TRƯỜNG THCS (Đề gồm có 2 trang) KIỂM TRA GIỮA KỲ I NĂM HỌC 2022 2023 Môn NGỮ VĂN – Lớp 9 Thời gian 45 phút (Không kể thời gian giao đề) Đề bài Phân I (3,5đ) Đọc văn bản sau và trả lời các câu hỏi Hai[.]
Trang 1TRƯỜNG THCS …………
(Đề gồm có 2 trang)
KIỂM TRA GIỮA KỲ I NĂM HỌC 2022-2023
Môn: NGỮ VĂN – Lớp 9
Thời gian: 45 phút (Không kể thời gian giao đề)
Đề bài Phân I: (3,5đ)
Đọc văn bản sau và trả lời các câu hỏi:
xảy ra cuộc tranh luận và một người nổi nóng, không kiềm chế được mình đã nặng lời miệt thị người kia Cảm thấy bị xúc phạm, anh không
nói gì, chỉ viết lên cát: “Hôm nay, người bạn tốt nhất đã làm khác đi
những gì tôi nghĩ”
Họ đi tiếp, tìm thấy một ốc đảo và quyết định bơi đến Người bị miệt thị lúc nãy bây giờ bị đuối sức và chìm dần Người bạn kia đã tìm cách cứu anh Khi đã lên bờ, anh lấy một miếng kim loại khắc lên đá: “Hôm nay, người bạn tốt nhất của tôi đã cứu sống tôi”
Người kia hỏi: “Tại sao khi tôi xúc phạm anh, anh viết lên cát còn bây
giờ anh lại khắc lên đá ?”
Anh ta trả lời: “Những điều viết lên cát sẽ nhanh chóng xoá nhoà theo thời gian, nhưng không ai có thể xoá được những điều tốt đẹp đã được ghi tạc trên đá, trong lòng người”
Vậy, mỗi chúng ta hãy học cách viết những nỗi đau buồn, thù hận lên cát và khắc ghi những ân nghĩa lên đá
(Lỗi lầm và sự biết ơn, Ngữ văn 9, tập một, NXB Giáo dục Việt )
Câu 1.(0,5 điểm): Xác định phương thức biểu đạt chính được sử
dụng trong đoạn trích
Câu 2.(0.5 điểm): Xác định câu có lời dẫn trực tiếp trong đoạn một
và chuyển thành lời dẫn gián tiếp
Câu 3.(0.5 điểm): Thông điệp em rút ra được từ đoạn trích?
Câu 4.(0.5 điểm): Từ nội dung đoạn trích, anh/chị hãy viết một bài văn
ngắn (khoảng 200 chữ) trình bày suy nghĩ về ý nghĩa của lòng bao dung,
vị tha trong cuộc sống.
Phân II: (7đ)
Cho câu thơ:
Quê hương anh nước mặn đồng chua Làng tôi nghèo đất cày lên sỏi đá
Câu 1: (1,5đ)
a Chép chính xác các câu thơ tiếp theo cho đến hết khổ thơ đầu tiên của bài thơ “ Đồng chí”?
b Cho biết bài thơ “ Đồng chí” là của tác giả nào? Trình bày những hiểu biết của em hoàn cảnh sáng tác bài thơ?
Trang 2Câu 2: (0,5đ) Nhan đề “ Đồng chí” có ý nghĩa như thế nào?
Câu 3: (1đ) Câu thơ “ Làng tôi nghèo đất cày lên sỏi đá” sử dụng biện
pháp tu từ nào? Nêu tác dụng của biện pháp tu từ này?
Câu 3: (3,5đ) Dựa vào đoạn thơ em vừa chép, hãy viết đoạn văn theo
phương pháp lập luận diễn dịch (10-12 câu) phân tích đoạn thơ để thấy được cơ sở bền chặt hình thành nên tình đồng chí đồng đội giữa những người lính cụ Hồ Trong đoạn văn có sử dụng một lời dẫn trực tiếp và
một câu bị động ( gạch chân dưới lời dẫn trực tiếp và câu bị động đó).
Trang 3ĐÁP ÁN + BIỂU ĐIỂM
BÀI KIỂM TRA GIỮA HỌC KỲ I MÔN: Ngữ văn - Khối: 9
Thời gian làm bài: 90'
điểm Phần I (3,5đ)
Câu 1. Phương thức biểu đạt: Tự sự+nghị luận (0,5 điểm) Câu 2 Xác định đúng 01 câu có lời dẫn trực tiếp:
Chuyển thành lời dẫn gián tiếp hợp lí
Ví dụ:
-"Hôm nay người bạn tốt nhất đã làm khác đi
những gì tôi nghĩ"
-> hôm nay người bạn tốt nhất của anh ấy đã làm
khác đi những gì anh ấy nghĩ
(0,25 điểm) (0,25 điểm)
Câu 3 Bài học rút ra từ văn bản:
- Học cách quên đi những thù hận và khắc ghi
những công ơn mà người khác dành cho mình:
+ Niềm hạnh phúc đến từ sự vị tha và chấp nhận
tha thứ
+ Khắc ghi công là thái độ sống ân nghĩa mà bất
cứ ai cũng nên có
(0,5 điểm)
Câu 4 * Hình thức:
- Về hình thức trình bày dưới dạng đoạn văn 200
từ
- Diễn đạt rõ ràng, lời văn giàu cảm xúc, các câu
văn liên kết chặt chẽ với nhau, chuẩn chính tả,
dùng từ, đặt câu
- Có suy nghĩ, lí giải mới mẻ về vấn đề
* Nội dung: Về nội dung trình bày được suy nghĩ
của bản thân về ý nghĩa của lòng bao dung vị tha
a.Giải thích:
+ Bao dung: Khoan dung,độ lượng rộng lòng tha
thứ
+Vị tha: sống vì người khác không ích kỉ, không
vì riêng mình
b.Bàn luận:
- Biểu hiện lòng bao dung, vị tha trong cuộc sống
- Ý nghĩa của lòng bao dung, vị tha trong cuộc
sống
(0,5điể m)
(1,5điể m)
Trang 4+ Lòng khoan dung là một trong những đức tính
tốt, là biểu hiện của lối sống đẹp, vì người khác
+Trong cuộc sống, ai cũng có lúc phạm phải sai
lầm, nên việc bao dung, tha thứ là điều cần thiết
đối với con người
+ Có lòng khoan dung, tha thứ cho những sai lầm
của người khác sẽ khiến cho mối quan hệ giữa con
người trở nên tốt đẹp hơn
+ Nếu không biết tha thứ, bỏ qua cho người khác
và hẹp hòi, con người sẽ luôn sống trong sự hận
thù, mối quan hệ giữa con người sẽ trở nên áp lực,
căng thẳng
- Mở rộng vấn đề:
+Với những người không biết hối cải thì phải có
biện pháp cứng rắn
+Phê phán những kẻ sống thờ ơ, ích kỉ
-Bài học nhận thức, hành động
Phần II (6,5điểm)
ểm)
ểm) c.Trình bày được hoàn cảnh tác giả sáng tác bài
thơ
– Bài thơ “Đồng chí” được sáng tác vào đầu năm
1948 – sau chiến dịch Việt Bắc ( thu đông 1947 )
– Xuất xứ: Bài thơ được in trong tập “Đầu súng
trăng treo” ( 1966)
(0,5đi ểm)
Câu 2 Nhan đề: (đồng là cùng; chí là chí hướng) Đồng
chí là những người cùng chung chí hướng, chung
lý tưởng
-Đồng chí là một tình cảm mới mẻ, đặc biệt xuất
hiện thời kì đầu kháng chiến chống Phápvà phổ
biến trong những năm tháng cách mạng, kháng
chiến, là cách xưng hô quen thuộc trong các cơ
quan, đoàn thể cách mạng, đơn vị bộ đội
-Vì vậy, tình đồng chí là bản chất cách mạng của
tình đồng đội và thể hiện sâu sắc tình đồng đội
thiêng liêng sâu nặng của người lính
(0,5đi ểm)
Câu 3 +Ẩn dụ:
+ Tác dụng: "đất cày lên sỏi đá" là nơi đồi núi,
trung du, đất bị đá ong hoá, khó canh tác -> nhấn
mạnh sự nghèo khó của quê hương người lính
(0,5đi ểm) (0,5 điểm)
Trang 5Câu 4 * Về hình thức:
- Hình thức đoạn văn quy nạp, độ dài 10 – 12 câu
liên kết với nhau (đoạn quá số câu, chưa đủ số câu
trừ
-Tiếng Việt: Lời dẫn trực tiếp, câu bị động (gạch
chân )
*Về nội dung: đoạn văn đảm bảo các ý sau :
- Tình đồng chí của người lính bắt nguồn từ sự
tương đồng về hoàn cảnh xuất thân:
+ Các anh ra đi từ những miền quê nghèo đói, lam
lũ và gặp gỡ nhau ở tình yêu Tổ quốc lớn lao
+ Mượn thành ngữ, các hình ảnh đối lập nhấn
mạnh sự đồng cảm về giai cấp
-Cùng chung mục đích,lí tưởng chiến đấu cao đẹp:
Theo tiếng gọi thiêng liêng của Tổ quốc thân yêu,
các anh đã cùng tập hợp dưới quân kì, cùng kề vai
sát cánh trong đội ngũ chiến đấu để thực hiện
nhiệm vụ thiêng liêng của thời đại
- Cùng chia sẻ mọi gian lao, thiếu thốn: Chính
trong những ngày gian khó, các anh đã trở thành tri
kỉ của nhau,để cùng chung nhau cái giá lạnh mùa
đông, chia nhau cái khó khăn trong một cuộc sống
đầy gian nan
* NT: Cách tổ chức đoạn thơ độc đáo, hình ảnh
sóng đôi, đối ứng, câu đặc biệt kết thúc đoạn thơ
(0,5 điểm) (1 điểm) (2 điểm)