Tức cảnh pác bó

+ Phần hai : Câu thơ cuối : cảm nghĩ của Bác về cuộc đời cách mạng.. - Nghệ thuật đối: Làm nổi bật công việc và nếp sống của Bác nhịp nhàng, hòa hợp với thiên nhiên.. -> Câu thơ với giọ

Kiểm tra kiến thức cũ

? Đọc thuộc bài thơ “Khi con tu hú” của Tố Hữu? Nêu

ý nghĩa bài thơ?

•Bài thơ thể hiện lòng yêu đời, yêu lí tưởng của người chiến sĩ cộng sản trẻ tuổi trong cảnh tù đày

Văn bản

Hồ Chí Minh

QUAN SÁT HÌNH ẢNH

I Tìm hiểu chung

1 Tác giả- tác phẩm

Bµi 21- TiÕt 85- Tøc c¶nh

- Hồ Chí Minh (1890-1969) - Vị lãnh tụ thiên tài

của dân tộc, nhà Cách mạng lỗi lạc, danh nhân

văn hóa thế giới.

- Người còn là nhà văn, nhà thơ lớn của dân tộc.

- Bài thơ được sáng tác vào tháng 2 -1941 khi

Bác sống và làm việc gian khổ ở Pác Bó (Cao

Bằng).

2 Chú thích- SGK? Nêu hoàn cảnh ra đời tác phẩm? Hồ Chí Minh (1890-1969)

I Tìm hiểu chung

3 Thể thơ: Thất ngôn tứ tuyệt

Sáng ra bờ suối, tối vào hang, Cháo bẹ rau măng vẫn sẵn sàng.

Bàn đá chông chênh dịch sử Đảng, Cuộc đời cách mạng thật là sang

+ Phần 1 : Ba câu thơ đầu: Hoàn

cảnh sống và làm việc của Bác ở

Pác Bó

+ Phần hai : Câu thơ cuối : cảm

nghĩ của Bác về cuộc đời cách

mạng

4 Bố cục: 2 phần

Bµi 21- TiÕt 85- Tøc c¶nh

* PTBĐ: Miêu tả và biểu cảm.

Cửa hang Pác Bó

1 Đọc

2 Tìm hiểu văn bản

Sáng ra bờ suối, tối vào hang, Cháo bẹ rau măng vẫn sẵn sàng.

Bàn đá chông chênh dịch sử Đảng,

a/Cuộc sống của Bác nơi núi rừng

Pác Bó.

I Tìm hiểu chung

Bµi 21- TiÕt 85- Tøc c¶nh

? Câu thơ mở đầu nói điều gì? Nơi ở

và làm việc của Bác có gì đặc biệt?

? Tại sao Bác lại chọn “hang, suối” để ở? Em biết gì về nơi này?

- Để đảm bảo bí mật, đây là nơi có núi non, hang đá, suối nước trong (núi Các Mác, suối Lê Nin)

? Nhận xét NT ở câu thơ đầu? Tác dụng?

2 Tìm hiểu văn bản

Sáng ra bờ suối, tối vào hang,

+ Đối về thời gian: Sáng >< Tối

+ Đối về hoạt động : Ra ><  Vào

+ Đối về không gian: Suối >< Hang

- Câu thơ thứ nhất diễn tả sự nhịp nhàng, nề nếp, đều đặn trong lối sống sinh hoạt của Bác trong thời gian ở Pác Bó.

Sử dụng phép đối :

Theo em phép đối này

có tác dụng gì? Em hiểu gì về cuộc sống của Bác khi ở Pác Bó?

- Nghệ thuật đối: Làm nổi bật công

việc và nếp sống của Bác nhịp

nhàng, hòa hợp với thiên nhiên

a Cảnh sinh hoạt và làm việc của

Bác ở Pác Bó.

Bµi 21- TiÕt 85- Tøc c¶nh

a Cảnh sinh hoạt và làm việc

+ Cách hiểu  thứ nhất : Lương thực, thực phẩm ở đây thật đầy

đủ, “cháo bẹ, rau măng” luôn có sẵn

+ Cách hiểu thứ hai : Dù phải ăn cháo bẹ, rau măng rất cực khổ nhưng tinh thần vẫn sẵn sàng

2 Tìm hiểu văn bản

- Bữa ăn đơn sơ, giản dị, lương thực thực

phẩm đạm bạc sẵn có.

- Sẵn sàng: Từ láy mang giọng đùa vui

thể hiện sự lạc quan, đồng thời thể hiện sự

sẵn có, đầy đủ.

Bµi 21- TiÕt 85- Tøc c¶nh

Cháo bẹ rau măng vẫn sẵn sàng.

- Bữa ăn đơn sơ, giản dị, lương thực

thực phẩm đạm bạc sẵn có

- Sẵn sàng: Từ láy mang giọng đùa

vui thể hiện sự lạc quan, đồng thời

thể hiện sự sẵn có, đầy đủ

Bµi 21- TiÕt 85- Tøc c¶nh

? Câu thơ thứ 2 nói về những món ăn hàng ngày Theo em “cháo bẹ, rau măng” là những món ăn như thế nào?

? Em có bất ngờ vì những bữa ăn đạm bạc kéo dài này không? Vì sao?

(Không - vì: Bác vốn giản dị.

Sự nghiệp cách mạng còn gian truân, Bác chấp nhận mọi gian khổ để hoạt động cách mạng cứu nước).

? Vế thứ 2, Bác viết “vẫn sẵn sàng”- em hiểu cụm từ này như thế nào?

? Câu thơ giúp em hiểu thêm gì

về Bác?

-> Câu thơ với giọng đùa vui, thoải

mái về những sinh hoạt đời thường

của Bác => Niềm lạc quan cách

mạng vượt lên những khó khăn,

gian khổ về vật chất

a Cảnh sinh hoạt và làm việc của Bác

ở Pác Bó.

Bàn đá chông chênh dịch sử Đảng,

Từ láy

Gợi sự không vững chắc của bàn đá.

Điều kiện làm việc hết sức khó khăn, thiếu thốn.

- Chông chêng: Từ láy→không thăng

bằng→ Hoàn cảnh làm việc khó khăn vất

vả.

Bµi 21- TiÕt 85- Tøc c¶nh

a Cảnh sinh hoạt và làm việc của Bác ở Pác Bó.

Bàn đá chông chênh dịch sử Đảng,

Từ láy

Gợi sự không vững chắc của bàn đá.

Điều kiện làm việc hết sức khó khăn, thiếu thốn.

- Chông chêng: Từ láy→không

thăng bằng→ Hoàn cảnh làm việc

khó khăn vất vả

Bµi 21- TiÕt 85- Tøc c¶nh

? Câu thơ thứ 3 nói về điều gì? Thế

nào là “chông chênh”?

? “Bàn đá chông chênh” gợi hình

ảnh gì?

Bàn đá chông chênh dịch sử Đảng,

Công việc

có ý nghĩa lớn lao.

Điều kiện làm việc hết sức khó khăn, thiếu thốn.

T T T

><

- Hình tượng Bác Hồ được khắc hoạ vừa chân thực vừa sinh động Bác vượt qua khó khăn, gian khổ với tầm vóc lớn lao, uy nghi, lồng lộng như một bức tượng đài

vị lãnh tụ cách mạng.

Qua việc khám phá những nét đặc sắc về nghệ thuật ở câu thơ thứ ba, chúng ta thấy trung tâm của bức tranh Pác Bó được khắc họa

như thế nào?

a Cảnh sinh hoạt và làm việc của Bác ở Pác Bó.

Âm điệu và hình ảnh tương phản,

cách ngắt nhịp đều đặn, cách hiệp

vần vang xa, sử dụng nhiều vần trắc

khỏe khoắn, gân guốc, vững

vàng Bác được sống giữa thiên

nhiên, núi rừng Gian khổ vẫn thư

thái, vui tươi, yêu đời, hăng say làm

cách mạng

- Cuộc sống của Bác Hồ

ở Pác Bó hiện lên như thế nào qua ba câu thơ đầu?

Qua đó, em cảm nhận gì

về hình ảnh Bác ?

Bµi 21- TiÕt 85- Tøc c¶nh

Cuộc đời cách mạng thật là sang sang

Bác làm cách mạng vì mục đích gì?

- Vì sao Bác cảm thấy “cuộc đời cách mạng thật là

sang” ?

b Tâm trạng của Bác

Bµi 21- TiÕt 85- Tøc c¶nh

- Sang: thấy mình hữu ích cho CM,

cả trong gian khổ, thiếu thốn

- Sang: Vì thấy mình có 1 tâm hồn

ung dung, thư thái hoà hợp với thiên

nhiên, đất nước

- Sang: Sang trọng, giàu có, về mặt tinh

thần của những con người CM lấy lí

tưởng cứu nước làm lẽ sống, không hề

bị khó khăn, gian khổ, thiếu thốn khuất

phục

III/ TỔNG KẾT

1, Nghệ thuật: Những ý nào là đúng với nghệ

thuật độc đáo của bài thơ?

A, Thể thơ Thất ngôn tứ tuyệt đường luật, ngắn gọn, hàm xúc.

B, Lời thơ bình dị pha giọng vui đùa hóm hỉnh

C, Nghệ thuật đối, tứ thơ độc đáo, bất ngờ và sâu sắc

D, Phong thái ung dung, niềm tin vững chắc về sự thắng lợi của cách mạng

E, Ý A,B,C

Thể thơ thất ngôn tứ tuyệt

đường luật, ngắn gọn, hàm

súc Lời thơ bình dị pha

giọng vui đùa hóm hỉnh

Nghệ thuật đối, tứ thơ độc

đáo, bất ngờ và sâu sắc.

2, Nội dung:

Phong thái ung dung, niềm vui,

lạc quan cách mạng của Bác

trong cuộc sống gian khổ ở Pác

Bó.

Bµi 21- TiÕt 85- Tøc c¶nh

Thú lâm tuyền của Bác có gì khác với thú lâm tuyền của Nguyễn Trãi?

Thú lâm tuyền đối với Bác là sống hoà hợp với thiên nhiên nhưng vẫn nguyên vẹn cốt cách chiến sĩ ⇒ biểu hiện của cuộc đời cách mạng

Thú lâm tuyền

là niềm vui của người ẩn sĩ “ Lánh đục về trong” sự ⇒ thanh cao nhưng lánh đời có phần tiêu cực.

*Giống nhau: Có cùng chung một tình

cảm gắn bó chan hòa với tạo vật: rất

yêu thích thiên nhiên và đặc biệt thích

thú khi được sống giữa thiên nhiên, hòa

mình với suối rừng, gió trăng, non xanh

* Tâm hồn hòa hợp với thiên

nhiên, tinh thần CM kiên trì, lạc

quan

- Thú lâm tuyền của Nguyễn Trãi là

niềm vui của người ẩn sĩ “ Lánh đục

về trong” sự thanh cao nhưng ⇒

lánh đời có phần tiêu cực

- Thú lâm tuyền đối với Bác là sống

hoà hợp với lâm tuyền nhưng vẫn

nguyên vẹn cốt cách chiến sĩ ⇒

biểu hiện của cuộc đời cách mạng

IV LUYỆN TẬP – VẬN DỤNG

1 Củng cố.

- Đọc diễn cảm bài thơ

- Tìm những bài thơ tứ tuyệt của Bác

2 H ướng dẫn về nhà.

- Nắm kiến thức bài.

- Học thuộc lòng bài thơ

- Soạn bài “Ngắm trăng”

+ Tìm hiểu thể thơ

+ Tìm hiểu tình yêu thiên nhiên và phong thái ung dung của Bác Hồ trong bài thơ