PHÒNG GD & ĐT HUYỆN HOÀI ĐỨC TRƯỜNG THCS CÁT QUẾ B NĂM HỌC 2022 – 2023 ĐỀ THI THỬ LẦN 2 Môn thi Ngữ văn Thời gian làm bài 90 phút PHẦN I (6 0 điểm) Cho đoạn thơ sau “Mặt trời xuống biền như hòn lửa Só[.]
Trang 1PHÒNG GD & ĐT HUYỆN HOÀI ĐỨC
TRƯỜNG THCS CÁT QUẾ B
NĂM HỌC 2022 – 2023
ĐỀ THI THỬ LẦN 2 Môn thi: Ngữ văn
Thời gian làm bài: 90 phút
PHẦN I (6.0 điểm)
Cho đoạn thơ sau:
“Mặt trời xuống biền như hòn lửa Sóng đã cài then đêm sập cửa Đoàn thuyền đánh cá lại ra khơi Câu hát căng buồm cùng gió khơi.”
Câu 1 Những câu thơ trên trong bài thơ nào? Tác giả là ai? Bài thơ đó được ra đời
trong hoàn cảnh nào?
Câu 2 Từ “lại” trong câu “Đoàn thuyền đánh cá lại ra khơi” có ý nghĩa gì?
Câu 3 Chỉ ra những biện pháp tu từ được sử dụng trong câu thơ sau và cho biết
tác dụng của biện pháp tu từ đó
“Mặt trời xuống biền như hòn lửa Sóng đã cài then đêm sập cửa
Câu 4 Có ý kiến cho rằng: Bài thơ “Đoàn thuyền đánh cá” là “một khúc ca” Em
hiểu nội dung khúc ca ấy như thế nào?
Câu 5 Viết đoạn văn tổng- phân- hợp khoảng 12 câu trình bày cảm nhận của em
về cảnh đoàn thuyền đánh cá ra khơi qua khổ thơ trên Trong đoạn có sử dụng một tình thái từ và một câu văn cảm thán (Gạch chân )
Trang 2PHẦN II (4,0 điểm)
Đọc đoạn trích sau và trả lời câu hỏi:
Năm tháng qua đi, bạn sẽ nhận ra rằng ước mơ không bao giờ biến mất Kể cả những ước mơ rồ dại nhất trong lứa tuổi học trò - lứa tuổi bất ổn định nhất Nếu bạn không theo đuổi nó, chắc chắn nó sẽ trở lại một lúc nào đó, day dứt trong bạn, thậm chí dằn vặt bạn mỗi ngày.
Nếu vậy, sao bạn không nghĩ đến điều này ngay từ bây giờ?
Sống cuộc đời cũng giống như vẽ một bức tranh vậy Nếu bạn nghĩ thật lâu
về điều mình muốn vẽ, nếu bạn dự tính được càng nhiều màu sắc mà bạn muốn thể hiện, nếu bạn càng chắc chắn về chất liệu mà bạn sử dụng, thì bức tranh trong thực tế càng giống với hình dung của bạn Bằng không, có thể nó sẽ là những màu mà người khác thích, là bức tranh mà người khác ưng ý, chứ không phải bạn.
Đừng để ai đánh cắp ước mơ của bạn Hãy tìm ra ước mơ cháy bỏng nhất của mình, nó đang nằm ở nơi sâu thẳm trong tim bạn đó, như một ngọn núi lửa đợi chờ được đánh thức.
(Theo Phạm Lữ Ấn, Nếu biết trăm năm là hữu hạn, NXB Hội Nhà văn, 2012)
Câu 1 Xác định phương thức biểu đạt chính của đoạn trích và cho biết đoạn trích
có nội dung gì?
Câu 2 Xác định và gọi tên thành phần biệt lập trong câu “Nếu bạn không theo đuổi nó,
chắc chắn nó sẽ trở lại một lúc nào đó, day dứt trong bạn, thậm chí dằn vặt bạn mỗi ngày.”
Câu 3 Xét về mục đích nói, câu văn “Hãy tìm ra ước mơ cháy bỏng nhất của
mình, nó đang nằm ở nơi sâu thẳm trong tim bạn đó, như một ngọn núi lửa đợi chờ được đánh thức.” thuộc kiểu câu gì?
Câu 4 Viết đoạn văn khoảng 2/3 trang giấy thi trình bày suy nghĩ của em về vai
trò, ý nghĩa của ước mơ đối với cuộc đời mỗi con người
Trang 3PHÒNG GD & ĐT HUYỆN HOÀI ĐỨC
TRƯỜNG THCS CÁT QUẾ B
NĂM HỌC 2022 – 2023
HƯỚNG DẪN CHẤM ĐỀ THI THỬ
NĂM HỌC 2022 – 2023 Môn thi: Ngữ văn
PHẦN I
1
- Đoàn thuyền đánh cá
- Tác giả: Huy Cận
- Hoàn cảnh sáng tác: Bài thơ “Đoàn thuyền đánh cá” được Huy
Cận sáng tác năm 1958 khi miền Bắc đang tiến hành xây dựng
Chủ nghĩa Xã hội, tác giả đi thực tế đến vùng mỏ Hòn Gai - Quảng
Ninh
0,25 0,25 0,5
2
Ý nghĩa từ “lại”:
Từ “lại” nói về hoạt động của đoàn thuyền vừa biểu thị sự lặp lại
tuần tự, thường nhật, liên tục mỗi ngày của công việc lao động vừa
biểu thị ý so sánh ngược chiều với câu trên: đất trời vào đêm nghỉ
ngơi mà con người bắt đầu lao động, một công việc lao động
không ít vất vả
0,75
3
Biện pháp nghệ thuật trong đoạn thơ:
- So sánh: Mặt trời xuống biển như hòn lửa
=> Tác dụng: Mặt trời” được ví như một hòn lửa khổng lồ đang từ
từ lặn xuống
- Nhân hóa: Sóng đã cài then đêm sập cửa
=> Tác dụng: Gán cho sự vật những hành động của con người
sóng “cài then”, đêm “sập cửa” gợi cảm giác vũ trụ như một ngôi
nhà lớn, với màn đêm buông xuống là tấm cửa khổng lồ và những
gợn sóng là then cài cửa Con người đi trong biển đêm mà như đi
trong ngôi nhà thân thuộc của mình
0,5
0,5
Trang 4- Bài thơ là khúc ca về lao động và thiên nhiên đất nước giàu, đẹp.
- Khúc ca ấy vừa phơi phới, hào hứng vừa khỏe khoắn, mạnh mẽ
5 Đoạn văn của học sinh đảm bảo các kiếm thức sau:
* Hình thức:
- Kiểu đoạn văn TPH, 12 câu
- Tình thái từ
- Câu cảm thán
* Nội dung:
* Cảnh hoàng hôn trên biên được miêu tả bằng hình tượng độc
đáo:
“Mặt trời xuống biền như hòn lửa
Sóng đã cài then đêm sập cửa”
- Với sự liên tưởng so sánh thú vị, Huy Cận đã miêu tả rất thực sự
chuyển đồi thời khắc giữa ngày và đêm khiến cảnh biển vào đêm
thật kì vĩ, tráng lệ
- Với phép tu từ so sánh, nhân hóa khiến ta hình dung vũ trụ như
một ngôi nhà lớn với màn đêm buông xuống là tấm cửa khổng lồ
với những lượn sóng hiền hoà gối đầu nhau chạy ngang trên biển
như những chiếc then cài cửa Phác hoạ được một bức tranh phong
cảnh kì diệu như thế hẳn nhà thơ phải có cặp mắt thần và trái tim
nhạy cảm
* Khi thiên nhiên bước vào trạng thái nghỉ ngơi thì con ngườỉ bắt
đầu làm việc:
- Màn đêm mở ra đã khép lại không gian của một ngày Giữa lúc
vũ trụ, đất trời như chuyển sang trạng thái nghỉ ngơi thì ngược lại,
con người bắt đầu hoạt động:
“Đoàn thuyền đánh cá lại ra khơi
Câu hát căng buồm cùng gió khơi”
* Sự đối lập này làm nổi bật tư thế lao động của con người trước
biển:
- Nhịp thơ nhanh mạnh như một quyết định dứt khoát Đoàn ngư
dân ào xuống đẩy thuyền ra khơi và cất cao tiếng hát khởi hành
Từ “lại” vừa biểu thị sự lặp lại tuần tự, thường nhật, liên tục mỗi
ngày của công việc lao động vừa biểu thị ý so sánh ngược chiều
với câu trên: đất trời vào đêm nghỉ ngơi mà con người bắt đầu lao
0,5 0,25 0,25 1
1
0,5
Trang 5động, một công việc lao động không ít vất và.
- Hình ảnh “câu hát căng buồm” - cánh buồm căng gió ra khơi- là
ẩn dụ cho tiếng hát của con người có sức mạnh làm căng cánh
buồm Câu hát là niềm vui, niềm say sưa hứng khởi của những
người lao động lạc quan yêu nghề, yêu biển và say mê với công
việc chinh phục biển khơi làm giàu cho Tổ quốc
PHẦN II
1 Xác định phương thức biểu đạt chính của đoạn trích và cho biết
đoạn trích có nội dung gì?
- Phương thức biểu đạt chính của đoạn văn: Nghị luận
- Nội dung chính: Ý nghĩa của ước mơ, khát vọng đối với cuộc
sống mỗi con người
0,5 0,5
2 Xác định và gọi tên thành phần biệt lập trong câu “Nếu bạn không
theo đuổi nó, chắc chắn nó sẽ trở lại một lúc nào đó, day dứt trong
bạn, thậm chí dằn vặt bạn mỗi ngày.”
Thành phần biệt lập tình thái: chắc chắn
0,5
3 Xét về mục đích nói, câu văn “Hãy tìm ra ước mơ cháy bỏng
nhất của mình, nó đang nằm ở nơi sâu thẳm trong tim bạn đó,
như một ngọn núi lửa đợi chờ được đánh thức.” thuộc kiểu câu
cầu khiến
0,5
4 * Viết đoạn văn khoảng 2/3 trang giấy thi trình bày suy nghĩ của
em về vai trò, ý nghĩa của ước mơ đối với cuộc đời mỗi con người.
* Viết đoạn nghị luận xã hội: Học sinh cần đảm bảo những yêu
cầu về:
- Nội dung: có những hiểu biết đúng đắn về vai trò, ý nghĩa của
ước mơ với sự thành công của mỗi người:
+ Giải thích được cách hiểu về “ước mơ”( điều tốt đẹp mà con
người khao khát, tha thiết, ước mong hướng tới và đạt được )
+ Trình bày được ý nghĩa, vai trò của ước mơ đối với cuộc đời của
mỗi con người: giúp bản thân xác định phương hướng, mục tiêu
tương lai; là động lực tinh thần để con người có ý chí phấn đấu
vượt khó khăn hướng đến những điều tốt đẹp; ước mơ giúp con
người sống tích cực, có tâm hồn trong sáng, cuộc sống trở nên có ý
nghĩa hơn
1,5
0,5
Trang 6+ Phê phán những người sống không có mục tiêu, hoài bão, không
có ước mơ
+ Rút ra bài học nhận thức và hành động của bản thân
- Hình thức: là một đoạn văn nghị luận, lập luận chặt chẽ, thuyết
phục, có độ dài theo qui định…
Lưu ý: Khuyến khích học sinh có những suy nghĩ riêng, tuy nhiên
lí giải phải tích cực, hợp lí, thuyết phục Phần nêu bài học nhận thức và hành động cần rõ ràng, cụ thể Không cho điểm đoạn văn
có suy nghĩ lệch lạc, tiêu cực Nếu đoạn văn quá dài hoặc quá ngắn trừ 0.5 điểm.