TRƯỜNG THPT TRẦN PHÚ ĐỀ THI THỬ KỲ THI QUỐC GIA 2015 SỞ GD & ĐT HÀ TĨNH TRƯỜNG THPT TRẦN PHÚ ĐỀ CHÍNH THỨC ĐỀ THI THỬ THPT QUỐC GIALẦN 1 NĂM 2015 MÔN THI NGỮ VĂN Thời gian làm bài 180 phút, không kể t[.]
Trang 1SỞ GD & ĐT HÀ TĨNH
TRƯỜNG THPT TRẦN PHÚ
ĐỀ CHÍNH THỨC
ĐỀ THI THỬ THPT QUỐC GIALẦN 1 NĂM 2015
MÔN THI: NGỮ VĂN
Thời gian làm bài: 180 phút, không kể thời gian phát đề
Câu 1: (2 điểm)
Đọc đoạn thơ sau và trả lời các câu hỏi nêu ở dưới:
“Con nhớ mế lửa hồng soi tóc bạc Năm con đau, mế thức một mùa dài Con với mế không phải hòn máu cắt Nhưng trọn đời con nhớ mãi ơn nuôi
Nhớ bản sương giăng, nhớ đèo mây phủ Nơi nao qua, lòng lại chẳng yêu thương?
Khi ta ở chỉ là nơi đất ở Khi ta đi, đất đã hóa tâm hồn!”
(Trích “Tiếng hát con tàu” - Chế Lan Viên, Ngữ văn 12 tập 1)
Câu hỏi 1: Bài thơ Tiếng hát con tàu của Chế Lan Viên được in trong tập thơ nào?
A: Điêu tàn B: Ánh sáng và phù sa C: Hoa ngày thường D: Chim báo bão
Câu hỏi 2: Lựa chọn đáp án ĐÚNG hoặc SAI:
1 Bài thơ Tiếng hát con tàu được gợi lên từ một sự kiện kinhtế - chính trị, xã hội những năm 1953-1954? ĐÚNG / SAI
2 Nội dung của đoạn thơ thể hiện nỗi nhớ và lòng biết ơn củatác giả đối với con người và mảnh đất Tây Bắc? ĐÚNG / SAI
3 Đoạn thơ đã đưa ra được một triết lí mang tính quy luật? ĐÚNG / SAI
Câu hỏi 3: Tìm và chỉ ra trong đoạn thơ các biện pháp tu từ và nêu rõ tác dụng của từng
biện pháp?
Câu hỏi 4: Đoạn thơ khiến anh/chị liên tưởng đến những tác phẩm nào đã được học trong
chương trình Ngữ văn 12? Điểm tương đồng lớn nhất giữa các tác phẩm này là gì?
Câu 2: (3 điểm)
V.I Lê-nin có nói: “Tôi không sợ khó, không sợ khổ, tôi chỉ sợ những phút yếu mềm của lòng tôi Đối với tôi chiến thắng bản thân là chiến thắng vẻ vang nhất." Viết bài văn nghị luận trình bày suy nghĩ của anh/ chị về câu nói trên
Câu 3: (5 điểm)
Đánh giá về bản Tuyên ngôn Độc lập của Hồ Chí Minh (sách Ngữ văn 12, tập một), có ý
kiến cho rằng: Tuyên ngôn Độc lập là một văn kiện lịch sử quan trọng Nhưng cũng có ý kiến nhận định: Tuyên ngôn Độc lập là một áng văn chính luận mẫu mực
Bằng cảm nhận của mình về tác phẩm, anh/ chị hãy bình luận các ý kiến trên
-HẾT -(Thí sinh không được sử dụng tài liệu Cán bộ coi thi không giải thích gì thêm)
Họ tên thí sinh: ………Số báo danh:………
Trang 2ĐÁP ÁN VÀ HƯỚNG DẪN CHẤM MÔN VĂN
Câu 1
(2 điểm) Câu hỏi 1: Đáp án : B Câu hỏi 2: 1: SAI, 2: ĐÚNG, 3: ĐÚNG
Câu hỏi 3:
- Các biện pháp tu từ: điệp từ: nhớ, câu hỏi tu từ, đối lập
- Tác dụng:
+ Điệp từ: nhớ: khẳng định và tô đậm nỗi nhớ của tác giả về mảnh đất và
con người Tây Bắc thật da diết và sâu nặng
+ Câu hỏi tu từ: Nơi nao qua, lòng lại chẳng yêu thương?
thể hiện sự day dứt, trăn trở, suy ngẫm trong tâm hồn của tác giả về tình
cảm đối với những nơi mà mình đã đi qua, đã gắn bó
+ Đối lập: Khi ta ở chỉ là nơi đất ở
Khi ta đi, đất đã hóa tâm hồn!
thể hiện sự thay đổi, chuyển biến nhận thức và tình cảm trước và sau khi
rời xa mảnh đất mà mình đã từng ở, từng gắn bó
Câu hỏi 4
- Đoạn thơ khiến ta liên tưởng đến các tác phẩm đã học trong chương
trình Ngữ văn 12 là: Tây Tiến (Quang Dũng) và Việt Bắc (Tố Hữu)
- Điểm tương đồng giữa các tác phẩm này là:
+ Cùng viết về đề tài nghĩa tình cách mạng, kháng chiến
+ Cùng thể hiện nỗi nhớ và lòng biết ơn của tác giả về mảnh đất và con
người nơi đã đi qua, đã gắn bó nay phải rời xa
0, 25 đ 0,75 đ
0,5 đ 0,5 đ
0,5 đ
0,5 đ Câu 2
(3 điểm) a Yêu cầu về kĩ năng- Biết cách làm bài văn nghị luận xã hội về một tư tưởng đạo lí
- Có luận điểm, luận cứ rõ ràng
- Bố cục chặt chẽ, diễn đạt trôi chảy, không mắc lỗi chính tả, dùng từ, ngữ
pháp.
b Yêu cầu về kiến thức
I Mở bài : 0, 25 đ
- Giới thiệu và trích dẫn câu nói của Lê- nin đồng thời định hướng ý kiến
của cá nhân về nhận định: ý chí, nghị lực chiến thắng bản thân
( 0,25 đ)
II Thân bài: (2,5 đ)
Học sinh có thể làm nhiều cách nhưng đảm bảo được các nội dung sau:
- Giải thích:
+ “Không sợ khó, không sợ khổ”: Dám đương đầu, dám vượt lên những
thách thức, vượt qua khó khăn trong cuộc sống của mỗi con người Đây là
yếu tố khách quan tacs động lên cuộc sống con người
+ “Phút yếu mềm”: chỉ những lúc thiếu nghị lực, thiếu bản lĩnh, không có –
chưa đủ niềm tin để vượt qua khó khăn => Đây là yếu tố chủ quan thuộc
của bản thân điều mà con người sợ nhất
+ “Chiến thắng”: vượt qua khó khăn để thắng lợi => “Chiến thắng bản
thân” chính là vượt qua những khó khăn trở ngại chủ quan từ bản thân mình
như sự lười biếng, yếu đuối, hèn nhát, ích kỉ để đạt được thành công
=> Ý câu nói của Lê Nin là: không sợ những khó khăn trở ngại từ phía
khách quan bên ngoài tác động mà chỉ sợ những trở ngại khó khăn do chính
chủ quan bản thân mình gây ra và nếu vượt qua những khó khăn ấy thì đó
là chiến thắng lớn lao vẻ vang nhất
0,5 đ
1 , 5 đ
Trang 3- Trình bày suy nghĩ:
+ Ý kiến đặt con người vào tình huống phải ứng xử trước những khó khăn,
đặc biệt là những khó khăn chủ quan do chính bản thân mình tạo ra, biết
tìm cách khắc phục – vượt qua để chiến thắng
+ Con người biết vượt lên chính mình là điều hạnh phúc nhất (d/c – c/m)
+ Ý chí, nghị lực, niềm tin giúp con người vượt mọi khó khăn trở ngại để
đạt được mục đích, lý tưởng
+ Ý kiến là bài học thiết thực và bổ ích cho mọi người đặc biệt là thế hệ trẻ
phải luôn nổ lực cố gắng vượt qua chính mình để đạt được thành công
+ Bày tỏ thái độ phê phán trước những con người tự ti mặc cảm thiếu nghị
lực bản lĩnh, thấy khó khăn là chùn bước (không dám vượt qua chính
mình)
- Liên hệ bản thân:
+ Nhận thức đúng đắn vấn đề
III Kết bài ( 0,25 đ)
- Khẳng định tính đúng đắn và ý nghĩa của câu nói đối với thế hệ trẻ nói
riêng và đối với mọi người nói chung
( 0,25 đ)
Câu 3
(5 điểm)
a Yêu cầu về kĩ năng
- Biết cách làm bài văn nghị luận bình luận về các ý kiến bàn về một tác
phẩm văn học
- Có luận điểm, luận cứ rõ ràng
- Bố cục chặt chẽ, diễn đạt rõ ràng, không mắc lỗi chính tả, dùng từ, ngữ
pháp
b Yêu cầu về kiến thức
I Mở bài : (0,5 đ)
- Giới thiệu chung về tác phẩm, trích dẫn hai nhận định về tác phẩm và
đánh giá được khái quát về hai nhận định đó
II.
Thân bài : (4, 0 đ)
Học sinh có thể làm nhiều cách nhưng đảm bảo được các nội dung sau:
1 Vài nét về tác giả, tác phẩm:
- Hồ Chí Minh là vị lãnh tụ cách mạng đồng thời là nhà văn, nhà văn hóa vĩ
đại Sáng tác của Người phong phú, đa dạng và thống nhất sâu sắc, nhuần
nhị mối quan hệ giữa chính trị và văn chương, giữa tư tưởng và nghệ thuật
Tuyên ngôn Độc lập là tác phẩm tiêu biểu trong sự nghiệp văn chương Hồ
Chí Minh
- Tuyên ngôn Độc lập có một giá trị lịch sử vô cùng to lớn đồng thời phản
ánh một cách tập trung nhất, tiêu biểu nhất phong cách nghệ thuật văn
chính luận của Hồ Chí Minh
0,5 đ)
0,5 đ
Trang 42 Giải thích ý kiến:
- Ý kiến thứ nhất chủ yếu đánh giá về giá trị lịch sử của Tuyên ngôn Độc
lập Đó là văn kiện có ý nghĩa khai sinh ra nước Việt Nam dân chủ cộng
hòa, mở ra trang sử mới cho dân tộc
- Ý kiến thứ hai nhấn mạnh tới giá trị văn chương (chủ yếu là giá trị nghệ
thuật) của tác phẩm, xem đây là tác phẩm chính luận đặc sắc, có tính thuyết phục cao
3 Cảm nhận về tác phẩm:
Cần tập trung vào các ý trọng tâm:
- Về giá trị lịch sử: Tuyên ngôn Độc lập là văn kiện lịch sử tuyên bố trước
quốc dân đồng bào và thế giới về việc chấm dứt chế độ thực dân, phong
kiến ở nước ta, đánh dấu kỉ nguyên độc lập, tự do của nước Việt Nam mới Tác giả đã nêu lên cơ sở pháp lí vững chắc, tố cáo những tội ác của thực
dân Pháp gây ra trên đất nước ta như những bằng chúng, thước phim lịch sử
để từ đó tuyên bố độc lập và khẳng định quyết tâm giữ vững nền độc lập, tự
do của đất nước
- Về giá trị nghệ thuật: Tuyên ngôn Độc lập là áng văn chính luận mẫu mực
thể hiện ở cách lập luận chặt chẽ, lí lẽ đanh thép, dẫn chứng sát thực, ngôn ngữ hùng hồn, vừa tố cáo mạnh mẽ tội ác của thực dân Pháp, ngăn chặn âm mưu tái chiếm nước ta của các thế lực thù địch và các phe nhóm cơ hội
quốc tế, vừa bộc lộ tình cảm yêu nước, thương dân và khát vọng độc lập, tự
do cháy bỏng của tác giả và toàn dân tộc
- Sự kết hợp giữa giá trị lịch sử và giá trị nghệ thuật đã khiến cho bản
Tuyên ngôn Độc lập từ khi ra đời cho đến nay là áng văn chính luận có sức lay động sâu sắc hàng chục triệu trái tim con người Việt Nam
4 Bình luận về các ý kiến:
Thí sinh bày tỏ đồng tình ý kiến đưa ra cũng có thể nêu lên nhận định khác
của riêng mình tuy nhiên cần tập trung bình luận:
- Cả hai ý kiến đều xoay quanh giá trị nội dung và nghệ thuật của bản
Tuyên ngôn Độc lập, đánh giá về thành công tiêu biểu của tác phẩm
- Hai ý kiến không đối lập mà bổ sung cho nhau, hợp thành cách đánh giá
đầy đủ, toàn diện về tác phẩm
III Kết bài (0,5 đ)
- Khẳng định giá trị của hai ý kiến trên đối với việc định hướng cho người
đọc trong việc tiếp cận với văn bản và thấy được những giá trị to lớn của
tác phẩm “ Tuyên ngôn độc lập’ của Chủ tịch Hồ Chí Minh
0, 5 đ
2,0 đ
1,0 đ
0,5 đ
* Lưu ý: Giáo viên chỉ cho điểm tối đa khi học sinh đáp ứng đầy đủ cả
yêu cầu về kiến thức và kĩ năng Khuyến khích những bài viết hay, có sự sáng tạo