Bài 4 nước đại thời lí tiết 1 (1)

- Kể lại được ba sự kiện lớn diễn ra dưới thời nhà Lý: việc dời đô từ Hoa Lư ra Thăng Long; sự phát triển của đạo Phật; trận quyết chiến trên phòng tuyến sông Như Nguyệt sông Cầu MỤC TIÊ

LỊCH SỬ – Lớp 4

Bài 4: Nước Đại Việt thời Lý

(Từ năm 1009 đến năm 1226)

Tuổi nhỏ đất Hoa Lư/ Tuổi nhỏ đất Hoa Lư

Phất cờ lau tấp trận tiến công quân thù

Đinh Bộ Lĩnh tuổi nhỏ chí lớn tài cao

Khi trưởng thành rạng ngời tấm gương anh hào Đất nước chia phân mười hai sứ quân Người đã tiến công thống nhất cả núi sông Làng xóm quê hương ơn đức Vạn Thắng

Vương.

Sau bài học, em:

- Biết được sự ra đời của nhà Lý Lý Thái Tổ là ông vua đầu tiên của nhà Lý.

- Kể lại được ba sự kiện lớn diễn ra dưới thời nhà Lý: việc dời đô từ Hoa Lư ra Thăng Long; sự phát triển của đạo Phật; trận quyết chiến trên phòng tuyến sông Như Nguyệt (sông Cầu)

MỤC TIÊU

b Thảo luận câu trả lời:

Lý Công Uẩn lên ngôi vua trong hoàn cảnh nào?

Lý Công Uẩn là người như thế nào?

1 Tìm hiểu sự ra đời của nhà Lý

a Đọc kĩ đoạn hội thoại

1 Năm 1005, nước ta diễn ra sự kiện gì?

2 Vua Lê Đại Hành mất Lê Long Đĩnh lên ngôi Nhà vua tính tình bạo ngược nên long dân rất oán giận Không lâu sau thì Lê Long Đĩnh mất.

3 Trước tình hình đó, triều đình đã làm gì?

4 Triều đình cử một vị quan trong triều là Lý Công Uẩn lên làm vua (vua

Lý Thái Tổ) Nhà Tiền Lê chấm dứt, nhà Lý thành lập năm 1009.

5 Lý Công Uẩn là người như thế nào?

6 Ông là người thông minh, văn võ song toàn, đức độ cảm hóa được long người.

Lý Công Uẩn lên ngôi vua trong hoàn cảnh: vua Lê Đại Hành mất,

Lê Long Đĩnh lên ngôi Nhà vua tính tình bạo ngược nên lòng dân rất oán giận Không lâu sau thì Lê Long Đĩnh mất Lúc bấy giờ, triều đình đã

cử một vị quan trong triều là Lý Công Uẩn lên làm vua.

Lý Công Uẩn (sinh 974 -1028) ông là

vị vua khai sáng ra nhà Lý lúc mới

35 tuổi Thuở nhỏ, ông làm con nuôi

Lý Khánh Văn, sau đó học ở chùa

sư Vạn Hạnh Đến tuổi trưởng thành, ông được làm quan trong triều Lê Ông là người thông minh,

có tài văn võ lại có đức, biết xử sự đúng nên rất được triều thần nhà Lê quý trọng Khi nhà Lê suy, ông được tôn lên làm vua, nối tiếp nhà

Lê xây dựng đất nước

Lý Công Uẩn là người như thế nào:

Lý Công Uẩn là người thông minh, văn võ song toàn, đức độ quả cảm hóa được lòng người.

2 Tìm hiểu vì sao Lý Thái Tổ quyết định dời đô từ Hoa Lư ra Thăng Long

a) Đọc đoạn văn và quan sát hai hình

Mùa xuân năm 1010, một lần từ kinh đô Hoa Lư trở lại thăm quê nhà ở Cổ Pháp (Bắc Ninh), Lý Thải Tổ có ghé thăm qua thành cũ Đại La (nay là Hà Nội) Vua thấy đây là vùng đất ở trung tâm đất nước, đất rộng lại bằng phẳng, dân cư không khổ vì ngập lụt, muôn vật phong phú tốt tươi, Càng nghĩ, vua càng tin rằng muốn cho con cháu đời sau xây dựng được cuộc sống ấm no thì phải dời đô từ miền núi chật hẹp Hoa Lư về vùng đồng bằng rộng lớn màu mỡ này.

Cảnh Hoa Lư ngày nay Vị trí thành Đại La – Thăng Long

Vùng đất Cố Đô Hoa Lư Vùng đất Đại La

Vùng đất Hoa Lư Đại La

Vị trí địa lí

Địa hình địa thế

b) So sánh sự khác nhau về điều kiện tự nhiên giữa Hoa Lư và Đại La để giải thích vì sao

Lý Thái Tổ lại quyết định dời đô từ Hoa Lư ra Đại La?

Cảnh Hoa Lư ngày nay Vị trí thành Đại La – Thăng Long

Không nằm ở trung tâm đất nước Nằm ở trung tâm đất nước.

Rừng núi hiểm trở, chật hẹp.

Đồng bằng rộng lớn, bằng phẳng

Lý Thái Tổ lại quyết định dời đô từ Hoa Lư ra Đại La:

Vì Vua nhận thấy đây là vùng đất ở trung tâm đất nước, đất rộng lại bằng phẳng, dân cư không khổ vì ngập lụt, muôn vật phong phú tốt tươi.

CHIẾU DỜI ĐÔ

… Chỉ vì muốn đóng đô ở trung tâm mưu toan nghiệp lớn, tính kế muôn đời cho con cháu, trên vâng mệnh trời, dưới theo ý dân, nếu thấy thuận tiện thì thay đổi Cho nên vận nước lâu dài, phong tục phồn thịnh… Huống chi, Đại La nằm ở giữa trung tâm trời đất, được cái thế rồng cuộn hổ ngồi…… Địa thế rộng mà bằng, đất đai cao mà thoáng Dân cư khỏi chịu cảnh khốn khổ, ngập lụt, muôn vật rất mực phong phú, tốt tươi Xem khắp đất Việt ta, chỉ nơi này

là thắng địa Thật là chốn hội tụ trọng yếu của bốn phương đất nước Cũng là nơi kinh đô bậc nhất của đế vương muôn đời.

3 Tìm hiểu việc dời đô và ý nghĩa của nó:

-Mùa thu năm 1010, vua Lý Thái Tổ quyết định dời đô từ Hoa Lư ra

thành Đại La

a Cả lớp lắng nghe cô kể chuyện:

Theo truyền thuyết, khi thuyền vua tạm đỗ dưới thành Đại La, có rồng vàng

hiện lên ở chỗ thuyền ngự, vì thế vua đổi tên Đại La thành Thăng Long (có nghĩa là rồng bay lên)

- Năm 1054, vua Lý Thánh Tông đổi tên nước ta thành Đại Việt

Kinh thành Thăng Long dưới thời Lý: Có nhiều lâu đài, cung điện, đền chùa…

Dân cư tụ họp làm ăn ngày một đông, tạo nên

nhiều phố, nhiều phường đông đúc, nhộn

nhịp Mỗi phố có một vẻ đẹp cổ kính và đặc

điểm khác nhau

Đặc điểm tên phố mang đặc trưng như tên

gọi

Nghìn thu gặp hội thái bình

Trải xem phong cảnh khắp thành Thăng Long

Phố ngoài bọc kín thành trong

Cửa Nam, Bắc, giám Tây, Đông rõ ràng.

Ba mươi sáu mặt phố phường:

Hàng Giầy, Hàng Bạc, Hàng Ngang, Hàng

Đào

Người đài các, kẻ thanh tao

Qua hàng Thợ Tiện lại vào Hàng Gai

Chậu hoa trang trí dây lá

b Thảo luận câu trả lời:

- Thời Lý, tên kinh đô nước ta là gì?

- Kinh đô Thăng Long ở thời Lý được xây dựng như thế

nào?

b Thảo luận câu trả lời:

- Thời Lý, tên kinh đô nước ta là gì?

Thời Lý, tên kinh đô nước ta là Thăng Long và tên nước là Đại Việt.

1 Năm 866: Cao Biền xây thành Đại La

2 Năm 1010: Lý Thái Tổ dời đô từ Hoa Lư về Đại La, đặt tên là Thăng Long

3 Năm 1397: Hồ Quý Ly đổi tên là thành Đông Đô.

4 Năm 1407: thành Đông Quan

5 Năm 1428: Lê Lợi đổi tên thành Đông Kinh.

6 Năm 1831: Minh Mạng lập tỉnh Hà Nội.

7 Ngày 1-6-1946: Quốc hội xác định Hà Nội là thủ đô của nước Việt Nam

b Thảo luận câu trả lời:

- Kinh đô Thăng Long ở thời nhà Lý được xây dựng như thế

nào?

Kinh đô Thăng Long ở thời nhà Lý được xây dựng với nhiều lâu đài, cung điện, đền chùa Nhân dân tụ họp làm ăn ngày càng đông, tạo nên nhiều phố phường nhộn nhịp và đông vui.

Đền Trấn Vũ (Thăng Long Bắc Trấn )

Đền Kim Liên ( Thăng Long Nam Trấn )

Đền Bạch Mã (Thăng Long Đông Trấn )

Đền Voi Phục (Thăng Long Tây Trấn )

Chùa Một Cột

Văn Miếu Quốc Tử Giám – Trường đại học đầu tiên ở Việt Nam được xây dựng từ thời vua Lý Thánh Tông ( 1070 )

Những hình ảnh sau đây nói về tôn giáo (đạo) nào ở nước ta?

Đạo Phật có nguồn gốc từ Ấn Độ, đạo Phật

du nhập vào nước ta từ thời phong kiến

phương Bắc đô hộ

- Đạo Phật dạy người ta những điều gì?

4 Tìm hiểu vì sao dân ta tiếp thu đạo Phật:

a) 1 HS đọc đoạn văn trang 40:

- Đạo Phật dạy người ta phải thương yêu đồng loại, phải biết nhường nhịn nhau, giúp đỡ người gặp khó khăn, không được đối xử tàn ác với loài vật… Tại sao dân ta nhiều người theo đạo

Phật?

- Nhân dân ta nhiều người theo Đạo phật vì: những điều Đạo Phật dạy phù hợp với lối sống và cách nghĩ của người Việt Và đến thời Lý,Đạo Phật trở nên rất thịnh đạt.

HOẠT ĐỘNG KẾT

THÚC

Về nhà tìm hiểu về đạo Phật dưới thời Lý và tìm hiểu nhân vật Lý Thường Kiệt