CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập – Tự do – Hạnh phúc MÔ TẢ GIẢI PHÁP Mã số ( ) 1 Tên giải pháp Một số giải pháp giúp học sinh học tốt giờ thực hành môn tin.
Trang 1CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập – Tự do – Hạnh phúc
MÔ TẢ GIẢI PHÁP
Mã số ( )
1 Tên giải pháp: Một số giải pháp giúp học sinh học tốt giờ thực hành môn tin học lớp 7.
2 Lĩnh vực áp dụng sáng kiến: Lĩnh vực giáo dục (Tin học lớp 7)
3 Mô tả bản chất của sáng kiến:
3.1 Tình trạng giải pháp đã biết:
Môn học Tin học ở trường phổ thông hiện hành có nhiệm vụ trang bị cho học sinh những hiểu biết cơ bản về công nghệ thông tin và vai trò của nó trong
xã hội hiện đại Môn học này giúp học sinh bước đầu làm quen với phương pháp giải quyết vấn đề theo quy trình công nghệ và kĩ năng sử dụng máy tính phục vụ học tập và cuộc sống
Qua thời gian trực tiếp giảng dạy môn Tin học nói chung, Tin học 7 nói riêng bản thân tôi nhận thấy rằng nhiều học sinh còn yếu về kĩ năng thực hành trên máy Thậm chí còn có một số học sinh còn ngại thực hiện các thao tác trên máy mà chủ yếu là quan sát các học sinh khác trong nhóm thực hành (học sinh khá - giỏi) Từ đó dẫn đến các thoái quen xấu như chán và không muốn thực hành Đây cũng là một nguyên nhân làm tiết thực hành ồn ào, nói chuyện riêng nhiều vì các em không có ý thức tự giác thực hành Do vậy các tiết thực hành ít khi đạt yêu cầu chất lượng
Từ thực tế trên, trong quá trình dạy học tôi luôn băn khoăn trăn trở làm thế nào nâng cao chất lượng trong mỗi giờ thực hành giúp các em thành thục các thao tác cơ bản với máy tính, nên trong quá trình giảng dạy tôi luôn chú trọng đến việc hướng dẫn, chia nhóm thực hành sao cho các đối tượng học sinh đều có thời gian tiếp xúc, sử dụng máy nhiều, giúp các em có thể tự khám phá và tự học
Thực tế qua những năm trực tiếp giảng dạy bộ môn tôi nhận thấy: Hầu như học sinh đều rất yêu thích và hứng thú với môn Tin học Tuy nhiên, chất lượng
bộ môn qua các năm học chưa cao, đặc biệt là kĩ năng thực hành trên máy của học sinh còn yếu, thậm chí một số học sinh còn rất ngại khi sử dụng máy tính để rèn luyện kĩ năng
Vẫn còn một số em học sinh tiếp thu kiến thức còn chậm, đặc biệt là kĩ năng thực hành trên máy của học sinh còn yếu, thậm chí một số học sinh còn rất ngại khi sử dụng máy tính để rèn luyện các kĩ năng vì sợ mình gõ chậm và sai
Số lượng máy tính hiện có quá ít so với số lượng học sinh trong một lớp học Phòng máy không thoáng làm cho học sinh không tập trung vào bài giảng ảnh hưởng rất lớn trong quá trình giảng dạy và học tập và một bộ phận học sinh chưa coi trọng môn học, xem đây là một môn phụ nên chưa có sự đầu tư thời gian cho việc học
Trang 23.2 Nội dung giải pháp đề nghị công nhận là sáng kiến:
Qua khảo sát chất lượng đầu năm học, tôi thấy giờ thực hành học sinh rất ngại thực hành trên máy, thao tác thực hành chưa chuẩn, đa số chỉ có học sinh khá giỏi thực hành, số còn lại chỉ quan sát, khi giáo viên hỏi và yêu cầu thực hành thì không thực hành được Vì thế, qua kết quả khảo sát đầu năm học còn thấp
Kết quả khảo sát đầu năm học 2018-2019
TT Lớp Sĩ số
Kết quả kiểm tra
3.2.1 Điều hành tổ chức hoạt động của học sinh trên lớp
Trong điều kiện CSVC của trường, với một giờ thực hành, việc quan trọng đầu tiên là chia nhóm thực hành Với việc cho học sinh thực hành theo nhóm, học sinh có thể trao đổi hỗ trợ lẫn nhau - bài học trở thành quá trình học hỏi lẫn nhau chứ không chỉ là sự tiếp nhận thụ động từ giáo viên Với số lượng học sinh của lớp, số lượng máy hiện có, giáo viên phải có phương án chia nhóm một cách phù hợp nam nữ riêng tối đa 2 em/ máy và lựa chọn các em hiểu ý và hợp tác tốt trong giờ thực hành là ưu tiên ngồi chung
* Các bước tiến hành:
- Giáo viên nêu vấn đề, yêu cầu và nội dung thực hành
- Giáo viên hướng dẫn cho học sinh các kĩ năng thao tác trong bài thực hành, thao tác mẫu cho học sinh quan sát
- Tổ chức hướng dẫn các nhóm thực hành, gợi mở, khuyến khích học sinh tích cực hoạt động
- Lấy những dẫn chứng, điển hình về tầm tầm quan trọng của môn tin học đối với tất cả các công việc hiện nay, nhằm động viên cho học sinh thêm yêu thích môn học này
- Giáo viên quản lí, giám sát học sinh thực hành theo từng nhóm:
+ Trong quá trình học sinh thực hành, giáo viên theo dõi quan sát và hỗ trợ khi cần
+ Chỉ rõ những kĩ năng, thao tác nào được dành cho đối tượng học sinh yếu, kém trong các nhóm, những kĩ năng, thao tác nào được dành cho đối tượng học sinh khá, giỏi trong nhóm
+ Phát hiện các nhóm thực hành không có hiệu quả để uốn nắn điều chỉnh + Luôn có ý thức trách nhiệm trợ giúp, nhưng tránh can thiệp sâu làm hạn chế khả năng độc lập sáng tạo của học sinh
+ Trong quá trình thực hành, giáo viên có thể đưa ra nhiều cách để thực hiện thao tác giúp các em rèn luyện và nâng cao kĩ năng
- Giáo viên có thể kiểm tra hiệu quả làm việc của các em bằng cách chỉ định một vài học sinh thực hiện lại các thao tác đã thực hành để lấy điểm miệng
và cho thời gian chuẩn bị 15 phút Sau khi chấm điểm giáo viên công bố điểm
Trang 3và nhận xét những em điểm cao và nêu những hạn chế của các em chưa làm tốt nhằm động viên khuyến khích các em làm tốt hơn
Ví dụ: Minh hoạ về thiết kế và điều hành tổ chức các hoạt động của tiết thực hành
Bài thực hành 4: Bảng điểm của lớp em
Thiết kế bài học:
* Thiết kế và điều hành tổ chức hoạt động học tập của học sinh trên lớp
Hoạt động 1: Lập công thức tính điểm trung bình.
- Mục tiêu: Học sinh lập được công thức để tính điểm trung bình Hoạt động theo nhóm, ưu tiên đối tượng học sinh yếu, kém Sau khi đã phân nhóm thực hành phù hợp, giáo viên tiến hành các bước:
+ Nêu nội dung và các yêu cầu của hoạt động 1 bằng các câu hỏi sau:
? Lập công thức tính điểm trung bình như thế nào
? Các thành phần trong công thức có thể là những đối tượng nào, …
+ Giáo viên thao tác cho các nhóm quan sát, đặc biệt là đối tượng học sinh yếu, kém
+ Tổ chức hướng dẫn cho các nhóm thực hành: Đối tượng học sinh yếu, kém thao tác nhập công thức để tính điểm trung bình của các bạn trong lớp trong cột “Điểm trung bình”, tính điểm trung bình của cả lớp và ghi vào ô cuối cùng của cột “Điểm trung bình” Cho học sinh lập từng công thức một để ghi nhớ Giáo viên quan sát, tuỳ từng trường hợp cụ thể để chỉ dẫn thêm (VD: Sử dụng địa chỉ của các ô thay cho các giá trị cụ thể trong ô, sử dụng địa chỉ của khối, )
Bảng điểm lớp em
Đối tượng học sinh khá - giỏi: Thao tác tính điểm trung bình cho các học sinh trong danh sách, tính điểm trung bình của cả lớp Yêu cầu học sinh phải biết sử dụng địa chỉ của khối trong công thức tính toán Với đối tượng này giáo
Trang 4viên có thể rút ngắn danh sách học sinh trong trang tính để tránh việc các em mất nhiều thời gian vào việc nhập và chỉnh sửa số liệu trong công thức Hướng dẫn cho học sinh ghi lại một số kết quả tính bằng công thức để so sánh với việc
sử dụng hàm Giáo viên kiểm tra đánh giá kết quả thực hiện hoạt động Chú ý điều chỉnh một số lỗi học sinh hay mắc phải trong quá trình thực hành
Hoạt động 2: Sử dụng các hàm để tính toán
- Mục tiêu: Học sinh sử dụng được các hàm AVERAGE, MAX, MIN để tính toán
+Với đối tượng học sinh yếu: Biết sử dụng hàm AVERAGE để tính điểm trung bình, cơ bản sử dụng được các hàm Max, Min để tìm ĐTB cao nhất và ĐTB thấp nhất
+ Với đối tượng học sinh trung bình: Sử dụng các hàm để tính toán với các tham số
+ Với đối tượng học sinh khá - giỏi: Sử dụng được các hàm AVERAGE, MAX, MIN để tính toán với phần tham số của hàm đa dạng
* Tổ chức hoạt động:
+ Nêu nội dung và các yêu cầu của hoạt động 2 với bài tập với các câu hỏi sau:
? Sử dụng hàm nào để tính điểm trung bình
? Để xác định điểm trung bình cao nhất, thấp nhất ta sử dụng những hàm nào
? Các thành phần trong tham số của hàm có thể là những đối tượng nào + Tổ chức hướng dẫn cho các nhóm thực hành: Đối tượng học sinh yếu, kém thao tác sử dụng hàm Average để tính điểm trung bình của các bạn trong
lớp trong cột “Điểm trung bình”, tính điểm trung bình của cả lớp và ghi vào ô cuối cùng của cột “Điểm trung bình” Cơ bản sử dụng được các hàm Max, Min
để xác định được điểm trung bình cao nhất, thấp nhất Đối tượng học sinh khá -giỏi, thao tác tính điểm trung bình cho các học sinh trong danh sách, tính điểm trung bình của cả lớp bằng hàm thích hợp Yêu cầu học sinh phải biết sử dụng địa chỉ của các ô, khối trong phần tham số của các hàm để tính toán Xác định được điểm trung bình cao nhất và thấp nhất theo yêu cầu của “Bài tập 3” Trong quá trình này, đối tượng học sinh yếu quan sát và thực hiện lại một số thao tác theo yêu cầu của giáo viên
+ GV quản lí, giám sát học sinh thực hành theo nhóm, nhắc nhở, điều chỉnh kịp thời các nhóm thực hành không hiệu quả
+ Nhận xét đánh giá kết quả hoạt động 2
+ Kiểm tra 3-6 học sinh lấy điểm miệng: Trình bày lại các thao tác trong 2 hoạt động
+ Giáo viên tổng kết công bố điểm từng em, nhắc nhỡ các em yếu cần cố gắng
- Nhấn mạnh lợi ích của việc sử dụng hàm và địa chỉ so với việc sử dụng công thức
- Chỉ cho học sinh thấy việc nhập công thức tương tự nhau sẽ mất nhiều thời gian, ta có thể thực hiện thao tác sao chép (giáo viên thực hiện) để gây hứng thú cho học sinh trong tiết lý thuyết sau
Trang 5- Nhận xét ngắn gọn về tình hình làm việc của các nhóm để nhắc nhở, khuyến khích tạo không khí thi đua nhau trong học tập ở các nhóm
2.3 KẾT QUẢ ĐẠT ĐƯỢC:
Qua thời gian áp dụng phương pháp, tôi nhận thấy giờ thực hành thực sự thu hút các đối tượng học sinh hơn chứ không còn là giờ học của các đối tượng học sinh khá giỏi Học sinh hoạt động tích cực hơn, các thao tác trên máy thực hiện khá thuần thục Các đối tượng học sinh hỗ trợ được cho nhau để cùng học, cùng tiến bộ
Kết quả kiểm tra học kì I lớp 7 năm học 2018-2019
TT Lớp Sĩ số
Kết quả kiểm tra
3.3 Khả năng áp dụng của giải pháp: Giải pháp này áp dụng cho tất cả
giáo viên dạy tin hoc cấp THCS trong toàn huyện
3.4 Hiệu quả, lợi ích thu được hoặc dự kiến có thể thu được do áp dụng giải pháp:
Giải pháp này đã giúp học sinh chuyển từ cách học thụ động sang chủ động, sáng tạo và thích thú hơn trong giờ thực hành Muốn tiết dạy thực hành gây hứng cho các em thì giáo viên phải theo dõi, giám sát giúp các em tự tin hơn
để giải quyết các bài tập một cách hiệu quả Đặc biệt động viên những học sinh trung bình, yếu thêm tự tin hơn trong việc học môn tin học
Thạnh Đông, ngày tháng năm 2019
Người mô tả
Nguyễn Đăng Khoa