Tác phẩm - Hoàn cảnh ra đời: Tháng 2/1941, Nguyễn Ái Quốc sống và làm việc trong hang Pác Bó, trực tiếp lãnh đạo cách mạng Việt Nam... Bài giảng: TỨC CẢNH PÁC BÓ Hồ Chí Minh Sáng ra bờ
Trang 1Văn bản: TỨC CẢNH PÁC BÓ
(Hồ Chí Minh)
Người dạy: ThS Nguyễn Đức Tâm An Trường THCS Ngô Sĩ Liên – Hoàn Kiếm Email: tamantamao@gmail.com
Người dạy: ThS Nguyễn Đức Tâm An
Trường THCS Ngô Sĩ Liên – Hoàn Kiếm Email: tamantamao@gmail.com
TỨC CẢNH PÁC – BÓ
Hồ Chí Minh
Trang 2-Bài giảng: TỨC CẢNH PÁC BÓ (Hồ Chí Minh)
I Đọc – tìm hiểu chung
1 Tác giả Hồ Chí Minh (1890 – 1969)
- Người chiến sĩ cách mạng, vị anh hùng
dân tộc
- Vị lãnh tụ vĩ đại của nhân dân Việt Nam
- Là nhà văn, nhà thơ lớn của dân tộc
Tiết 86:
Trang 3I Đọc – tìm hiểu chung
1 Tác giả Hồ Chí Minh(1890– 1969)
2 Tác phẩm
- Hoàn cảnh ra đời:
Tháng 2/1941, Nguyễn Ái Quốc sống và
làm việc trong hang Pác Bó, trực tiếp
lãnh đạo cách mạng Việt Nam
Trang 4Bài giảng: TỨC CẢNH PÁC BÓ (Hồ Chí Minh)
Tiết 86:
Trang 6Bài giảng: TỨC CẢNH PÁC BÓ (Hồ Chí Minh)«Những khi trời mưa to, rắn rết chui cả vào chỗ nằm
Có buổi sáng Bác thức dậy thấy một con rắn rất lớn nằm khoanh tròn ngay cạnh Người [ ]
Bác sốt rét luôn Thức ăn cũng rất thiếu [ ] Có thời gian, cơ quan chuyển vào vùng núi đá trên khu đồng bào Mán trắng, gạo cũng không có, Bác cũng như các anh khác phải ăn toàn cháo bẹ hàng tháng Ở bất cứ hoàn cảnh sinh hoạt nào, tôi cũng thấy Bác thích nghi một cách rất tự nhiên Chẳng hiểu Bác được rèn luyện
từ bao giờ, như thế nào, mà mọi biến cố đều không mảy may lay chuyển được».
(Võ Nguyên Giáp – «Từ Pác Bó đến Tân Trào»)
Trang 8Bài giảng: TỨC CẢNH PÁC BÓ (Hồ Chí Minh)
Sáng ra bờ suối, tối vào hang,
Cháo bẹ rau măng vẫn sẵn sàng.
Bàn đá chông chênh dịch sử Đảng, Cuộc đời cách mạng thật là sang.
TỨC CẢNH PÁC BÓ
Tiết 86:
Trang 10Bài giảng: TỨC CẢNH PÁC BÓ (Hồ Chí Minh)
+ Chia theo kết cấu Khai–Thừa–Chuyển–Hợp: 4 phần
+ Chia theo nội dung: 2 phần (3 câu đầu – 1 câu cuối)Tiết 86:
Trang 11II Đọc – hiểu văn bản
1 Cảnh sinh hoạt và làm việc của Bác tại Pác Bó
a Không gian nơi ở
- Ngắt nhịp 4/3
- Kết cấu sóng đôi, phép đối: sáng-tối, ra-vào, suối- hang
Þ Cảm giác về sự nhịp nhàng, quen thuộc
Þ Phong thái ung dung, hòa điệu với nhịp sống núi rừng
“Sáng ra bờ suối, tối vào hang”
Trang 12Bài giảng: TỨC CẢNH PÁC BÓ (Hồ Chí Minh)
II Đọc – hiểu văn bản
1 Cảnh sinh hoạt và làm việc của Bác tại Pác Bó
a Không gian nơi ở
Þ Cảm giác yên tâm, thích thú, hài lòng về đời sống vật chất
“Cháo bẹ rau măng vẫn sẵn sàng.”
Tiết 86:
Trang 13II Đọc – hiểu văn bản
1 Cảnh sinh hoạt và làm việc của Bác tại Pác Bó
a Không gian nơi ở
b Bữa ăn
c Nơi làm việc
- Ngắt nhịp 4/3
- Từ láy miêu tả duy nhất trong bài: “chông chênh”
Þ Công việc quan trọng >< nơi làm việc không thuận lợi
- 3 chữ “dịch sử Đảng” toàn thanh trắc
Þ Khắc họa chân thực, sinh động hình ảnh trung tâm – người chiến sĩ cách mạng
“Bàn đá chông chênh dịch sử Đảng,”
Trang 14Bài giảng: TỨC CẢNH PÁC BÓ (Hồ Chí Minh)
"Bác Hồ làm việc bên suối Lênin" (Tranh: Trịnh Phòng)Tiết 86:
Trang 15Câu 1 Chỗ ở: suối, hang Thích nghi, hòa điệu với cảnh vật
Câu 2 Bữa ăn: đạm bạc, kham khổ Vui vẻ, thoải mái
Câu 3 Điều kiện làm việc: không thuận lợi Ung dung, say mê làm việc
Cuộc sống thực tại rất gian khổ, khó khăn.
Thái độ vui đùa, thích thú đối với cuộc sống.
>
<
Cách nói đối lập, đùa vui, hóm hỉnh
Bác yêu thiên nhiên, say mê công việc cách mạng.
Trang 16Bài giảng: TỨC CẢNH PÁC BÓ (Hồ Chí Minh)
II Đọc – hiểu văn bản
1 Cảnh sinh hoạt và làm việc của Bác
2 Cảm nghĩ của Bác về cuộc đời cách mạng
- Kết luận tự nhiên mà bất ngờ
- Từ “sang”: nhãn tự kết tinh tinh thần của bài
=> Tư thế tự tại, niềm lạc quan của người chiến sĩ cách mạng luôn “nắm chắc trong tay cả cuộc đời” (Hoàng Trung Thông)
“Cuộc đời cách mạng thật là sang.”
Tiết 86:
Trang 18Bài giảng: TỨC CẢNH PÁC BÓ (Hồ Chí Minh)
IV Luyện tập – Vận dụng
BT 1: Câu hỏi 3* – SGK tr.29
“Thú lâm tuyền” ở Nguyễn Trãi và ở Bác Hồ có gì
giống và khác nhau?
Trang 19Thú lâm tuyền
Giống: Niềm vui thú sống hòa với thiên nhiên, phong
thái ung dung, sự coi thường gian khổ
Trang 20Bài giảng: TỨC CẢNH PÁC BÓ (Hồ Chí Minh)
Trang 21Câu hỏi
• Từ nào trong bài thơ : “Tức cảnh Pác Bó” có thể coi
là “nhãn tự” của bài? Em hãy đọc lại chính xác câu thơ ấy?
• Trả lời: Từ “ sang” được coi là “nhãn tự” của bài thơ, đặt ở câu thơ cuối bài: “ Cuộc đời cách mạng thật là sang.”
Trang 22Bài giảng: TỨC CẢNH PÁC BÓ (Hồ Chí Minh)
Câu hỏi
• Em hãy đọc diễn cảm bài thơ “ Cảnh rừng Việt Bắc” của Hồ Chí Minh” ( 1947) và cho biết bài thơ được viết theo thể thơ nào?
Cảnh rừng Việt Bắc thật là hay,
Vượn hót chim kêu suốt cả ngày,
Khách đến thì mời ngô nếp nướng,
Săn về thường chén thịt rừng quay,
Non xanh, nước biếc tha hồ dạo,
Rượu ngọt, chè tươi mặc sức say
Kháng chiến thành công ta trở lại,
Trăng xưa, hạc cũ với xuân này
• Trả lời: Thể thơ: Thất ngôn bát cú đường luật
Tiết 86:
Trang 24Bài giảng: TỨC CẢNH PÁC BÓ (Hồ Chí Minh)
Câu hỏi
• Em hãy đọc thuộc 3 câu đầu trong bài thơ : “Tức cảnh Pác Bó” của Hồ Chí Minh và cho biết nội dung chính của 3 câu thơ?
• Trả lời:
Sáng ra bờ suối, tối vào hang,
Cháo bẹ rau măng vẫn sẵn sàng.
Bàn đá chông chênh dịch sử Đảng,
Nội dung chính của những câu thơ trên nói về cảnh sinh hoạt và làm việc của Bác tại Pác Bó.
Trang 25HƯỚNG DẪN HỌC Ở NHÀ
1 Viết đoạn văn diễn dịch khoảng 12 câu, phân tích niềm vui thích
đặc biệt của Bác Hồ trong cuộc sống giữa núi rừng, hòa mình
với thiên nhiên, thể hiện qua hai bài thơ Tức cảnh Pác Bó và
Cảnh rừng Việt Bắc.
2 Soạn bài: Câu cầu khiến.
Trang 26Bài giảng: TỨC CẢNH PÁC BÓ (Hồ Chí Minh)
Tạm biệt và hẹn gặp lại!
Tiết 86: