Khi ta sống trong không gian quá nóng, cơ thể sẽ có một số phản ứng để làm bớt nóng: mạch máu giãn nở, máu dồn nhiều tới da khiến nhiệt phân tán đi.. Các hạch mồ hôi hoạt động mạnh, mồ h
Trang 1Những cách tránh nóng hiệu quả
Nắng là ánh sáng mang thêm sức nóng của mặt trời trực tiếp chiếu xuống Bình thường nóng bức tăng dần từ sáng tới cao độ là trưa rồi giảm dần tới chiều và ban đêm Tia nắng có thể xuyên qua lớp da không quần áo, làm tổn thương các phân tử DNA, nhiễm thể của tế bào da Tia cực tím của nắng gắt vào mùa hè dễ làm da tổn thương, đưa tới mau già, ung thư da Khi ta sống trong không gian quá nóng, cơ thể sẽ có một số phản ứng để làm bớt nóng: mạch máu giãn nở, máu dồn nhiều tới
da khiến nhiệt phân tán đi Các hạch mồ hôi hoạt động mạnh, mồ hôi tiết ra nhiều, bốc hơi làm giảm nhiệt trong cơ thể Khi nhiệt độ thay đổi mà các cơ chế trên không điều hoà thích nghi hoặc khi có những nguy cơ tăng, giảm nhiệt khác thì một số bệnh liên quan tới sức nóng sẽ xảy ra:
Ban đỏ da: phơi lâu trong nắng, da sẽ mẩn đỏ, ngứa Tiếp tục phơi nắng lâu hơn da
sẽ bị viêm, đôi khi nhiễm độc Để tránh khó chịu này, cần mặc quần áo rộng che
cả thân hình, tránh nắng quá độ Khi đã nổi ban, thoa và uống thuốc chống dị ứng như Bénadryl hoặc bôi kem Caladryl
Chuột rút: trường hợp này xảy ra ngay sau khi hoạt động mạnh dưới trời nắng, đổ
mồ hôi nhiều mà lại không uống nước có đủ chất muối để thay thế Các bắp thịt lớn, như ở bắp chân, ở bụng sẽ co rút gây ra đau nhức mà ta gọi là chuột rút Để tránh chuột rút, cần uống nước có pha muối sodium trong thời gian vận động Không nên dùng muối viên vì muối làm xót bao tử, đồng thời nước vẫn chưa được thay thế
Ngất xỉu: hơi nóng có thể làm ta ngất xỉu vì mạch máu ngoại vi giãn nở, giảm lượng máu trở lại tim và lên não bộ đồng thời đổ mồ hôi nhiều đưa đến thiếu nước
Trang 2Để tránh rủi ro này, không nên phơi nắng quá lâu Khi cảm thấy có thể bị xỉu thì di chuyển ngay vào chỗ có bóng mát và nhớ uống nhiều nước
Kiệt sức: người bị kiệt sức không có dấu hiệu thần kinh nhưng bị nhức đầu, chóng mặt, ói mửa, mệt mỏi, đau nhức các bắp thịt Hơi nóng làm cơ thể mất nước, thiếu muối vì đổ mồ hôi quá nhiều Lực sĩ vận động cật lực, người lao động chân tay quá sức trong môi trường nóng bức mà lại không uống đầy đủ nước là hay bị kiệt sức vì nóng nhất Ngoài ra, quý lão niên đang dùng thuốc lợi tiểu để trị cao huyết
áp cũng thường hay bị rắc rối này Để tránh kiệt sức vì nắng nên uống nhiều nước
có muối và rời khỏi nơi nắng gắt ngay
Trúng cảm nhiệt: đây là một cấp cứu sinh tử, bệnh nhân cần được điều trị tức thì tại bệnh viện với các phương tiện hữu hiệu Nếu chậm trễ, có thể thiệt mạng Trúng cảm nhiệt xảy ra khi cơ thể tiếp cận với sức nóng quá lâu mà bộ phận điều hoà thân nhiệt bị tràn ngập, không cáng đáng, thích nghi được với sức nóng Dấu hiệu đầu tiên là bệnh nhân đổ mồ hôi rất nhiều (rồi một lúc sau lại ngưng), nhiệt
độ tăng cao có khi tới 41oC, da nóng và khô, khó thở, tim đập nhanh, huyết áp giảm, tính tình cáu kỉnh, gây gổ, có ảo giác nghe nhìn các sự việc không có thật Trường hợp nặng có thể đưa đến tổn thương não, kinh phong, liệt bán thân, hôn
mê, đôi khi chết
Trong lúc chờ đợi xe cấp cứu đưa đi bệnh viện, việc quan trọng tức thì là phải làm
hạ nhiệt độ trong người nạn nhân Di chuyển họ vào nằm ở chỗ mát râm, cởi bớt quần áo để máu huyết lưu thông và cơ thể thoáng thoát; dội nước hay phủ khăn thấm nước lạnh lên cơ thể; hướng gió quạt vào người nạn nhân, nhất là nơi máu lưu thông nhiều như nách, háng, cổ, để phân tán hơi nóng; hạn chế cho nạn nhân uống nước; không nên cho uống thuốc hạ nhiệt như Tylenol, Aspirin vì thuốc có thể gây thêm tổn thương cho gan
Trang 3Khi nói tới ảnh hưởng của sức nóng gay gắt, ta có thể ví cơ thể với… cái đầu máy
xe hơi Nếu cả hai đều có nhiệt độ quá cao sẽ có khó khăn, trục trặc Trước những tác hại của nắng gắt, bao giờ người già và em bé cũng thường bị hơn lứa tuổi khác
vì sức đề kháng với bệnh kém hữu hiệu Riêng nữ giới dường như ít gặp rủi ro trên hơn nam giới vì quý bà, quý cô hiểu rõ khả năng chịu đựng nên sớm tránh né trước khi lâm nguy
Biết trước để tránh sự quá nóng là điều khôn ngoan Vì khi cơ thể đã bị trúng nhiệt rồi thì chẳng khác gì ta đang lái chiếc xe mà nước trong bình giải nhiệt đã sôi cạn, máy sắp bốc cháy, chỉ đủ sức lết tới nghĩa địa xe phế thải
Những cách