GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG MÔN TIN HỌC

Lý do chọn giải pháp: Xu thế chung giáo dục của thế giới hiện nay cũng như giáo dục Việt Nam của chúng ta, đổi mới phương pháp dạy học nhằm phát huy tính tích cực tự giác của học sinh t

Giáo viên thực hiện: Nguyễn Văn Lương

Năm học: 2020 - 2021

GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG BỘ MÔN TIN

HỌC

I ĐẶT VẤN ĐỀ

1 Lý do chọn giải pháp: Xu thế chung giáo dục của thế giới hiện nay cũng như giáo dục

Việt Nam của chúng ta, đổi mới phương pháp dạy học nhằm phát huy tính tích cực tự giác của học sinh trong quá trình dạy học Luật giáo dục Việt Nam cũng khẳng định phương pháp dạy học phải phát huy được tính tích cực, tự giác, chủ động sáng tạo của học sinh

Để tích cực hoá hoạt động học tập của học sinh môn Tin cần có phương pháp dạy học phù hợp Ở đây nói đến sự phù hợp nhiều mặt: với nội dung kiến thức tin học, với đặc điểm tâm lí và sinh lí của học sinh với điều kiện dạy học cụ thể ở THCS.

Chẳng hạn người giáo viên phải biết cách theo dõi từng học sinh trong quá trình giải bài tập, để kịp thời giúp đỡ học sinh yếu, giao thêm bài tập cho học sinh giỏi, phải biết chia lớp thành các nhóm nhỏ để tổ chức làm bài tập.

Trong quá trình giảng dạy tôi thấy có rất nhiều giải pháp để nâng cao chất lượng dạy học như:

Giải pháp 1: Đổi mới phương pháp giảng dạy (hoạt động theo nhóm )

Giải pháp 2 : Tích hợp CNTT vào các môn học góp phần nâng cao chất lượng dạy học.

Giải pháp 3 : Phát huy hiệu quả của công tác ứng dụng CNTT trong dạy học tin học .

Do đó tôi chọn giải pháp 1 là chủ đề vào bài giảng

Sử dụng phương pháp tích cực trong dạy học là làm cho học sinh có ý thức về ý nghĩa của những hoạt động và của đối tượng hoạt động Nhằm làm cho những mục tiêu sư phạm biến thành những mục tiêu cá nhân học sinh chứ không phải là sự vào bài, đặt vấn đề một cách hình thức.

2 Mục đích, ý nghĩa của của giải pháp

động, làm thay đổi hình thức học tập của học sinh giúp các em tiếp thu bài học một cách tự giác, tích cực, rèn luyện ý chí, sự nhanh nhẹn hoạt bát, đồng thời vốn kinh nghiệm được tích luỹ qua hoạt động học

3 Đối tượng áp dụng giải pháp.

Học sinh khối 9 trường THCS An Bình

II THỰC TRẠNG CỦA CÔNG TÁC GIẢNG DẠY MÔN TIN

1 Thuận lợi 

Được sự quan tâm của các cấp và nhà trường, tạo mọi điều kiện thuận lợi cho giáo viên và học sinh về cơ sở vật chất Đồ dùng dạy học , trang bị dạy học tương đối đầy đủ

Chương trình và SGK Tin học được biên soạn theo hướng đổi mới lựa chọn kiến thức cơ bản, hiện đại, cập nhật có nhiều ứng dụng cho thực tế, hướng dẫn các thao tác rõ ràng mạch lạc đã tạo điều kiện thuận lợi cho GV trong quá trình giảng dạy

Cụ thể kênh chữ, kênh hình đều rất rõ ràng, chính xác, sống động, kiến thức được tinh giản theo hướng cụ thể hoá, hệ thống hoá Hệ thống câu hỏi và bài tập trong SGK phong phú và mang tính thực tiễn Ở mỗi chương đều có một số bài đọc thêm, cung cấp thêm những kiến thức phong phú minh hoạ cho chương đó đã tạo cho HS hứng thú học tập.

Mặt khác trường THCS An Bình đã được trang bị 2 phòng tin học với 70 máy con Ngoài hệ thống mạng Internet cáp quang, trường còn trang bị hệ thống mạng Lan tạo điều kiện thuận lợi trong quản lý cũng như trong giảng dạy

Chính vì vậy, trong những giờ lên lớp, GV cũng chú ý đến việc hướng dẫn HS học tập theo hướng phát huy tính tích cực, chủ động tìm hiểu và nắm bắt kiến thức qua việc quan sát GV làm mẫu kết hợp thuyết trình và kết hợp với các hình thức hoạt động cá nhân, hoạt động nhóm để hoàn thành kiến thức Điều này đã thực sự gây hứng thú học tập cho HS và thu hút các em

Bên cạnh đó đời sống người dân ngày càng nâng cao nên rất nhiều em có máy tính và nối mạng Internet Đó là điều kiện thuận lợi giúp nâng cao chất lượng dạy học môn tin học cho GV trong quá trình giảng dạy.

2 Khó khăn

Bên cạnh những thuận lợi nêu trên, cũng còn không ít những khó khăn mà tôi gặp phải qua quá trình giảng dạy, với nền kinh tế hiện nay mà ngành giáo dục đang phải đối mặt với tình trạng dạy thêm, học thêm thì môn Tin học bậc THCS vẫn chỉ coi là môn học tự chọn

Mặc dù nhà trường được trang bị 2 phòng máy với 70 máy nhưng chất lượng và cấu hình máy vẫn chưa đảm bảo phục vụ cho 100% các tiết dạy Cấu hình máy tính thấp hay

hư hỏng nên tốc độ máy còn chậm nên khi dạy các phần mềm còn khó khăn cho GV trong quá trình chia sẻ và cài đặt và hướng dẫn HS qua mạng Lan

Từ thực trạng trên, tôi xin đưa ra giải pháp góp phần nâng cao chất lượng dạy học môn Tin học ở trường THCS

Lớp Sĩ số Điểm dưới TB Điểm TB Điểm khá giỏi

Đạt TB trở lên

9A6 (dạy áp dụng

8 24.24%

13 39%

12 36.36%

30 75.76% 9A7 (Dạy không áp

8 25%

12 34%

13 40.63%

25 75%

Kết quả Trước khi tiến hành giải pháp

III GIẢI PHÁP NHẰM NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG DẠY HỌC MÔN TIN HỌC

*Giải pháp : Đổi mới phương pháp giảng dạy

1 Tăng cường rèn tinh thần tự học và học theo nhóm để phát huy tính tích cực của HS

Mục đích chính của dạy học theo nhóm là thông qua cộng tác làm việc trong một nhiệm vụ học tập nhằm phát triển tính tự lực, sáng tạo cũng như năng lực xã hội, đặc biệt là khả năng cộng tác làm việc, thái độ đoàn kết của HS.

Dạy học nhóm nếu được tổ chức tốt, đặc biệt với môn Tin học, sẽ thực hiện được những chức năng

và công dụng khác với dạy học toàn lớp, do đó có tác dụng bổ sung cho dạy học toàn lớp:

a) Phát huy tính tích cực, tự lực và tính trách nhiệm của HS:

Trong học nhóm HS phải tự giải quyết nhiệm vụ học tập, đòi hỏi sự tham gia tích cực của các thành viên, trách nhiệm với nhiệm vụ được giao là kết quả làm việc của mình Dạy học nhóm hỗ trợ tư duy, tình cảm và hoạt động độc lập, sáng tạo của HS

- Ví dụ: Ở bài Thực hành 2 (lớp 9): Tìm kiếm thông tin trên Internet, GV giao bài tập sau: Sử dụng công cụ tìm kiếm google để tìm kiếm những hình ảnh về du lịch ba miền Xây dựng thành một kho tư liệu ảnh với các thư mục danh thắng du lịch của từng vùng miền

GV cho các em làm việc theo 3 nhóm với yêu cầu:

+ Nhóm 1: Tìm những danh thắng du lịch nổi tiếng của miền Bắc.+ Nhóm 2: Tìm những danh thắng nổi tiếng của miền Trung

+ Nhóm 3:Tìm những danh thắng nổi tiếng của miền Nam

Với yêu cầu trên, GV sẽ phát huy được tính tích cực, tự lực và tính trách nhiệm của từng

HS Các nhóm các em phải tự giải quyết nhiệm vụ mà giáo viên giao, để làm tốt được yêu cầu của giáo viên đòi hỏi sự tham gia tích cực, trách nhiệm làm việc của từng thành viên trong nhóm

nhóm trưởng cần phân công nhiệm vụ cho từng thành viên trong nhóm Mỗi thành viên sẽ chịu trách nhiệm tìm danh thắng nổi tiếng của 1 tỉnh hay thành phố Ví dụ: Bạn A tìm danh thắng nổi tiếng của thành phố Hải Phòng, bạn B tìm danh thắng nổi tiếng của Hà Nội, bạn C tìm danh thắng nổi tiếng của tỉnh Hà Giang

Với nhóm 2 và nhóm 3 cũng làm việc tương tư như thế.

b) Phát triển năng lực cộng tác làm việc:

Công việc nhóm là phương pháp làm việc được HS ưa thích HS được luyện tập những kĩ năng cộng tác làm việc như tinh thần đồng đội, sự quan tâm đến những người khác và tính khoan dung

Cũng với VD trên với Bài thực hành số 2(tin 9) Tìm kiếm thông tin trên Internet Sau khi các thành viên trong nhóm đã hoàn thành nhiệm vụ của mình

thì lúc này đòi hỏi các em phải cộng tác để làm việc tiếp Cả nhóm sẽ phải xây dựng tất cả các thư mục hình ảnh về danh thắng của mỗi tỉnh, thành phố thành một cây thư mục

về vùng miền mà mình đảm nhận

c) Phát triển năng lực giao tiếp

Thông qua cộng tác làm việc trong nhóm, giúp HS phát triển năng lực giao tiếp như

biết lắng nghe, chấp nhận và phê phán ý kiến người khác, biết trình bày, bảo vệ ý kiến của minh trong nhóm

d) Hỗ trợ quá trình học tập mang tính xã hội:

Dạy học nhóm là quá trình hỗ trợ mang tính xã hội HS học tập trong mối tương tác lẫn nhau trong nhóm, có thể giúp đỡ lẫn nhau, tạo lập, củng cố các mối quan hệ xã hội và không cảm thấy phải chịu áp lực của giáo viên

e) Tăng cường sự tự tin cho HS

Vì HS được liên kết với nhau qua giao tiếp xã hội, các em sẽ mạnh dạn hơn và ít sợ mắc phải sai lầm Mặt khac, thông qua giao tiếp sẽ giúp khác phục sự thô bạo, cục cằn.

f) Phát triển năng lực làm việc có phương pháp

Thông qua quá trình tự lực làm việc và làm việc nhóm giúp HS rèn luyện, phát triển phương pháp làm việc.

Lựa chọn nhóm theo hứng thú chung hay lựa chọn ngẫu nhiên, những đòi hỏi như nhau hay khác nhau về mức độ khó khăn, cách học tập như nhau hay khác nhau, phân công công việc như nhau hoặc khác nhau.

- Ví dụ: ở bài 3, bài 4 của BTH số 2 (Tin 9): Tìm kiếm thông tin trên Internet.

GV có thể chia nhóm cho các em làm việc theo sở trường và hứng thú để thu được kết quả học tập tốt nhất.

các môn xã hội, đặc biệt môn lịch sử, văn học để thực hiện bài tập số 3:

Bài 3: Tìm kiếm thông tin trên Web về lịch sử dựng nước:

Thực hiện các tìm kiếm sau:

1.Tìm kiếm với từ khoá lịch sử dựng nước.

2 Tìm kiếm với từ khoá “lịch sử dựng nước” Quan sát và so sánh số lượng các trang web tìm được trong 2 lần tìm kiếm.

3 Tìm kiếm với từ khoá “Lịch sử dựng nước” “Vua Hùng” Quan sát và so sánh số lượng các trang web tìm được với các lần tìm kiếm trên.

4 Thêm vào từ khoá cụm từ “Văn Lang” để thu hẹp phạm vi tìm kiếm và nhận xét về kết quả nhận được.

5 Duyệt qua các kết quả tìm được, mở một vài trang web trên danh sách kết quả để tra cứu thông tin về

đề tài lịch sử dựng nước của dân tộc ta Cuối cùng lưu thông tin tra cứu được vào máy tính.

+ ở nhóm 2, GV sẽ tập hợp những em có sở thích về lĩnh vực CNTT, tin học ứng dụng để thực hiện bài tập số 4:

Bài 4: Tìm kiếm thông tin trên web về ứng dụng tin học

Sử dụng máy tìm kiếm Google để tìm kiếm thông tin trên web về ứng dụng của tin học trong những lĩnh vực khác nhau của đời sống Lưu thông tin tra cứu được vào tệp Word

Có thể dùng các từ khoá sau: tin học, ứng dụng, ứng dụng của tin học…Sử dụng thêm các từ khoá khác theo từng lĩnh vực ứng dụng để thu hẹp phạm vi tìm kiếm, ví dụ: “nhà trường”,

“dạy và học”, “văn phòng”…

Với việc chia nhóm theo hứng thú như trên sẽ giúp các em có cùng hứng thú, sở thích cộng tác làm việc tốt hơn

h Nâng cao kết quả học tập: Từ kết quả nghiên cứu so sánh thành tích học tập của

HS cho thấy: những lớp học đạt kết quả dạy học đặc biệt tốt là những lớp có áp dụng và tổ chức tốt hình thức dạy học nhóm

Tóm lại khi dạy học theo nhóm, GV có thể chia thành 3 giai đoạn cơ bản như sau:

1 Kết quả

* Để thực hiện tốt chuyên đề, tôi đã đưa ra giải pháp

- Giải pháp 1: Đây là một trong những giải pháp tích cực và đem lại hiệu quả cao trong quá trình nâng cao chất lượng dạy - học môn tin bậc THCS Đồng thời với giải pháp này sẽ khẳng định được kết quả thực hiện chuyên đề thông qua kết quả kiểm tra đánh giá Điều này có ý nghĩa tích cực và tạo khí thế say mê học tập của HS khi các em được đánh giá đúng khả năng của mình.

được niềm tin, các em tự tin vào năng lực của chính mình làm không khí lớp học sôi nổi hơn Bước đầu xây dựng cho HS tính ham học, say sưa tìm kiếm kiến thức, thích nghiên cứu, khám phá Đồng thời rèn cho HS một số kĩ năng của môn học, biết vận dụng kiến thức vào thực tế : sử dụng thư điện tử để gửi thư cho bạn bè Đặc biệt là rèn cho HS ý thức vươn lên trong học tập, không lùi bước trước khó khăn.

- GV thực sự chủ động góp phần nâng cao nhận thức về đổi mới phương pháp học tập theo hướng tích cực và đạt được mục tiêu của bài học đề ra.

- Nâng cao chất lượng giảng dạy, năng lực chuyên môn ngày càng tốt hơn, giờ dạy đạt hiệu quả ngày càng cao hơn.

Trong khi thực hiện chuyên đề, tôi áp dụng dạy thử nghiệm ở một số lớp, kết quả thể hiện tiến bộ rõ rệt :

Lớp Sĩ số Điểm dưới TB Điểm TB

Điểm khá giỏi

Đạt TB trở lên

9A6 (dạy áp dụng

3 9.09%

9 27%

21 63.64%

30 90.91% 9A7 (Dạy không áp

8 25%

12 34%

13 40.63%

25 75%

Với kết quả đạt được của đề tài, tôi rất mong được sự ủng hộ, đóng góp, chia sẻ của của quý thầy

cô để đề tài hoàn thiện hơn; để góp phần tạo được hứng thú học tập cho học sinh và từ đó nâng cao hiệu quả dạy học Tin học hiện nay.