KINH TẾ MÔI TRƯỜNG (Bài giảng 3) docx

HÌNH ĐƠN GIẢN Tác động của giảm phát thải Giảm thiệt hại mà con người phải chịu từ ô nhiễm môi trường Các thiệt hại do ô nhiễm pollution damages Sử dụng các nguồn lực có thể được dù

(Bài giảng 3)

Giảng viên: Nguyễn Viết Thành,

Khoa KTPT, ĐH Kinh tế, ĐH QGHN

NỘI DUNG

trường quốc tế

KINH TẾ HỌC VỀ CHẤT

LƯỢNG MÔI TRƯỜNG

 Qua các bài học trước chúng ta đã biết:

Thị trường cạnh tranh cho hàng hóa môi trường thường không đồng nhất với hiệu quả xã hội

(ngoại ứng)

 Câu hỏi chính sách:

Chúng ta cần làm gì để giải quyết vần đề này?

HÌNH ĐƠN GIẢN

Tác động của giảm phát thải

Giảm thiệt hại mà con người

phải chịu từ ô nhiễm môi

trường

(Các thiệt hại do ô nhiễm

pollution damages)

Sử dụng các nguồn lực có thể được dùng cho các mục đích khác

(Các chi phí giảm ô nhiễm abatement costs)

Lựa chọn kiểm soát ô nhiễm

Thiệt hại do ô nhiễm - Pollution damages

Viêm phế quản mãn tính

Ước lượng lợi ích (giảm thiệt hại) năm 2010 từ Bộ luật không khí sạch ở Mỹ (triệu đôla)

Thiệt hại do ô nhiễm (tiếp)

 Hàm thiệt hại: biểu thị quan hệ giữa lượng của một chất thải

và thiệt hại do chất thải đó gây ra Có hai loại hàm thiệt hại:

biểu thị mối quan hệ giữa lượng chất thải từ nguồn phát thải và thiệt hại do chất thải gây ra

biểu thị quan hệ giữa mật độ của chất thải trong môi trường xung

quanh và thiệt hại do chất thải gây ra

Có thể là chất

ô nhiễm chết người

VD ô nhiễm không khí

Một ngưỡng (a threshold)

Hàm thiệt hại (tiếp)

MD

Hàm thiệt hại (tiếp)

Nhiều người bị ảnh hưởng bởi một chất ô nhiễm, ví dụ ở một khu đô thị lớn, điều kiện thời tiết xấu…

Ít người hơn bị ảnh hưởng bởi một chất ô nhiễm, chẳng hạn ở vùng nông thôn hay tác động của chất ô nhiễm bị gió làm giảm bớt

Thiệt hại và tính bất định

 Có rất nhiều bất định trong xác định mối quan hệ giữa phát thải ô nhiễm và thiệt hại:

 Tác động đén sức khỏe con người

 Thiệt hại đối với hệ sinh thái…

Thiệt hại và tính bất định (tiếp)

 Bất định liên quan đến tác động của tự nhiên đối với quan hệ giữa phát thải và các điều kiện môi trường xung quanh

 Bất định trong phản ứng của con người tác động đến thiệt hại do ô nhiễm gây ra

Thiệt hại và tính bất định (tiếp)

 Chúng ta thường giả sử thiệt

hại có thể phục hồi được (hàm

có thể đảo ngược): nếu phát

thải tăng, thiệt hại sẽ tăng; nếu

phát thải giảm, thiệt hại sẽ trở

về mức thấp hơn

 Tuy vậy điều này không đúng

với nhiều chất ô nhiễm!

 Ví dụ: khi mức ô nhiễm cao sẽ

làm thay đổi hệ sinh thái và khó

có khả năng phục hồi hiện trạng ban đầu của hệ sinh thái

Before and after BP oil spill

(source: http://buzz.shutterstock.com/pensacola-beach-bp-spill )

Thiệt hại và thời gian

 Nhiều chất ô nhiễm sau khi phát thải

có thể tồn tại lâu (nhều năm) trong môi trường và gây nhiều thiệt hại

tiềm tàng trong tương lai (ô nhiễm tích tụ);

 Phát thải khí gây hiệu ứng nhà kính hiện tại có thể tích tụ trong bầu khí quyển và gây tác động xấu trong

tương lai (chẳng hạn hiện tượng

nóng lên toàn cầu)

Thiệt hại và thời gian (tiếp)

 Đối với chất ô nhiễm tích

tụ, việc ước lượng hàm

thiệt hại sẽ gặp nhiều khó

khăn vì cần phải dự báo

thiệt hại trong tương lai

dựa trên mức phát thải hiện

tại;

 Điều này cũng dẫn đến một

vấn đề nữa là nên so sánh

thiệt hại hiện tại và thiệt

hại trong tương lai như thế

nào (lựa chọn chiết khấu)

Chi phí giảm ô nhiễm (abatement Costs)

 Là chi phí giảm lượng chất thải được thải ra môi trường hay là chi phí để làm giảm nồng độ ô nhiễm

 Chi phí giảm ô nhiễm thường là khác nhau, tùy vào

nguồn gây ô nhiễm, ví dụ chi phí giảm khí SO2 từ một nhà máy điện khác với chi phí giảm chất độc hại từ các nhà máy hóa chất

 Chi phí giảm ô nhiễm phụ thuộc vào các yếu tố như công nghệ sản xuất (công nghệ cũ thường có chi phí giảm ô nhiễm cao hơn)

Hàm chi phí giảm ô nhiễm biên

 Đồ thị hàm chi phí giảm ô nhiễm biên được đọc từ phải qua trái

Chẳng hạn cần một đầu tư kỹ thuật để giảm phát thải

Hàm chi phí giảm ô nhiễm biên (tiếp)

q - emissions

$

MAC(1) MAC(2)

e1

a

b c1

c2

e

Một nhà máy với công nghệ cũ hoặc trước khi đầu tư công nghệ kiểm soát ô nhiễm mới

Một nhà máy với công nghệ mới hoặc sau khi đầu tư công nghệ kiểm soát ô nhiễm mới

Chi phí giảm ô nhiễm biên (tiếp)

 Đường chi phí giảm ô nhiễm biên tổng là tổng theo trục hoành các đường chi phí giảm ô nhiễm biên cá nhân (nguyên tắc cân bằng biên)

Mức phát thải tối ưu xã hội

 Mức phát thải tối ưu xã hội (the socially efficient level of emissions) được xác định là giao điểm của hàm thiệt hại biên (MD) và hàm chi phí giảm ô nhiễm biên (MAC)

Mức phát thải không kiểm soát

Mức phát thải tối ưu xã hội

 Tổng chi phí xã hội (tổng thiệt hại + tổng chi phí giảm ô nhiễm = a + b) là nhỏ nhất tại mức phát thải tối tưu xã hội

Mức phát thải tối ưu đối với các chất ô nhiễm khác nhau

Mức hiệu quả xã hội = 0, chẳng hạn các chất độc hại

b > a (b + a) nhỏ

Thay đổi mức phát thải tối ưu

 Mức phát thải tối ưu của năm ngoái hoặc thập niên đã qua không nhất thiết là mức phát thải tối ưu của hiện tại hoặc tương lai (MD&MAC có thể thay đổi theo thời gian)

Dân số tăng lên

Thay đổi công nghệ

Chí phí thực thi kiểm soát ô nhiễm

 Chi phí cần bảo gồm

cả chi phí thực thi

kiểm soát ô nhiễm

 Chi phí thực thi biên

(E) được cộng vào

chi phí giảm ô nhiễm

biên (MAC)

 Chi phí thực thi làm

dịch chuyển mức

phát thải tối ưu về

bên phải (cao hơn)

Nguyên tắc cân bằng biên

nhiễm và chi phí giảm ô nhiễm biên (MAC) của các nguồn ô nhiễm là khác nhau

chi phí thấp nhất

nguyên tắc cân bằng biên (chi phí giảm ô nhiễm biên của các nguồn ô nhiễm bằng nhau)

Nguyên tắc cân bằng biên (tiếp)

Giảm theo tỉ lệ bằng nhau ($77,000/week) Nguyên tắc cân

bằng biên

($61,000/week)

Nguyên tắc cân bằng biên (tiếp)

Giảm theo tỉ lệ bằng nhau

Nguyên tắc cân bằng biên