Văn bản: TRONG LÒNG MẸ

Tác giả: - Nguyên Hồng 1918-1982 tên khai sinh là Nguyễn Nguyên Hồng, quê ở thành phố Nam Định - Trước cách mạng ông sống chủ yếu ở thành phố cảng Hải Phòng, trong một xóm lao động

Tiết 4, 5, 6

Văn bản: TRONG LÒNG MẸ

1 Tác giả:

- Nguyên Hồng (1918-1982)

tên khai sinh là

Nguyễn Nguyên Hồng,

quê ở thành phố Nam Định

- Trước cách mạng ông sống

chủ yếu ở thành phố cảng

Hải Phòng, trong một xóm lao động nghèo

- Nguyên Hồng hướng ngòi bút đến những người

lao động nghèo đặc biệt là phụ nữ và trẻ em

I ĐỌC-TÌM HIỂU CHUNG

I Đọc tìm hiểu chung:

1 Tác giả:

- Tuổi thơ cơ cưc, cay đắng -> đầy bản lĩnh sống

- Được mệnh danh là “ nhà văn của những người cùng khổ” , “ nhà văn của phụ nữ và trẻ em”

- Sáng tác được nhiều thể loại nhưng thành công nhất là văn xuôi

- Văn Nguyên Hồng chân thực, dạt dào cảm xúc và thấm đượm tình thương

2 Tác phẩm:

“Những ngày thơ ấu” có thể coi là một tác phẩm xuất sắc Đây là tập hồi kí về tuổi thơ ghi lại những rung động cực điểm của một linh hồn trẻ dại

(Thạch Lam)

1. Chương 1: Tiếng kèn

2. Chương 2: Chúa xót thương chúng con

3. Chương 3: Trụy lạc

4. Chương 4: Trong lòng mẹ

5. Chương 5: Đêm Nô-En

6. Chương 6: Trong đêm đông

7. Chương 7: Đồng xu cái

8. Chương 8: Sa ngã

9. Chương 9: Một bước ngắn

1 Tác giả: sgk

2 Tác phẩm:

-Thể loại: Hồi kí

-Nội dung: Viết về những kỉ niệm đau khổ thời thơ ấu của Nguyên Hồng

- Xuất xứ: trích chương IV tập hồi ký Những ngày thơ ấu (1938)

- Phương thức biểu đạt: tự sự, miêu tả, biểu cảm

3 Bố cục:

Phần 1: Từ đầu đến “Người ta hỏi đến chứ”

=>Cuộc đối thoại giữa người cô và chú bé Hồng

Phần 2: Còn lại

=>Cuộc gặp gỡ bất ngờ giữa bé Hồng và mẹ

II Đọc – tìm hiểu văn bản:

1 Hoàn cảnh sống của bé Hồng:

 - Hồng là kết quả của cuộc hôn nhân không tình yêu.

 - 12 tuổi, cha mất, mẹ cùng túng phải đi tha hương cầu thực chưa về.

 - Sống bơ vơ, bị họ hàng ghẻ lạnh.

-> nghèo, bất hạnh -> đáng thương

Văn bản: TRONG LÒNG MẸ

2 Cuộc đối thoại giữa người cô và Hồng:

-Cười hỏi rất kịch: Mày có

muốn vào Thanh Hóa chơi với mẹ

mày không?

-Toan trả lời “có” nhưng nhận

ra ý nghĩa cay độc, giả dối của

cô, cười đáp: Không!

-Giọng vẫn ngọt: Sao lại không

vào? -Im lặng, cuối đầu, khóe mắt

cay cay

-Vỗ vai, cười nói: mày dại

quá vào thăm em bé chứ

-Nước mắt ròng ròng, cười dài trong tiếng khóc: Sao cô biết mợ con có con?

-Vẫn tươi cười kể chuyện -Cổ nghẹn ứ khóc không ra

tiếng

-Đổi giọng, vỗ vai, giọng

nghiêm nghị, tỏ vẻ ngậm ngùi - Im lặng

Văn bản: TRONG LÒNG MẸ

2 Cuộc đối thoại giữa người cô và Hồng:

Tâm địa độc ác,

lạnh lùng, giả dối,

thâm hiểm

Đau đớn, phẫn uất, thương mẹ, căm

tức những cổ tục phong kiến

Là cuộc chiến không cân sức, vũ khí là đòn roi tinh thần tra tấn Hồng nhưng cậu bé đầy bản lĩnh, hiểu được mục đích cuộc đối

thoại nên tình yêu thương mãnh liệt dành cho mẹ không thay đổi.

Văn bản: TRONG LÒNG MẸ

3 Cuộc gặp gỡ bất ngờ với mẹ:

* Hoàn cảnh:

- Không hẹn trước

- Cha mất một năm

- Sau cuộc trò chuyện với người cô

- Nghe tin mẹ có

em bé

Văn bản: TRONG LÒNG MẸ

3 Cuộc gặp gỡ bất ngờ với mẹ:

a, Cảm xúc của Hồng :

- Thoáng thấy bóng mẹ: chạy đuổi theo, gọi bối rối , sợ nhầm lẫn chúng bạn cười

- Trèo lên xe, ríu cả chân, òa lên khóc nức nở

- Thấy những cảm giác ấm áp mơn man khắp da thịt

Khát khao được gặp mẹ mãnh liệt, giải tỏa tâm lí, cảm xúc vỡ òa.

Văn bản: TRONG LÒNG MẸ

3 Cuộc gặp gỡ bất ngờ với mẹ:

a Cảm xúc của Hồng :

b Hình ảnh người mẹ :

- Gương mặt tươi sáng…da mịn, má

hồng.

- Không còm cõi, xơ xác như cô nói

- Khuôn miệng xinh xắn

- Thơm tho lạ thường

- Mẹ vuốt ve: thấy êm dịu vô cùng

Cảm nhận bằng nhiều giác quan, bằng khao khát và

tình yêu

(Chính mẹ làm Hồng không mảy may suy nghĩ

đến lời cô nói nữa)

Tình mẫu tử thiêng liêng, bất diệt

Nội dung

P1: Cuộc đối thoại

giữa Hồng và người cô

P2: Cuộc gặp bất ngờ với mẹ

Cảm xúc buồn tủi Niềm vui sướng

Bản lĩnh và tình

thương mẹ

Tình cảm chân thành

ấm áp Hồng-mẹ

III.Tổng kết:

- Tạo dựng được mạch truyện, mạch cảm xúc

trong đoạn trích tự nhiên, chân thực

- Kết hợp lời văn kể chuyện với miêu tả, biểu cảm tạo nên những rung động trong lòng tác giả Khắc hoạ hình tượng nhân vật bé Hồng với lời nói, hành động, tâm trạng sinh động, chân thật.

Tình mẫu tử là mạch nguồn tình cảm không

bao giờ vơi trong tâm hồn con người.

Luyện tập

Thảo luận

Nhóm 1

Nhân vật bé Hồng

cho em suy nghĩ gì

về số phận và

tình cảm của con người

Nhóm 2:

Em hãy kể tên những nhân vật trẻ em

Có số phận bất hạnh và

Tâm hồn cao đẹp Như chú bé Hồng