Ban đầu, người ta muốn khám phá bí quyết lai tạo cá hồng két red parrot của người Đài Loan nên mới đem một số loài cichlid thuần chủng của châu Mỹ lai tạo với nhau với thành phần chủ yếu
Trang 1Tìm hiểu về cá La Hán
Trang 2Cá La Hán xuất hiện lần đầu ở thị trường cá cảnh Malaysia vào khoảng giữa của thập kỷ 1990-2000 Ban đầu, người ta muốn khám phá bí quyết lai tạo cá hồng két (red parrot) của người Đài Loan nên mới đem một số loài cichlid
thuần chủng của châu Mỹ lai tạo với nhau với thành phần chủ yếu bao gồm Midas (Amphilophus citrinellus)
- Cá La Hán xuất hiện lần đầu ở thị trường cá cảnh Malaysia vào khoảng giữa của thập kỷ 1990 – 2000 Ban đầu, người ta muốn khám phá bí quyết lai tạo
cá hồng két (red parrot) của người Đài Loan nên mới đem một số loài cichlid thuần chủng của châu Mỹ lai tạo với nhau với thành phần chủ yếu bao gồm Midas (Amphilophus citrinellus), Trimac hay Three-spot (Amphilophus
trimaculatus), Red-terror (Cichlasoma festae), Red-head (Vieja synspilus) và
Trang 3cả cá hồng két nữa, tuy thực tế chỉ có nhà lai tạo mới biết đích xác những thành phần lai tạo còn không thì chỉ là phỏng đoán mà thôi Kết quả ra sao chắc mọi người đã rõ, người ta không thể lai tạo được cá hồng két như dự tính lúc ban đầu, mà lại cho ra đời… cá La Hán Loại cá lai này mang một số đặc điểm của các loài thuần chủng kể trên nhưng nổi bật nhất là cái đầu to và hàng chấm đen trên thân mình; và rồi chúng đã nhanh chóng tạo ra một trào lưu nuôi cá lan rộng trên toàn thế giới
- Về tên gọi, do các nhà lai tạo đã tập trung vào việc tạo ra các cá thể có đầu
to gù như đầu của các vị La Hán nên người ta mới lấy tên các vị này mà đặt tên cho cá Còn các tên Hoa La Hán hay flowerhorn có lẽ ám chỉ đến hàng chấm đen chạy dọc theo mình cá, mà nếu nhìn từ xa thì chúng giống như một nhánh hoa trong các bức tranh thủy mặc
- Về hình dáng, cá La Hán thời kỳ đầu có hình dáng tương tự với loài Trimac (bụng đỏ, mắt đỏ, có chấm trên đầu và thân, miệng móm) nhưng loài này lại
có dạng đầu đặc trưng là đầu “xương” cho nên tôi tin là những cá thể La Hán đầu “hơi” được di truyền từ loài Midas Midas được giới chơi cichlid Âu Mỹ nuôi làm cảnh mấy chục năm nay rồi và họ đã tuyển chọn được rất nhiều cá thể có đầu to đến mức không thể tin nổi, do đó không có lý do gì mà người ta lại không lấy chúng làm “chất liệu” cho việc lai tạo nên cá La Hán
Trang 4- C
tạo
đư
như
trư
cùn
Ch
hay
thâ
chị
có
mà
Ch
(H
tươ
từn
nhi
Có lẽ, ở vào
o cá La Hán
ợc chấp nh
ư Hồng Ké
ường phát t
ng với thời
hâu, Kim H
y không hề
ân cá chớ k
ịu không th
hàng trăm
à cũng chín
hỉ có thể nó
erichthys c
ơng tự như
ng là chuẩn
iều về đầu
o một thời
n với các c hận như Ho
ét nhưng k
triển và có
i gian, nhiề Hoa, Khỉ đỏ
ề có chấm
không giới
hể đoán đư
m loài cichli
nh vì nó mà
ói rằng, mộ
carpintis) v
ư các loài ở
n mực để p
hay có thê
điểm nào đ chấm đen đ oàng Kim, không được thêm nhiề
ều dạng cá
ỏ, Kamfa…
đen nào V hạn ở vùn ược cá La H
id ở Trung
à người ta
ột số Kamf
và một số c
ở chi Vieja phân loại cá
êm châu th
đó lúc ban đặc trưng k hay là dạn
c thị trường
u nhà lai tạ
á La Hán m
… mà một s Vảy trân ch
ng xung qu Hán có qua
g Mỹ có ch yêu thích
fa có châu
cá thể sau n
và Parathe
á La Hán t
hì càng tốt m
n đầu, một s
kể trên dù c
ng La Hán
g ưa chuộn
ạo tham gi mới nối tiếp
số trong ch hâu cũng có anh chấm
an hệ với lo hâu, nó là đ cichlid và tương tự n này có màu eraps mà th thì ngày na
mà hầu nh
số nhà lai t cũng có và
có thân cự
ng lắm Sau
ia vào lãnh
p nhau ra đ húng có rất
ó thể xuất đen Đến đ oài thuần c đặc điểm rấ nuôi chúng như loài Te
u sắc và hì hôi Nếu ch
ay, người ta
hư bỏ qua t
tạo cố tình
ài ngoại lệ
ực ngắn giố
u này, khi t
h vực này th đời như Trâ
t ít chấm đ hiện trên t đây thì đàn chủng nào
ất phổ biến
g làm cảnh exas
ình dáng hấm đen đã
a chỉ nói iêu chí về
h lai
ống thị
hì
ân đen oàn
nh
vì
n,
h
ã
Trang 5chấm đen; hay nói theo cách khác, trong thời điểm hiện nay, không tồn tại một chuẩn mực cụ thể nào cho cá La Hán cả
- Mặt khác, theo lời một nhà lai tạo thì người ta lai cá La Hán với bất kỳ cá thể thuần chủng nào có các đặc điểm di truyền mong muốn, do đó mà việc xác lập các dòng cá La Hán là điều hầu như chỉ có tính tương đối, tức là chỉ xét trên các đặc điểm bề ngoài; thậm chí có nhiều cá thể tuy trông tương tự nhưng lại chẳng có quan hệ gì về mặt huyết thống Bởi vậy mà việc xác định
và phân loại các dòng cá La Hán là việc làm hoàn toàn vô vọng và vô nghĩa
Tự cái tên cá La Hán đã đủ để nói lên tất cả về các cá thể lai hỗn loạn này rồi
- Phong trào nuôi cá La Hán lên đến đỉnh điểm vào năm 2003 khi một con cá
La Hán có thể bán ra thị trường Singapore với giá nhiều ngàn đô la kéo theo rất nhiều người đầu tư vào thị trường siêu lợi nhuận này Kết quả là “cung” có quá nhiều so với “cầu” của thị trường làm cho nhiều nhà đầu tư bị phá sản và
“sản phẩm” bị tống ra hệ thống kênh rạch ở Malaysia gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến môi trường sinh thái ở đó
- Dù đây là một bước lùi nhưng nó không có nghĩa là phong trào sẽ đi xuống
mà chỉ là lời cảnh báo trước những cuồng nhiệt thái quá vượt lên trên giá trị thực sự của con cá La Hán Thực tế, phong trào vẫn đang phát triển một cách mạnh mẽ về cả về bề rộng lẫn bề sâu; bằng chứng là cái tên “cá La Hán” đã trở nên quen thuộc trên cửa miệng của nhiều người và có rất nhiều gia đình đặt hồ nuôi cá La Hán ở những nơi trang trọng như phòng khách Có rất nhiều
“giống” La Hán mới xuất hiện ngoài thị trường còn trên các diễn đàn cá cảnh thì cá La Hán là chủ đề được bàn luận sôi nổi nhất Xét trên khía cạnh cá cảnh thì chưa từng có loài cá nào lại có sức hấp dẫn mạnh mẽ đến như vậy
- Ngày nay, cá La Hán hiện diện ở khắp nơi trong vùng Đông Nam Á, trong
đó có Việt Nam và châu Á như Trung Quốc và Nhật Bản Cá La Hán cũng
Trang 6xuất hiện ở cả châu Âu và châu Mỹ, nhất là trong các cộng đồng người châu
Á sống ở đó Mặc dù những con cá đẹp được tuyển chọn kỹ vẫn có giá rất đắt nhưng với một vài trăm ngàn bạn cũng có thể sở hữu được một chú cá cũng khá đẹp rồi Ngoài ra, người ta nuôi cá này không chỉ vì vẻ đẹp hay hình dáng ngộ nghĩnh của chúng mà còn để cầu tài