Những điểm sau đây cần được người thiết kế quan tâm: Sự hoàn hảo là không thể trong hệ thống phức tạp, do đó, kế hoạch phải bao gồm các phương pháp để tiếp tục sửa chữa các
Trang 1Đánh giá thiết kế giao diện
Trang 2 Chương 4 - DTUI
2
Trang 3 Nhiều yếu tố quyết định kế hoạc đánh giá:
Giai đoạn thiết kế, sự quan trọng, chi phí, thời gian, kinh nghiệm
…
Phạm vi của các kế hoạch đánh giá có thể đến từ một
tham vọng thử nghiệm 2 năm tới một vài ngày thử
nghiệm
Phạm vi chi phí có thể từ 20% xuống tới 5% của dự án
Trang 4► Mở đầu
Một khía cạnh đáng lo ngại là sự không chắc chắn còn
tồn tại kể cả sau khi đã kiểm tra toàn bộ
Những điểm sau đây cần được người thiết kế quan tâm:
Sự hoàn hảo là không thể trong hệ thống phức tạp, do đó, kế
hoạch phải bao gồm các phương pháp để tiếp tục sửa chữa các vấn đề trong suốt vòng đời của một giao
Tại một số điểm quyết định đã được thực hiện về kiểm tra toàn
diện nguyên mẫu và phân phối các sản phẩm
Hầu hết các phương pháp kiểm tra thích hợp cho việc sử dụng
bình thường, phát huy hiệu quả trong các tình huống không thể dự đoán trước.
Trang 5Đánh giá, kiểm thử
Là phương pháp kiểm tra kép, tìm kiếm các lỗi có thể đối với chương trình, giao diện.
Kiểm tra về tài nguyên của chương trình, các lỗi,
khả năng khắc phục (khôi phục sau khi lỗi)
Kiểm tra về hiệu suất, khả năng đáp ứng của
chương trình với một lượng người dùng, các kết
nối có thể có đối với chương trình
Kiểm tra tính sử dụng, thông qua các nhóm
người sử dụng khác nhau, các vai trò của người
dùng, chuyên môn
5
Trang 6 Tính sử dụng được thể hiện thông qua các câu
hỏi như về số lượng và chất lượng (ví dụ như về
số lượng dữ liệu, chất lượng cung cấp dữ liệu)
6
Trang 7Ví dụ
7
Trang 8Ví dụ khả năng phân chia các hình thức test
8
Trang 9Nhận xét chuyên môn
Trong khi demo chính thức cho đồng nghiệp hoặc khách hàng có thể cung cấp một số thông tin phản hồi hữu ích, nhiều đánh giá chuyên môn chính thức đã được chứng minh là có hiệu quả
Kết quả có thể là một báo cáo chính thức với những vấn
đề được xác định hoặc kiến nghị đối với các thay đổi
Ngoài ra, việc xem xét có thể dẫn đến một cuộc thảo luận hay trình bày để thiết kế hoặc quản lý
Nhận xét chuyên môn chiếm effort từ nửa ngày đến một tuần
mặc dù một thời gian đào tạo dài đôi khi có thể phải giải thích các công việc chính hoặc thủ tục hoạt động
Đánh giá chuyên môn có thể được lập kế hoạch tại một
số điểm trong quá trình phát triển
Trang 10► Nhận xét chuyên môn
Có nhiều phương pháp để xem xét chuyên môn
từ lựa chọn:
Đánh giá thông qua khám phá
Xem xét các nguyên tắc
Kiểm tra tính nhất quán
Định hướng nhận thức
Kiểm tra khả năng sử dụng
Trang 11Nhận xét chuyên môn: thông qua khám phá
Phê phán một giao diện để xác định sự phù hợp với một
danh sách ngắn của nguyên tắc thiết kế, như thông qua 8 luật vàng
Các chuyên gia phải quen thuộc với các quy tắc và có thể giải thích và áp dụng chúng
Ví dụ (Nielsen’s heuristics):
“Công nhận hơn là thu hồi”
Là các đối tượng, hành động và các tùy chọn luôn luôn nhìn thấy được?
“Tính linh hoạt và hiệu quả sử dụng”
Có sự rút gọn đã được cung cấp cho phép người dùng có kinh nghiệm để thực hiện nhiệm vụ nhanh chóng hơn?
Trang 12Nhận xét chuyên môn: xem xét các nguyên
tắc
Giao diện đã được kiểm tra cho phù
hợp với sự tổ chức hoặc các tài liệu
hướng dẫn
Bởi vì các văn bản hướng dẫn có thể
có hàng trăm mục, có thể mất một
thời gian dài để làm chủ các nguyên
tắc và xem lại giao diện
Trang 13Nhận xét chuyên môn: Kiểm tra tính nhất
quán
Các chuyên gia xác minh tính nhất quán trên
một họ giao diện và tài liệu trợ giúp
Kiểm tra đối với thuật ngữ, phông chữ, phối
màu, bố trí, định dạng đầu vào/đầu ra, vv
Một bản in màn hình đã được chứng minh là có
hiệu quả trong việc phát hiện mâu thuẫn và bất
thường của các mẫu
Trang 14Định hướng nhận thức
Các chuyên gia mô phỏng người sử dụng
thông qua giao diện theo các kịch bản cụ
người dùng sẽ biết phải làm gì,
xem làm thế nào để làm điều đó, và
hiểu các phản hồi hay hành động là đúng hay
không?
Trang 15Kiểm tra khả năng sử dụng
Các chuyên gia tổ chức một cuộc họp đánh giá,
với người trung gian, mô tả giao diện và thảo
luận về điểm mạnh và điểm yếu của nó Nhóm
thiết có thể đưa ra bằng chứng về các vấn đề
trong một định dạng đối lập.
Có thể truyền đạt kinh nghiệm cho các nhà thiết
kế giỏi, nhưng họ có thể mất lâu hơn để chuẩn bị
Hiếm khi được so sánh với các phương pháp
đánh giá khác.
Trang 16Phương pháp
Xác định nhóm người dùng tham gia kiểm tra dựa trên
các tính năng của sản phẩm (như sản phẩm thực, mẫu
sản phẩm và thông qua simulator)
Xác định sự phản hồi của người dùng như qua interview,
đánh giá điểm sử dụng các chức năng (khảo sát)
Xác định khả năng tương tác giữa người dùng với
chương trình, thông qua các nhóm riêng biệt, sử dụng
PTN …
Thông qua số lượng kết quả, đưa ra tính sử dụng bằng
bảng hoặc biểu đồ
16
Trang 17Ví dụ dưới dạng kết quả biểu đồ kiểm tra
17
Trang 18Kiểm tra những gì?
Kiểm tra dựa trên hồi quy
So sánh kết quả của các lần kiểm tra trước với các lần trước nữa hoặc
với các dữ liệu đã được biết trước
Chắc chắn lỗi đã được sửa
Có thể chạy kiểm tra hồi quy để đảm bảo các chức năng hoạt động tốt,
toàn bộ hệ thống con/chức năng con, tính năng của chương trình
Kiểm tra dữ liệu
Kiểu dữ liệu, xử lý các dữ liệu thực
Tổng hợp các dữ liệu liên quan (dữ liệu thực, dữ liệu thống kê …)
Đưa ra sự thống kê lỗi liên quan
Kiểm tra giao diện
Trang 19Kiểm tra khả năng sử dụng và thí nghiệm
Sự cần thiết của kiểm tra khả năng sử dụng và thí nghiệm từ đầu những năm 80
Hướng tới kiểm tra khả năng sử dụng nhằm kích thích
việc xây dựng PTN về khả năng sử dụng
Mô hình của PTN là có 2 diện tích khoảng 10x10 foot,một dành cho thử nghiệm sự hoạt động, và cái khác dành cho các kiểm tra và quan sát
Nhân viên của PTN có kinh nghiệm trong kiểm thử và
thiết kế giao diện người dùng
Họ có thể phục vụ cho nhiều dự án trong năm
Họ giúp người thiết kế tạo kế hoạch kiểm thử và thực
hiện kiểm tra thí điểm một tuần trước khi có sự kiểm tra thực sự
Trang 20► Kiểm tra khả năng sử dụng và thí nghiệm
Những người tham gia nên được chọn để đại diện cho
cộng đồng người sử dụng dự định,
với kiến thức nền tảng về máy tính, kinh nghiệm với các bài toán, giáo dục, và khả năng với các ngôn ngữ tự nhiên được sử dụng
trong giao
Những người tham gia phải được đối xử với sự tôn trọng
và cần được thông báo rằng họ không phải là những
người mà đang được thử nghiệm; mà thay vào đó, họ
tham gia vào kiểm tra giao diện
Họ cần được nói về những gì họ sẽ làm và trong bao lâu
Sự đồng ý tham gia nên luôn luôn tự nguyện, và thông
báo về thông tin cần được thu
Trang 21► Kiểm tra khả năng sử dụng và thí nghiệm
Tư duy rõ ràng thường dẫn tới nhiều đề nghị để cải tiến
Quay video những người tham gia thực hiện nhiệm vụ để có giá trị
xem xét và sau đó cho các nhà thiết kế hoặc quản lý thấy những vấn
đề mà người dùng gặp phải
Rất nhiều các hình thức của thử nghiệm khả năng sử dụng:
Mô hình giấy
Giảm khả năng kiểm tra khả năng sử dụng
Tính cạnh tranh
Tính toàn diện
Môi trường kiểm tra và thí nghiệm di dộng
Kiểm tra tính sử dụng từ xa
Trang 22► Kiểm tra tính sử dụng và thí nghiệm
Mô hình giấy
Nó được thực hiện bằng cách sử dụng mô hình trên
giấy để đánh giá phản ứng của người sử dụng từ ngữ,
bố trí, và trình tự
Một quản trị viên kiểm tra đóng vai trò của máy tính
bằng cách lật các trang trong khi yêu cầu một người
sử dụng tham gia thực hiện bài toán
Đây là thử nghiệm chính thức không tốn kém, nhanh
chóng, và hiệu quả
Tốt trong giai đoạn đầu của thiết kế
Trang 23Ví dụ
23
Trang 24► Kiểm tra tính sử dụng và thí nghiệm
Tối thiểu hóa kiểm tra tính sử dụng
Tiếp cận nhanh, ảnh hượng rộng rãi
Có từ 3 đến 6 người tham gia kiểm tra
Ủng hộ nói tất cả các vấn đề nghiêm trọng được tìm tháy với một số thành viên
Phên bình nói rằng nhiều thành viên là cần thiết để kiểm tra các hệ thống phức tạp hơn
Nên được sử dụng như là một đánh giá hình thành không phải là đánh giá tổng kết
Hình thành đánh giá: Thông qua quá trình thiết kế; nhận ra các vấn đề để có hướng thiết kế lại
Tổng kết đánh giá: Gần cuối của quá trình thiết kế; cung cấp thông tin cho sự hình thành sản phẩm
Trang 25► Kiểm tra tính sử dụng và thí nghiệm
Tính cạnh tranh
So sánh một giao diện mới với phiên bản trước đó
hoặc sản phẩm tương tự từ các đối thủ cạnh tranh
Cần được chú ý để xây dựng song song với các nhiệm
vụ và để cân bằng thứ tự thể hiện của các giao diện
Ít người tham gia là cần thiết, mặc dù chiếm khoảng
thời gian lâu hơn
Trang 26► Kiểm tra tính sử dụng và thí nghiệm
Tính toàn diện
Kiểm tra giao diện với các người dụng da dạng khác
nhau, nền tảng phần cứng, phần mềm và mạng
Thử nghiệm với sự nâng cao tỷ lệ thành công của
khách hàng:
Hiển thị nhỏ và lớn
Mạng chậm và nhanh
Các hệ điều hành và trinh duyệt khác nhau
Trang 27 Lĩnh vực kiểm tra và thí nghiệm động
Đưa giao diện mới vào môi trường thực tế với thời
gian kiểm tra cố định
Nó hiệu quả trong việc phát hiện ra lỗi, câu lệnh và
giúp tăng hiệu xuất
Sự kiểm tra động với việc ghi hình và liên kết đã phát
triển
Một loại khác nhau của lĩnh vực thử nghiệm nhằm
cung cấp cho người sử dụng với các phiên bản thử
nghiệm mới của phần mềm hoặc sản phẩm tiêu dùng;
hàng chục hoặc thậm chí hàng ngàn người sử dụng có thể nhận được phiên bản beta và được yêu cầu bình
luận
► Kiểm tra tính sử dụng và thí nghiệm
Trang 28► Kiểm tra tính sử dụng và thí nghiệm
Kiểm tra từ xa
Kiểm tra online
Không cần thiết đưa thành viên tới PTN
Có thể với số lượng thành viên lớn với các kiến thức
khác nhau
Tác động trực tiếp vào thực tế
Ít kiểm soát hành vi người dùng và ít cơ hội để quan
sát phản ứng của họ
Sử dụng log được cho là hữu ích
Trang 29► Kiểm tra tính sử dụng và thí nghiệm
Giới hạn
Nhấn mạnh tới việc tính sử dụng ban đầu
Không ước lượng được hiệu xuất làm việc như thế nào sau một tuần hoặc một tháng
Nó giới hạn các tính năng của giao diện
Một chiến lược tốt:
Kiểm tra tính sử dụng + chuyên gia đánh giá
Trang 30Khảo sát
Khảo sát người dùng là sự tiện lợi, ít tốn kém
và nói chung được chấp nhận để thử nghiệm
khả năng sử dụng và đánh giá chuyên gia
Số người lớn được hỏi đưa ra nhận xét so
sánh với các khả năng đánh giả của số lượng
nhỏ người tham gia khả năng sử dụng hoặc
chuyên gia nhận xét.
Chìa khóa của thành công
Mục tiêu rõ ràng
Phát triển tập trung vào một số vấn đề giúp
đạt được mục tiêu
Trang 31► Khảo sát
Mục tiêu khảo sát cần yêu cầu người sử dụng có
Trạng thái chung(tuổi, giới tính, thành phần, giáo dục …)
Kinh nghiệm với máy tính (đặc biệt là là với gói phần mềm,
thời lượng, sự hiểu biết)
Trách nhiệm công việc (ra quyết định, vai trò quản lý)
Lý do không sử dụng giao diện (không đầy đủ, quá phức tạp,
quá chậm)
Làm quen với các tính năng (in ấn, macro, các phím tắt,
hướng dẫn)
Cảm nhận sau khi sử dụng giao diện (nhầm lẫn vs rõ ràng,
thất vọng vs trong kiểm soát, buồn tẻ vs thú vị)
Trang 32► Khảo sát
Khảo sát online giúp tránh chi phí in ấn, các vấn đề ko
cần thiết thông qua phân phát và sưu tập form giấy
Nhiều người thích trả lời một cuộc điều tra ngắn hiển
thị trên màn hình, thay vì phải điền vào và trả lại một
Trang 33Acceptance Test
Đối với việc thực hiện các dự án lớn, các khách hàng
hoặc người quản lý thường đặt ra mục tiêu và thước đo cho phần cứng và phần mềm
Nếu các sản phẩm hoàn thành không đáp ứng các tiêu
chí này, hệ thống này phải được làm lại cho đến khi
thành công
Thay vì các tiêu chuẩn mơ hồ và sai lầm của "người
dùng thân thiện", thước đo chuẩn cho các giao diện
người dùng có thể được thành lập để sau đây:
Thời gian để tìm hiểu các chức năng cụ thể
Tốc độ thực hiện nhiệm vụ
Tỷ lệ lỗi của người sử dụng
Con người chú ý lưu các lệnh theo thời gian
Làm hài lòng người sử dụng
Trang 34► Acceptance Test
Trong một hệ thống lớn, có thể có 8 hoặc 10 test để thực
hiện trên các thành phần khác nhau của giao diện và với
các cộng đồng người sử dụng khác nhau
Do có thể khác nhau về môi trường, các tổ chức test bên
ngoài phải đảm bảo trung lập
Mục tiêu trọng tâm không phải là để phát hiện sai sót, mà
là để xác minh sự tuân thủ các yêu cầu
Một khi thử nghiệm chấp nhận (Acceptance test) đã
thành công, có thể có một khoảng thời gian thử nghiệm
trước khi phân phối sản phẩm
Trang 35Thực hiện acceptance test
Nằm tại tầng Business – Facing trong sơ đồ tại slide 8
Có sự tham gia của khách hàng/người dùng trong việc
kiểm tra sản phẩm có đúng với yêu cầu hay không
Mục tiêu cần phải được viết trước khi phát triển chương
trình
Mục tiêu test phải được viết bởi khách hàng hoặc người
dùng
Nhóm phát triển cần trả lời được: Làm sao tôi biết được
khi nào thì tôi làm xong
Khách hàng/người dùng phải trả lời được: Tôi đã thấy hết được những cái tôi cần trong chương trình chưa
Chương trình cần phải được chạy như là sản phẩm thực
Trang 36Ví dụ
36
Trang 37Phần tự đọc
Các phần sau sinh viên tự đọc, tóm tắt và làm bài tập sau chương này:
4.6 Evaluation During Active Use
4.7 Controlled Psychologically Oriented Experiments