn Phòng
1.4 Ngọ Môn:
Ngọ Môn là cổng chính cũng là bộ mặt của Hoàng Thành Mặc dù đã trải qua hơn một thế kỷ rỡi với bao cơn bão táp của thiên nhiên và chiến tranh tàn phá, nhng nhờ có kỹ thuật xây dựng khéo léo và vững chắc, Ngọ Môn vẫn đứng vững với thời gian để trở thành một trong những công trình kiến trúc cổ tiêu biểu nhất
kế những hệ thống xà ngang và xà dọc bằng đồng thau với tiết diện 15 cm x 12
cm để gia cố cho sức chịu lực từ lầu Ngũ Phụng nằm trên đài Nơi nào chịu đựng trọng lợng càng lớn thì số lợng xà ngang càng nhiều và khoảng cách giữa chúng càng đợc thu hẹp lại Để giữ vẻ thẩm mỹ, họ đã bọc thêm một lớp đồng lá dát mỏng ở ngoài mặt các hệ thống xà đồng này Họ đã tỏ ra rất thành thạo trong việc tính toán tải trọng, sức bền vật liệu, sử dụng thích hợp các phơng thức, các loại vật liệu xây dựng
Trang 11Từ mặt đất, chúng ta lên trên nền đài bằng hai hệ thống bậc cấp xây bằng
đá thanh ở hai bên, nằm lộ thiên nhng rất kín đáo Quanh trên nền đài là hệ thống nữ tờng (tờng hoa, lan can) đợc trang trí bằng nhiều kiểu gạch hoa đúc rỗng tráng men ngũ sắc
-Hệ thống lầu Ngũ Phụng: có hai tầng, dới lớn trên nhỏ Bộ sờn làm bằng
gỗ lim Lầu gồm chín bộ mái lợp ngói ống tráng men vàng và xanh lá cây, gọi là ngói hoàng lu ly và ngói thanh lu ly Lầu dựng ở nền cao 1,13 m xây trên đài Lầu gồm 100 cây cột, trong đó 48 cây cột ăn suốt cả hai tầng Mái tầng đơn giản, nối liền nhau chạy quanh một vòng khắp tất cả các phía để che ma che nắng cho các dãy hành lang của tầng ở tầng trên mái lầu chia làm 9 bộ khác nhau, trong đó, bộ mái ở giữa cao hơn 8 bộ mái ở hai bên Quanh các phía tầng dới đều để trống, chỉ trừ tòa nhà chính giữa là có hệ thống cửa gơng ở mặt trớc, dựng đố bản ở hai bên
và mặt sau chỗ thiết Ngự tọa để vua ngồi dự lễ Tầng trên, mặt trớc nhà giữa dựng cửa lá sách, chung quanh nong ván, trổ nhiều cửa sổ với những dạng khác nhau: hình tròn, hình quạt, hình cái khánh…
1.5 Điện Thái Hòa:
Điện Thái Hòa là công trình kiến trúc quan trọng nhất, xét về nhiều mặt: chức năng, vị trí, ý nghĩa lịch sử, giá trị văn hóa nghệ thuật Chức năng một công…trình kiến trúc quyết định vị trí của nó trên đồ án qui hoạch mặt bằng tổng thể Vào đầu thế kỷ XIX, khi quy hoạch mặt bằng hệ thống kiến trúc cung đình kinh
đô Huế, các nhà kiến trúc đơng thời đã định vị cho điện Thái Hòa ở vào trung tâm của nó, là nơi đặt ngai vàng Dới chế độ quân chủ, ngai vàng là biểu tợng thiêng liêng, là khái niệm cao cả nhất trong thiên hạ
Điện Thái Hòa đợc xây dựng năm 1805 và mang nét phong cách độc đáo của địa phơng Nhà trớc và nhà sau của điện nằm trên cùng một mặt nền, nối lại với nhau bằng một hệ thống vì kèo, đỡ một hệ thống trần đợc uốn cong lên nh hình mai cua, gọi chung là trần vỏ cua Bên trên trần này không có mái, mà chỉ có
Trang 12một cái máng xối rất lớn bằng đồng dùng để húng nớc ma từ mái sau nhà trớc và mái trớc nhà sau đổ xuống, hệ thống trần ở đây đợc gọi là trần thừa lu Hệ thống vì kèo nóc nhà sau tơng đối đơn giản, làm theo kiểu “vì kèo cánh ác”, hệ thống vì kèo nóc nhà trớc thuộc loại vì kèo “chồng rờng – giả thủ” đợc cấu trúc tinh xảo
ở đây có sự kết hợp hài hòa giữa kết cấu kiến trúc và trang trí mỹ thuật, vừa có công năng chịu lực (nâng đỡ bộ mái), vừa có tác dụng thẩm mỹ rất cao Đó là đặc tính tốt đẹp của hệ thống con-xơn ở một số cung điện của Huế
Toàn bộ các hệ thống kèo, rờng cột, xuyên trến ở đây đều liên kết với nhau một cách chặt chẽ bằng hệ thống mộng chắc chắn, làm tòa nhà trở nên vững vàng
Mái điện lợp ngói lu ly, chia làm ba tầng chồng mí lên nhau theo thứ tự từ cao xuống thấp, gọi là mái “chồng diêm” Giữa hai tầng mái trên là dải cổ diêm chạy quang bốn mặt của tòa nhà Dải cổ diêm đợc phân khoảng ra thành từng ô hộc để trang trí hình vẽ và thơ văn trên những miếng đồng tráng
men nhiều mầu theo lối nhất thi nhất họa Bộ mái đợc chia nh thế để tránh
đi sự nặng nề của tòa nhà quá lớn, để tôn cao ngôi điện Để tạo ra cảm giác chiều cao cho tòa nhà là những hàng cột hiên đắp bằng gạch và vôi vữa với đờng kính thu nhỏ đợc cắm chân xuống mặt sân Mặt nền điện cao 95 cm
Nội thất điện rộng, mặt bằng dài 40 m, rộng 30 m Nhà trớc và nhà sau đều
7 gian 2 chái Nóc nhà trớc cao 8,30 m và nóc nhà sau cao 10,25 m so với mặt nền Trần vỏ cua hạ thấp xuống còn 5 m nh một giới hạn ngăn cách phần ngoài và phần trong của nội thất, tạo ra vẻ thâm nghiêm ở chính diện, tại đó có thiết trí ngai vàng đặt trên ba tầng bệ Phía bên trên ngai treo bửu tán bằng pháp lam ngũ sắc trang trí hình cửu long, chung quanh còn rủ các lớp diềm bằng gỗ chạm lộng hình 9 con rồng thếp vàng chói lọi Nhà sau có đóng trần gỗ sơn vàng che kín toàn bộ dàn mái ở bên trên, nhà trớc thì để lộ tất cả bộ tuồng gỗ đợc soi chỉ, chạm khắc và sơn thiếp rất đẹp ở mỗi lòng căn đều treo đèn bảo cái bằng thủy tinh và
đèn lồng mầu sắc rực rỡ