Bai 19, 20(1).Ppt

PowerPoint Presentation §19, 20 CẤU TẠO CHẤT (Vật lí 8) GVBM Dương Văn Giàu I/ CÁC CHẤT CÓ ĐƯỢC CẤU TẠO TỪ CÁC HẠT RIÊNG BIỆT KHÔNG? II/ GIỮA CÁC PHÂN TỬ CÓ KHOẢNG CÁCH HAY KHÔNG? IV/ CÁC NGUYÊN TỬ, P[.]

GVBM: Dương Văn Giàu

II/ GIỮA CÁC PHÂN TỬ CÓ KHOẢNG CÁCH HAY

KHÔNG?

IV/ CÁC NGUYÊN TỬ, PHÂN TỬ CHUYỂN

ĐỘNG KHÔNG NGỪNG

V/ CHUYỂN ĐỘNG PHÂN TỬ VÀ NHIỆT ĐỘ

III/ THÍ NGHIỆM BƠ-RAO

Rượu Nước

Vrượu = 50cm3 Vnước = 50cm3

Vrượu + Vnước = 100cm3

Tại sao thể tích hỗn hợp lại nhỏ hơn 100cm3?

100

60

40

20 80

095cm3

1/ Tìm hiểu về chất

a) Vật thể:

Những vật có ở chung quanh chúng ta gọi chung là vật thể

Các em cho biết các vật thể sau đây được cấu tạo bằng chất nào?

Chất là những nguyên liệu ban đầu tạo ra vật thể Chất cũng có 2 loại : chất tự nhiên : sắt, chì, thiếc, nhôm… và chất nhân tạo : gang, thép, …

a) Vật thể:

b) Chất là gì?

Vì các nguyên tử và phân tử đều vô cùng nhỏ bé

mà mắt thường không thể nhìn thấy được, nên các chất nhìn có vẻ như liền một khối

1 Tìm hiểu về chất

a) Vật thể:

b) Chất là gì?

* Nếu tưởng tượng mỗi vật đều lớn gấp một triệu lần, nghĩa là một con muỗi trở thành một con vật khổng lồ dài tới 10km thì kích thước mỗi phân tử vẫn chưa lớn bằng một dấu chấm (.).

2

* Khối lượng của trái đất lớn hơn khối lượng của quả cam bao nhiêu lần thì khối lượng của quả cam lớn hơn khối lượng của phân tử hiđrô bấy nhiêu lần

mtrái đất = 5,9.1024 kg mquả cam ≈ 0,15kg

mtrái đất ≈ 39.1024 mquả cam m quả cam ≈ 39.10 24 m H

* Nếu xếp một triệu phân tử nước nối liền nhau thành một hàng thì cũng chưa dài đến 2cm

Nguyên tử và phân tử đều vô cùng nhỏ bé!

H H

6.10 24 Kg

0,3Kg

Phân tử Hidrô

Kính hiển vi hiện đại

Ảnh chụp các nguyên tử Silic qua kính

hiển vi hiện đại

NGUYÊN TỬ SILIC

NGUYÊN TỬ SILIC

Nguyên tử đồng

Phân tử nước Phân tử muối ăn

100

60 40 20 80

0

100

60 40 20 80

0

II/ GIỮA CÁC PHÂN TỬ CÓ KHOẢNG CÁCH HAY KHÔNG?

1 Thí nghiệm mô hình

* Vì giữa các hạt ngô có khoảng cách nên khi đổ cát vào ngô, các hạt cát đã xen vào những khoảng cách này làm cho thể tích của hỗn hợp nhỏ hơn tổng thể tích của cát và ngô

C1: Hãy lấy 50cm3 cát đổ vào vào 50cm3 ngô rồi lắc nhẹ xem có được 100cm3 hỗn hợp ngô và cát không? Hãy giải thích tại sao?

C1: * Thể tích hỗn hợp nhỏ hơn 100cm3

II/ GIỮA CÁC PHÂN TỬ CÓ KHOẢNG CÁCH HAY KHÔNG?

C2: Từ thí nghiệm mô hình, vận dụng để giải thích sự hụt thể tích trong thí nghiệm trộn rượu với nước?

C2: Giữa các phân tử nước cũng như các phân tử rượu đều có

khoảng cách Khi trộn rượu với nước, các phân tử rượu đã xen

kẽ vào khoảng cách giữa các phân tử nước và ngược lại Vì thế

mà thể tích hổn hợp rượu -nước giảm

Vậy giữa các phân tử, nguyên tử có khoảng cách không?

II/ GIỮA CÁC PHÂN TỬ CÓ KHOẢNG CÁCH HAY KHÔNG?

 Gữa các nguyên tử, phân tử có khoảng

cách

1 Thí nghiệm mô hình

Khoảng cách giữa các phân tử ở ba thể

II/ GIỮA CÁC PHÂN TỬ CÓ KHOẢNG CÁCH HAY KHÔNG?

C3: Tại sao khi thả một cục đường vào một cốc nước rồi khuấy lên, đường tan và nước có vị ngọt?

 trả lời: Vì khi khuấy lên, các phân tử đường xen vào khoảng cách giữa các phân tử nước cũng như các phân tử nước xen vào khoảng cách giữa các phân tử đường làm cho nước thấy vị ngọt

II/ GIỮA CÁC PHÂN TỬ CÓ KHOẢNG CÁCH HAY KHÔNG?

Quả bóng cao su

Quả bóng bay

Vì thành quả bóng được cấu tạo từ các phân tử cao

su, giữa chúng có khoảng cách Các phân tử không khí ở trong bóng có thể chui qua các khoảng cách này mà ra ngoài làm cho bóng xẹp dần

Tại sao quả bóng cao su hay quả bóng bay bơm căng, dù có buộc thật chặt cũng cứ ngày một xẹp dần?

Trả lời

C4

II/ GIỮA CÁC PHÂN TỬ CÓ KHOẢNG CÁCH HAY KHÔNG?

C5 : Cá muốn sống được phải có không khí, nhưng ta vẫn thấy cá vẫn sống

được trong nước?

Trả lời: Vì giữa các phân tử nước có khoảng cách nên các phân tử không khí xen vào khoảng cách giữa các phân tử nước, nhờ đó cá có thể sống được.

II/ GIỮA CÁC PHÂN TỬ CÓ KHOẢNG CÁCH HAY KHÔNG?

H H

Bài học hôm nay nghiên cứu vấn đề gì ?

Dụng cụ dùng để quan sát cấu tạo của các chất là gì ? Một nhóm các nguyên tử kết hợp lại tạo thành? Khi trộn hỗn hợp giữa rượu vào nước đại lượng nào bị thiếu hụt ?

Các chất được cấu tạo từ những hạt như thế nào ? Hạt chất nhỏ nhất trong tự nhiên gọi là gì? Thí nghiệm trộn hỗn hợp ngô và cát gọi là gì? Giữa các nguyên tử, phân tử có đặc điểm gì

10 6 7 9 10 6

Chìa khoá N H I Ệ T H Ọ C

C5 : Cá muốn sống được phải có không khí, nhưng ta vẫn thấy cá vẫn sống

được trong nước?

Trả lời: Vì giữa các phân tử nước có khoảng cách nên các phân tử không khí xen vào khoảng cách giữa các phân tử nước, nhờ đó cá có thể sống được.

II/ GIỮA CÁC PHÂN TỬ CÓ KHOẢNG CÁCH HAY KHÔNG?

và có rất nhiều học sinh từ mọi phía chạy đến xô đẩy quả bóng Vì những xô đẩy này không cân bằng nên

quả bóng lúc bay lên, khi rơi xuống, lúc bật sang trái, khi lăn sang phải…

Trò chơi này tưởng như chúng chẳng có liên quan gì đến nguyên tử, phân tử, thế

mà lại có thể giúp chúng ta hiểu một trong những tính chất quan trọng nhất của nguyên tử, phân tử sẽ học trong bài này

quan sát các hạt phấn hoa trong nước bằng kính hiển vi đã phát hiện thấy chúng chuyển động không ngừng về mọi phía (H.20.2).Ở thời kì đó lí thuyết về

vật chất được cấu tạo từ các nguyên tử, phân tử

chưa ra đời nên ông không làm sao giải thích được chuyển động kì lạ này.

Hình ảnh hạt phấn hoa chuyển động

trong nước.

Hình 20.2 Quỹ đạo chuyển động của hạt

phấn hoa trong nước.

Hạt phấn hoa trong nước chuyển động không ngừng về mọi phía.

Vì sao hạt phấn hoa trong nước chuyển động

không ngừng về mọi phía?

Các em hãy thử giải thích chuyển động của các hạt phấn hoa trong thí nghiệm Bơ-Rao bằng cách dùng sự tương tự giữa chuyển động của các hạt phấn hoa với chuyển động của quả bóng mô tả ở phần mở bài Sau đây là các câu hỏi gợi ý:

IV/ CÁC NGUYÊN TỬ, PHÂN TỬ CHUYỂN ĐỘNG KHÔNG NGỪNG

Phân tử nước

Hạt phấn hoa

C1: Quả bóng tương tự với hạt nào trong thí nghiệm của Bơ rao?

Phân tử nước

Hạt phấn hoa

C2: Các học sinh tương tự với những hạt nào trong thí nghiệm của Bơ rao?

- Quả bóng chuyển động được là nhờ các học sinh như thế nào?

- Hạt phấn hoa chuyển động được là nhờ các phân tử nước như thế nào?

C1: Quả bóng tương tự với ….………… trong thí nghiệm Bơ rao.

C2: Các học sinh tương tự với …… ……… trong thí nghiệm Bơ rao.

- Quả bóng chuyển động được là nhờ các học sinh………

- Hạt phấn hoa chuyển động được là nhờ các phân tử

hạt phấn hoa những phân tử nước

xô đẩy từ nhiều phía

chuyển động đến va chạm vào hạt phấn hoa từ nhiều phía

C3: Tại sao các phân tử nước có thể làm cho các hạt phấn hoa chuyển động?

Nguyên nhân là do các phân tử nước không đứng yên mà chuyển động không ngừng Trong khi chuyển động các phân tử nước va chạm vào các hạt phấn hoa từ nhiều phía, các va chạm này không cân bằng nhau làm cho các hạt phấn hoa chuyển động hỗn độn không ngừng.

Quan sát sù va ch¹m cđa c¸c ph©n tư n íc vµo h¹t phÊn hoa.

Nếu các em không trả lời được các câu

hỏi trên thì cũng đừng buồn vì phải hơn

năm mươi năm sau thí nghiệm của Bơ-rao,

các nhà khoa học mới bước đầu tìm ra

tới năm 1905, nhà vật lí An-be Anh-xtanh

(người Đức) mới giải thích được đầy đủ và

An-be Anh-xtanh (1879 -1955)

Vậy chuyển động của phân tử có liên quan tới nhiệt độ không?

 Các nguyên tử, phân tử

chuyển động không ngừng

N íc nãng N íc l¹nh

Nếu ta càng tăng nhiệt độ của nước thì chuyển động của các hạt phấn hoa càng nhanh.

N íc nãng N íc l¹nh

- Chứng tỏ các phân tử nước chuyển động và va chạm vào các hạt phấn hoa như thế nào?

Chứng tỏ các phân tử nước chuyển động càng nhanh và va chạm vào các hạt phấn hoa

càng mạnh.

N íc nãng N íc l¹nh

phân tử cấu tạo nên vật chuyển động càng nhanh

C4: Đổ nhẹ nước vào một bình đựng

dung dịch đồng sunfat màu xanh

(H.20.4) Vì nước nhẹ hơn nên nổi ở

trên tạo thành một mặt phân cách giữa

hai chất lỏng Sau một thời gian mặt

phân cách này mờ dần rồi mất hẳn

Trong bình chỉ còn một chất lỏng đồng

nhất màu xanh nhạt Nước và đồng

sunfat đã hòa lẫn vào nhau Hiện

tượng này gọi là hiện tượng khuếch

về mọi phía, chúng đan

xen vào khoảng cách của

nhau nên chất lỏng trong

bình dần dần chuyển

thành dung dịch có màu

xanh nhạt.

C5: Tại sao nước trong sông, hồ, ao, biển lại có không khí mặc dù không khí nhẹ hơn nước rất nhiều?

Giữa các phân tử nước, giữa các phân tử không khí đều có khoảng cách Các phân tử không khí chuyển động xuống xen vào khoảng cách các phân tử nước, nên trong nước có không khí

C6: Hiện tượng khuếch tán có xảy ra nhanh hơn khi tăng nhiệt độ không? Tại sao?

Hiện tượng khuếch tán xảy ra nhanh hơn khi tăng nhiệt độ, vì

khi tăng nhiệt độ, các phân tử của các chất chuyển động nhanh nên chúng đan xen vào khoảng cách của nhau nhanh, kết quả là chúng hòa lẫn vào nhau nhanh hơn

II/ GIỮA CÁC PHÂN TỬ CÓ KHOẢNG CÁCH HAY

KHÔNG?

III/ THÍ NGHIỆM BƠ-RAO

 Các chất được cấu tạo từ các hạt riêng

biệt gọi là nguyên tử, phân tử.

 Gữa các nguyên tử, phân tử có khoảng

cách.

Hạt phấn hoa trong nước chuyển động không ngừng về mọi phía.

V/ CHUYỂN ĐỘNG PHÂN TỬ VÀ NHIỆT ĐỘ

 Các nguyên tử, phân tử chuyển động không ngừng

 Nhiệt độ của vật càng cao thì các nguyên tử, phân tử cấu tạo nên vật chuyển động càng nhanh