Thuyet Minh.docx

These ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP LẬP QUY TRÌNH CÔNG NGHỆ SƠN MỚI VỎ Ô TÔ TOYOTA VIOS Hà Nội, 1 MỤC LỤC Chương 1 TỔNG QUAN VỀ CÔNG NGHỆ SƠN 6 1 1 Tổng quan về khung vỏ ô tô 6 1 1 1 Đặc điểm của khung vỏ ô tô 6 1[.]

ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP

LẬP QUY TRÌNH CÔNG NGHỆ SƠN

MỚI VỎ Ô TÔ

TOYOTA VIOS

Hà Nội,

MỤC LỤC

Chương 1: TỔNG QUAN VỀ CÔNG NGHỆ SƠN 6

1.1 Tổng quan về khung vỏ ô tô 6

1.1.1 Đặc điểm của khung vỏ ô tô 6

1.1.2 Các yêu cầu đối với khung vỏ 7

1.1.3 Vật liệu làm vỏ ô tô 8

1.2 Công nghệ sơn mới vỏ ô tô, các công đoạn sơn ô tô 9

1.2.1 Khái niệm về sơn 9

1.2.2 Công nghệ sơn mới vỏ ô tô 12

1.2.3 Sơ đồ bố trí và nguyên lý hoạt động của dây chuyền sơn mới ô tô 21

1.2.4 Nguyên lý hoạt động của hệ thống đồ gá 21

Chương 2: PHÂN TÍCH KẾT CẤU KHUNG VỎ XE TOYOTA VIOS 23

2.1 Giới thiệu chung về ô tô Vios 23

2.1.1 Tính năng hoạt động 23

2.1.2 Tính năng an toàn 24

2.1.3 Thông số kỹ thuật 26

2.2 Kết cấu khung vỏ 28

2.2.1 Kết cấu khung vỏ 29

2.2.2 Đặc điểm bề mặt vỏ xe 30

2.3 Kết cấu lớp sơn và màu sơn trên vỏ xe Vios 30

2.3.1 Kết cấu lớp sơn 30

2.3.2 Màu sắc của sơn 32

Chương 3: LẬP QUY TRÌNH CÔNG NGHỆ SƠN MỚI VỎ Ô TÔ 33

3.1 Lựa chọn quá trình sơn 33

3.2 Lựa chọn quy trình công nghệ sơn mới vỏ ô tô 34

3.2.1 Căn cứ lựa chọn 34

3.2.2 Lựa chọn quy trình công nghệ sơn 34

3.3 Lựa chọn dây chuyền sơn 34

3.4 Phân tích các nguyên công 35

3.4.1 Quy trình công nghệ sơn lót 35

3.4.2 Quy trình công nghệ sơn trang trí 56

3.4.3 Một số lỗi thường gặp trong quá trình sơn và sau khi sấy khô 69

PHỤ LỤC 71

KẾT LUẬN 73

TÀI LIỆU THAM KHẢO 74

LỜI NÓI ĐẦU

Trong quá trình xây dựng, hầu hết các nhà xưởng, thiết bị cơ khí, giao thông vận tải, cả các đồ dùng hàng ngày, do bề mặt của chúng tiếp xúc trực tiếp với khí quyển( ánh năng, ẩm ướt, nấm mốc, ) và tác dụng điện hóa học rất dễ bị phá hủy ăn mòn Hàng năm, theo thống kê trên thế giới có 1/9 kim loại bị ăn mòn, không thể sử dụng được Bề mặt kim loại khi được phủ một lớp sơn sẽ cách li với môi trường bên ngoài có tác dụng bảo vệ chống ăn mòn, tang tuổi thọ sản phẩm, trang trí bề mặt

Những năm gần đây kinh tế nước ta có nhiều thay đổi lớn, đời sống vật chất ngày càng được nâng cao Nhu cầu sử dụng ô tô ngày càng nhiều, đòi hỏi chất lượng, mẫu mã cũng như tính năng hoạt động của ô tô phải đáp ứng được thị hiếu của khách hàng Chính vì thế em đã chọn đề tài “ Lập quy trình công nghệ sơn mới vỏ ô tô”

Được sự giúp đỡ tận tình của thầy và các thầy giáo trong bộ môn Cơ khí ô

tô, khoa Cơ khí, trường ĐH GTVT, cùng với sự nỗ lực của bản thân em đã hoàn thành đồ án đúng hạn Tuy nhiên do thời gian và trình độ của bản thân có hạn nên sau sót là điều không thể tránh khỏi Em rất mong nhận được sự đóng góp ý kiến của thầy cô và các bạn để bài làm của em hoàn thiện hơn

Em xin chân thành cảm ơn thầy cùng các thầy trong khoa Cơ khí đã giúp

đỡ em hoàn thành đồ án này!

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ CÔNG NGHỆ SƠN

1.1 Tổng quan về khung vỏ ô tô

1.1.1 Đặc điểm của khung vỏ ô tô

Kết cấu khung, khung vỏ ô tô phụ thuộc vào tính năng vận tải của ô tô, phụthuộc vào mục đích chuyên chở hành hóa hay người trên xe Kết cấu khungđược hình thành dựa trên cơ các dầm dọc chịu uốn có tiết diện lớn liên kết vớinhau bằng các dầm ngang, tạo nên cấu trúc dạng khung chịu tải trọng của trọnglượng ô tô

Hình 1.1 : Đặc điểm kết cấu khung xe

Cấu tạo thân vỏ xe cơ bản gồm 2 loại: thân khung rời (body on frame) vàthân khung liền (unibody)

+ Thân khung rời: Với cấu trúc thân khung rời, thân xe sẽ được đặt trênmột khung gầm riêng biệt Thân xe và khung gầm tách biệt hoàn toàn và chỉđược gắn kết lại với nhau khi lắp ráp

Hình 1.2: Thân khung rời

Ưu điểm: dễ thiết kế và sửa chữa, ít tiếng vọng từ gầm, khả năng chịu tảicao (chống xoắn tốt), bền bỉ, Nhược điểm: trọng lượng nặng nên ảnh nưởngnhiều đến hiệu suất vận hành cũng như mức tiêu thụ nhiên liệu, trọng tâm cao, Các dòng xe sử dụng cấu trúc thân khung rời: SUV, bán tải, xe tải, xe chuyêndụng,

+ Thân khung liền: Với cấu trúc thân khung liền (unibody), thân xe vàkhung gầm bên dưới liền nhau tạo thành một khối thống nhất Ưu điểm cấu trúcunibody là trọng lượng nhẹ( nhờ đó mà cải thiện đáng kể hiệu suất vận hành vàmức tiêu hao nhiên liệu), trọng tâm thấp hơn tăng tính ổn định xe, Nhược điểm

là khó sửa chữa, khả năng chịu tải không cao Sử dụng trên các dòng xe: sedan,hatchback, MPV, crossover,

Hình 1.3.Thân khung liền

1.1.2 Các yêu cầu đối với khung vỏ

- Trong vận hành:

+ Năng suất vận chuyển

+ Độ tin cậy

+ Đảm bảo các tính năng như khoảng sáng gầm xe và chiều cao xe

+ Đảm bảo an toàn cho khách và hàng hóa

+ Tuổi thọ tốt

- Khả năng thích ứng với môi trường

+ Môi trường giao thông: các đặc tính và thông số hình học của mặt đường+ Môi trường tự nhiên: điều kiện khí hậu và môi trường xung quanh

- Trong chế tạo kết cấu khung vỏ phải đảm bảo:

+ Phù hợp với các phương pháp chế tọa hiện có

+ Tính liên tục của kết cấu

+ Mức độ đồng hóa cao

+ Tốn ít nguyên vật liệu, chi phí sản xuất thấp

+ Các biện pháp công nghệ và trang thiết bị có khả năng thay thế thuận tiện

Phần lớn ô tô hiện nay sử dụng thép Toàn bộ khung trên xe, khung gầmdưới, bệ máy, dầm cửa, mái, các ốp thấm thân xe đều làm bằng thép

b, Nhôm

Nhôm là loại vật liệu mới đang dần dần được sử dụng nhiều hơn trongngành sản xuất ô tô Nhôm có lợi thế nhẹ hơn thép đến 40% Điều này giúp cảithiện đáng kể hiệu suất vận hành của xe cũng như mức tiêu thụ nhiên liệu Bêncạnh đó nhôm còn có ưu điểm khó bị ăn mòn, dễ chế tạo, có thể tái chế 100%…Nhôm có độ cứng khá tốt, khả năng chống xoắn cao Một thanh nhôm vớicấu trúc nhiều ngăn bên trong sẽ gia tăng đáng kể độ cứng và độ chắc chắn.Điều này giúp xe đạt được độ ổn định tốt, nhất là khi vào cua hay chạy tốc độcao Một ưu điểm đặc biệt khác của nhôm là khả năng hấp thụ xung lực khi vachạm rất tốt nên cho độ an toàn cao

c, Nhựa

Không chỉ dùng trong nội thất mà nhựa cũng được sử trong để làm thân vỏ

xe ô tô Tuy nhiên loại nhựa dùng trong sản xuất thân vỏ ô tô là nhựa reinforced plastic – FRP (nhựa gia cố sợi – còn gọi là nhựa sợi thuỷ tinh haynhựa composite)

Fibre-Loại nhựa này khác với nhựa nhiệt dẻo sử dụng trong các vật dụng hàngngày Nhựa FRP được hình thành từ chuỗi polyme được gia cố bằng sợi Nhữngloại sợi sử dụng thường là sợi thủy tinh, carbon, aramid hoặc bazan Polymethường là epoxy, vinyl este hoặc polyester…

Ưu điểm nhựa FRP là dễ tạo hình, chống biến dạng tốt, trọng lượng nhẹ…Nhựa FRP hiện nay được sử dụng nhiều trong ngành công nghiệp ô tô, hàngkhông vũ trụ, hàng hải, xây dựng…

d, Sợi cacbon

Sợi carbon là những sợi có đường kính 5 – 10 micromet, thành phần chủyếu là nguyên tử carbon Ưu điểm của sợi carbon là độ cứng cao, độ bền kéocao, khả năng chịu nhiệt tốt và đặc biệt là trọng lượng nhẹ Do đó đây được xem

là loại vật liệu rất hấp dẫn trong chế tạo thân vỏ xe ô tô Tuy nhiên giá thành caonên chỉ sử dụng trên những mẫu siêu xe

1.2 Công nghệ sơn mới vỏ ô tô, các công đoạn sơn ô tô

1.2.1 Khái niệm về sơn.

a, Khái niệm: Sơn là loại vật liệu có cấu tạo vô định hình , dễ gia công vàtạo màng mỏng trên bề mặt vật liệu, màng sơn sau khi khô sẽ hình thành mộtlớp rắn, rắn chắc và bám dính trên bề mặt vật liệu

Sơn có công dụng bảo vệ bề mặt, màng sơn mỏng hình thành trên bề mặtchi tiết cách ly với môi trường bên ngoài như nước, không khí, ánh nắng mặttrời và môi trường ăn mòn( như axit, kiềm, muối,…) bảo vệ sản phẩm không bị

ăn mòn, giảm tỉ lệ va đập, ma sát

Ngoài ra sơn còn để trang trí, màng sơn khi khô sẽ tạo độ bóng, độ tươngphản, màu sắc đa dạng thu hút ánh nhìn và có tính chất đặc biệt như cách điện,cách nhiệt, phản quang, chống lại hoạt động sinh học và bền với nhiều môitrường

b, Thành phần:

- Sơn là loại chất lỏng có độ nhớt cao gồm các thành phần như: keo nhựa,hạt màu, dung môi hoặc chất pha loãng và các chất phụ gia Sơn thường đượcpha loãng để dễ sử dụng Ở trường hợp loại sơn 2 thành phần thì cần bổ sungthêm chất đóng rắn(hardener)

+ Keo nhựa ( chất tạo màng)

Là thành phần chính của sơn, quyết định nên tính chất của màng sơn Chấttạo màng là những hợp chất hữu cơ cao phân tử có nguồn gốc từ tự nhiên hoặctổng hợp.

+ Bột màu: là những hạt rắn mịn, kích thước hạt từ vài micron đến hàngchục micron, phân tán đều trong môi trường sơn và tạo cho màng sơn có tínhchất đặc biệt Tính chất quan trọng của bột màu là tạo cho màng sơn có màu sắcnhất định, mất độ trong suốt, một số hạt màu có thể cho màng sơn có chức năng

và khả năng làm việc tốt hơn

Căn cứ vào chất tạo màng người ta phân loại sơn như sau:

+ Sơn dầu thuần túy: Chất tạo màng chỉ có thảo mộc, loại này ít dùng.+ Sơn dầu: là loại sơn mà trong thành chất tạo màng có cả dầu thảo mộc vànhựa thiên nhiên, nhựa nhân tạo Có thể gọi chính xác hơn là sơn dầu nhựa Loạisơn này được dùng phổ biến trong đời sống hàng ngày nhưng chỉ có khả năngdùng rất ít trong các ngành kỹ thuật

+ Sơn tổng hợp: là loại sơn mà chất tạo màng là nhựa tổng hợp hay estescellulose Thông thường căn cứ vào loại nhựa tổng hợp hat estes cellulose màgọi luon tên của sơn Ví dụ: sơn epoxy, sơn nitro cellulose,

c, Yêu cầu của sơn

Trước hết cần chú ý đến điều kiện của dung dịch chất tạo màng:

+ Điều kiện chuẩn là chất tạo màng ở dạng lỏng, có khả năng tạo thànhmàng sơn mỏng và rắn Tốc độ quá trình tạo thành màng phụ thuộc vàocác yếu tố như chiều dày của màng sơn, tốc độ bay hơi của dung môi, tốc độ cácquá trình hóa học xảy ra đối với chất tạo màng Có thể dùng thêm chất làm khô

để tang nhanh quá trình khô

+ Dung dịch chất tạo màng cần có độ nhớt và nồng độ nhất định Nếu độnhớt quá cao thì sơn bằng chổi rất khó, sơn phun phải dùng lực cao và khôngsơn bằng phương pháp nhúng, tẩm được Nhưng ngược lại, nếu độ nhớt quá béthì tốn dung môi và màng sơn quá mỏng dẫn đến không có khả năng bao phủtốt Do đó cần có độ nhớt thích hợp.

+ Cần chú ý thêm đến nồng độ của bột màu trong vật liệu sơn màu, vì tỷ lệgiữa chất chất tạo màng và bột màu có tác dụng quyết định phần lớn các tínhchất cơ lý và tính chất quang học của màng sơn Sức căng bề mặt giữa lớp sơn

và bề mặt phải bé thì sơn mới chảy đều phủ kín toàn bề mặt sơn

d, Tính chất của sơn

Điều căn bản nhất là màng sơn phải dính chặt vào bề mặt sơn Độ dính đóphụ thuộc chủ yếu vào sự có mặt của các phân tử có cực trong chất tạo màng, vàphụ thuộc vào sức căng bề mặt giữa chất lỏng với bề mặt rắn

Màng sơn phải vừa bền cơ học vừa co dãn tốt Độ bền cơ học của màng sơn

ở đây bao gồm độ cứng, độ bền đứt, độ bền va chạm, độ bền mài mòn Màngsơn nào chỉ bền cơ học mà kém co dãn thì dễ bị rạn nứt, ngược lại co dãn tốt màkém bền thì tác dụng bao phủ giảm sút nhiều Do đó màng sơn phải vừa bền,vừa co dãn Muốn đáp ứng được yêu cầu vừa bền mà lại co dãn đó, phải dùngvài loại chất tạo màng có kết cấu khác nhau, ví dụ như dùng dầu thảo mộc đểđảm bảo tính co dãn và nhựa thiên nhiên hoặc nhựa tổng hợp để bảo đảm độ bềncủa màng sơn Cũng có thể dùng chất tạo màng có cấu tạo thích hợp là trunggian giữa cấu trúc không gian 3 chiều và cấu tạo mạch thẳng, nếu cấu tạo quáchặt cho màng sơn sẽ dòn, kém co dãn và ngược lại nếu cấu tạo kém chặt chẽ thìmàng sơn tương đối co dãn nhưng kém bền Đó là chất tạo màng loại polymertổng hợp biến tính bằng dầu thảo mộc hay chất khác, vì thế quá trình biến tínhpolymer để chế tạo sơn cần được nghiên cứu kỹ

Màng sơn có một số tính chất kỹ thuật quan trọng như chống thấm, phòng

gỉ, ổn định hóa học, cách điện, chịu được nhiệt độ cao Muốn phòng gỉ và chốngthấm tốt màng sơn phải phủ kín và bám dính chắc vào bề mặt sơn, đồng thờiphải ổn định đối với môi trường xung quanh

Tính chất ổn định hóa học phụ thuộc vào cấu tạo mạch phân tử polymer

Mạch càng lớn, phân tử càng kém hoạt động hóa học làm cho tính ổn địnhhóa học càng tang lên Ngược lại các nhóm hoạt động trong phân tử như nhómhydroxyl, các nối đôi còn lại làm giảm tính ổn định hóa học

Tính chất cách điện phụ thuộc vào cấu tạo và độ tinh khiết Muốn cách điệntốt phải dùng hợp chất cao phân tử và không lẫn tạp chất

Tính chất chịu nhiệt cũng phụ thuộc vào cấu tạo Các polymer vô cơ chịunhiệt tốt hơn các polymer hữu cơ Có polymer có liên kết phức chất với kimloại, có cấu tạo hình càng cua chịu nhiệt cũng khá tốt

Màng sơn còn phải chậm lão hóa nghĩa là ít bị tác dụng phá hoại của môitrường xung quanh như ánh sáng, độ ẩm, oxy của không khí Ở vùng nhiệt đớitác dụng của môi trường xung quanh tương đối mạnh nên cần có nhiều loại sơntốt

Màng sơn còn phải chống khô và tất nhiên cũng cần phải bóng, đẹp

1.2.2 Công nghệ sơn mới vỏ ô tô

Một yêu cầu quan trọng đối với ôtô khi xuất xưởng là phải có tính thẩm

mỹ cao, nghĩa là vỏ ô tô phải được phủ bằng các vật liệu có màu sắc đẹp và bềnvững trong môi trường sử dụng như mưa nắng, bụi, rung,…

Vỏ ô tô được bảo vệ và cải thiện nhờ cấu trúc phân lớp của sơn, đối với cáclinh kiện của động cơ, người ta thường giảm bớt tính trang trí, nên chỉ dùng mộthoặc hai lớp sơn Thông thường, lớp sơn trên vỏ ô tô có hai thành phần chính đó

là lớp bên trong có tác dụng bảo vệ và lớp bên ngoài có tác dụng trang trí

Hình 1.4: Cấu trúc phân lớp của sơn vỏ xe ô tô

1.2.2.1 Yêu cầu kỹ thuật công nghệ sơn ô tô

Theo quy định số 115/2004 QĐ-BCN của bộ trưởng bộ công nghiệp về “Quy định tiêu chuẩn doanh nghiệp sản xuất, lắp ráp ô tô” thì:

* Đối với ô tô con( đến 9 chỗ ngồi): thân xe phải được sơn nhúng điện ly(mạ điện sơn) lớp bên trong, lớp bên ngoài thân xe có thể được phun tĩnh điệnhoặc sơn phun áp lực

* Đối với ô tô khách: khung và vỏ xe đến 15 chỗ ngồi phải được sơn nhưthân xe con, khung và vỏ xe từ 16 chỗ ngồi trở lên có thể được phun tĩnh điệnhoặc sơn phun áp lực trong 2 năm đầu sản xuất Sau thời gian này, doanh nghiệpphải áp dụng công nghệ phun sơn tĩnh điện

* Đối với ô tô tải: khung xe và các loại vỏ xe tải có tải trọng đến 3,5 tấnpahir được sơn như sơn thân xe con Vỏ xe tải có trọng tải trên 3,5 tấn có thểphun sơn tĩnh điện, phun sơn áp lực trong 2 năm đầu sản xuất Sau thời giannày, doanh nghiệp phải áp dụng công nghệ phun sơn tĩnh điện

Doanh nghiệp phải trang bị đầy đủ các thiết bị kiểm tra các chỉ tiêu chấtlượng lớp sơn như độ dày, độ bóng độ bám dính bề mặt

Cho phép các doanh nghiệp sản xuất, lắp ráp ô tô hợp tác, liên kết đầu tưvào dây chuyền công nghệ sơn tiên tiến, phục vụ lắp ráp các sản phẩm ô tô xuấtxưởng đạt yêu cầu kĩ thuật theo quy định nêu trên

1.2.2.2 Yêu cầu dây chuyền công nghệ sơn

Tùy theo yêu cầu của từng chủng loại xe lắp ráp, doanh nghiệp phải trang

bị dây chuyền sơn tự động hoặc bán tự động phù hợp, gồm các công đoạn chínhsau:

+ Sơn trang trí, sơn bóng lớp ngoài cùng và phủ sáp để bảo vệ nước sơn

1.2.2.3 Các phương pháp sơn ô tô

a, Sơn phun tia phủ

Vỏ xe được đưa vào buồng sơn chuyên dụng, dung dịch sơn được phun phủvới sự duy trì tiếp sau trong hỗn hợp dung môi Vỏ xe theo bằng chuyền vào khuphủ 8, đi qua các mạch ống miệng phun dung dịch sơn dưới áp lực cao Theohành trình của bang chuyền, vỏ xe được phủ sơn vào các chỗ tiếp giáp và cácchỗ hẹp Sơn dư thừa chảy xuống đáy vào bình chứa và được bơm đưa vào mạchống để dùng lại

Hình 1.5: Thiết bị phun phủ vỏ xe ô tô

1 Cửa van không khí ( đầu vào); 2 Hệ thống thông gió; 3 Hệ thống dập cháy;

4 Cửa van không khí ( đầu ra); 5 Quạt gió ; 6 Hầm hơi; 7 Thùng chứa vật liệu

8 Khu phủ; 9 Cửa vào.

Vỏ xe được sơn theo băng chuyền vào hầm chứa đầy hơi dung môi hữu cơ.Nồng độ cao của chất dung môi làm cản trở sự bay hơi, làm tốt lên sự tơi củasơn, giảm lượng vón cục và kết tủa cũng như các khuyết tật khác Vỏ xe dichuyển trong hầm 10-15 phút ở nhiệt độ từ 18-20 độ, tạo điều kiện tốt nhất chosơn phủ Cuối cùng vỏ xe ra khỏi hầm và đi vào buồng sấy

Phương pháp này dùng trong sản xuất hàng loạt, hàng khối để sơn lót hoặcsơn nền cho chi tiết chống gỉ, có ưu điểm tăng vẻ đẹp lớp phủ, giảm khối lượngvật liệu sơn, dễ tự động hóa quá trình sơn, có thể sơn đồng thời các chi tiết cóhình dáng và kích thước khác nhau

Tuy nhiên nó làm tăng tiêu hao chất phụ gia, chỉ sơn được 1 loại màu,không sơn mặt ngoài, diện tích chiếm chỗ cho thiết bị lớn

b, Sơn phun sương dùng khí nén

Là phương pháp dùng súng phun sơn, nhờ dòng không khí nén dung dịchsơn được phun ra qua vòi phun thành các hạt dạng sương mù bám đồng đều trên

bề mặt vỏ xe, kết hợp lại thành lớp sơn phủ

Ưu điểm: hiệu suất cao, gia công thuận tiện, phương pháp này dùng chohầu hết các loại sơn và thích ứng với các loại sản phẩm có hình dáng phức tạpđặc biệt sản phẩm có diện tích lớn, khô nhanh, màng sơn phân bố đồng đều,bằng phẳng

Nhược điểm: hiệu suất sử dụng thấp, vì cần lượng dung môi lớn, toàn bộdung môi bay hơi, tổn thất lớn, lượng sơn bay ra ngoài không khí chiếm tới20%, phải phun nhiều lần do lớp sơn phủ rất mỏng, trong điều kiện thông giókhông tốt dễ bắt lửa thậm chí gây nổ và có ảnh hưởng tới sức khỏe của côngnhân

c, Phương pháp phun sơn cao áp

Dùng bơm cao áp tạo áp suất nhất định, nhờ áp suất cao dung dịch sơnđược phun thành các hạt sương nhỏ, áp suất dòng phun giảm xuống bằng áp suấtkhí quyển, dung môi bay hơi tức thì tạo thành lớp sơn mịn Chùm tia phun tậptrung và được bảo vệ bằng lớp hơi dung môi, ngăn sự khuếch tán của các hạtsơn ra môi trường, nên tổn thất nhỏ từ 10%-15%, tiêu hao dung môi thấp dosúng phun có độ nhớt cao, giảm số lần phun phủ, môi trường lao động tốt Tuynhiên phải nghiền mịn vật liệu sơn, không dùng vòi phun nhỏ, số lượng vật sơn

ít, chất lượng sơn phủ không cao

Hình 1.6 Máy phun sơn chân không AKI-681

Tính năng kỹ thuật:

+ Tỷ lệ áp suất chất lỏng: 68:1

+ Lưu lượng đầu ra: 11 lít/phút

+ Áp lực phun max: 420bar

+ Phạm vi áp lực khí: 3-6 bar

+ Tốc độ bơm max: 50 chu kỳ/ phút

Hành trình; 120

Trọng lượng: 58kg

+ Bơm cao áp để tăng áp suất bơm

+ Ắc quy: ổn định áp suất, nâng cao chất lượng sơn

+ Ống mềm cao áp: dẫn sơn cao áp đến súng sơn

+ Máy lọc: lọc tạp chất sơn tránh vòi phun bị tắc

+ Súng và vòi phun: là thiết bị tương đối quan trọng Sơn cao áp trong súngphun không được lọt ra ngoài, vòi phun chịu mài mòn

d, Phương pháp nhúng

Là nhúng sản phẩm vào trong bể sơn, sau đó lấy sản phẩm ra và để chodung dịch sơn thừa trên bề mặt rơi xuống bể Sau khi đã gần hết lớp sơn thừa sẽđưa sản phẩm đi sấy khô

Trong sản xuất hàng loạt, sử dụng bằng truyền treo để vận chuyển vỏ xequa các công đoạn khử dầu mỡ, làm sạch, rửa phốt phát và treo vào bể 4 chứađầy dung dịch sơn, giữ lại đây một khoảng thời gian để sơn bám vào vỏ xe theohành trình băng chuyền Sơn thừa chảy vào bể và theo màng 7 về bể Tiếp đến

sẽ đưa xe vào phòng sấy 8 ở nhiệt độ và phù hợp với yêu cầu kỹ thuật của từngloại sơn

Hình 1.7 Sơ đồ bể nhúng

1 Bồn chứa ngầm dưới lòng đất; 2 Bể thu bọt; 3 Máng; 4 Bể nhúng sơn ; 5 Bộ lọc;

6 Bộ trao đổi nhiệt; 7 Máng chảy; 8 Buồng sấy

Ưu điểm: cho ra năng suất cao, có thể cơ giới hóa, tự động hóa, kỹ thuậtgiảm đơn, thao tác thuận lợi

Nhược điểm: không thích hợp với loại sơn có dung môi bay hơi nhanh,chất màu lắng đọng Ngoài ra gia công sơn bằng phương pháp nhúng tạo lớpmàng sơn không bằng phẳng, trên mỏng dưới dày, chảy vệt ở biên….chỉ dùngcho sản phẩm có yêu cầu kỹ thuật không cao

*Khi gia công sơn bằng phương pháp nhúng cần chú ý những điểm sau;+ Độ dày màng sơn có quan hệ tới thoài gian nhúng, độ nhớt sơn, tốc độlấy sản phẩm ra khỏi bể sơn

+ Thời gian nhúng trong bể sơn tùy thuộc vào từng loại sản phẩm đem sơn + Khi nhúng và lấy sản phẩm cần ở vị trí thằng góc

e, Phương pháp phun sơn tĩnh điện

Là phương pháp dùng tác động của điện trường cao áp, phun sơn trên bềmặt sản phẩm Sơn tĩnh điện còn được gọi là sơn khô vì tính chất phủ ở dạng bộtcủa nó và khi sử dụng nó sẽ được tích một điện tích (+) khi đi qua một thiếtđược gọi là súng sơn tĩnh điện, đồng thời vật sơn cũng sẽ được tích một điện tích(-) để tạo ra hiệu ứng bám dính giữa bột sơn và vật sơn

Hình 1.8 Buồng sơn tĩnh điện

1 Băng chuyền; 2 Vòi phun sơn bền sườn; 3 Vòi phun trên nóc; 4 Hộp điều khiển

+ Thao tác đơn giản

+ Có thể sơn được các loại sản phẩm có hình dạng khác nhau

+ Quy trình sơn có thể được thực hiện tự động hóa dễ dàng

+ Dễ dàng vệ sinh khi bột sơn bám lên người thực hiện thao tác hoặc cácthiết bị khác mà không cần dùng dung môi đối với sơn gốc nước

+ Sơn có độ bóng cai

+ Độ bền thành phẩm lâu dài

+ Màu sắc phong phú và có độ chính xác

+ Chất lượng sản phẩm tốt, màng sơn đồng đều, độ bám chắc tốt

+ Không bị ăn mòn bởi hóa chất hoặc bị ảnh hưởng của các tác nhân hóahọc hay thời tiết

Hình 1.9 Sơ đồ băng sơn tự động trong trường tĩnh điện có rô bốt phun di động

1,2 Tấm phản quang; 3,4 Đèn; 5,6,18,19 Rô-bốt phun phía trên; 7,8,20,21 Robot phun sườn bên; 9 Nguồn cao áp; 10 Tủ tĩnh điện; 11 Bơm cung cấp sơn; 12 Vị trí điều khiển; 22 Vỏ ô tô; 13 Tủ nhận biết đường viền vỏ xe; 14,15,16,17 Các tế bào

quang điện

* Nhược điểm:

+ Không thể sơn các chi tiết có bề mặt hình dạng phức tạp ngóc ngách+ Khi sơn các chi tiết làm bằng vật liệu không dẫn điện (polime, gỗ…)buộc phải có các màu chuyên dùng hoặc tấm đệm dẫn điện

+ Vật liệu sơn phải có các thông số điện xác định như điện trở thể tích hay

+ Cần phải có nhiệt độ cao để sấy

f, Phương pháp sơn điện ly

Sơn điện ly (ED) còn gọi là sơn mạ, sơn kết tủa là một công nghệ sơn mới

mà trong quá trình sơn vật sơn đóng vai trò là anot được nhúng hoàn toàn trong

bể sơn, thành bể sơn hoặc các tấm bản cực âm đóng vai trò là catot, sơn đượchòa tan trong dung môi tạo thành dung dịch điện ly Dung dịch điện ly gồm 80-90% nước ion hóa và 10-20% sơn rắn Đặt hiệu điện thế trung bình giữa anot vàcatot khoảng 100-350V sẽ xuất hiện dòng điện tương đối cao 800-1000A trong

dung dịch điện phân Khi đó xảy ra qua trình sơn điện ly Đây là phương phápsơn hiện đại, được áp dụng trong công nghiệp ô tô gần đây vì nó có ưu điểm:+ Tạo ra được lớp màng sơn chui sâu và trong các hốc, ngóc ngách trongthân xe bảo vệ chống gỉ sét cho thân xe.

+ Quy trình sơn hoàn toàn tự động, giảm chi phí lao động cho doanhnghiệp

+ Hiệu suất làm việc chuyển đổi tốt hơn, giảm đến 95% lượng sơn thấtthoát trong quá trình làm việc đặc biệt khi so sánh với phương pháp phun

+ Độ nhớt của dung dịch thấp dễ dàng bơm vận hành cũng như khả năngthoát nhanh khỏi xe sau khi nhúng

+ Là loại sơn gốc nước nên giảm thiểu được những mối nguy hiểm cháy

nổ, ô nhiễm môi trường trong khi vận chuyển cũng như sản xuất Giảm đượcchi phí lắp đặt hệ thống PCCC, xử lý chất thải

+ Lớp màng sơn sau khi tạo thành không thể hòa tan trong nước, cho phéprửa và thu hồi lượng sơn bám trên xe

+ Lớp sơn này đủ khô cho phép chạm vào khi vận chuyển vào lò sấy

+ Lớp sơn điện ly không bị chảy sệ trong khi sấy khô

- Tuy nhiên nhược điểm của phương pháp này là chỉ có thể thực hiện đượctrên các vật liệu có tính dẫn điện Khi một chi tiết đã được sơn phủ thì không thểsơn điện ly lớp thứ hai được nữa Vì thế lớp sơn điện ly chỉ được áp dụng cholớp sơn đầu tiên, những lớp sơn màu tiếp theo sẽ sử dụng những phương phápcông nghệ khác

1.2.2.4 Các công đoạn sơn ô tô

a, Xử lý bề mặt

Là bước đầu tiên không thể thiếu được trong quy trình sơn, nó ảnh hưởngtrực tiếp tới chất lượng lớp sơn Xử lý bề mặt tốt làm cho màng sơn bám chắc,

đề phòng sự ăn mòn kim loại, đạt được mục đích là trang sức và bảo vệ

Công tác xử lý bề mặt gồm các bước: Tẩy gỉ, dầu mỡ, phốt phát hóa,…

b, Sơn lót ( chống gỉ )

+ Đối với vỏ xe là kẽm lớp chống ăn mòn gồm các lớp: lớp mạ kẽm, lớpphốt phát hóa, lớp sơn điện ly

+ Đối với thép: trước khi sơn tiến hành phốt pháy hóa lớp màng sau đó sơnđiện ly

+ Đối với kim loại nhẹ nhôm, magie, thường tiến hành oxi hóa bề mặt sau

đó mới sơn điện ly

d, Sấy khô màng sơn

Thời gian sấy chiếm tới 90-95% thời gian gia công sơn Có thể làm khô sơnbằng cách để khô tự nhiên hoặc sấy khô bằng nhiệt, tia hồng ngoại

1.2.3 Sơ đồ bố trí và nguyên lý hoạt động của dây chuyền sơn mới ô tô

Sau khi khung xe được hoàn tất các công việc hàn kết nối, cố định bằng bulong đai ốc các mảng khung vỏ ở xưởng hàn thân xe, xe sẽ được đưa đến khuvực đồng sơn

Đầu tiên xe sẽ đưa được đến khu vực xử lý bề mặt Xe sẽ được trải qua các

bể chứa hóa chất ( thông thường từ 7-10 bể) nhằm mục đích loại bỏ các tạp chất

có trên bề mặt, bụi bẩn dầu mơ mỡ, gỉ hàn,

Sau khi bề mặt đã sạch hoàn toàn, xe được đưa đến bể mạ ED Ở đây sửdụng phương pháp nhúng điện ly với nguồn điện cao thế 250V và 1000W Nhúng hoàn toàn xe dưới bể mã ED, tiếp đó xe sẽ được rửa bề mặt bằngnước ID và được đưa đến phòng sấy Nhiệt độ phòng sấy khoảng 180℃

Tiếp theo xe được đưa đến khu vực Sealing để phủ keo các nghe ehở, khehàn, sau hoàn thành các bước sealing, xe được phủ lớp keo nhựa PVC nhằmbảo vệ bề mặt, giảm tiếng ồn, Và xe sẽ được sấy ở phòng sấy Sealing Xe phảiđược sấy khô hoàn toàn, nếu không sẽ bị lỗi trong quá trình phun sơn lót Sấyxong, ta sẽ chà nhám Sealing để loại bỏ những lỗi khi phủ

Hoàn thành sealing, xe sẽ được sơn lót Sơn lót có tác dụng điền đầy, nângcao khả năng bám dính của lớp sơn màu tiếp theo Xe được sấy sơn lót ở nhiệt

độ 150℃ Sau khi sấy xong, ta sẽ mang xe đi sửa lỗi sơn như bụi, Khi bề mặt

sơn lót đạt tiêu chuẩn, xe sẽ được đến phòng sơn màu và sơn bóng Và được sấy

ở nhiệt độ 150℃ trong thời gian 30ph

Cuối cùng xe sẽ được mang đi sửa lỗi sơn màu, khắc phục những hiệntượng xảy ra trên bề mặt lớp sơn và được đánh bóng Hoàn thành các công đoạnkiểm tra và đánh giá xe sẽ được đưa xuống xưởng lắp ráp

1.2.4 Nguyên lý hoạt động của hệ thống đồ gá

Trong dây chuyền sơn, thiết bị treo khung vỏ ô tô hỗ trợ trong quá trình sơnnhúng tĩnh điện

Nguyên lý làm việc của hệ thống treo trong quá trình sơn điện ly như sau:

Hình 1.10 Mô tả nguyên lý hoạt động của hệ thống đồ gá

+Ban đầu vỏ xe (5) được treo và cố định trên giá đỡ

+Sau đó đưa giá đỡ đã gắn chặt vỏ xe lên xe lăn (2) và đẩy đến vị trí đểchuẩn bị đưa toàn bộ giá đỡ lên giá treo Trên sàn xe lăn có bố trí các con lăn (3)+Giá treo (6) đã được gắn sẵn trên băng chuyền nhờ móc câu và chuyểnđộng đến vị trí của xe lăn với vận tốc v (v là vận tốc băng chuyền) Khi giá treo

đi qua vị trí xe

CHƯƠNG 2: PHÂN TÍCH KẾT CẤU KHUNG VỎ XE TOYOTA VIOS

2.1 Giới thiệu chung về ô tô Vios

Vios là loại xe tầm trung mang thương hiệu nổi tiếng Toyota, đã được nhàsản xuất cho kết tinh nhiều kỹ thuật mới tân tiến, với ưu điểm vượt trội là ít tốnxăng (6 lít/100km), không hay hỏng hóc vặt, vóc dáng gọn, mẫu nã trang nhã,kiểu dáng khí động học như xe thể thao với hệ số cản Cd là 0,3 giúp tăng tốcnhanh, lái xe ổn định và tiết kiệm nhiên liệu, phù hợp với điều kiện đường xáViệt Nam

Hình 2.1: Hình ảnh xe Vios

2.1.1 Tính năng hoạt động

Vios sử dụng động cơ 1NZ-FE (DOHC gồm 16 van với hệ thống VVT-i).Động cơ mạnh đáng tin cậy cho phép tăng tốc êm ái, đồng thời giúp tiết kiệm

nhiên liệu và giảm thiểu ô nhiễm môi trường theo tiêu chuẩn Euro Step 4 về khíthải Công suất tối đa 107 HP/6.000 rpm, momen xoắn tối đa 14,4 kg.m/4200rpm.

Bán kính quay vòng nhỏ tối thiểu 4,9m cho phép xe di chuyển linh hoạttrên đường hẹp và trong các bãi đỗ xe đông đúc

Hộp số tự động 4 cấp giúp vận hành dễ dàng trong điều kiện giao thông củaViệt Nam

Hệ thống phanh điều khiển vững vàng và dễ sử dụng

Tay lái trợ lực điện, giúp lái nhẹ nhàng khi ở tốc độ thấp, cứng hơn khichạy ở tốc độ cao

2.1.2 Tính năng an toàn

Vios mới có tính năng an toàn được nâng lên chuẩn mực mới Bên cạnhnhững cải tiến về an toàn chủ động và thụ động Vios còn được trang bị biệnpháp an toàn cho cả hành khách

a, An toàn chủ động

Trang bị hệ thống chống bó cứng phanh ABS với cơ chế phân bổ lực phanhđiện tử EBD, giúp bánh xe không bị bó cứng và ổn định ngay cả khi phanh gấptrên đường trơn trượt

Phanh đĩa ở cả 4 bánh cùng hệ thống hỗ trợ lực phanh khẩn cấp(BA) giúpphanh chính xác và hiệu quả ở những tình huống khẩn cấp

Tầm quan sát tốt mặt ghế cao và khoảng cách giữa trục bánh xe trước vớicản trước ngắn giúp người lái có tầm nhìn rộng và xa Ghế trượt và trụ trước hẹpcàng đảm bảo tầm nhìn tối đa cho người lái, giúp lái xe an toàn hơn

b, An toàn bị động

Ghế trước có thiết kế giảm chấn thương đốt sống cổ trong trường hợp có vachạm từ giúp sau, cấu trúc này sẽ nâng đỡ đồng thời vùng đâu và cột sống giúpgiảm thiểu áp lực lên vùng cổ

Cột lái có thẻ tự đổ khi có tai nạn xảy ra, giảm thiểu chấn thương cho ngườilái

Kết cấu khung xe được đánh giá an toàn theo tiêu chuẩn GOA GOA là tiêuchuẩn an toàn về va đập chặt chẽ nhất do Toyota thiết lập để phân loại các dạng

khác nhau của cấu trúc tai nạn Nó bao gồm thân xe hấp thụ năng lượng va đạphàng đầu thế giới và khoang hành khách có độ cứng vững cao.

Phần thân xe trước và sau có thể chùn lại và các khu vực khoang hànhkhách cứng vững cao sẽ hấp thụ một cách có hiệu quả và phân tán năng lượngcủa va chạm Do đó, loại thân xe an toàn khi va đập này sẽ giảm đến mức thấpnhất sự biến dạng của khoang hành khách

Hình 2.2 Kết cầu chịu lực khung xe

Dầm bảo vệ va đập sườn xe là loại vật liệu tăng cường được lắp trong cửa xe đểđảm bảo độ cứng vững của cửa xe trong trường hợp tai nạn từ bên sườn

Hình 2.3 Dầm bảo vệ sườn xe

Phanh Trước Đĩa thông gió

người lái

Xe Vios có 5 chỗ ngồi, có kết cấu thuộc loại khung vỏ kết hợp Khungxương được chế tạo bằng phương pháp dập từ các tấm thép có độ dày khácnhau, tùy thuộc vào từng chi tiết, từng vị trí Khi lắp ráp chủ yếu dùng phươngpháp hàn tiếp xúc, hàn đường, hàn bấm Vỏ xe cũng được làm từ thép hoặc hợpkim nhôm, có độ dày khoảng 0,8mm.

Hình 2.5 Khung vỏ xe

+ Tương đối nhẵn bóng do vậy khi sơn không cần gia công cơ nhiều để tạo

2.3 Kết cấu lớp sơn và màu sơn trên vỏ xe Vios

2.3.1 Kết cấu lớp sơn

+ Lớp phốt phát: là lớp đầu tiên bám trên bề mặt vỏ xe, lớp này có tác dụngtạo ra một màng bảo vệ bề mặt kim loại ngăn cản sự ăn mòn và những tác độngcủa môi trường bên ngoài Lớp này có độ dày 20μm

+ Lớp sơn điện ly ED: tạo ra một lớp màng mỏng bám trên bề mặt kim loạicủa vỏ xe ngăn cản sự han gỉ xảy ra, và tạo sự liên kết giữa các lớp sơn Lớp này

có độ dày 20-30 μm được sơn sau khi phốt phát hóa và được tạo thành bằng

phương pháp sơn điện ly

+ Lớp sơn lót ( primer): có tác dụng san phẳng bề mặt nhấp nhô của vỏ xe.Người ta thường dùng sơn amin-alkin làm sơn lót bề mặt, nó được sấy khô ởnhiệt độ 175℃

+ Lớp tạo nền (base coat): có tác dụng tạo màu sắc và bảo vệ bề mặt vỏ xe.Các màu sơn solid được chế tạo bằng sơn amin-alkin phản ứng nhiệt, sau khisơn được sấy khô ở nhiệt độ 175℃

+ Lớp màng trên cùng (top coat): tạo độ bóng, cứng vững và có độ bền theothời tiết

Bảng 2.2 Kết cấu lớp sơn trên vỏ Vios

2 Lớp sơn lót

3 Lớp sơn màu

4 Lớp sơn màng

2.3.2 Màu sắc của sơn

Hiện nay Vios có một số màu sơn như: trắng bạc, nâu, ghi vàng, Các màusơn thường dùng là solid, camay Yêu cầu màu sắc : đẹp, bắt mắt,…

CHƯƠNG 3: LẬP QUY TRÌNH CÔNG NGHỆ SƠN MỚI VỎ Ô TÔ

3.1 Lựa chọn quá trình sơn

Quá trình sơn mới vỏ xe Vios gồm hai giai đoạn: giai đoạn sơn lót và giaiđoạn sơn trang trí

Vỏ xe sau khi hàn lắp ráp các mảng đầu, mảng đuôi, mảng nóc, mảng sàn,mảng sườn phải và sườn trái, cửa, capo, ca lăng, nắp khoang hành lý được xử lý

bề mặt loại bỏ dầu mỡ và gỉ sét Sau đó phốt phát hóa, sơn điện ly, làm khô.Tiếp đó để chuẩn bị cho việc sơn trang trí, ta sơn các lớp phòng gỉ, lớpchống va đập, lớp chống thấm, chống rung,… lên các bề mặt cần thiết trước khisơn trang trí Thường bề mặt lộ ra ngoài khi sử dụng người ta mới sơn trang trí,các mặt còn lại thường sơn lớp sơn nhằm bảo vệ bề mặt Các mảng ba đờ sốctrước và ba đờ sốc sau được xử lý bề mặt xong thì dùng phương pháp phun áplực để sơn

a, Quá trình sơn lót b, Quá trình sơn trang trí

Hình 3.1 Sơ đồ quá trình công nghệ sơn mới vỏ xe Vios

Trong quy trình sơn trên sử dụng các hệ thống bể nhúng, bể rửa, bể điện ly.Các bể này được thiết kế căn cứ vào kích thước của vỏ xe Vios và công suất sảnxuất:

+ Với kích thước vỏ xe: dài x rộng x cao = 4300 x 1700 x 1230 (mm)

+ Chọn kích thước làm việc của bể cho một xe: dài x rộng x cao = 6400 x

+ Căn cứ vào vốn, trang thiết bị hiện có, trình độ chuyên môn, đội ngũcông nhân viên, cấp bậc thợ cũng như kinh nghiệm sản xuất,… của nhà máy, giả

sử là tương đối hiện đại

+ Căn cứ vào nhu cầu thị trường ô tô du lịch ở Việt Nam, theo tính toánthống kê là ngày càng tăng cao trong thời gian tới

+ Căn cứ vào các phương pháp sơn đã phân tích trên

Ta chọn dạng sản xuất sơn hàng loạt

3.2.2 Lựa chọn quy trình công nghệ sơn

Chọn hai quy trình công nghệ sơn chính là:

+ Quy trình sơn điện ly cho quá trình sơn lót

+ Quy trình sơn tĩnh điện cho quá trình sơn trang trí

Ngoài ra sử dụng phương pháp phun áp lực đối với bề mặt là vỏ nhựa

3.3 Lựa chọn dây chuyền sơn

Dây chuyền sơn tự động hoặc bán tự động, gồm các công đoạn chính:

+ Sơn trang trí, sơn bóng lớp ngoài cùng và phủ sáp để bảo vệ nước sơn

3.4 Phân tích các nguyên công

3.4.1 Quy trình công nghệ sơn lót

Bảng 3.1 Quy trình công nghệ sơn lót Stt Nguyên

1 Tẩy rửa

sơ bộ

bề mặt

+ Mục đích: Sau quá trình dập vàhàn lắp ráp, vỏ xe có rất nhiều bụibẩn, mạt kim loại, lớp rỉ và đặcbiệt là dầu Vì vậy trong nguyêncông này, chúng ta cần thiết phảiloại bỏ lớp bụi bẩn và một phầndầu mỡ nhằm chuẩn bị bề mặt chocác nguyên công tiếp sau

+ Nguyên lý tẩy rửa:

Cho vỏ xe vào bể nước nóngvới nhiệt độ khoảng 40℃ đến 50

℃ để rửa bụi bẩn và một phần dầu

mỡ ra khỏi khung vỏ xe

đến 50℃

+ Thiết bị: các bể nước, hệ thốngcung cấp nước, cung cấp nhiệt+ Chọn bậc thợ 2

+ Yêu cầu: Các mạt kim loại, mộtphần bụi bẩn và dầu mỡ được loại

+ Nguyên lý tẩy rửa:

Ngâm vỏ xe trong dung dịchchất làm sạch, thường dùng làalkalin và dung dịch xút để làmsạch các loại dầu mỡ bám trên bề

mặt của vỏ xe.

+ Thành phần dung dịch tẩy:

Alkanlin: alkalin silicate,alkalin carbonat, alkalin photphatChất có hoạt tính về mặt(Surfactant): chất hoạt tính bề mặtkhông ion

Xút(dung dịch kiềm ) thườngdùng là: Na2CO3, Na3PO4, Na SiO3

Chất tẩy nhũ tương gồm dungmôi(Solvent)+ chất hoạt tính bềmặt

+ Tẩy dầu thô: Không thể xàphòng hóa được nên người ta dùngchất tẩy alkalin Chất này có tácdụng hòa tan các giọt dầu trên bềmặt chi tiết

+ Tẩy dầu động thực vật: có thểtẩy sạch bằng phương pháp xàphòng hóa Ngâm vỏ xe trongdung dịch kiềm nóng làm các vết

hệ thống gia nhiệt trực tiếp bằng

điện được đặt ở đáy bể.

+ Thời gian:

Tùy theo bề mặt bị nhiễm dầu

ta chọn thời gian ngâm phù hợp,thường khoảng 20-40 phút

+ Thiết bị: Bể dung dịch, hệ thốngcung cấp dung dịch, hệ thống cungcấp nhiệt cho bể

+ Bậc thợ: thợ bậc 4, có kinhnghiệm

+ Yêu cầu kỹ thuật: sau qua trìnhnày bề mặt phải thật sạch sẽ dầumỡ

+ Nhiệt lượng cần cung cấp đểnung nóng dung dịch từ nhiệt độ

T1đến T2:

Lượng nhiệt cần nung nóngdung dịch từ T1đến T2 theo côngthức:

mm3)

-C : nhiệt dung riêng của