N I DUNG B I D NG 2Ộ Ồ ƯỠ Đ I M I PH NG PHÁP D Y H CỔ Ớ ƯƠ Ạ Ọ MÔN TI NG ANH THPT THEO H NG TÍCH C CẾ ƯỚ Ự 1 M C L CỤ Ụ TT N i dungộ Trang 1 I Đ i m i chổ ớ ng trình giáo d c THPTươ ụ 3 2 1 V chề ng t[.]
Trang 1N I DUNG B I DỘ Ồ ƯỠNG 2
Đ I M I PHỔ Ớ ƯƠNG PHÁP D Y H CẠ Ọ
MÔN TI NG ANH THPT THEO HẾ ƯỚNG TÍCH C CỰ
Trang 2M C L CỤ Ụ
1 I. Đ i m i chổ ớ ương trình giáo d c THPTụ 3
2 1. V chề ương trình giáo d c THPTụ 3
3 2. V m c tiêu c a giáo d c THPTề ụ ủ ụ 3
5 4. V đ i m i phề ổ ớ ư ng pháp d y h cơ ạ ọ 7
6 II. Đ i m i phổ ớ ương pháp d y h cạ ọ 12
9 1.2. C u t o bài đ c hi u ấ ạ ọ ể 14
10 1.3. Quy trình d y bài đ c hi uạ ọ ể 16
11 1.4. M t s l u ý khi d y kĩ năng đ c hi u ộ ố ư ạ ọ ể 19
12 1.5. Ví d tri n khai d y kĩ năng đ c hi uụ ể ạ ọ ể 19
14 2.1. M c đích c a d y kĩ năng nóiụ ủ ạ 22
15 2.2. B n ch t c a d y kĩ năng nóiả ấ ủ ạ 22
16 2.3. Ba giai đo n trong bài d y nói ạ ạ 23
18 3.1. Ba giai đo n trong m t bài d y kĩ năng ti p nh nạ ộ ạ ế ậ 26
19 3.2. Các th thu t d y nghe hi uủ ậ ạ ể 27
22 4.2. D y vi t có hạ ế ướng d nẫ 31
Trang 330 5.3. D y ng phápạ ữ 39
Đ i m i giáo d c trung h c ph thông g n bó ch t ch và th c ch t ổ ớ ụ ọ ổ ắ ặ ẽ ự ấ
là n m trong khuôn kh c a đ i m i giáo d c ph thông nói chung, tuân ằ ổ ủ ổ ớ ụ ổ
th các đ nh hủ ị ướng, nguyên t c chung c a công cu c đ i m i giáo d c. ắ ủ ộ ổ ớ ụ
I. Đ i m i chổ ớ ương trình giáo d c trung h c ph thôngụ ọ ổ
Đ i m i chổ ớ ương trình giáo d c trung h c ph thông (THPT) trongụ ọ ổ quá trình tri n khai đã quán tri t các đ nh hể ệ ị ư ng, các nguyên t c chung nhớ ắ
t đ i v i các c p h c khác đ ng th i chú tr ng nh ng đ c đi m riêng
c a c p h c này. ủ ấ ọ
1. V chề ương trình giáo d c trung h c ph thôngụ ọ ổ
Chư ng trình c p trung h c ph thông quy đ nh m c tiêu, k ho chơ ấ ọ ổ ị ụ ế ạ giáo d c c a c p h c v i các gi i thích c n thi t; các đ nh hụ ủ ấ ọ ớ ả ầ ế ị ướng v phề
ng pháp t ch c giáo d c, đánh giá k t qu giáo d c, s phát tri n
logic c a các n i dung ki n th c t ng môn h c, l p h c. Chủ ộ ế ứ ở ừ ọ ớ ọ ương trình
c p trung h c ph thông còn đ c p t i nh ng yêu c u t i thi u v ki nấ ọ ổ ề ậ ớ ữ ầ ố ể ề ế
th c, kĩ năng và thái đ trên các lĩnh v c h c t p mà h c sinh c n và cóứ ộ ự ọ ậ ọ ầ
th đ t để ạ ược sau khi hoàn thành c p h c. ấ ọ
2. V m c tiêu c a giáo d c trung h c ph thông ề ụ ủ ụ ọ ổ
Văn b n chả ư ng trình giáo d c c p trung h c ph thông đã trình bày m cơ ụ ấ ọ ổ ụ tiêu c p h c theo Lu t Giáo d c quy đ nh: “Giáo d c trung h c ph thôngấ ọ ậ ụ ị ụ ọ ổ
nh m giúp h c sinh c ng c và phát tri n nh ng k t qu c a giáo d cằ ọ ủ ố ể ữ ế ả ủ ụ trung h c c s , hoàn thi n h c v n ph thông, có nh ng hi u bi t thôngọ ơ ở ệ ọ ấ ổ ữ ể ế
Trang 4thường v kĩ thu t và hề ậ ướng nghi p, có đi u ki n l a ch n hệ ề ệ ự ọ ướng phát tri n và phát huy năng l c cá nhân, ti p t c h c đ i h c, cao đ ng, trungể ự ế ụ ọ ạ ọ ẳ
h c chuyên nghi p, h c ngh ho c đi vào cu c s ng lao đ ng.” ọ ệ ọ ề ặ ộ ố ộ (Đi u 27, ề
m c 2, ch ụ ư ng II, Lu t Giáo d c 2005) ơ ậ ụ
Căn c vào m c tiêu chung đứ ụ ư c lu t đ nh, m c tiêu c th c a c pợ ậ ị ụ ụ ể ủ ấ THPT đư c xây d ng, th hi n qua yêu c u h c sinh h c xong c p THPTợ ự ể ệ ầ ọ ọ ấ
ph i đ t đả ạ ư c các m t giáo d c: tợ ở ặ ụ ư tư ng, đ o đ c l i s ng; h c v nở ạ ứ ố ố ọ ấ
ki n th c ph thông, hi u bi t kĩ thu t và hế ứ ổ ể ế ậ ướng nghi p; kĩ năng h c t pệ ọ ậ
và v n d ng ki n th c; v th ch t và xúc c m th m mĩ. C th n i dungậ ụ ế ứ ề ể ấ ả ẩ ụ ể ộ
c a m c tiêu c th c a giáo d c THPT có m t s đi m m i c n đủ ụ ụ ể ủ ụ ộ ố ể ớ ầ ượ c lưu ý nh sau:ư
+ S ng lành m nh, t tin, t tôn dân t c, có chí l p nghi p, khôngố ạ ự ự ộ ậ ệ cam ch u nghèo hèn;ị
+ Có kh năng s d ng m t ngo i ng trong giao ti p thông thả ử ụ ộ ạ ữ ế
ng, có kh năng ng d ng m t s thành t u c a công ngh thông tin
trình đ ph thông trong gi i quy t công vi c;ộ ổ ả ế ệ
+ Phát tri n và nâng cao các kĩ năng h c t p chung, kĩ năng v nể ọ ậ ậ
d ng ki n th c vào các tình hu ng h c t p m i, vào th c ti n s n xu t vàụ ế ứ ố ọ ậ ớ ự ễ ả ấ
cu c s ng c a m i cá nhân, gia đình, c ng đ ng.ộ ố ủ ỗ ộ ồ
3. V k ho ch d y h cề ế ạ ạ ọ
K ho ch giáo d c là văn b n qui đ nh thành ph n các môn h c trong nhàế ạ ụ ả ị ầ ọ
trường, trình t d y h c các môn trong t ng năm, t ng l p, s gi dànhự ạ ọ ừ ừ ớ ố ờ cho t ng môn h c trong c năm, trong t ng tu n, c u trúc và th i gian c aừ ọ ả ừ ầ ấ ờ ủ năm h c. ọ
Trang 5K ho ch giáo d c c a trế ạ ụ ủ ư ờng trung h c ph thôngọ ổ
Số
th
ứ
tự
Môn h c và ọ
ho t đ ng ạ ộ
KH TN
KH XH
NV
Cơ
b nả
KH TN
KH XH
NV
Cơ
b nả
KH TN
KH XH
N V
Cơ
b nả
3 Giáo d c côngụ
dân
11 Ti ng nế ướ c
ngoài
13 Giáo d c qu cụ ố
phòng và an ninh
35 ti t/nămế
15 Ho t đ ng t pạ ộ ậ
thể
16 Ho t đ ngạ ộ
giáo d c ngoàiụ
4 ti t/thángế
Trang 6gi lên l p ờ ớ
17 Giáo d c hụ ư
ng nghi p
3 ti t/thángế
18 Giáo d c nghụ ề
ph thôngổ
Không h cọ 3 ti t/tu nế ầ Không h cọ
T ng s ti t/tu nổ ố ế ầ 30 30 30 28,5 30 30 29,5 30 29,5
Ghi chú:
Kí hi u KHTN có nghĩa là ban Khoa h c t nhiên, KHXH&NV là ban Khoa h c xã ệ ọ ự ọ
h i và nhân văn ộ
Các s trong m i ô là s ti t trong m t tu n c a môn h c ho c ho t đ ng giáo d c ố ỗ ố ế ộ ầ ủ ọ ặ ạ ộ ụ
t ươ ng ng ứ
Ch ươ ng trình các môn h c ọ c a trung h c ph thông g m ủ ọ ổ ồ ch ươ ng trình chu n ẩ c a t t c các môn h c th hi n nh ng yêu c u mang tínhủ ấ ả ọ ể ệ ữ ầ
t i thi u m i h c sinh c n và có th đ t; ố ể ọ ọ ầ ể ạ chư ng trình nâng cao ơ đ i v iố ớ
8 môn phân hoá: Toán, Lí, Hoá, Sinh, Ng văn, S , Đ a và Ti ng nữ ử ị ế ướ c ngoài. Trong chư ng trình c a t ng môn, m c tiêu môn h c đơ ủ ừ ụ ọ ư c thi t kợ ế ế
nh m đ t đằ ạ ược m c tiêu giáo d c c a c c p h c. Chụ ụ ủ ả ấ ọ ương trình gi iớ thi u quan đi m chính c a vi c xây d ng l i chệ ể ủ ệ ự ạ ương trình môn h c; trìnhọ bày chu n ki n th c kĩ năng môn h c theo t ng l p và nh ng g i ý c nẩ ế ứ ọ ừ ớ ữ ợ ầ thi t v phế ề ương pháp, phương ti n d y h c, ki m tra đánh giá k t quệ ạ ọ ể ế ả
h c t p môn h c c a h c sinh.ọ ậ ọ ủ ọ
Ch ươ ng trình t ch n: ự ọ Ngoài ra còn có h th ng các ch đ t ch nệ ố ủ ề ự ọ cung c p cho h c sinh nh ng c h i đ c ng c , luy n t p ki n th c, kĩấ ọ ữ ơ ộ ể ủ ố ệ ậ ế ứ năng có trong ch ng trình các môn h c ho c m r ng, nâng cao đáp ng nhuươ ọ ặ ở ộ ứ
c u c a h c sinh. ầ ủ ọ
Căn c vào v trí, nhi m v và đ c đi m c a trứ ị ệ ụ ặ ể ủ ường trung h c phọ ổ thông phân ban, quá trình xây d ng l i chự ạ ư ng trình ph i đ m b o đơ ả ả ả ượ c
Trang 7các nguyên t c chung đ i m i chắ ổ ớ ương trình, đ ng th i ph i đ m b o yêuồ ờ ả ả ả
c u sau:ầ
Xu t phát t m c tiêu đào t o c a c p h c: ấ ừ ụ ạ ủ ấ ọ
Đ m b o tính h th ng, ch nh th và yêu c u k th a trong vi hoàn thi n, ả ả ệ ố ỉ ể ầ ế ừ ệ ệ phát tri n n i dung h c v n ph thông : ể ộ ọ ấ ổ
Ti p t c đ m b o yêu c u c b n, hi n đ i, sát v i th c ti n Vi t Nam ế ụ ả ả ầ ơ ả ệ ạ ớ ự ễ ệ
Đ m b o tính s ả ả ư ph m và yêu c u phân hoá ạ ầ
Góp ph n đ y m nh vi c đ i m i ph ầ ẩ ạ ệ ổ ớ ư ng pháp và hình th c t ch c ơ ứ ổ ứ
d y h c ạ ọ
Ti p t c coi tr ng vai trò c a ph ế ụ ọ ủ ư ng ti n d y h c ơ ệ ạ ọ
Đ i m i đánh giá k t qu quá trình h c t p ổ ớ ế ả ọ ậ
Chú ý t i các v n đ c a đ a ph ớ ấ ề ủ ị ươ ng
4. V đ i m i phề ổ ớ ư ơng pháp d y h cạ ọ
Vi c đ i m i chệ ổ ớ ư ng trình, sách giáo khoa đ t tr ng tâm vào vi c đ i m iơ ặ ọ ệ ổ ớ phư ng pháp d y h c. Ch có đ i m i căn b n phơ ạ ọ ỉ ổ ớ ả ư ng pháp d y và h cơ ạ ọ chúng ta m i có th t o đớ ể ạ ượ ự ổc s đ i m i th c s trong giáo d c, m i cóớ ự ự ụ ớ
th đào t o l p ngể ạ ớ ười năng đ ng, sáng t o, có ti m năng c nh tranh tríộ ạ ề ạ
tu trong b i c nh nhi u nệ ố ả ề ước trên th gi i đang hế ớ ư ng t i n n kinh tớ ớ ề ế tri th c.ứ
Đ nh h ị ướ ng đ i m i ph ổ ớ ươ ng pháp d y h c ạ ọ
Đ nh hị ướng đ i m i phổ ớ ương pháp d y và h c đã đạ ọ ư c xác đ nh trongợ ị Ngh quy t Trung ị ế ư ng 4 khoá VII (11993), Ngh quy t Trung ơ ị ế ương 2 khoá VIII (121996), được th ch hoá trong ể ế Lu t Giáo d c ậ ụ (2005), đư cợ
c th hoá trong các ch th c a B Giáo d c và Đào t o, đ c bi t ch thụ ể ỉ ị ủ ộ ụ ạ ặ ệ ỉ ị
s 14 (41999).ố
Trang 8Lu t Giáo d c, đi u 28.2, đã ghi “phậ ụ ề ương pháp giáo d c ph thông ph iụ ổ ả phát huy tính tích c c, t giác, ch đ ng, sáng t o c a h c sinh; phù h pự ự ủ ộ ạ ủ ọ ợ
v i đ c đi m c a t ng l p h c, môn h c; b i dớ ặ ể ủ ừ ớ ọ ọ ồ ưỡng phương pháp tự
h c, rèn luy n kĩ năng v n d ng ki n th c vào th c ti n, tác đ ng đ nọ ệ ậ ụ ế ứ ự ễ ộ ế tình c m, đem l i ni m vui, h ng thú h c t p cho h c sinh”.ả ạ ề ứ ọ ậ ọ
Có th nói c t lõi c a đ i m i d y và h c là ể ố ủ ổ ớ ạ ọ h ướ ng t i ho t đ ng h c t p ớ ạ ộ ọ ậ
ch đ ng, ch ng l i thói quen h c t p th đ ng ủ ộ ố ạ ọ ậ ụ ộ
Đ c tr ặ ư ng c a các ph ủ ư ơ ng pháp d y h c tích c c ạ ọ ự
+ D y h c thông qua t ch c các ho t đ ng h c t p c a h c sinh ạ ọ ổ ứ ạ ộ ọ ậ ủ ọ
Trong phư ng pháp t ch c, ngơ ổ ứ ư i h c đ i tờ ọ ố ượng c a ho t đ ng “d y”,ủ ạ ộ ạ
đ ng th i là ch th c a ho t đ ng “h c” đồ ờ ủ ể ủ ạ ộ ọ ược cu n hút vào các ho tố ạ
đ ng h c t p do giáo viên t ch c và ch đ o, thông qua đó t l c khám pháộ ọ ậ ổ ứ ỉ ạ ự ự
nh ng đi u mình chữ ề ưa rõ ch không ph i th đ ng ti p thu nh ng tri th cứ ả ụ ộ ế ữ ứ
đã đư c giáo viên s p đ t. ợ ắ ặ
+ D y và h c chú tr ng rèn luy n ph ạ ọ ọ ệ ươ ng pháp t h c ự ọ
Phư ng pháp tích c c xem vi c rèn luy n phơ ự ệ ệ ư ng pháp h c t p cho h c sinhơ ọ ậ ọ không ch là m t bi n pháp nâng cao hi u qu d y h c mà còn là m t m c tiêuỉ ộ ệ ệ ả ạ ọ ộ ụ
d y h c.ạ ọ
Trong các phư ng pháp h c thì c t lõi là phơ ọ ố ư ng pháp t h c. N u rènơ ự ọ ế luy n cho ngệ ườ ọi h c có đượ phc ươ ng pháp, kĩ năng, thói quen, ý chí t h c ự ọ
thì s t o cho h lòng ham h c, kh i d y n i l c v n có trong m i con ngẽ ạ ọ ọ ơ ậ ộ ự ố ỗ
i, k t qu h c t p s đ c nhân lên g p b i. Vì v y, ngày nay ng
nh n m nh m t ho t đ ng h c trong quá trình d y h c, n l c t o ra sấ ạ ặ ạ ộ ọ ạ ọ ỗ ự ạ ự chuy n bi n ể ế từ h c t p th đ ng ọ ậ ụ ộ sang t h c ch đ ng ự ọ ủ ộ , đ t v n đ phátặ ấ ề
Trang 9tri n t h c ngay trong trể ự ọ ường ph thông, không ch ổ ỉ t h c nhà sau bài lênự ọ ở
l p mà t h c c trong ti t h c có s h ng d n c a giáo viên.ớ ự ọ ả ế ọ ự ướ ẫ ủ
+ Tăng cư ng h c t p cá th , ph i h p v i h c t p h p tác ờ ọ ậ ể ố ợ ớ ọ ậ ợ
Trong m t l p h c mà trình đ ki n th c, tộ ớ ọ ộ ế ứ ư duy c a h c sinh không thủ ọ ể
đ ng đ u tuy t đ i thì khi áp d ng phồ ề ệ ố ụ ư ng pháp tích c c bu c ph i ch pơ ự ộ ả ấ
nh n s phân hoá v cậ ự ề ư ng đ , ti n đ hoàn thành nhi m v h c t p,ờ ộ ế ộ ệ ụ ọ ậ
nh t là khi bài h c đấ ọ ư c thi t k thành m t chu i công tác đ c. Áp d ngợ ế ế ộ ỗ ộ ụ
phương pháp tích c c trình đ càng cao thì s phân hoá này càng l n.ự ở ộ ự ớ
Vi c s d ng các phệ ử ụ ương ti n công ngh thông tin trong nhà trệ ệ ường sẽ đáp ng yêu c u cá th hoá ho t đ ng h c t p theo nhu c u và kh năng c aứ ầ ể ạ ộ ọ ậ ầ ả ủ
m i h c sinh.ỗ ọ
+ K t h p đánh giá c a th y v i t đánh giá c a trò ế ợ ủ ầ ớ ự ủ
Trong d y h c, vi c đánh giá h c sinh không ch nh m m c đích nh nạ ọ ệ ọ ỉ ằ ụ ậ
đ nh th c tr ng và đi u ch nh ho t đ ng h c c a trò mà còn đ ng th i t oị ự ạ ề ỉ ạ ộ ọ ủ ồ ờ ạ
đi u ki n nh n đ nh th c tr ng và đi u ch nh ho t đ ng d y c a th y.ề ệ ậ ị ự ạ ề ỉ ạ ộ ạ ủ ầ
Có th so sánh đ c tr ể ặ ưng c a d y h c c truy n và d y h c m i nh ủ ạ ọ ổ ề ạ ọ ớ ư sau:
D y h c c truy nạ ọ ổ ề Các mô hình d y h c m iạ ọ ớ
Quan
ni mệ
H c là quá trình ọ ti p thu ế
và lĩnh h i ộ , qua đó hình
thành ki n th c, kĩ năng,ế ứ
t tư ng, tình c m.ở ả
H c là quá trình ọ ki n t o ế ạ ; h c sinhọ
tìm tòi, khám phá, phát hi n ệ , luy nệ
t p, khai thác và x lí thông tin, …ậ ử
t hình thành hi u bi t, năng l c ự ể ế ự
và ph m ch t ẩ ấ
B nả
ch tấ
Truy n th ề ụ tri th c,ứ truy n th và ch ngề ụ ứ minh chân lí c a ủ giáo viên.
T ch c ổ ứ ho t đ ng nh n th c choạ ộ ậ ứ
h c sinh ọ D y h c sinh cách tìm raạ ọ chân lí
Trang 10M cụ
tiêu
Chú tr ng ọ cung c p ấ tri
th c, kĩ năng, kĩ x o.ứ ả
H c đ đ i phó v i ọ ể ố ớ thi
cử Sau khi thi xong
nh ng đi u đã h c thữ ề ọ
ng b b quên ho c ít
dùng đ n.ế
Chú tr ng hình thành ọ các năng l c ự
(sáng t o, h p tác, …) d y ạ ợ ạ ph ươ ng pháp và kĩ thu t ậ lao đ ng khoaộ
h c, d y ọ ạ cách h c ọ H c đ ọ ể đáp
ng nh ng yêu c u c a cu c
đi u đã h c c n thi t, b ích choề ọ ầ ế ổ
b n thân h c sinh và cho s phátả ọ ự tri n xã h i.ể ộ
N iộ
dung
T sách giáo khoa + giáoừ viên
T nhi u ngu n khác nhau : SGK,ừ ề ồ
GV, các tài li u khoa h c phù h p,ệ ọ ợ thí nghi m, b o tàng, th c t … :ệ ả ự ế
g n v i :ắ ớ
V n hi u bi t, kinh nghi m vàố ể ế ệ nhu c u c a HS.ầ ủ
Tình hu ng th c t , b i c nh vàố ự ế ồ ả môi trường đ a phị ư ng.ơ
Nh ng v n đ h c sinh quan tâm.ữ ấ ề ọ
Phươ ng
pháp
Các phương pháp di n ễ
gi ng ả , truy n th ki nề ụ ế
th c m t chi u.ứ ộ ề
Các phư ng pháp ơ tìm tòi, đi u tra, ề
gi i quy t v n đ ả ế ấ ề; d y h c ạ ọ tư ng ơ tác.
Hình
th c tứ ổ
ch cứ
C đ nh : ố ị Gi i h nớ ạ trong 4 b c tứ ường c aủ
l p h c, giáo viên đ iớ ọ ố
di n v i c l p.ệ ớ ả ớ
C đ ng, linh ho t : ơ ộ ạ H c l p, ọ ở ớ ở phòng thí nghi m, hi n trệ ở ệ ường, trong th c t …, h c cá nhân, h cự ế ọ ọ đôi b n, h c theo nhóm, c l p đ iạ ọ ả ớ ố
di n v i giáo viênệ ớ