SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BẮC GIANG ĐỀ KIỂM TRA CHẤT LƯỢNG HỌC KỲ II NĂM HỌC 2019 2020 MÔN NGỮ VĂN 9 Thời gian làm bài 90 phút, không kể thời gian giao đề Câu 1 (3,0 điểm) Đọc đoạn trích sau và thực hiện[.]
Trang 1SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
BẮC GIANG ĐỀ KIỂM TRA CHẤT LƯỢNG HỌC KỲ II NĂM HỌC 2019 - 2020
MÔN: NGỮ VĂN 9
Thời gian làm bài: 90 phút, không kể thời gian giao đề
Câu 1 (3,0 điểm).
Đọc đoạn trích sau và thực hiện các yêu cầu:
Nhà văn Andersen kính mến!
Ông còn nhớ cháu chứ? Cháu là “Cô bé bán diêm” trong truyện ngắn cùng tên của ông đây ạ, cô bé nghèo khổ phải dò dẫm lê bước trên tuyết giữa mùa đông lạnh giá và từ giã cuộc sống trong một đêm Giáng Sinh - đêm mà ai ai cũng đều cầu chúc những điều tốt lành ( )
Thực lòng, thế giới cháu luôn mơ về trong những đêm say giấc không hẳn phải là một thế giới hiện đại, văn minh bậc nhất; cháu chỉ cần một thế giới mà ở đó con người chẳng bao giờ phải đối mặt với chiến tranh, hận thù, bệnh tật, đói nghèo, tệ nạn xã hội, Những cánh chim bồ câu trắng khẽ bay lượn trên bầu trời trong lành, thoáng đãng, chẳng chút bụi bặm, ô nhiễm, bên dưới là mái nhà có dây thường xuân bao quanh, có tiếng mẹ, tiếng cha ấm áp, dịu dàng Đó mới là cuộc sống mà cháu hằng mong ước, ông có biết?
Điều mà cháu tiếc nhất ở câu chuyện của ông đó là giữa những con người còn có một khoảng vô hình tồn tại, ngăn cản sự chan hòa của tình thương ( ) Ông ơi, trước khi chết vì cái đói, cái rét, cô bé kia
đã chết vì chính sự lạnh lùng, vô cảm, tàn nhẫn và ích kỉ của người đời Càng ngẫm nghĩ, cháu lại càng thấm thía câu nói tuy đơn giản, ngắn gọn nhưng lại vô cùng ý nghĩa của Loilla Cather: “Nơi nào có tình thương yêu thì nơi đó luôn có những điều kì diệu”.
(Trích Bức thư đạt giải Nhất quốc gia trong cuộc thi viết thư UPU lần thứ 44 của Trương Hải Nam,
Những bức thư giải nhất Việt Nam, NXB Thông tin và Truyền thông, 2017, tr 282-283)
a Xác định phương thức biểu đạt chính được sử dụng trong đoạn trích.
b Truyện ngắn nào của nhà văn Andersen được nhắc đến ở đoạn trích trên?
c Chỉ ra và gọi tên thành phần biệt lập trong câu văn sau: Cháu là “Cô bé bán diêm” trong truyện ngắn cùng tên của ông đây ạ, cô bé nghèo khổ phải dò dẫm lê bước trên tuyết giữa mùa đông lạnh giá và từ giã cuộc sống trong một đêm Giáng Sinh - đêm mà ai ai cũng đều cầu chúc những điều tốt lành
d Thế giới trong giấc mơ của “Cô bé bán diêm” hiện ra như thế nào? Đặt vào hoàn cảnh hiện nay, thế
giới trong mơ của em là gì?
Câu 2 (2,0 điểm).
Viết đoạn văn (khoảng 200 chữ) trình bày suy nghĩ của em về ý nghĩa của tình thương yêu trong cuộc sống.
Câu 3 (5,0 điểm).
Cảm nhận của em về vẻ đẹp tâm hồn của nhân vật Phương Định trong truyện ngắn Những ngôi sao
xa xôi của Lê Minh Khuê.
……… Hết ………
Trang 2SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HDC ĐỀ KIỂM TRA HỌC KÌ II
Môn: Ngữ văn 9
(Hướng dẫn chấm gồm 02 trang)
Về đoạn trích Bức thư đạt giải Nhất quốc gia cuộc thi viết thư UPU lần
a - Mức tối đa: HS xác định đúng phương thức biểu đạt chính: Biểu cảm 0.5
c - Mức tối đa: HS chỉ ra đúng thành phần biệt lập phụ chú: cô bé nghèo khổ phải 1.0
dò dẫm lê bước trên tuyết giữa mùa đông lạnh giá và từ giã cuộc sống trong một
đêm Giáng Sinh - đêm mà ai ai cũng đều cầu chúc những điều tốt lành
- Mức chưa tối đa: Học sinh xác định đúng thành phần biệt lập nhưng chưa
đúng tên thành phần
+ HS xác định được thế giới trong giấc mơ của “Cô bé bán diêm” là một
sống: con người chẳng bao giờ phải đối mặt với chiến tranh, hận thù, bệnh tật,
đói nghèo, tệ nạn xã hội; một thế giới hòa bình, yên ả, trong lành có tiếng mẹ,
tiếng cha ấm áp, dịu dàng.
+ HS trình bày được thế giới trong mơ của mình: có thể là có gia đình hạnh
được học hành, vui chơi và thỏa mãn ước mơ; một xã hội không dịch bệnh, không
chiến tranh, mọi người yêu thương nhau…
- Mức chưa tối đa (Với ý xác định thế giới trong giấc mơ của “Cô bé bán 0.25
diêm”): HS có xác định nhưng chưa đầy đủ ý.
Viết đoạn văn (khoảng 200 chữ) trình bày suy nghĩ về ý nghĩa của tình
Trang 3a Đảm bảo cấu trúc, dung lượng của một đoạn văn nghị luận theo yêu cầu. 0.25
b Xác định đúng vấn đề nghị luận: Vai trò/sức mạnh/giá trị của tình yêu
trong cuộc sống.
c Triển khai vấn đề nghị luận: Vận dụng tốt các thao tác lập luận để triển
vấn đề, rút ra bài học nhận thức và hành động Học sinh có thể lựa trình bày vấn
đề theo nhiều cách khác nhau nhưng cần tập trung làm nổi bật vấn đề nghị luận
2
Có thể theo hướng sau:
- Tình yêu thương là tình cảm thể hiện vẻ đẹp tâm hồn, nhân cách con người…
- Giúp sưởi ấm tâm hồn những con người cô đơn, đau khổ, bất hạnh, truyền cho
họ sức mạnh, nghị lực, tạo động lực để vượt lên hoàn cảnh…
- Tạo sức mạnh cảm hoá kì diệu đối với những người “lầm đường lạc lối”;
mang lại niềm hạnh phúc, niềm tin và cơ hội để có cuộc sống tốt đẹp hơn…
- Là sợi dây gắn kết, là cơ sở xây dựng một xã hội tốt đẹp, có văn hóa…
- Rút ra bài học nhận thức và hành động
d Sáng tạo: Có ý tưởng sáng tạo trong cách diễn đạt, có suy nghĩ riêng sâu
phù hợp với chuẩn mực đạo đức và thuần phong mĩ tục
e Chính tả, ngữ pháp: Đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ pháp, ngữ nghĩa tiếng
3 Vẻ đẹp tâm hồn của nhân vật Phương Định trong Những ngôi sao xa xôi của 5.0
Lê Minh Khuê
a Đảm bảo cấu trúc của một bài văn nghị luận: Có đủ Mở bài, Thân bài,
Mở bài giới thiệu được vấn đề, Thân bài triển khai được vấn đề, Kết bài khái quát được vấn đề
b Xác định đúng vấn đề cần nghị luận: Vẻ đẹp tâm hồn của nhân vật
Phương Định trong truyện ngắn Những ngôi sao xa xôi của Lê Minh Khuê 0.25
c Triển khai vấn đề nghị luận: Vận dụng tốt các thao tác lập luận, kết hợp
chặt chẽ giữa lí lẽ và dẫn chứng Học sinh có thể trình bày theo nhiều cách nhưng về cơ bản cần đảm bảo những nội dung sau:
Trang 4* Giới thiệu tác giả, tác phẩm và nhân vật Phương Định.
* Cảm nhận về vẻ đẹp tâm hồn của nhân vật Phương Định:
- Khái quát chung về nhân vật: là nữ thanh niên xung phong quê ở Hà Nội,
rất xinh đẹp; cùng với đồng đội trong tổ “trinh sát mặt đường” sống và làm
việc tại một cao điểm trên tuyến đường Trường Sơn vô cùng gian khổ, ác
liệt
+ Là một gái có tâm hồn nhạy cảm, mơ mộng, hồn nhiên, yêu đời
+ Có tinh thần trách nhiệm cao với công việc, dũng cảm, gan dạ
+ Luôn gắn bó, yêu thương đồng chí, đồng đội với tình cảm thắm thiết
-> Phương Định là hình tượng tiêu biểu cho vẻ đẹp của thế hệ trẻ Việt Nam
trong cuộc kháng chiến chống Mĩ cứu nước
- Nghệ thuật xây dựng nhân vật: ngôn ngữ và giọng điệu tự nhiên, trẻ trung,
giàu chất nữ tính; lựa chọn ngôi kể phù hợp; miêu tả tâm lí nhân vật tinh tế,
sâu sắc
* Đánh giá chung: Khẳng định lại vẻ đẹp tâm hồn của nhân vật, giá trị của
tác phẩm
0.5 2.5
0.5
d Sáng tạo: Có cách diễn đạt đáo, có suy nghĩ, kiến giải mới mẻ về vấn đề
e Chính tả, ngữ pháp: Đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ pháp, ngữ nghĩa tiếng
Trang 5Lưu ý khi chấm bài:
1 Do đặc trưng của môn Ngữ văn, bài làm của học sinh cần được đánh giá tổng quát, tránh đếm ý cho điểm Việc chi tiết hóa điểm số các ý (nếu có) phải đảm bảo không sai lệch với tổng điểm của mỗi phần và được thống nhất trong Hội đồng chấm.
2 Chỉ cho điểm tối đa theo thang điểm với những bài viết đáp ứng đầy đủ những yêu cầu đã nêu ở mỗi câu, diễn đạt lưu loát, có cảm xúc.
3 Khuyến khích những bài viết sáng tạo, nội dung bài viết có thể không trùng với yêu cầu trong đáp án nhưng lập luận thuyết phục, văn phong sáng rõ.
4 Không cho điểm cao đối với những bài chỉ nêu chung chung, sáo rỗng.
……… Hết ………
5