Thiết bị dạy học và học liệu: Tài liệu Giáo dục địa phương 6; Phiếu học tập; tranh ảnh về công cụ lao động; Lược đồ dấu tích của nguyên thủy ở Sơn La, bảng thang đo đánh giá… III.. Về ki
Trang 1Ngày soạn: 03/02/2022 Ngày giảng: 6A 08/02/2022
6B 07/02/2022
TIẾT 7- BÀI 4 SƠN LA THỜI NGUYÊN THỦY
(Thời lượng thực hiện: 03 tiết (7-8-9))
I Mục tiêu
II Thiết bị dạy học và học liệu: Tài liệu Giáo dục địa phương 6; Phiếu học tập;
tranh ảnh về công cụ lao động; Lược đồ dấu tích của nguyên thủy ở Sơn La, bảng thang đo đánh giá…
III Tiến trình dạy học
1 Hoạt động 1: Mở đầu (10 phút)
a) Mục tiêu: HS tham gia trò chơi Lịch sử để ôn tập lại những kiến thức về xã hội
nguyên thủy trước khi tìm hiểu về xã hội nguyên thủy ở Sơn La, hứng thú tìm hiểu
về xã hội loài người thời nguyên thủy nói chung và Sơn La nói riêng
b) Tổ chức thực hiện
B1: GV hướng dẫn học sinh tham gia trò chơi “vòng quay may mắn” và giao nhiệm
vụ như sau:
Nội dung: Tham gia trò chơi và trả lời các câu hỏi trong trò chơi.
B2: HS thực hiện nhiệm vụ GV quan sát, điều hành.
Sản phẩm: Học sinh trả lời các câu hỏi trắc nghiệm có 4 đáp án trong trò chơi.
B3: GV tổ chức cho HS tham gia trò chơi, trả lời các câu hỏi.
Câu 1: Những dấu vết của người tối cổ được phát hiện ở đâu?
A Di cốt tìm thấy ở Nam Phi
B Di cốt tìm thấy ở Gia-va (Indonexia)
C Di cốt tìm thấy ở Thái Lan
D Ở Tây Âu
Chọn đáp án: B Di cốt tìm thấy ở Gia-va (Indonexia)
1 Về kiến thức:
- Nêu được những dấu tích của người nguyên thủy trên vùng đất Sơn La
- Trình bày được những nét chính về đời sống vật chất và tinh thần của cư
dân Sơn La thời nguyên thủy
2 Về năng lực: Rèn luyện cho học sinh năng lực sử dụng lược đồ, năng
lực thực hành lịch sử như lập bảng biểu, vẽ sơ đồ tư duy, sưu tập các tài
liệu
3 Về phẩm chất: Có ý thức tìm hiểu và biết trân trọng những nguồn tư
liệu có liên quan đến thời kì nguyên thủy trên vùng đất Sơn La
Trang 2Giải thích: SGK Lịch sử 6 trang 8
Câu 2: Người tối cổ có đặc điểm cơ thể:
A Đôi tay khéo léo hơn
B Đi đứng bằng hai chân
C Trán cao, mặt phẳng
D A, B, C đúng
Chọn đáp án: B Đi đứng bằng hai chân
Giải thích: Trong quá trình tìm kiếm thức ăn, loài vượn cổ đã dần dần biết đi bằng
hai chi sau Đó được gọi là Người tối cổ
Câu 3: Người tinh khôn cách đây bao nhiêu năm?
A 2 vạn năm
B 3, 5 vạn năm
C 4 vạn năm
D 5 vạn năm
Chọn đáp án: C 4 vạn năm
Giải thích: Người tinh khôn có niên đại sớm nhất vào khaongr 4 vạn năm trước
đây, đã được tìm thấy ở hầu khắp các châu lục
Câu 4: Người tinh khôn xuất hiện ở đâu?
A Châu Âu
B Châu Á
C Châu Phi
D A, B, C đúng
Chọn đáp án: D A, B, C đúng
Giải thích: Người tinh khôn có niên đại sớm nhất vào khaongr 4 vạn năm trước
đây, đã được tìm thấy ở hầu khắp các châu lục
Câu 5: Người tinh khôn có đời sống như thế nào?
A Sống theo bầy, hái lượm, săn bắt.
B Sử dụng những mảnh đá có sẳn để làm công cụ, biết ghè đẽo.
C Sống thành thị tộc.
D Tất cả đều đúng
Chọn đáp án: C Sống thành thị tộc.
Giải thích: Người tinh khôn không sống theo bầy mà theo từng nhóm nhỏ, gồm vài
chục gia đình, có họ hàng gần gũi với nhau, gọi là thị tộc
Câu 6: Người tối cổ xuất hiện cách đây bao nhiêu năm?
A 2 triệu năm
B 3 triệu năm
C 4 triệu năm
D 5 triệu năm
Chọn đáp án: C 4 triệu năm
Giải thích: SGK Lịch sử 6 trang 8
Câu 7: Cuộc sống của người tối cổ
A định cư tại một nơi.
B rất bấp bênh
C bấp bênh, “ăn lông ở lỗ”
D du mục đi khắp nơi
Trang 3Chọn đáp án: C bấp bênh, “ăn lông ở lỗ”
Giải thích: Cuộc sống bấp bênh, “ăn lông ở lỗ” của người tối cổ còn kéo dài hàng
triệu năm
Câu 8: Con người phát hiện ra kim loại và biết chế tạo vào thời gian
A thế kỉ IV TCN
B thế kỉ V TCN
C thế kỉ VI TCN
D thế kỉ VII TCN
Chọn đáp án: A thế kỉ IV TCN
Giải thích: SGK Lịch sử 6 trang 9
Câu 9: Đời sống của thị tộc đã cao hơn, đầy đủ hơn so với người tối cổ ở điểm nào?
A Họ đã biết làm nhà chòi để ở
B Chế tạo công cụ
C A, B đúng
D A, B sai
Chọn đáp án: C A, B đúng
Giải thích: Đời sống của thị tộc đã cao hơn, đầy đủ hơn so với người tối cổ ở điểm
họ đã biết làm nhà chòi để ở và đặc biệt hơn là biết chế tạo công cụ lao động
Câu 10: Thị tộc là
A 1 nhóm người không cùng huyết thống gồm vài gia đình
B Nhóm người có khoảng hơn 10 gia đình, gồm 2 - 3 thế hệ già trẻ có chung
dòng máu
C Nhóm người có khoảng hơn 5 gia đình, gồm 2 thế hệ già trẻ co chung dòng
máu
D Là 1 nhóm người sống chung với nhau
Chọn đáp án: B Nhóm người có khoảng hơn 10 gia đình, gồm 2 - 3 thế hệ già trẻ
có chung dòng máu
Giải thích: SGK Lịch sử 6 trang 9
GV kết luận và mở rộng thêm: Các câu hỏi trong trò chơi “Ai nhanh nhất” là kiến
thức chung về quá trình xuất hiện và tiến hóa của con người trong sự tác động của tự nhiên và quá trình lao động Vậy ở Sơn La có trải qua thời kì nguyên thủy không? Những dấu tích nào chứng tỏ sự xuất hiện của người nguyên thủy ở Sơn La? Bài học hôm nay sẽ góp phần làm rõ những nội dung này
2 Hình thành kiến thức mới
* Hoạt động 2: Tìm hiểu những dấu tích của người nguyên thủy ở Sơn La
a) Mục tiêu: HS liệt kê/kể tên được những địa điểm tìm thấy dấu tích của người
nguyên thủy ở Sơn La dựa vào lược đồ và lý giải được những dấu tích đó chứng tỏ điều gì và tham gia trò chơi củng cố kiến thức vừa học
b) Tổ chức thực hiện
B1: GV sử dụng trục thời gian về các giai đoạn phát triển của xã hội nguyên thủy Sau đó, GV chuyển giao nhiệm vụ cho học sinh:
Trang 4Nội dung: HS làm việc cặp đôi:
(1) Nhớ lại kiến thức đã học về xã hội nguyên thủy để trả lời câu hỏi của giáo viên: Xã hội nguyên thủy diễn ra trong khoảng thời gian nào và trải qua mấy giai đoạn.
(2) Quan sát lược đồ “Các di chỉ khảo cổ ở Sơn La” và kể tên các di chỉ về thời nguyên thuỷ ở Sơn La; Việc phát hiện các di chỉ khảo cổ về thời nguyên thuỷ ở Sơn La nói lên điều gì?
(3) Tham gia trò chơi “điền nhanh, điền đúng” để củng cố kiến thức về các dấu tích người nguyên thủy trên vùng đất Sơn La.
B2: HS thực hiện nhiệm vụ GV quan sát, điều hành.
B3: Sản phẩm:
- Xã hội nguyên thủy diễn ra trong khoảng thời gian từ khi con người xuất hiện trên trái đất đến khi xuất hiện xã hội có giai cấp và nhà nước; trải qua thời kì người tối cổ
và công xã thị tộc Thời kì người tối cổ, tổ chức xã hội là bầy người nguyên thủy và công xã thị tộc về tổ chức xã hội là thị tộc, bộ lạc
- Kể tên được các di chỉ khảo cổ ở Sơn La: Di chỉ Bản Phố (Bắc Yên); Hang Pông I, Hang Pông II (Vân Hồ); Co Noong (Mường La); Di chỉ Sập Việt (Bắc Yên); Pá Mang I (Thuận Châu); hang Cong (Vân Hồ); Hang Bản Hẹo (TP Sơn La); Thẩm Hang (Sông Mã); Hang Nà Pát, Hang Dơi trắng (Mai Sơn)… Việc xuất hiện các dấu tích như trên ở Sơn La chứng tỏ Sơn La cũng trải qua thời kì nguyên thủy như các địa Phương khác
Trang 5trong cả nước và sự xuất hiện người nguyên thủy rộng khắp các địa bàn các huyện/thành phố ở Sơn La
- HS tham gia trò chơi “điền nhanh, điền đúng” và sắp xếp được các dấu tích như trên vào các di chỉ đá cũ, đá mới hay hậu kì đá mới, sơ kì kim khí…
B4: GV kết luận như mục Sản phẩm, GV bổ sung thêm: Sự phân bố các dấu tích
của người nguyên thủy ở Sơn La trên địa bàn rộng, chứng tỏ quá trình tiến hoá từ
Vượn người thành người ở Sơn La là liên tục HS lắng nghe và ghi nội dung vào vở.
********************************
Ngày soạn: 7/2/2022 Ngày giảng: 6A 9/2/2022 6B 9/2/2022
TIẾT 8- BÀI 4 SƠN LA THỜI NGUYÊN THỦY
* Hoạt động 2: Tìm hiểu đời sống của người nguyên thủy ở Sơn La
a) Mục tiêu: HS vẽ sơ đồ tư duy và trình bày những nét chính về đời sống vật chất
và tinh thần của cư dân Sơn La thời nguyên thủy
b) Tổ chức thực hiện
Bước 1: GV tổ chức hoạt động nhóm (chia cả lớp thành 4 hoặc 6 nhóm) Sau đó,
GV chuyển giao nhiệm vụ cho học sinh:
Nội dung: HS làm việc nhóm:
(1) Vẽ sơ đồ tư duy với nội dung về đời sống của người nguyên thủy ở Sơn La (theo khung sơ đồ giáo viên gợi ý trên máy chiếu hoặc gợi ý để học sinh vẽ sơ đồ
tư duy theo sự sáng tạo của học sinh vào giấy A0).
(2) Học sinh trình bày sản phẩm và học sinh đánh giá sản phẩm lẫn nhau theo bảng thang đo với các tiêu chí giáo viên đã xây dựng.
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ GV quan sát, điều hành.
Bước 3
- Học sinh vẽ sơ đồ tư duy và đại diện của nhóm lên trình bày sản phẩm của nhóm.
- Gợi ý sản phẩm
Trang 6- Sau các nhóm hoàn thiện sản phẩm, giáo viên mời đại diện các nhóm trình bày sản phẩm của nhóm Trong quá trình học sinh trình bày các sản phẩm, giáo viên cho học sinh quan sát các hình ảnh (nguồn từ bảo tàng tỉnh SL) về công cụ lao động và đồ trang sức của người nguyên thủy ở Sơn La và đưa ra các câu hỏi trao đổi với học
sinh: So sánh sự khác nhau giữa loại hình công cụ thời kì đá cũ và đá mới (khác nhau về hình dáng, kĩ thuật chế tác ) Nhận xét gì về công cụ lao động và kĩ thuật chế tạo công cụ lao động của người nguyên thủy ở Sơn La
Giáo viên phát cho học sinh phiếu đánh giá sản phẩm, các nhóm sẽ đánh giá sản phẩm
Trang 7Bước 4: GV kết luân.
Ngày soạn: 7/2/2022 Ngày giảng: 6A 16/2/2022
6B 9/2/2022 TIẾT 9- BÀI 4 SƠN LA THỜI NGUYÊN THỦY
3 Hoạt động 3 Luyện tập
a) Mục tiêu: HS lập bảng hệ thống kiến thức vào vở theo mẫu (bài tập trong tài
liệu)
b) Tổ chức thực hiện
Bước 1: GV dẫn dắt, phát phiếu học tập và giao nhiệm vụ như sau:
Nội dung: HS điền vào phiếu học tập những nội dung đã học, cụ thể:
Họ và tên học sinh:
Lớp:
Đặc điểm công cụ
Nơi tìm thấy
Phương thức sản
xuất
- Trả lời câu hỏi: Qua bảng thống kê kiến thức em có nhận xét gì về đời sống người nguyên thủy ở Sơn La?
Bước 2: HS xác định nhiệm vụ, tiến hành thực hiện nhiệm vụ GV quan sát, hỗ trợ.
Sản phẩm: Kết quả của HS được trình bày theo phiếu học tập
Bước 3: GV chọn 1-2 HS đứng tại chỗ trình bày kết quả của mình GV ghi tóm tắt
kết quả trả lời của HS lên bảng và yêu cầu các HS còn lại lắng nghe và góp ý, bổ
sung Sau đó, GV nhận xét kết quả làm việc của HS, yêu cầu HS hoàn thiện phiếu
học tập (có thể làm khi về nhà) và chuyển sang nội dung tiếp theo
4 Hoạt động 4 Vận dụng (15 phút)
a) Mục tiêu: HS thể hiện được lòng tự hào đối với đất nước Việt Nam - quê hương
của một dạng Người tối cổ trên thế giới
b) Tổ chức thực hiện
Bước 1: GV giao nhiệm vụ cho HS như sau:
Nội dung: GV yêu cầu HS làm việc cá nhân để thực hiện nhiệm vụ:
(1) Em hãy kể tên và giới thiệu về một hang động được phát hiện và khai quật ở
Trang 8Sơn La có dấu tích của người nguyên thủy.
(2) Viết một đoạn văn ngắn khoảng từ 30 đến 40 từ nói về sự tiến bộ trong đời sống kinh tế của cư dân Sơn La thời nguyên thủy.
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ
Bước 3: GV yêu cầu cả lớp về nhà hoàn thiện cả 2 sản phẩm và nộp lại trước buổi
học tiếp theo và cho học sinh trình bày nhanh sản phẩm, nhận xét và ghi điểm (nếu kết quả tốt)