ĐỀ KIỂM TRA GIỮA HỌC KÌ II NĂM HỌC 2021 2022 MÔN NGỮ VĂN 9 Thời gian 90 phút A MA TRẬN ĐỀ KIỂM TRA Nội dung kiến thức Nhận biết Thông hiểu Vận dụng (thấp) Vận dụng (cao) Tổng điểm (%) TN TL TN TL TN T[.]
Trang 1ĐỀ KIỂM TRA GIỮA HỌC KÌ II NĂM HỌC 2021 - 2022
MÔN NGỮ VĂN 9 Thời gian: 90 phút
A MA TRẬN ĐỀ KIỂM TRA:
Nội dung
kiến thức Nhận biết Thông hiểu
Vận dụng (thấp)
Vận dụng (cao) Tổng điểm (%)
Phần I
Phần II
Tổng
điểm (%)
2.5 (25%)
2.5 (25%)
3.0 (30%)
2.0 (20%) 10 (100%)
* Ghi chú:
- Nhận biết: nhớ lại, nhắc lại kiến thức
- Thông hiểu: nắm được kiến thức và diễn đạt lại theo cách hiểu của HS
- Vận dụng mức độ thấp: dùng kiến thức đã học giải quyết một vấn đề đã được
hướng dẫn
- Vận dụng mức độ cao: dùng kiến thức đã học giải quyết một vấn đề hoàn toàn
mới, chưa được hướng dẫn.
- Phần vận dụng: tối thiểu chiếm 50% trong đề.
II ĐỀ KIỂM TRA
Phần I (6.0 điểm)
Trang 2Đọc kĩ đoạn thơ sau và trả lời câu hỏi:
“Mùa xuân người cầm súng Lộc giắt đầy quanh lưng Mùa xuân người ra đồng Lộc trải dài nương mạ
Tất cả như hối hả
Tất cả như xôn xao”
(Ngữ văn 9, tập hai, NXB Giáo dục )
Câu 1 Đoạn thơ trên nằm trong bài thơ nào? Của ai? Cho biết ý nghĩa nhan đề bài
thơ
Câu 2 Có thể thay từ “xôn xao” trong đoạn thơ vừa chép bằng từ “lao xao” được
không? Vì sao?
Câu 3 Cho câu chủ đề: “Vậy là, với việc sử dụng biện pháp tu từ điệp ngữ, Thanh Hải đã thể hiện một sức xuân náo nức đang dâng trào trên khắp đất nước.”
Bằng một đoạn văn quy nạp khoảng 12 câu, em hãy phân tích đề làm rõ giá trị của các điệp ngữ trong đoạn thơ vừa chép, trong đoạn văn có sử dụng lời dẫn trực tiếp và
1 câu dùng thành phần phụ chú
Câu 4 Bài thơ vừa nêu được sáng tác theo thể loại thơ nào? Hãy kể tên 01 tác phẩm
thơ có cùng thể loại đã học trong chương trình Ngữ văn THCS
Phần II (4.0 điểm)
Đọc phần trích sau và trả lời câu hỏi:
TẤT CẢ SỨC MẠNH
Có một cậu bé đang chơi ở đống cát trước sân Khi đào một đường hầm trong đống cát, cậu bé đụng phải một tảng đá lớn Cậu bé liền tìm cách đẩy nó ra khỏi đống cát
Cậu bé dùng đủ mọi cách, cố hết sức lực nhưng rốt cuộc vẫn không thể đẩy được tảng đá ra khỏi đống cát Đã vậy bàn tay cậu còn bị trầy xước, rướm máu Cậu bật khóc rấm rứt trong thất vọng
Người bố ngồi trong nhà lặng lẽ theo dõi mọi chuyện Và khi cậu bé bật khóc,
người bố bước tới: “Con trai, tại sao con không dùng hết sức mạnh của mình?”.
Cậu bé thổn thức đáp: “Có mà! Con đã dùng hết sức rồi mà bố!”
“Không con trai – người bố nhẹ nhàng nói – con đã không dùng đến tất cả sức mạnh của con Con đã không nhờ bố giúp”.
Nói rồi người bố cúi xuống bới tảng đá ra, nhấc lên và vứt đi chỗ khác
(Theo báo Tuổi trẻ - Bùi Xuân Lộc phỏng dịch từ “Faith to Move Mountains”) Câu 1 Xác định phương thức biểu đạt chính và ngôi kể của phần trích trên.
Câu 2 Tìm 1 lời dẫn trực tiếp trong đạn trích và cho biết tại sao đó là lời dẫn trực tiếp Câu 3 Từ đoạn trích trên em rút ra bài học gì?
Trang 3Câu 4 Từ phần trích trên, em hãy viết một đoạn văn bàn về vai trò của tự lập.
-Hết -Ghi chú: Phần I(6.0 điểm): Câu 1: 1.5điểm; Câu 2: 1.0điểm; Câu 3: 3.0điểm; Câu 4: 0.5 điểm
Phần II(4.0 điểm): Câu 1: 0,5điểm; Câu 2: 0.5điểm; Câu 3:0.5điểm; Câu 4: 2.0 điểm
III HƯỚNG DẪN CHẤM
Phần
/ câu
Phần I (6.0 điểm)
Câu 1 - Bài thơ: Mùa Xuân nho nhỏ
- Ý nghĩa nhan đề:
+ Mùa xuân là mùa khởi đầu của một năm, biểu tượng cho
những gì tinh tuý, đẹp đẽ nhất của sự sống mùa xuân còn là
một ẩn dụ chỉ tuổi trẻ, sức sống, những gì tinh túy, đẹp nhất
trong cuộc đời mỗi con người
+ Nhan đề “Mùa xuân nho nhỏ” hết sức độc đáo “Mùa xuân”
là ý niệm thời gian vốn vô hình, trừu tượng lại được gắn với
tính từ “nho nhỏ” -> khiến ta cảm nhận nhan đề như một ẩn dụ
thê hiện nguyện ước rất khiêm nhường: được là một mùa xuân
nhỏ góp vào mua xuân lớn của thiên nhiên, đất nước, của cuộc
đời chung và khát vọng sống chân thành, cao đẹp của nhà thơ
Đó cũng chính là chủ đề của bài thơ mà nhà thơ muốn gửi
gắm
+ Nhan để thể hiện quan điểm về sự thống nhất giữa cái riêng
với cái chung, giữa cá nhân và cộng đồng
0.25 điểm
0.5 điểm
0.25 điểm
Câu 2 - Không thể thay từ “xôn xao” bằng từ “lao xao” vì:
+ Tuy cả 2 từ đều là từ láy mô phỏng âm thanh nhưng từ “xôn
xao " gợi tả được âm thanh và có cả âm vang của một tấm
lòng, không chỉ tả cảnh mà còn tả tình trong cảnh Từ “lao
xao” mô phỏng âm thanh của cảnh vật nhiều hơn
+ Nhịp điệu của hai câu thơ là nhịp điệu của mùa xuân, của
con người ra trận, ra đồng và cũng là nhịp điệu náo nức, xôn
xao sung sướng trong lòng của mọi người và của chính nhà
thơ
0.25 điểm 0.5 điểm
0.25 điểm
Câu 3 * Hình thức:
- Đúng kiểu đoạn văn quy nạp (kết thúc bằng câu chủ đề cho 0 5 điểm
Trang 4- Tiếng Việt: Lời dẫn trực tiếp, câu có thành phần phụ chú
(Có gạch chân và chú thích)
0.5 điểm
* Nội dung: Đảm bảo các ý cơ bản sau
Tác giả sử dụng biện pháp lặp cấu trúc câu, giúp câu thơ có
nhịp điệu sôi động của ngày hội mùa xuân Từ "lộc" thể hiện
trời, sức xuân như bao phủ lên đất nước
+ Người cầm súng, những người chiến sĩ đang ngày đêm chiến
đấu bảo vệ Tổ quốc, mùa xuân như tiếp thêm sức mạnh cho
họ, hiện lên qua những cành lộc hái trên mũ, giắt trên lưng Họ
ra đi đem theo cả mùa xuân ra trận hay họ đang chiến đấu để
bảo vệ mùa xuân của Tổ quốc
+ Người nông dân, những người lao động, sức xuân như đang
hiện diện trong tâm hồn, trong cơ thể họ, tiếp thêm cho họ
trong công cuộc xây dựng đất nước
Mùa xuân đến với họ qua những cây mạ xanh tươi non như
hứa hẹn một vụ mùa bội thu Họ như mang sự hồi sinh cho
mảnh đất còn khét khói bom, khói đạn, còn xác những mảnh
gang, mảnh thép Họ chính là những con người đã mang đến
mùa xuân cho đất nước
- Hai câu thơ tiếp:
+ Biện pháp lặp cấu trúc câu "tất cả như", hai từ láy tượng
hình, tượng thanh "xôn xao, hối hả" tô đậm thêm không khí
khẩn trương, bận rộn của cả nước trong những ngày đầu giành
được độc lập, nhịp sống lao động diễn ra không ngừng nghỉ
2.0 điểm
Câu 4 - Thể thơ: năm chữ
- Tác phẩm: Đêm nay Bác không ngủ
(HS có thể nêu tên các tác phẩm khác cùng thể loại trong
chương trình)
0.25 điểm 0.25 điểm
Phần II (4.0 điểm)
Câu 1 - Phương thức biểu đạt chính: tự sự
Câu 2 Lời dẫn trực tiếp: “Có mà! Con đã dùng hết sức rồi mà bố!”
Dấu hiệu nhận biết:
+ Lời dẫn đã thuật lại nguyện văn câu nói của người con
+ Lời dẫn được đặt trong dấu ngoặc kép
0 5 điểm
0.25 điểm 0.25 điểm Câu 3 Tự lực là cần thiết nhưng nếu không biết dựa vào sự giúp đỡ 0.5 điểm
Trang 5từ người khác khi cần thiết cũng khó thành công hơn.
Câu 4 * Hình thức :
+ Đúng hình thức đoạn văn
+ Đảm bảo dung lượng độ dài đoạn văn
+ Diễn đạt rõ ràng, lưu loát
0.5 điểm
* Nội dung: đảm bảo các ý sau
Giải thích
- Tự lập là khả năng tự đứng vững, tự định hướng tương lai
cho bản thân, không lệ thuộc vào sự giúp đỡ của người khác
- Biểu hiện của tính tự lập: xác định rõ mục đích, lí tưởng của
đời mình, chủ động giải quyết các vấn đề trong cuộc sống,
không ỷ lại hoặc trông chờ vào sự giúp đỡ của người khác
(Dẫn chứng minh họa)
Phân tích, bàn luận, mở rộng vấn đề
- Tự lập là một phẩm chất quan trọng giúp chúng ta thành công
trong cuộc sống Bởi:
+ Khi có tính tự lập, ta sẽ sống có trách nhiệm hơn với bản
thân, gia đình và xã hội; vững vàng khi đối mặt với khó khăn
thử thách; phát huy được năng lực, phẩm chất của bản thân, từ
đó có thể đạt được thành công (Dẫn chứng minh họa)
+ Khi thiếu tính tự lập, con người sẽ sống thiếu trách nhiệm,
dễ gục ngã trước những trở ngại, khó có thể thành công; cản
trở sự phát triển của xã hội (Dẫn chứng minh họa)
- Cần phê phán những người thiếu tính tự lập, sống ỷ lại, dựa
dẫm vào người khác
- Tuy nhiên, tự lập không đồng nghĩa với việc khước từ mọi sự
giúp đỡ chân thành, đúng đắn của mọi người xung quanh
Liên hệ bản thân
- Nhận thức được tầm quan trọng của tính tự lập đối với mỗi
người
- Có ý thức và hành động cụ thể rèn luyện tính tự lập trong học
tập, cuộc sống
1.5 điểm