8/22/2016 1 Trường Đại học Ngoại Thương Khoa Kinh tế và Kinh doanh quốc tế Bài giảng môn học KINH TẾ ĐẦU TƢ Giảng viên ThS Đinh Hoàng Minh Mục tiêu môn học • Cung cấp các kiến thức cơ bản về các vấn đ[.]
Trang 1Trường Đại học Ngoại Thương
Khoa Kinh tế và Kinh doanh quốc tế
Bài giảng môn học
KINH TẾ ĐẦU TƯ
Giảng viên: ThS Đinh Hoàng Minh
Mục tiêu môn học
• Cung cấp các kiến thức cơ bản về các vấn đề
– Lý luận chung về đầu tư và đầu tư phát triển;
– Các nguồn huy động vốn đầu tư, quan hệ quốc tế trong hoạt động đầu tư và các giải pháp nhằm huy động có hiệu quả các nguồn vốn đầu tư;
– Lập dự án đầu tư;
– Đánh giá kết quả và hiệu quả của hoạt động đầu tư dưới góc độ chủ đầu tư và dưới góc độ cơ quan quản
lý nhà nước
Các dòng vốn quốc tế
Quốc
gia
chủ
đầu tư
Quốc gia tiếp nhận đầu
tư
Hỗ trợ phát triển chính thức Đầu tư trực tiếp Đầu tư gián tiếp
Tín dụng tư nhân quốc tế
Tên Quy mô Thiệt hại Giải pháp
1
Lehman
Tổng tài sản: 639 tỷ đôla Tổng vốn góp cổ phần: $22490 tỷ đôla
Số lượng nhân viên: 26200 người
Là một trong 4 ngân hàng đầu tư lớn nhất của Hoa Kỳ
Nợ ngân hàng: 613 tỷ đôla
Nợ trái phiếu: 155 tỷ đôla
Cổ phiếu mất giá trên 90% vào ngày 15/09/2008
15/09/2008: nộp đơn phá sản theo chương 1 Luật Phá sản Mỹ
Là vụ phá sản lớn nhất trong lịch
sử Hoa Kỳ
2 Merrill Lynch
Tổng tài sản: 1,02 nghìn tỷ đôla
Số lượng nhân viên: 60.000 người Xếp thứ 32 trong danh sách Global 2000 (các công ty lớn nhất thế giới)
Thua lỗ quý IV/2007: 9,83 tỷ đô Thua lỗ ròng quý I/2008: 1,97 tỷ đôla mất giá tài sản (2007): 16,7 tỷ đôla
Bán cho ngân hàng Mỹ (BoA) với giá 50 tỷ đôla
3 AIG
Tổng tài sản: 1,05 nghìn tỷ đôla Tổng vốn góp ổ phần 78,09 tỷ đôla
Số lượng nhân viên: 116.000 người Xếp thứ 6 trong danh sách Global 2000 (các công ty lớn nhất thế giới)
Cổ phiếu mất giá 60% vào ngày 16/09/2008 Thua lỗ 6 tháng đầu năm 2008: 13,2 tỷ đôla
16/09/2008: Cục Dự trữ Liên bang
Mỹ (FED) cấp tín dụng 80 tỷ
4 Countrywide Financial
Tổng tài sản: 211 tỷ đôla
Là tập đoàn chiếm 20% tổng thế chấp của
Mỹ, tương đương 3,5 GDP
Tổ chức tiết kiệm và cho vay lớn thứ 3, đồng nhất trong lịch sử nước Mỹ
Thua lỗ (2007): 2,5 tỷ đôla Mất giá tài sản (2007): 1 tỷ đôla
01/07/2008: Bán cho ngân hàng
Mỹ với giá 4,1 tỷ đôla
5 Bear Stearns
Tổng tài sản: 350,4 tỷ đôla Tổng vốn góp cổ phần: 66,7 tỷ đôla
Số lượng nhân viên: 15.500 người
Là công ty chứng khoans lớn thứ 7 thế giới
Thiệt haiij quý IV/2007: 859 triệu đôla Mất giá tài sản (2007): 1,9 tỷ đôla
30/05/2008: Bán cho JP Morgan Chase với giá 1,1 tỷ đôla
6 IndyMac
Tổng tài sản: 32 tỷ đô
Là tổ chức cho vay và gửi tiết kiệm lớn nhất
ở Los Angeles Đồng thời là tổ chức thế chấp lớn thứ 7 ở Hoa Kỳ
Tiền gửi khách hàng: 19 tỷ đô Chi phí 8,9 tỷ đô cho bảo hiểm tiền gửi Chi phí 541 triệu đô cho các khoản tiền gửi vượt mức bảo hiểm
11/07/2008: Tập đoàn Bảo hiểm Tiền gửi Liên bang Mỹ FDIC tiếp quản
7 Freddie Mac
Tổng tài sản: 794,4 tỷ đôla Tổng vốn góp cổ phần: 26,7 tỷ đôla
Số lượng nhân viên: 5.281 ngườich
Là công ty công lớn thứ 20 trên thế giới
là công ty tài chính lớn thứ 2 về thế chấp tại
Mỹ
Thua lỗ (2007): 4,6 tỷ đôla Thua llox quý II/2008: 821 triệu đôla
07/09/2008: FED kí hợp đồng bỏ
ra 1 tỷ đô hỗ trợ cho Freddie Mac,
cổ phiếu ưu đãi đặc biệt của công
ty này
8 Fannie Mae
Tổng tài sản: 882,5 tỷ đôla Tổng vốn góp cổ phần: 44 tỷ đôla
Là tổ chức hàng đầu trong thị trường thế chấp dưới chuẩn của Mỹ
Thua lỗ (2007): 2 tỷ đôla Thua lỗ quý II/2008: 2,3 tỷ đôla 07/09/2008: cùng với Freddie Mac bị FED tiếp quản
9
New Century Financial Corp
Tổng thu nhập (năm 2006): 417 triệu đôla Giá bán trên thị trường: 1,75 tỷ đôla
Số lượng ngân viên: 7.200 người
Là tập đoàn cho vay dưới chuẩn lớn nhất của
Mỹ
Cổ phiếu mất 90% giá trị (tháng 03/2007) Giá trị thị trường giảm xuống còn 55 triệu đôla
Nộp đơn phá sản theo chương 11 Luật Phá sản Mỹ
10 Ameri Bank Tổng tài sản: 115 triệu đôla Tiền gửi khách hàng: 102 triệu đôla Chi phí 42 triệu đôla cho quỹ bảo hiểm
tiền gửi
19/09/2008: Tập đoàn Bảo hiểm Tiền gửi Liên Bang Mỹ FDIC tiếp quản
11 Washington Mututal Inc
Tổng tài sản: 307 tỷ đôla Washington Mutual là ngân hàng tiết kiệm lớn nhất Mỹ
Thua lỗ 53 tỷ đôla để từ tháng 6 và 17
tỷ đôla trong 2 tuần gần đây
26/09/2008: Chính phủ tiếp quản
và sau đó bán lại cho JP Morgan Chase & Co với giá 1,9 tỷ đôla
12 Wachovia Là ngân hàng lớn thứ 6 ở Mỹ Tổng tài sản: 327,9 tỷ đôla
Giá cổ phiếu của Wachovia đã sụt giảm tới 81,6%, còn 1,84 USD/ cổ phiếu
Thua lỗ 9,7 tỷ đôla trong nửa đầu năm nay
30/09/2008: bị bán lại hco Citi Group với giá 2,16 tỷ đôla
8 Fannie Mae
Tổng tài sản: 882,5 tỷ đôla
Tổng vốn góp cổ phần: 44 tỷ đôla
Là tổ chức hàng đầu trong thị trường thế
chấp dưới chuẩn của Mỹ
Thua lỗ (2007): 2 tỷ đôla Thua lỗ quý II/2008: 2,3 tỷ đôla 07/09/2008: cùng với Freddie Mac bị FED tiếp quản
9
New Century
Financial
Corp
Tổng thu nhập (năm 2006): 417 triệu đôla
Giá bán trên thị trường: 1,75 tỷ đôla
Số lượng ngân viên: 7.200 người
Là tập đoàn cho vay dưới chuẩn lớn nhất
của Mỹ
Cổ phiếu mất 90% giá trị (tháng 03/2007) Giá trị thị trường giảm xuống còn 55 triệu đôla
Nộp đơn phá sản theo chương 11 Luật Phá sản Mỹ
10 Ameri Bank Tổng tài sản: 115 triệu đôla
Tiền gửi khách hàng: 102 triệu đôla Chi phí 42 triệu đôla cho quỹ bảo hiểm tiền gửi
19/09/2008: Tập đoàn Bảo hiểm Tiền gửi Liên Bang Mỹ FDIC tiếp quản
11 Washington
Mututal Inc
Tổng tài sản: 307 tỷ đôla
Washington Mutual là ngân hàng tiết kiệm
lớn nhất Mỹ
Thua lỗ 53 tỷ đôla để từ tháng 6 và 17
tỷ đôla trong 2 tuần gần đây
26/09/2008: Chính phủ tiếp quản
và sau đó bán lại cho JP Morgan Chase & Co với giá 1,9 tỷ đôla
12 Wachovia Là ngân hàng lớn thứ 6 ở Mỹ
Tổng tài sản: 327,9 tỷ đôla
Giá cổ phiếu của Wachovia đã sụt giảm tới 81,6%, còn 1,84 USD/ cổ phiếu
Thua lỗ 9,7 tỷ đôla trong nửa đầu năm nay
30/09/2008: bị bán lại hco Citi Group với giá 2,16 tỷ đôla
Toàn cảnh nợ công Châu Âu
Nguồn: cfoviet.com
ThiNganHang.com
Trang 2Tỷ lệ nợ công so với GDP tại châu Âu
Nguồn: BBC
Thâm hụt ngân sách so với GDP tại
các quốc gia châu Âu
Nguồn: BBC
KẾT CẤU MÔN HỌC
• CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU TỔNG QUAN VỀ MÔN HỌC
• CHƯƠNG 2: NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CHUNG VỀ
ĐẦU TƯ VÀ KINH TẾ ĐẦU TƯ
• CHƯƠNG 3: NGUỒN VỐN ĐẦU TƯ
• CHƯƠNG 4: LẬP VÀ QUẢN LÝ DỰ ÁN ĐẦU TƯ
• CHƯƠNG 5: HIỆU QUẢ ĐẦU TƯ
• CHƯƠNG 6: QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC HOẠT ĐỘNG ĐẦU
TƯ
Đối tượng
• Môn học kinh tế đầu tư chỉ tập trung nghiên cứu các vấn đề kinh tế của đầu
tư phát triển , loại đầu tư quyết định trực
tiếp sự phát triển của nền sản xuất xã hội,
đóng vai trò quan trọng đối với tăng trưởng kinh tế, là điều kiện tiên quyết cho
sự ra đời và phát triển của mọi cơ sở sản xuất, kinh doanh và dịch vụ
• Phân biệt Đầu tư phát triển, Đầu tư tài
chính và Đầu tư thương mại?
Đánh giá kết quả
Thi giữa kỳ + Bài tập nhóm 30%
ThiNganHang.com
Trang 3Tài liệu tham khảo
• Giáo trình:
– (1) Giáo trình Kinh tế đầu tư (chủ biên: PGS, TS Vũ Thị Kim
Oanh và TS Nguyễn Thị Việt Hoa)
– (2) Giáo trình Kinh tế đầu tư, 2007, trường đại học Kinh tế quốc
dân
• Sách và các tài liệu tham khảo khác:
– (3) Luật Đầu tư năm 2005
– (4) Nghị định 108/2006/NDCP năm 2006
– (5) Luật Doanh nghiệp năm 2005 và các văn bản pháp luật khác
có liên quan đến đầu tư
– (6) World Investment Report
– (7) PGS, TS Vũ Chí Lộc chủ biên, Giáo trình Đầu tư quốc tế,
2012
– (8) PGS, TS Nguyễn Bạch Nguyệt, Giáo trình Lập dự án đầu tư,
NXB Thống kê, 2005
– (9) Imad A Moosa 2002 - Foreign Direct Investment, theory,
evidence and practice – Palgrave
– (10) OECD 1999 – OECD benchmark definition of Foreign Direct
Investment third edition – OECD
– (11) Bài tập quản trị dự án đầu tư nước ngoài, TS Trần Minh
Trang, NXB Thống kê
Liên hệ
• Thầy Đinh Hoàng Minh
• Bộ môn Đầu tư và Chuyển giao công nghệ, Khoa Kinh tế và Kinh doanh quốc tế - ĐH Ngoại Thương
• Email : hoangminh007@ftu.edu.vn
• ĐT : 0938 279 792 (Imes, Viber, Zalo, Whatsapp)
• FB: Upa Minh
Chương 2: Những vấn đề lý luận chung về đầu tư và kinh tế đầu tư
• 2.1 K HÁI NIỆM VÀ PHÂN LOẠI ĐẦU TƯ
• 2.2 T Á C ĐỘNG CỦA ĐẦU TƯ ĐỐI VỚI PHÁT TRIỂN KINH TÊ ́
• 2.3 C ÁC HỌC THUYẾT VÊ ̀ Đ Ầ U TƯ
• 2.4 H Ê ̣ SÔ ́ Đ Ầ U TƯ TĂNG TRƯỞNG – H Ê ̣ SÔ ́ ICOR (I NCREMENTAL C APITAL O UTPUT
R ATIO )
2.1 Khái niệm và phân loại
2.1.1 Khái niệm:
• Đầu tư là việc sử dụng vốn vào một
hoạt động nhất định nhằm thu lợi
nhuận và/hoặc lợi ích kinh tế xã hội
– Phân tích định nghĩa:
• Vốn
• Hoạt động nhất định
• Lợi nhuận/lợi ích kinh tế xã hội
• Lợi nhuận là chênh lệch giữa thu nhập mà hoạt động đầu tư đem lại cho chủ đầu tư với chi phí mà chủ đầu tư phải bỏ ra để tiến hành hoạt động đầu tư đó
• Lợi ích kinh tế xã hội là chênh lệch giữa những gì mà xã hội thu được với những gì
mà xã hội mất đi từ hoạt động đầu tư
ThiNganHang.com
Trang 4Chi phí và lợi ích
Chi phí
2 tỷ
Lợi ích
240
300
375
469
586 732.5 2,702.5
Bỏ ra 2 tỷ và thu được 2.7 tỷ, vậy đây là quyết định
đầu tư đúng đắn?
Năm 1970, công ty Ford bị kiện vì nguyên nhân bình nguyên liệu bị nổ Và công ty Ford đã đưa ra số liệu xem có nên đầu tư
1 tấm chắn để bảo vệ bình nguyên liệu hay không?
Chi phí và lợi ích
Chi phí
11$ x 12,500,000
cars = $137tr USD
Lợi ích
180 deaths x 200,000usd
180 injuries x $67,000usd
2000 vehicles x $700usd
$49.5 tr USD
Vậy đây là quyết định đầu tư đúng đắn?
Nguồn: ted.com
2010
2013
• Lợi ích của Samsung khi đầu tư vào VN
• Lợi ích của quốc gia
- Năm 2012, SEV đã xuất khẩu được 12,6 tỷ USD, chiếm 11% tổng kim ngạch xuất khẩu của cả nước;
- 54 nhà đầu tư vệ tinh của Samsung tới Việt Nam xây dựng các nhà máy chuyên sản xuất linh, phụ kiện, với tổng vốn đăng ký khoảng 2 tỷ USD
- Hiện nay, tại SEV, đang có khoảng hơn 36.500 lao động đang làm việc với thu nhập bình quân khoảng 6 triệu đồng/tháng Ngoài ra, còn có hơn 70.000 lao động đang làm việc cho các doanh nghiệp vệ tinh
- Samsung cam kết chi một tỷ lệ doanh thu nhất định (1%) dành cho công tác nghiên cứu và phát triển (R&D)
- năm 2012, SEV đã đóng góp hơn 3.204 tỷ đồng tiền thuế cho ngân sách nhà nước
- Hưởng thuế suất thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) 10%, miễn 4 năm đầu và giảm 50% trong 9 năm tiếp theo
ThiNganHang.com
Trang 5• Kết quả của đầu tư phát triển
- Sự tăng thêm về tài sản vật chất: nhà
xưởng, thiết bị…
- Sự tăng thêm về tài sản trí tuệ: trình độ
văn hóa, chuyên môn, khoa học kỹ thuật…
- Sự tăng thêm về tài sản vô hình: phát
minh sáng chế, thương hiệu…
Những tác động tiêu cực của đầu
tư
• Kinh tế: kinh doanh thua lỗ, trốn thuế, cơ cấu ngành vùng, chuyển giá, gửi giá…
• Xã hội: thị trường lao động, việc làm, phân tầng xã hội, di dân đô thị hóa, lối sống xã hôi…
• Môi trường: chuyển giao công nghệ, ô nhiễm,
2.1.2 Mục tiêu của đầu tư
- Quan điểm của chủ đầu tư
- Quan điểm của Nhà nước
2.1.3 Đặc điểm
– Có sử dụng vốn – Có tính sinh lợi – Có tính mạo hiểm – Diễn ra trong khoảng thời gian dài – Hoạt động đầu tư được thực hiện thông qua chương trình đầu tư, dự án đầu tư
2.1.2 Phân loại đầu tư
• Căn cứ vào mục đích đầu tư
• Căn cứ vào đối tượng đầu tư
• Căn cứ vào kết quả đầu tư
• Căn cứ vào đặc điểm kỹ thuật của quá
trình thực hiện đầu tư
• Căn cứ vào nguồn vốn đầu tư
• Căn cứ vào cách thức quản lý vốn đầu tư
• Theo các nhà kinh tế
Căn cứ vào mục đích đầu tư
• Đầu tư phi lợi nhuận
• Đầu tư kinh doanh
ThiNganHang.com