Mục tiêu của môn học: Nhận biết được vật liệu, dụng cụ và cách sử dụng để hoàn thành bản vẽ theo yêu cầu kỹ thuật; Trình bày được các tiêu chuẩn về khổ giấy, tỷ lệ, các nét vẽ, kích
V Ị TRÍ , TÍNH CHẤT , Ý NGHĨA VÀ VAI TRÒ CỦA MÔN HỌC
Vị trí của môn học là môn học cơ sở, được bố trí học trước khi bắt đầu các môn học và mô đun đào tạo nghề chuyên ngành trong chương trình đào tạo trình độ Cao đẳng nghề May thời trang Môn học này đứng đầu trong thứ tự học, thường được phân bổ vào học kỳ I của năm học thứ nhất, giúp sinh viên nắm vững kiến thức nền tảng để tiếp tục học các môn chuyên ngành một cách hiệu quả.
Môn học Vẽ kỹ thuật ngành may là môn học cơ sở quan trọng trong chương trình đào tạo Cao đẳng nghề may thời trang Đây là môn lý thuyết kết hợp với bài tập thực hành vẽ, giúp sinh viên nắm vững các kỹ năng cơ bản về kỹ thuật vẽ trong ngành may Tính chất của môn học này đóng vai trò then chốt trong việc phát triển kiến thức nền tảng và kỹ năng thực tiễn cho sinh viên ngành thời trang.
Môn Vẽ kỹ thuật ngành may đóng vai trò là môn học kỹ thuật cơ sở quan trọng trong quá trình đào tạo kỹ thuật viên và công nhân kỹ thuật Đây là phần không thể thiếu trong chương trình đào tạo tại các trường cao đẳng, trung học chuyên nghiệp và dạy nghề, nhằm trang bị kiến thức nền tảng vững chắc về kỹ thuật vẽ và thiết kế trong ngành may.
Môn học Vẽ kỹ thuật ngành may đóng vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ các môn học khác, giúp học sinh nâng cao kỹ năng tư duy và sáng tạo Đồng thời, kỹ năng vẽ kỹ thuật còn có giá trị thiết thực trong sản xuất và cuộc sống, góp phần nâng cao hiệu quả công việc và ứng dụng thực tiễn trong đời sống hàng ngày.
M ỤC TIÊU CỦA MÔN HỌC
Nhận biết đƣợc vật liệu, dụng cụ và cách sử dụng để hoàn thành bản vẽ theo yêu cầu kỹ thuật;
Trình bày được các tiêu chuẩn về khổ giấy, tỷ lệ, các nét vẽ, kích thước để vẽ bản vẽ kỹ thuật chuyên ngành đạt yêu cầu kỹ thuật;
Thực hiện được các bài tập ứng dụng để vẽ đường may và các cụm chi tiết một số sản phẩm ngành may;
Rèn luyện tính cẩn thận, tỉ mỉ, chính xác khi thực hiện bản vẽ kỹ thuật
3 Nội dung của môn học:
Lý thuyết bài tập Kiểm tra
Chương 1 Vật liệu, dụng cụ vẽ và các tiêu chuẩn trình bày bản vẽ kỹ thuật 8,5 7,5 1
1.2 Dụng cụ vẽ và cách sử dụng 1 1
1.3 Tiêu chuẩn trình bày bản vẽ kỹ thuật 6,5 5.5 1 1.4 Trình tự hoàn thành bản vẽ 0,5 0,5
Chương 2 Ký hiệu trên bản vẽ kỹ thuật 12 9 2 1
2.3 Ký hiệu về mặt cắt
2.4 Ký hiệu mật độ mũi may
2.5 Hình cắt và ký hiệu các đường may cơ bản 11 8 2 1
Chương 3 Bản vẽ sản phẩm may 24 18 5 1
3.1 Khái niệm và yêu cầu 0,5 0,5
3.2 Hình cắt một số bộ phận chủ yếu của áo sơ mi và quần âu 17.5 14.5 2 1
3.3 Bản vẽ sản phẩm may 6 3 3
T IÊU CHUẨN TRÌNH BÀY BẢN VẼ KỸ THUẬT
Chương 2 Ký hiệu trên bản vẽ kỹ thuật 12 9 2 1
2.3 Ký hiệu về mặt cắt
2.4 Ký hiệu mật độ mũi may
2.5 Hình cắt và ký hiệu các đường may cơ bản 11 8 2 1
BẢN VẼ SẢN PHẨM MAY
3.1 Khái niệm và yêu cầu 0,5 0,5
3.2 Hình cắt một số bộ phận chủ yếu của áo sơ mi và quần âu 17.5 14.5 2 1
3.3 Bản vẽ sản phẩm may 6 3 3
CHƯƠNG I VẬT LIỆU, DỤNG CỤ VẼ VÀ CÁC TIÊU CHUẨN
TRÌNH BÀY BẢN VẼ KỸ THUẬT
Để lập các bản vẽ kỹ thuật chính xác và chuyên nghiệp, việc chuẩn bị vật liệu và dụng cụ vẽ phù hợp là điều cần thiết Sử dụng thành thạo các dụng cụ vẽ không chỉ giúp đảm bảo chất lượng bản vẽ mà còn nâng cao hiệu suất công việc Việc nắm vững cách sử dụng dụng cụ vẽ là yếu tố quyết định thành công trong quá trình thiết kế kỹ thuật.
- Nhận biết và sử dụng đƣợc các loại vật liệu, dụng cụ vẽ kỹ thuật trong quá trình thực hiện bản vẽ;
- Trình bày và thực hiện đƣợc trình tự hoàn thành bản vẽ kỹ thuật từ giai đoạn phác thảo đến giai đoạn tô đậm;
- Rèn luyện tính cẩn thận, tỷ mỷ khi thực hiện bản vẽ kỹ thuật
1.1 Vật liệu vẽ a Giấy vẽ
Giấy vẽ (giấy crôki) là loại giấy dùng để vẽ các bản vẽ kỹ thuật, có đặc điểm dày và hơi cứng, với mặt phải nhẵn và mặt trái ráp Khi thực hiện các công đoạn vẽ bằng chì hoặc mực, nên sử dụng mặt phải của giấy để đảm bảo độ mịn và chính xác của bản vẽ.
Giấy dùng để lập các bản vẽ phác thường là giấy kẻ li hay giấy kẻ ô vuông b Bút chì
Bút chì dùng để vẽ các bản vẽ kỹ thuật chủ yếu là bút chì đen, gồm hai loại chính: cứng và mềm Bút chì đen cứng ký hiệu bằng chữ H, trong đó hệ số đi kèm thể hiện độ cứng tăng dần như 2H, 3H, phù hợp cho các bản vẽ yêu cầu đường nét chính xác và rõ ràng Bút chì mềm ký hiệu bằng chữ B, ví dụ 2B, 3B, phù hợp để tạo các nét đậm và mềm mại hơn trong bản vẽ kỹ thuật Ngoài ra, còn có loại bút chì trung bình ký hiệu là HB, kết hợp đặc điểm của cả hai loại trên để sử dụng đa dạng trong các công việc vẽ kỹ thuật.
Trong vẽ kỹ thuật, các loại bút chì được phân biệt theo ký hiệu để phù hợp với các mục đích khác nhau Bút chì có ký hiệu H, 2H thường được sử dụng để vẽ các nét mảnh, chính xác, giúp tạo các đường nét rõ ràng trên bản vẽ kỹ thuật Trong khi đó, các loại bút chì có ký hiệu HB, B thích hợp để vẽ các nét đậm hơn hoặc để viết chữ, đảm bảo rõ ràng và dễ đọc trên bản vẽ kỹ thuật Sử dụng đúng loại bút chì theo ký hiệu giúp nâng cao chất lượng và tính chuyên nghiệp của bản vẽ kỹ thuật.
Bút chì đƣợc vót nhọn hay vót theo hình lƣỡi đục nhƣ ở hình 1-1
Ngoài giấy vẽ và bút chì, bạn còn cần chuẩn bị một số vật liệu phụ trợ như tẩy để xóa chì hoặc mực, giấy nhám dùng để mài sắc bút chì, và đinh mũ để cố định bản vẽ chắc chắn trên bàn vẽ.
1.2 Dụng cụ vẽ và cách sử dụng
Ván vẽ hình 1-2 được làm bằng gỗ mềm với mặt phẳng và nhẵn, đảm bảo công việc vẽ chính xác Các biên trái và phải của ván thường được làm bằng gỗ cứng để tránh ván bị vênh lệch, giữ độ bền và ổn định Mặt biên trái của ván vẽ phải có độ phẳng và nhẵn để dễ dàng trượt thước chữ T khi vẽ Kích thước của ván vẽ được xác định dựa trên loại khổ của bản vẽ, phù hợp với yêu cầu công việc Ván vẽ được đặt lên bàn để dễ dàng điều chỉnh độ dốc, giúp tạo điều kiện thuận lợi cho quá trình vẽ chính xác.
Thước chữ T, như hình 1-3, được làm từ gỗ hoặc chất dẻo cao cấp Thiết kế của loại thước này bao gồm thân ngang mỏng và đầu hình chữ T chắc chắn, giúp dễ dàng căn chỉnh và đo đạc chính xác Mép trượt của đầu vuông góc với mép trái của thân ngang, đảm bảo sự chính xác trong các công tác đo đạc và thi công xây dựng.
Thước chữ T dùng để vẽ các đường ngang chính xác trên bản vẽ kỹ thuật Khi vẽ, bút chì được đặt theo mép trên của thanh ngang của thước để đảm bảo các đường thẳng thẳng hàng và đều đẹp Để vẽ các đường nằm ngang song song, ta trượt mép đầu của thước chữ T dọc theo biên trái của ván vẽ, giúp tạo các đường song song đều nhau một cách dễ dàng và chính xác.
Khi cố định giấy vẽ lên mặt ván vẽ phải đặt sao cho một cạnh của tờ giấy song song với thân ngang của thước chữ T
1.2.3 Êke Êke dùng để vẽ thường là một bộ gồm hai chiếc, một chiếc có hình tam giác vuông cân hình 1-5a gọi là Êke 45 0 và một chiếc có hình nửa tam giác đều hình1-5b gọi là Êke 60 0 Êke làm bằng gỗ hoặc chất dẻo.
Hình 1-5a và Hình 1-5b minh họa cách sử dụng êke phối hợp với thước chữ T hoặc phối hợp hai êke để vẽ các đường thẳng đứng, đường nghiêng hoặc các góc chính xác Việc sử dụng đúng cách các dụng cụ này giúp đảm bảo độ chính xác trong quá trình vẽ kỹ thuật hoặc xây dựng Chọn dụng cụ phù hợp như êke kết hợp với thước chữ T là bước quan trọng để tạo ra các bản vẽ chính xác, rõ ràng.
Hộp compa vẽ kỹ thuật thường dùng có các dụng cụ sau: compa chì, compa đo, bút kẻ mực
Compa chì thường được sử dụng để vẽ các đường tròn có đường kính từ 12mm trở lên Khi cần vẽ các đường tròn có đường kính lớn hơn 150mm, người dùng cần chắp thêm và nối để đảm bảo đường tròn được vẽ chính xác và liền mạch.
- Khi vẽ các đường tròn có đường kính nhỏ hơn 12mm thì dùng loại compa đặc biệt
+ Khi vẽ đường tròn phải giữ cho đầu kim và đầu chì vuông góc với mặt bản vẽ
Khi vẽ nhiều đường tròn đồng tâm, nên sử dụng kim có ngấn ở đầu hoặc dụng cụ định tâm để tránh kim bị ấn sâu xuống ván vẽ, gây ra lỗi to của lỗ tâm và làm giảm độ chính xác của nét vẽ.
+ Dùng ngón tay trỏ và tay cái cầm đầu núm compa quay một cách đều đặn và liên tục theo một chiều nhất định
Compa dùng để đo độ dài đoạn thẳng trên bản vẽ bằng cách đặt thước kẻ li có vạch chia sẵn Khi đo, hai đầu kim của compa được đặt chính xác vào hai đầu mút của đoạn thẳng cần đo hoặc vào hai vạch trên thước kẻ li Sau đó, bạn nhẹ nhàng ấn hai đầu kim xuống mặt giấy vẽ để chuyển chiều dài đo được lên bản vẽ một cách chính xác.
Thước vẽ đường cong gọi tắt là thước cong, thước cong dùng để vẽ các đường cong không phải là cung tròn Ví dụ: đường elip, parabol
Thước cong làm bằng gỗ hoặc chất dẻo và có nhiều lọai khác nhau
Để vẽ đường cong chính xác, bước đầu cần xác định các điểm quan trọng trên đường cong Sau đó, sử dụng thước cong để kết nối các điểm này lại với nhau một cách chính xác Quá trình này giúp tạo ra một đường cong mềm mại, trơn tru và có hình dạng đúng ý muốn Việc xác định điểm và dùng thước cong phù hợp đảm bảo đường cong được vẽ mượt mà, đạt tiêu chuẩn kỹ thuật và thẩm mỹ cao.
Ngày nay, công việc vẽ kỹ thuật đã được cơ khí hóa và tự động hóa, giúp nâng cao hiệu quả và chính xác Trong bản vẽ kỹ thuật, các loại bàn vẽ cơ khí hóa đa dạng và được trang bị dụng cụ vẽ chuyên dụng, tinh xảo nhằm đảm bảo độ chính xác cao Các bàn vẽ này thường có gắn cơ cấu bình hành, giúp dịch chuyển thước vẽ linh hoạt đến mọi vị trí trên bản vẽ một cách dễ dàng và chính xác.