Bài giảng hệ cơ sở dữ liệu chương 2 1 ts lê thị tú kiên

CHƯƠN II MÔ HÌNH DỮ LIỆU QUAN HỆ (RELATIONAL DATABASE MODEL) Information Systems – FIT – HNUE TS Lê Thị Tú Kiên kienltt@hnue edu vn http //fit hnue edu vn/~kienltt/HeCSDL/ Dept of IS FIT HNUE mailto k[.]

CHƯƠN II MÔ HÌNH DỮ LIỆU QUAN HỆ

(RELATIONAL DATABASE MODEL)

Information Systems – FIT – HNUE

TS Lê Thị Tú Kiên

kienltt@hnue.edu.vn

http://fit.hnue.edu.vn/~kienltt/HeCSDL/

Giới thiệu

 Nhiều hệ quản trị cơ sở dữ liệu dùng mô hình CSDL quan hệ: Oracle, SQL server, …

 Mô hình này dựa trên cơ sở bản ghi

 CSDL là tập hợp các bảng, mỗi bảng là tập các bản ghi

 Khuôn dạng của các bản ghi là cố định (hiếm khi thay đổi)

 Dữ liệu được mô tả ở mức logic, không mô tả ở mức vật lý

Nội dung

1. Các khái niệm cơ bản

2. Khóa của quan hệ

3. Các thao tác cơ bản trên các quan hệ

Dept of IS - FIT - HNUE

1 Các khái niệm cơ bản

 Quan hệ (Relation)

 Thuộc tính (Attribute)

 Bộ (Tuple)

 Miền (Domain)

 Lược đồ quan hệ (Relation scheme)

 Các tính chất đặc trưng của một quan hệ

Quan hệ (relation)

 Mỗi quan hệ là một bảng giá trị gồm các hàng và cột

 Hàng: biểu diễn thông tin của một thực thể hay một mối quan hệ trong thế giới thực

 Cột: thể hiện một thuộc tính của thực thể

 Mỗi CSDL là một tập các quan hệ

Dept of IS - FIT - HNUE

Quan hệ (relation)

 Ví dụ quan hệ

MANV HO_TEN NGAY_SINH GIOI_TINH MADV LUONG CMND

1 Phạm Văn Bình 30/04/1975 Nam P1 1 500 000 1417589987

2 Hoàng Lê Chi 28/03/1961 Nam P2 2 300 000 1417894532

3 Nguyễn Thu Cúc 12/06/1955 Nữ P1 1 700 000 1563298211

4 Lê Trần Dũng 10/09/1978 Nam P4 3 100 000 1518987219

8 Phan Ái Khanh 15/08/1970 Nữ P3 3 100 000 1718897245

10 Thân Như Thơ 21/11/1974 Nam P1 2 500 000 1718987215

nhan_vien

Quan hệ (relation)

 Ví dụ quan hệ

MADV TEN_PHONG MATP

P1 Hành chính quản trị 10 P2 Nghiên cứu và phát triển 2

phong

Dept of IS - FIT - HNUE

Thuộc tính

 Mỗi quan hệ có một số thuộc tính

 Mỗi thuộc tính là tên của một cột

 Mỗi thuộc tính có một Miền chỉ ra tập các giá trị của thuộc tính

Thuộc tính

 Ví dụ, quan hệ phong có 3 thuộc tính: MADV, TEN_PHONG, MATP

Thuộc tính

phong

MADV TEN_PHONG MATP

P1 Hành chính quản trị 10 P2 Nghiên cứu và phát triển 2

P4 Kĩ thuật Dept of IS - FIT - HNUE 4

Bộ (tuple)

 Mỗi dòng trong một quan hệ được gọi là một bộ

 Kích thước cố định, là một danh sách có thứ tự của các giá trị

 Một biến bộ có thể tham chiếu đến bất kì một bộ hợp lệ nào trong quan hệ

Bộ (tuple)

 Ví dụ

 Biến bộ t tham chiếu đến bộ đầu tiên trong quan hệ phong

 t[MADV]=P1, t[TEN_PHONG]=Hành chính quản trị, t[MATP]=10

Bộ

phong

MADV TEN_PHONG MATP

P1 Hành chính quản trị 10 P2 Nghiên cứu và phát triển 2

Dept of IS - FIT - HNUE

Miền

 Miền của một thuộc tính là một tập hợp các giá trị nguyên tố, mỗi giá trị trong miền không thể phân chia trong phạm vi mô hình quan hệ

 Để đặc tả một miền: cần chỉ ra tên miền, kiểu dữ liệu và khuôn dạng dữ liệu

 Miền của một thuộc tính có thể chứa giá trị null

 Giá trị của một số bộ tại một số thuộc tính nào đó có thể chưa biết

 Không có giá trị nào thích hợp cho một thuộc tính của bộ nào đó

Miền

 Ví dụ, trong quan hệ phong

 Miền của MADV kí hiệu D1, là tập các chuỗi có 2 kí tự, bắt đầu bằng chữ P

 Miền của TEN_PHONG kí hiệu là D2, là tập các chuỗi có tối đa 30 kí tự

 Miền của MATP kí hiệu là D3, là tập các số tự nhiên trong khoảng [1,1000]

MADV TEN_PHONG MATP

P1 Hành chính quản trị 10 P2 Nghiên cứu và phát triển 2

phong

Dept of IS - FIT - HNUE

Miền

 Ví dụ,

 Miền giá trị của các thuộc tính DIEN_THOAI, DIA_CHI không phải là tập hợp các giá trị nguyên tố

MAD

V TEN_PHONG MATP

DIEN_THOA

I

DIA_CHI

PHUON

G QUAN P1 Hành chính quản trị 10 0249567100 Vĩnh Tuy Hoàng Mai

P2 Nghiên cứu và phát

triển

2 0247895562 Trung Liệt Đống Đa P3 Giám đốc 8 0247567128 Mai Dịch Cầu Giấy

phong

Bộ và quan hệ

 Một quan hệ trên một tập các thuộc tính là một tập con của tích Descartes của một hay nhiều miền

 Ví dụ,

 D1 là miền của MADV

 D2 là miền của TEN_PHONG

 D3 là miền của MA_TP

 PHONG  D1D2 D3

 Mỗi bộ trong quan hệ PHONG chỉ ra mối quan hệ giữa tập các giá trị

MADV TEN_PHONG MATP

P1 Hành chính quản trị 10 P2 Nghiên cứu và phát triển 2

phong

Dept of IS - FIT - HNUE

Bộ và quan hệ

 Mỗi quan hệ là một tập các bộ

 Mỗi bộ chỉ xuất hiện một lần

 Nếu 2 bộ t1, t2 bằng nhau trên tất cả các thuộc tính thì t1, t2 là cùng một bộ

 Thứ tự của các bộ trong một quan hệ là không quan trọng

Lược đồ quan hệ (relation schemas)

 Quan hệ nào cũng có một lược đồ

 Một lược đồ quan hệ gồm:

 Cách viết

 Cho quan hệ r và lược đồ quan hệ R:

Dept of IS - FIT - HNUE

Lược đồ quan hệ (relation schemas)

 Ví dụ

MADV TEN_PHONG MATP

P1 Hành chính quản trị 10 P2 Nghiên cứu và phát triển 2

phong

Các tính chất đặc trưng của một quan hệ

 Một quan hệ có một tên phân biệt với tên các quan hệ khác

 Mỗi ô trong bảng (quan hệ) chứa một giá trị nguyên tố

 Mỗi thuộc tính trong quan hệ có một tên phân biệt

 Các giá trị của một thuộc tính thuộc cùng một miền

 Thứ tự các thuộc tính là không quan trọng

 Không có 2 bộ giống hệt nhau trong một quan hệ

 Thứ tự của các bộ không quan trọng về mặt lý thuyết

Dept of IS - FIT - HNUE

Nội dung

1. Các khái niệm cơ bản

3. Các thao tác cơ bản trên các quan hệ