TÓM TẮT NỘI DUNG ĐỀ TÀI “Thử nghiệm chế tạo dung dịch khử mùi hôi nách, hôi chân dành cho lứa tuổi dậy thì” 1. Lý do chọn đề tài Lứa tuổi dậy thì lượng mồ hôi ra nhiều, cộng với nhiều hoạt động vận động chạy nhảy dẫn đến mồ hôi ra càng nhiều hơn đó là lý do khiến cơ thể luôn có nhiều mùi hôi khó chịu. Tuy không ảnh hưởng đến sức khỏe nhưng hôi nách lại gây ra nhiều phiền toái, ảnh hưởng đến cuộc sống sinh hoạt hàng ngày. Và hôi nách tuổi dậy thì thường sẽ mau hết khi chúng ta bước qua giai đoạn trưởng thành, nhưng nó chỉ thực sự hết đối với những bạn biết phòng tránh và giữ gìn vệ sinh tốt. Trước đây người dân đã sử dụng lá trầu không, lá mã đề, quế,... để khử các loại mùi hôi của cơ thể, hoặc biết sử dụng quế làm tinh dầu thơm, dùng nha đam để làm mịn và trắng da. Tuy nhiên, các loại sản phẩm trên chỉ được sử dụng đơn lẻ hoặc được người dân sử dụng dưới dạng tươi và chưa được sử dụng phổ biến với mục đích điều trị bệnh khử mùi hôi nách. Bên cạnh đó các sản phẩm tươi không thể bảo quản được lâu. Việc pha chế các loại sản phẩm tươi đó mất thời gian và công sức. Với mong muốn từ các nguyên liệu gần gũi, phổ biến địa phương để chế biến ra một loại dung dịch có tác dụng hỗ trợ điều trị bệnh hôi nách, hôi chân dành cho lứa tuổi dậy thì. 2. Giả thuyết khoa học. Nếu chọn đúng nguyên liệu và pha chế hợp lí thì sẽ tạo ra được một loại dung dịch có tính năng khử mùi hôi nách, hôi chân dành cho lứa tuổi dậy thì rất tốt, giá thành rẻ, bảo quản lâu, an toàn cho người sử dụng. Những bạn bị mắc bệnh về mùi hôi cơ thể đều có thể tự chế tạo ra sản phẩm để sử dụng từ nguồn nguyên liệu dễ tìm kiếm. Giúp những bạn khác bị mắc bệnh mùi hôi cơ thể tự tin hơn trong mọi hoạt động tập thể. 3. Những phương pháp đã sử dụng Phương pháp nghiên cứu cơ sở lý thuyết: Tìm hiểu các tài liệu liên quan. Phương pháp chuyên gia: Tham khảo ý kiến của giáo viên và những người có chuyên môn. Phương pháp thực nghiệm: Thực nghiệm các sản phẩm đã xây dựng. 4. Quy trình điều chế dung dịch khử mùi hôi nách, hôi chân Tìm hiểu về các phương pháp điều chế dung dịch khử mùi hôi nách trong dân gian Tìm hiểu về lợi ích của các nguyên liệu đối với việc khử mùi hôi cơ thể Xây dựng quy trình chế tạo dung dịch khử mùi hôi nách, hôi chân: + Chuẩn bị nguyên liệu, dụng cụ + Cân và sơ chế nguyên liệu > Xay nguyên liệu > chưng cất tinh dầu > pha chế theo các nồng độ > thử nghiệm tìm ra nồng độ thích hợp nhất > đóng chai thành phẩm > thử nghiệm rộng rãi cho nhiều học sinh khác và ghi chép phản hồi. 5. Kết luận: Đề tài đã xây dựng thành công quy trình điều chế dung dịch khử mùi hôi nách đáp ứng nhu cầu cho lứa tuổi dậy thì.
Trang 1TÓM TẮT NỘI DUNG ĐỀ TÀI
“Thử nghiệm chế tạo dung dịch khử mùi hôi nách, hôi chân dành cho lứa tuổi dậy thì”
1 Lý do chọn đề tài
Lứa tuổi dậy thì lượng mồ hôi ra nhiều, cộng với nhiều hoạt động vận động chạynhảy dẫn đến mồ hôi ra càng nhiều hơn đó là lý do khiến cơ thể luôn có nhiều mùi hôikhó chịu Tuy không ảnh hưởng đến sức khỏe nhưng hôi nách lại gây ra nhiều phiền toái,ảnh hưởng đến cuộc sống sinh hoạt hàng ngày Và hôi nách tuổi dậy thì thường sẽ mauhết khi chúng ta bước qua giai đoạn trưởng thành, nhưng nó chỉ thực sự hết đối vớinhững bạn biết phòng tránh và giữ gìn vệ sinh tốt
Trước đây người dân đã sử dụng lá trầu không, lá mã đề, quế, để khử các loạimùi hôi của cơ thể, hoặc biết sử dụng quế làm tinh dầu thơm, dùng nha đam để làm mịn
và trắng da Tuy nhiên, các loại sản phẩm trên chỉ được sử dụng đơn lẻ hoặc được ngườidân sử dụng dưới dạng tươi và chưa được sử dụng phổ biến với mục đích điều trị bệnhkhử mùi hôi nách Bên cạnh đó các sản phẩm tươi không thể bảo quản được lâu Việc phachế các loại sản phẩm tươi đó mất thời gian và công sức Với mong muốn từ các nguyênliệu gần gũi, phổ biến địa phương để chế biến ra một loại dung dịch có tác dụng hỗ trợđiều trị bệnh hôi nách, hôi chân dành cho lứa tuổi dậy thì
2 Giả thuyết khoa học.
Nếu chọn đúng nguyên liệu và pha chế hợp lí thì sẽ tạo ra được một loại dung dịch
có tính năng khử mùi hôi nách, hôi chân dành cho lứa tuổi dậy thì rất tốt, giá thành rẻ,bảo quản lâu, an toàn cho người sử dụng
- Những bạn bị mắc bệnh về mùi hôi cơ thể đều có thể tự chế tạo ra sản phẩm đểsử dụng từ nguồn nguyên liệu dễ tìm kiếm
- Giúp những bạn khác bị mắc bệnh mùi hôi cơ thể tự tin hơn trong mọi hoạt động tậpthể
3 Những phương pháp đã sử dụng
- Phương pháp nghiên cứu cơ sở lý thuyết: Tìm hiểu các tài liệu liên quan
- Phương pháp chuyên gia: Tham khảo ý kiến của giáo viên và những người có chuyênmôn
- Phương pháp thực nghiệm: Thực nghiệm các sản phẩm đã xây dựng
4 Quy trình điều chế dung dịch khử mùi hôi nách, hôi chân
- Tìm hiểu về các phương pháp điều chế dung dịch khử mùi hôi nách trong dângian
- Tìm hiểu về lợi ích của các nguyên liệu đối với việc khử mùi hôi cơ thể
- Xây dựng quy trình chế tạo dung dịch khử mùi hôi nách, hôi chân:
+ Chuẩn bị nguyên liệu, dụng cụ
+ Cân và sơ chế nguyên liệu -> Xay nguyên liệu -> chưng cất tinh dầu -> pha chếtheo các nồng độ -> thử nghiệm tìm ra nồng độ thích hợp nhất -> đóng chai thành phẩm -
Trang 2> thử nghiệm rộng rãi cho nhiều học sinh khác và ghi chép phản hồi.
5 Kết luận: Đề tài đã xây dựng thành công quy trình điều chế dung dịch khử mùi hôi
nách đáp ứng nhu cầu cho lứa tuổi dậy thì
A MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài
Em và Q.A học chung một lớp đã ba năm rồi, chơi với nhau khá thân thiết Cả haiđều là học sinh khá giỏi của lớp nhưng đứa nào cũng tự ti về chính bản thân mình bởimột lý do khá nhạy cảm mà không đứa nào muốn nói ra với ai và cũng không thổ lộ chonhau nghe Cho đến khi cả hai nảy sinh ra ý nghĩ tại sao mình không tìm cách nào đó để
tự tin hơn khi đến lớp, để các bạn không còn xa lánh và sẵn sàng ngồi bên cạnh mình Đóchính là động lực giúp hai đứa em quyết tâm mày mò suốt một thời gian dài, để tìm racông thức chế tạo sản phẩm khử mùi hôi nách cho bản thân mình, đến nay sản phẩm đãbước đầu đạt được thành công Sản phẩm đã giúp bản thân được tự tin và cũng giúp đượcnhiều bạn khác cũng có chung nỗi niềm giống như mình
Lứa tuổi của chúng em là tuổi dậy thì nên lượng mồ hôi ra nhiều, cộng với nhiềuhoạt động vận động chạy nhảy dẫn đến mồ hôi ra càng nhiều hơn đó là lý do khiến cơ thểluôn có nhiều mùi hôi khó chịu Có nhiều khi, một số bạn khi bị gọi lên bảng, hay phảiđứng lên trả lời về một câu hỏi khó nào đó đã cảm thấy ướt đẫm lưng áo và nách Ngoàivùng lưng và nách, mồ hôi còn ra nhiều ở bẹn, lòng bàn tay, bàn chân, đầu, làm chochúng em bắt đầu có mùi khó chịu Nhiều bạn lại lười tắm nên cái mùi đó thật khó chịu khigiao tiếp Hôi nách hoặc hôi chân bắt đầu xuất hiện ở tuổi dậy thì, bởi ở độ tuổi này, cáchormone gia tăng, theo đó là sự tăng tiết của tuyến mồ hôi Chúng bắt đầu tiết ra nhiều hợpchất amoniac và kết hợp với ô vi khuẩn xấu xâm nhập từ bên ngoài, gây ra mùi hôi náchkhó chịu Tuy không ảnh hưởng đến sức khỏe, nhưng hôi nách lại gây ra nhiều phiền toái,ảnh hưởng đến cuộc sống sinh hoạt hàng ngày Hôi nách tuổi dậy thì thường sẽ mau hết khichúng ta bước qua giai đoạn trưởng thành, nhưng nó chỉ thực sự hết đối với những bạn biếtphòng tránh và giữ gìn vệ sinh tốt Đó cũng chính là lý do chúng em mong muốn tạo rađược sản phẩm hữu ích cho các bạn lứa tuổi dậy thì, đồng thời tuyên truyền cho các emnhỏ đang chuẩn bị bước vào tuổi dậy thì một số kiến thức để phòng tránh bệnh
Trước đây, người dân đã sử dụng lá trầu không, lá mã đề, để khử các loại mùi hôicủa cơ thể, hoặc biết sử dụng quế làm tinh dầu thơm, dùng nha đam để làm mịn và trắng
da Tuy nhiên, các loại sản phẩm trên chỉ được sử dụng đơn lẻ hoặc được người dân sửdụng dưới dạng tươi và chưa được sử dụng phổ biến với mục đích điều trị bệnh khử mùihôi nách Bên cạnh đó các sản phẩm tươi không thể bảo quản được lâu Việc pha chế cácloại sản phẩm tươi đó mất thời gian và công sức Với mong muốn từ các nguyên liệu gầngũi, phổ biến địa phương: lá trầu không, lá cây mã đề và các loại thảo dược quý khác như
vỏ quế, nha đam để chế biến ra một loại dung dịch có tác dụng hỗ trợ điều trị bệnh hôinách, hôi chân dành cho lứa tuổi dậy thì
Trang 3Qua thời gian thử nghiệm nhận thấy, sản phẩm rất an toàn, rẻ tiền phù hợp với lứa
tuổi học sinh Đó là lý do đề tài “Thử nghiệm chế tạo dung dịch khử mùi hôi nách, hôi chân dành cho lứa tuổi dậy thì” ra đời.
3 Phạm vi nghiên cứu của đề tài.
Đề tài tập trung nghiên cứu chế biến ra dung dịch khử mùi hỗ trợ điều trị bệnh hôinách, hôi chân ở tuổi dậy thì từ các nguyên liệu phổ biến
Thời gian: 3 tháng từ 09/2019 đến 11/2019
4 Giả thuyết khoa học.
- Nếu chọn đúng nguyên liệu (như đã nói ở trên) và pha chế hợp lí thì sẽ tạo ra đượcmột loại dung dịch có tính năng khử mùi hôi nách, hôi chân dành cho lứa tuổi dậy thì rấttốt, giá thành rẻ, bảo quản lâu, an toàn cho người sử dụng
- Những bạn bị mắc bệnh về mùi hôi cơ thể đều có thể tự chế tạo ra sản phẩm để sửdụng từ nguồn nguyên liệu dễ tìm kiếm
- Giúp những bạn khác bị mắc bệnh mùi hôi cơ thể tự tin hơn trong mọi hoạt động tậpthể
5 Cơ sở khoa học.
- Dựa trên nghiên cứu của TS.BS Trần Bá Thoại, Uỷ viên BCH Hội Nội tiết Việt
Nam trong cuốn “Cơ sở sinh học người”
- Dựa trên chia sẻ của PGS, TS Nguyễn Duy Hưng - Bác sĩ cao cấp, Thầy Thuốc
ưu tú, Tổng thư ký Hội Da Liễu Việt Nam, https://bacsituvan.vn
- Dựa vào nghiên cứu, tìm hiểu của nhóm.
6 Tổng quan một số vấn đề nghiên cứu
* Cơ chế hình thành bệnh hôi nách tuổi dậy thì
Khi bước vào tuổi dậy thì cơ thể sẽ bắt đầu có những thay đổi, và một trong nhữngvấn đề mà hay mắc phải là tình trạng hôi nách Hôi nách bắt đầu xuất hiện và phát triểnmạnh ở tuổi dậy thì, bởi ở độ tuổi này, các hormone gia tăng, theo đó là sự tăng tiết củatuyến mồ hôi Trong cơ thể mỗi người có hai tuyến mồ hôi, đó là tuyến mồ hôi eccrine
Trang 4(tuyến mồ hôi nước) làm nhiệm vụ điều hòa thân nhiệt và tuyến mồ hôi apocrine (tuyến
mồ hôi dầu) thường tập trung ở khu vực nách, quanh hậu môn,…Tuyến mồ hôi nước hoạtđộng từ rất sớm còn tuyến mồ hôi dầu thì chỉ bắt đầu hoạt động ở tuổi dậy thì và sẽ pháttriển mạnh ở tuổi trưởng thành rồi giảm dần ở tuổi già Đó là nguyên nhân vì sao tuổi dậythì dễ mắc bệnh hôi nách Bởi trong tuyến mồ hôi dầu tiết ra nhiều hợp chất amoniac và
kết hợp với vi khuẩn xấu xâm nhập từ bên ngoài, gây ra mùi hôi nách khó chịu Bản thân
mồ hôi không có mùi gì cả, chỉ khi bị những vi khuẩn phát triển biến đổi thành phần gây
ra mùi hôi Hai loại vi khuẩn da Propionibacterium acnes và Staphylococcus epidermidisthường tiêu hóa mồ hôi sản sinh thành acid propionic, propanoic và axit isovaleric Axitpropionic có mùi chua như giấm, acid isovaleric có mùi như phô mai,…
Hình 1: Các loại tuyến mồ hôi
Ngoài ra, tuổi dậy thì cùng với áp lực bài vở mùa thi dễ dàng gây stress, thứckhuya, ngủ trễ cũng là một trong những tác nhân gây hôi nách Khi bị hôi nách một số
HS muốn mất mùi nhanh bằng cách sử dụng các sản phẩm lăn khử mùi hiện đang bántràn lan trên thị trường có thành phần hóa học dễ gây kích ứng da, làm tổn thương dachính vì vậy khiến cho bệnh càng trở nên nặng hơn Các sản phẩm lăn khử mùi có hươngthơm chỉ có tác dụng át đi mùi hôi cơ thể và làm vùng nách nhanh khô nhưng dùng nhiều
sẽ dẫn đến bệnh viêm da hay còn gọi là bội nhiễm nấm da dẫn đến dễ ngứa rát vì lỗ chânlông bị bít kín
Với những người không trong độ tuổi dậy thì nhưng tiết nhiều mồ hôi(hyperhidrosis), hoặc ăn nhiều gia vị có mùi, mắc một số bệnh lí khác thường dùng một
số loại thuốc kháng sinh,… cũng có khả năng dễ hôi nách hơn
* Các giai đoạn phát bệnh hôi nách tuổi dậy thì
Có nhiều người bị phát bệnh hôi nách ngay từ khi bắt đầu dậy thì hoặc sau đó 1đến 2 năm, nhưng cũng có người không có mùi vì sự tăng trưởng không có bất kỳ ảnh
Trang 5hưởng nào đến tuyến mồ hôi Theo nhiều nghiên cứu, những người bị bệnh hôi nách ởtuổi dậy thì sẽ phát bệnh theo 3 giai đoạn:
- Giai đoạn 1: Ngay khi bắt đầu dậy thì: Nữ (11 – 12 tuổi), Nam (12 – 13 tuổi).Trong giai đoạn này, hormone tăng trưởng tác động vào tuyến mồ hôi đầu tiên Nhữngngười này dễ bị mụn và các bệnh ngoài da do mồ hôi ra nhiều Giai đoạn này các bạn mớibắt đầu bị bệnh hôi nách ở tuổi dậy thì, mùi chỉ hơi chua chua, không nồng nặc như ngườilớn
- Giai đoạn 2: Giữa giai đoạn dậy thì: Nữ (15 – 16 tuổi), Nam (16 – 17 tuổi) Cơthể phát triển các bộ phận sinh dục trước rồi mới tác động đến tuyến mồ hôi Nhữngngười này sẽ phát triển và cao lớn ở đầu giai đoạn dậy thì nhưng càng về sau chiều cao sẽchậm lại và dừng hẳn sớm hơn những người đồng lứa
- Giai đoạn 3: Cuối giai đoạn dậy thì: Nữ (17 – 19 tuổi), Nam (18 – 20 tuổi) Cơthể phát triển chậm chạp, giai đoạn dậy thì có thể kéo dài hơn các bạn cùng tuổi vài năm
và thời gian tăng chiều cao cũng được kéo dài theo Những người bị bệnh hôi nách ở giaiđoạn này thường có mùi nồng ngay từ những ngày đầu tiên Do cơ thể càng phát triểncàng có nhiều chất có mùi hơn
Giai đoạn phát bệnh của mỗi người là không giống nhau nên cho đến khi hết giaiđoạn dậy thì, mới có thể xác định bản thân có mắc bệnh hay không Bệnh mùi hôi nách làhậu quả của quá trình sinh học nên nếu chúng ta vẫn ở tuổi vị thành niên sẽ rất khó loại
bỏ hoàn toàn mùi hôi này Chỉ có thể hạn chế bệnh cho đến khi trưởng thành hoàn toàn
* Cơ chế hình thành bệnh hôi chân, hôi tay tuổi dậy thì
Tuyến mồ hôi là tuyến ngoại tiết đặc biệt, thường giàu protein, chất béo,….nên vikhuẩn phát triển mạnh và sinh ra mùi hôi Tuổi dậy thì mồ hôi nhiều ở chân sẽ dính vàobít tất cũng bị vi khuẩn, nấm phát triển gây ra mùi khó chịu tương tự như hôi nách Hàngngày, các bạn mang giày liên tục nhiều giờ nhưng không vệ sinh thường xuyên cũng lànguyên nhân gây mùi hôi
Yếu tố thời tiết nồm ẩm như hiện nay cũng là nguyên nhân bị hôi chân cho nhiềungười Với khả năng tiết mồ hôi khi không được hong khô nhanh chóng, mùi hôi trên cơthể cũng từ đó mà hình thành, trong đó có cả hôi chân
Trang 6B PHƯƠNG PHÁP VÀ THIẾT BỊ THÍ NGHIỆM
1 Phương pháp nghiên cứu 1.1 Phương pháp nghiên cứu lí thuyết
- Phương pháp thu thập số liệu
Kế thừa có chọn lọc các thông tin, phương pháp tiến hành của các công trình đãthực hiện qua các sách báo, tạp chí, tài liệu
- Phương pháp chuyên gia:
Tham khảo ý kiến của giáo viên và những người có chuyên môn
- Phương pháp nghiên cứu ngoài thực tế
+ Lập phiếu khảo sát điều tra với 30 học sinh trường THCS Duy Tân-Huế có sửdụng sản phẩm
+ Tìm hiểu cách điều trị mùi hôi nách của các bạn trong trường THCS Duy Tân-Huế
- Phương pháp nghiên cứu thực nghiệm
+ Nghiên cứu và điều chế dung dịch khử mùi với nhiều loại nồng độ pha chế khácnhau rồi thử nghiệm trên bản thân để xác định nồng độ thích hợp nhất với thời gian khửmùi lâu nhất
+ Đưa sản phẩm đến trung tâm kiểm nghiệm để xác định các thành phần vi sinh cótrong sản phẩm và độ kích ứng với da trước khi đem đi thử nghiệm rộng rãi cho nhiềubạn khác tại trường
+ Thử nghiệm trên cơ thể của 30 bạn học sinh thuộc nhiều lớp của trường THCSDuy Tân-Huế
+ Thống kê định tính: Ghi lại các quan sát và nhận xét chủ quan của những ngườitham gia nghiên cứu
2 Phương pháp chế biến dịch khử mùi hôi nách
* Bước 1: Tìm kiếm nguyên liệu, dụng cụ pha chế: Lá trầu không, lá cây mã đề, cây
nha đam, vỏ quế.
Trang 7Lá trầu không Lá mã đề
Hình 2: Các nguyên liệu
*Dụng cụ pha chế:
- Xoong: dùng để chưng cất các nguyên liệu
- Bếp: Dùng bếp gas hoặc bếp điện để chưng cất
- Máy xay, cối dã: dùng để xay nhuyễn các nguyên liệu
- Vá gỗ: để chưng cất và trộn hỗn hợp dung dịch
- Một số ống nghiệm có chia đơn vị ml
Lưu ý: Tất các các dụng cụ trên phải sạch sẽ, không dính bụi bẩn, hóa chất.
Hình 3: Xoong, bếp, máy xay, vá gỗ, rây lọc,…
Trang 8* Bước 2: Xử lý nguyên liệu và chưng cất tinh dầu
- Xử lý lá trầu không và lá mã đề
Thời điểm hái lá trầu không: Lá trầu không dùng để chữa trị hôi nách nên hái từ
thời điểm mặt trời chiếu vào lá cây cho đến trước 9h sáng Sau 9h sáng thì lá trầu không
sẽ không tốt và hiệu nghiệm bằng thời gian trước đó Theo quan niệm dân gian thì chỉ lúcnhững ánh sáng mặt trời đầu tiên chiếu vào lá trầu không lá mới tràn trề sức sống nhất vàtiết ra nhiều tinh chất nhất
Cách chọn lá trầu không: Chỉ nên chọn những lá không quá non hoặc không quá
già, và chỉ chọn những lá có màu sắc xanh tươi, không nên chọn những lá có màu vàng lá
mạ non, vì những lá này thường xuyên nằm khuất sau ánh nắng mặt trời tinh dầu ít hơn
Không nên để lá trầu không qua ngày: Khi vừa hái lá trầu xong thì nên dùng ngay.
Để qua ngày hoặc để trong tủ lạnh lá sẽ không còn nhiều hoạt chất để trị mùi hôi nách
Lá mã đề chúng em cần với một lượng ít hơn nhiều so với lá trầu không, nên chủyếu được chúng em thu mua tại chợ, sau khi mua về sẽ chọn ra các lá còn tươi để sửdụng
Hình 4: Quang Anh hái lá trầu không Hình 5: Q.Anh hái lá mã đề và nha đam
* Quy trình chế biến lá trầu và lá mã đề:
Lá trầu và lá mã đề tươi sau khi cân và rửa sạch, sẽ được xay nhỏ với nước, ngâmhỗn hợp sau nghiền 24 giờ để tinh dầu trong lá tiết ra, sau đó đem chưng cất để lấy tinhdầu Phần bã còn lại đem phơi khô dưới ánh sáng tự nhiên 3 ngày và sẽ được xay nhuyễnlại một lần nữa trước khi ngâm trong dung dịch rượu ethanol Sau khi ngâm phần bã 3 ngàytrong dung dịch rượu để tinh chất trong lá trầu và mã đề ra hết thì đem lọc để thu được hếtcao chiết chứa tinh chất lá trầu và lá mã đề Với cách này nhóm thu được tinh dầu nhiềunhất
* Chưng cất tinh dầu lá trầu và mã đề bằng hơi nước:
- Dùng 1 cái xoong to chứa nước khoảng ½ xoong và đặt lên bếp Trong xoong,đặt một khay hấp đựng lá trầu và lá mã đề đã xay nhuyễn và một cái bát ở trung tâm
Trang 9- Đậy ngược nắp xoong để có điểm tụ ở giữa Đổ đá vào bì ni lông, buộc lại rồi bỏlên trên nắp Bật bếp đun nước cho đến khi sôi.
- Một thời gian sau, hơi nóng của nước sẽ làm vỏ quế toả nhiệt, bốc hơi nước cùngtinh dầu Hơi nước và tinh dầu khi gặp cái nắp lạnh sẽ tụ lại ở điểm trũng nhất và rơi xuốngcái bát ở trung tâm xoong Hỗn hợp thu được sẽ gồm hơi nước và tinh dầu Để một thờigian, tinh dầu sẽ nổi lên trên Dùng ống tiêm hút lớp tinh dầu bên trên và đựng trong chaikín
Một lần thực hiện chưng cất gồm 200g lá trầu xay nhuyễn + 50 g lá mã đề thuđược lượng tinh dầu khoảng 1,6g tương đương khoảng 18 ml tinh dầu đạt hiệu suất 0,5 –0,8% Phần lớn tinh dầu bị thất thoát do giai đoạn làm khan nước
- Lưu ý: Phải chọn nắp hình chóp, có núm, để chiết xuất tụ về chóp và nhỏ vào bát.Nước trong bát chính là thành phẩm Đừng lấy nắp nồi ngang sẽ làm chiết xuất nhỏ lungtung Nên bỏ đá viên vào túi ni lông loại đóng miệng được để khi đá tan, ta dễ dàng lấy ra vàthay lượt đá khác, đồng thời nếu ko dùng túi, sẽ phải lấy khăn thấm rồi xả nhiều lần rất mấtcông
+ Bản chất cơ bản của việc chưng cất hơi nước là cho phép tách được các chất rakhỏi hỗn hợp (và sau đó thu hồi) ở nhiệt độ thấp hơn
Hình 6: Quá trình chưng cất tinh dầu
* Quy trình chế biến lá nha đam
Nha đam có rất nhiều dưỡng chất có tác dụng tốt trong quá trình dưỡng da, chămsóc da Gọt sạch lớp vỏ xanh và rửa sạch dưới vòi nước để làm sạch hết lớp nhựa, cắt nhỏnha đam sau đó ngâm trong nước muối loãng và bóp cho lớp nhựa sạch hoàn toàn
Trang 10cất tinh dầu từ cây nha đam và vỏ quế: Thực hiện như quá trình chưng cất tinh dầu từ lá
trầu, quá trình đó được tóm tắt theo sơ đồ sau:
Một lần thực hiện chưng cất gồm 100g vỏ quế thu được lượng tinh dầu khoảng 4
Nguyên liệu được lấy từ lá cây, trầu + mã đề, nha đam hoặc vỏ quế
Xử lí: Rửa sạch nguyên liệu, lá trầu và mã đề xay nhuyễn; nha đam cắt lấy phầntrong và thái nhỏ; vỏ quế được dã nhỏ vụn cho ngâm nước trước khi chưng cất
Sử dụng phương pháp chưng cất bằng lôi cuốn hơi nước: bỏ mỗi nguyên liệu vào
một cái xoong với lượng nước săm xắp sau đó đun sôiHỗn hợp bao gồm những thành phần cấu tử nhẹ của hơi nước và tinh dầu sẽ bốc hơi
Khi gặp lạnh hỗn hợp gồm hơi nước và tinh dầu được ngưng tụ ở dạng lỏng rơi
xuống đáy chén
Sau khi ngưng tụ tinh dầu nhẹ hơn nước sẽ nổi lên trên, ta dễ dàng vớt ra được, còn
lại là hỗn hợp nước chưng dầu thô và nguyên liệu
Tinh dầu loại I (nguyên chất) Thành phẩm loại II
Nguyên liệu thô được tiếp tục xử lí với
dung dịch rượuTinh dầu được vớt ra ta cho vào lọ
Trang 11ml tinh dầu đạt hiệu suất 0,3– 0,4% Lá nha đam thực hiện chưng cất một lần 200g thuđược lượng tinh dầu khoảng khoảng 2 ml tinh dầu.
Hình 8a,b,c: Cân nguyên liệu
Hình 9 a,b,c: Sơ chế và xay nguyên liệu
* Quy trình chế tạo dung dịch khử mùi hôi nách mô tả theo các bước sau:
Trang 12H 10.a H 10.b H 10.c
Hình 10a,b,c: Chưng cất các loại tinh dầu
Hình 11 a,b,c: Thu tinh dầu và lọc phần bã để ngâm trong dung dịch êthanol
3 Thực ghiệm tìm ra công thức pha chế
Sau quá trình chưng cất tinh dầu và ngâm ủ hỗn hợp lá trầu và lá mã đề Chúng em thuđược thành phẩm loại 1 gồm 3 loại tinh dầu nguyên chất (tinh dầu lá trầu + mã đề, tinhdầu quế và tinh dầu nha đam) và thành phẩm loại 2 là dung dịch ngâm của rượu với cáctinh chiết từ nguyên liệu thô sau quá trình chưng cất Dựa vào những tính năng cơ bảncủa từng nguyên liệu, chúng em tiến hành đong các nguyên liệu bằng ống nghiệm theođơn vị chia ml và chia theo 3 loại tỷ lệ khác nhau, sau đó cho các nguyên liệu đã đongvào trong từng lọ thành một hỗn hợp có dung tích 20 ml được đánh dấu theo 3 công thức
Trang 13Bảng 1: Công thức pha chế dung dịch Công
thức Tỉ lệ pha chế Kết quả thực nghiệm dược tính và thời gian khử mùi
1 2 ml tinh dầu lá trầu không với mã đề; 0,5 ml tinh dầu
quế; 0,5 ml tinh dầu nha đam; 17ml tinh chiết hỗn hợp
dung dịch đã ngâm rượu êthanol
Có tính năng song thời gian khử mùi thấp, khoảng 6-8 tiếng
2 5 ml tinh dầu lá trầu không với mã đề; 0,5 ml tinh dầu
quế; 0,5 ml tinh dầu nha đam; 14ml tinh chiết hỗn hợp
dung dịch đã ngâm rượu
Có tính năng tương đối tốt, thời gian khử mùi 10-12 tiếng
3 8ml tinh dầu lá trầu không với mã đề; 1 ml tinh dầu
quế; 0,5 ml tinh dầu nha đam; 10,5 ml tinh chiết hỗn
hợp dung dịch đã ngâm rượu
Có tính năng tốt, thời gian khử mùi 15- 20 tiếng