CÁC DẤU HIỆU X QUANG TIM CƠ BẢN pdf

hạn từ 0 – 15mm so với đường tiếp tuyếnĐMC Thân ĐMP Tâm thất trái...  Phim ngực thẳng: • Tiểu nhĩ T nằm ngay dưới PQ gốc T.Bình thường ta không thể thấy bờ Tiểu nhĩ T.Khi Nhĩ T giãn to

CÁC DẤU HIỆU X QUANG

TIM CƠ BẢN

 Giá trị của phim X quang thường quy

 Các dấu hiệu cơ bản của bóng tim trên phim X quang.

 Làm thế nào để phân biệt tim bẩm sinh hay mắc phải ở người lớn

 Phim X quang thường quy đánh giá

sơ bộ bóng tim

 Các cung tim, chỉ số tim lồng ngực.

 Đánh giá tuần hoàn phổi

Giá trị của phim X quang thường quy

Giá trị của phim X quang thường quy

Chỉ số tim lồng ngực

bình thường

(CSTLN)

<50%

Những trường hợp CSTLN > 50%, tim

bình thường

 Nguyên nhân ngoài tim

 Phim chụp trước sau

CSTLN > 50% trên phim thẳng Trên phim nghiêng thấy được tim bị đẩy bè ra

do xương ức đẩy ra sau.

CÁC BỜ VÀ CÁC CUNG TIM

CÁC BỜ VÀ CÁC CUNG TIM

Bóng tim với hai bờ, 7 cung

Tĩnh mạch chủ trên

Động mạch chủ lên

nỗi

Động mạch chủ lên

Cung giữa phải hai bờ, do nhĩ trái giãn

RA LV

vị trí các buồng tim trên CLVT

Nhĩ trái giãn tạo ra hình đôi bờ ở cung dưới trái.

LA

Đường kính quai ĐMC

< 35mm

Đường kính quai ĐMC

Thân ĐMP

Các nhánh ĐMP trái

Các nhánh ĐMP trái

Thân ĐMP

0 – 15 mm

hạn từ 0 – 15mm so với đường tiếp tuyến

ĐMC

Thân ĐMP

Tâm thất trái

CÓ HAI TÌNH HUỐNG XẢY RA

 Thân ĐMP vượt qua đường tiếp tuyến

 Thân ĐMP lõm thấp dưới đường tiếp tuyến 15 mm

 Do giãn lớn ĐMP

 Do teo ĐMP

TIÊU CHUẨN TIM LỚN

(0,39-0,55 theo Brauwald,1998)

các trường hợp:Dị dạng lồng

ngực,Tâm phế mãn…vì chỉ số này chỉ đánh giá đường kính ngang chứ không xét đến đường kính trước-

sau

TIÊU CHUẨN TIM LỚN

 Bề ngang tim thay đổi tùy tạng

người (cao hay thấp):bình thường

 Phim chụp trong thì thở ra Bóng tim bè ngang.

viewTim phóng đại 10%)

tâm trương chênh lệch 0,3 - 0,9cm (đường kính ngang tim)

TIÊU CHUẨN TIM LỚN

 Mỏm tim có thể dưới cơ hoành

trong một số bệnh lý tim Phải đo qua bóng hơi dạ dày

 Dị dạng lồng ngực Thay đổi bóng tim

TIÊU CHUẨN TIM LỚN

TIÊU CHUẨN BUỒNG TIM LỚN

 Chếch trước trái:Tiểu nhĩ (P) to phình lên.

 Nhĩ (T) đặc biệt to nhất trong Hở van

2 lá

 Phim ngực thẳng:

• Tiểu nhĩ (T) nằm ngay dưới PQ gốc

(T).Bình thường ta không thể thấy

bờ Tiểu nhĩ (T).Khi Nhĩ (T) giãn

to,bờ Tiểu nhĩ (T) sẽ lồi ra khiến bờ tim (T) có 4 cung

• Đường kính Nhĩ (T)>7cm (Đo từ bờ

dưới PQ gốc (T) đến bờ phải Nhĩ (T)

NHĨ TRÁI LỚN

• Một dấu hiệu quan trọng khác đó là

PQ gốc (T) bị đẩy lên cao

 Bình thường góc giữa hai phế

• Nhĩ (T) lớn sẽ đẩy ĐMC xuống lệchqua (T).

• Khi cho bệnh nhân uống Baryte ta

sẽ thấy Thực quản bị đẩy qua (P)

NHĨ TRÁI LỚN

 Phim ngực nghiêng:

• Nhĩ (T) to đẩy PQ gốc (T) ra sau,

dấu chân bước (Walking man

sign)

• Khi cho bệnh nhân uống

Baryte:Thực quản bị đẩy ra sau

NHĨ TRÁI LỚN

 Chếch trước phải:Nhĩ (T) to đẩy thựcquản ra sau.

 Chếch trước trái:Nhĩ (T) to che cửa

sổ Phế-Chủ.PQ gốc (T) bị đẩy

lên,ngang ra trái

NHĨ TRÁI LỚN

 Bờ Nhĩ (P) và (T) có thể phân biệt được vì bờ dưới Nhĩ (P) hòa vào

 Vách tự do của Thất (P) nằm ngay sau nửa dưới xương ức.Khi Thất

(P) giãn, sẽ lớn ra trước và qua

(T),làm xoay trục của tim lên trên

 Trên CT và MRI trục của tim xoay theo chiều kim đồng hồ

THẤT PHẢI LỚN

 Khi tim xoay, tiểu nhĩ (T) bị xoay

ra sau và vào trong, buồng thất (P) dịch chuyển qua (T) tạo nên một phần của bờ tim (T)

 Lúc này bờ (T) của tim bầu, mõm tim nâng cao trong khi Chỉ số T/N

≤ 0,55

THẤT PHẢI LỚN

 Có thể phân biệt với Nhĩ (T) lớn nhờ đặc điểm không đẩy PQ gốc (T) lên cao trên phim ngực thẳng

và không đẩy PQ gốc (T) ra sau trên phim ngực nghiêng

 Trung thất cũng bị xoaybóng

của TMCT nằm chìm vào cột

sốngHẹp trung thất trên

THẤT PHẢI LỚN

 Rất khó chẩn đoán phân biệt giữa Thất (P) to và Thất (T) to.

 Trong một số bệnh lý như Tứ

chứng Fallot,Thất (P) lớn đẩy Thất (T) qua bên và lên trên cho ra hình ảnh mỏm tim hếch lên trên, tim

hình hia (boot-shaped heart)

THẤT PHẢI LỚN

 Phim nghiêng:Thất (P) to sẽ che lấp khoảng sáng sau ức (bình thường

mặt trước thất P chỉ áp sát vào 1/3 dưới của xương ức)

 Thất T to khó đánh giá

giống như Thất (P) to trên phim ngực thẳng

THẤT TRÁI LỚN

 Khi giãn (Hở van 2 lá,Hở van

ĐMC):

• Mỏm tim xuống dưới vòm hoành.

• Chỉ số T/N > 0,6.

 Phim ngực nghiêng hoặc chếch

trước trái:Che lấp khoảng sáng sau tim

THẤT TRÁI LỚN

Tăng áp

Tăng lưu lượng

Giãn lớn thân ĐMP

0 - 15 mm

To

recapitulate:

ĐMP

ĐMP Tiểu nhĩ trái

Tiểu nhĩ trái

Khi nhĩ trái lớn về phía

phải, kèm theo tiểu nhĩ

trái lớn về phía trái, tạo

nên cung lồi thứ 4.

Tâm thất trái

Tâm thất trái

Tâm thất trái

Nếu tim lớn, Thân ĐMP giãn

>50%

Thất nào lớn?

Tức là thất phải giãn

Thất nào lớn?

Nếu tim lớn, ĐMC giãn

Tức là thất trái giãn

Khi có một thất lớn, khó đánh giá thất khác

lớn hay không

Thất nào lớn?

Phân bố mạch phổi

5 kiểu phân bố mạch phổi

 Bình thường

 Tăng áp tĩnh mạch phổi

 Tăng áp động mạch phổi

 Tăng lưu lượng

 Giảm lưu lượng

Các tiêu chuẩn đánh giá

 Thân động mạch phổi phải

 Phân bố tuần hoàn phổi

 Các thuỳ trên tăng so với thuỳ dưới

 Trung tâm tăng so với ngoại vi

3 2

2

Các tiêu chuẩn đánh giá

1 Thân động mạch phổi phải

Đo đường kính trước chỗ chia đôi

Đo đường kính trước chỗ chia đôi

Dưới tăng hơn trên

Dưới tăng hơn trên

Tư thế đứng, lưu lượng máu ở đáy

> đỉnh

Tư thế đứng, lưu lượng máu ở đáy

> đỉnh

Không thể đánh giá kích thước mạch máu đáy trái, bóng tim che

2 Phân bố mạch phổi bình thường

Mạch máu phổi phân bố ly tâm càng ra ngoại vi càng nhỏ dần

Mạch máu phổi phân bố ly tâm càng ra ngoại vi càng nhỏ dần

2 Phân bố mạch phổi bình thường

Trung tâm tăng hơn ngoại vi

3 2

RDPA > 17 mm

Mạch phổi thuỳ trên bằng hoặc lớn hơn mạch thuỳ dưới =

Cephalization

Mạch phổi thuỳ trên bằng hoặc lớn hơn mạch thuỳ dưới =

Cephalization

Tăng áp tĩnh mạch phổi

RDPA > 17 mm

RDPA > 17 mm

Thân ĐMP vượt ra ngoài đường tiếp tuyến

Thân ĐMP vượt ra ngoài đường tiếp tuyến

23

Tăng áp động mạch phổi

31

Tăng áp động mạch phổi

Bình thường Tăng lưu lượng

Tăng áp ĐMP Tăng lưu lượng

If no, then

Look at the Pulmonary Vasculature

Normal

Increased

Pulmonary venous hypertension

If no, then

Look at the Pulmonary Vasculature

If no, then

Don't Look at Pulmonary Vasculature

Look at Aorta

Normal Increased Pulmonary hypertension

Cardiomyopathy Pericardial Effusion Molt valve dz

Mitral regurg

Mitral Stenosis

L Myxoma VSD, PDA

Plum stenosis

ASD (VSD)

Idiopathic (1°)

Normal Ascending dilated Whole Ao Dilated

Cardiomyopathy

Ao Stenosis

Ao regurg HBP

The System

 Those were all of the answers

 Now here are the questions

 The system is successful only if

you ask the questions in this

Is The Left Atrium

Enlarged ?

Straight or convex at site of normal concavity

If Answer To Question “A” Is YES

A

Look At Pulmonary Vasculature

If Answer To Question “A” Is NO

Then

A

Is The Main Pulmonary

Artery Big ?

Main pulmonary artery projects beyond

tangent line

If Answer To Question “B” Is YES

B

Look At Pulmonary Vasculature

If Answer To Question “B” Is NO

Then

B

Is The Main Pulmonary

Artery Concave ?

Main pulmonary artery is > 15mm

away from tangent line

25

If Answer To Question “C” Is YES

Look At Configuration of Aorta

C

If Answer To Question “C” Is NO

Then

C

Is The Heart a Dilated Or

Delta-Shaped Heart ?

Cardio-thoracic ratio > 65%

D 1 Pericardial effusion

2 Cardiomyopathy

If no, then

Look at the Pulmonary Vasculature

Normal

Increased

Pulmonary venous hypertension

If no, then

Look at the Pulmonary Vasculature

If no, then

Don't Look at Pulmonary Vasculature

Look at Aorta

Normal Increased Pulmonary hypertension

Cardiomyopathy Pericardial Effusion Multiple valve dz

Mitral regurgitation

Mitral Stenosis

L Myxoma VSD, PDA

Pulmonic stenosis

ASD (VSD)

Idiopathic 2° to lung dz

Normal Ascending dilated Whole Aorta Dilated

Cardiomyopathy

Aortic Stenosis Aortic regurgitation HBP

Choose the link

“Test Yourself on the ABCs”

to see how the system works

For printed notes, choose the link under

Cardiac Notes for

“The ABCs of Heart Disease”

The End