BÀI GIẢNG: BÀI GIẢNG: CÁC DẤU HIỆU X QUANG TIM CƠ BẢN

BÀI GIẢNG: BÀI GIẢNG: CÁC DẤU HIỆU X QUANG TIM CƠ BẢN

CÁC DẤU HIỆU X QUANG

TIM CƠ BẢN

X QUANG QUY ƯỚC

SIÊU ÂM CHẨN ĐOÁN Y HỌC

HẠT NHÂN

CT CỰC NHANH

&

XOẮN ỐC (3),(4)

MRI

&

MRA (5),(6)

CHỤP MẠCH MÁU XÓA NỀN (DSA) (7)

TƯỚI MÁU (1)

ĐỌNG MÁU (2)

1.GIẢI PHẪU HỌC

-Buồng tim,van tim.

-Động mạch vành.

-Kích thước tim và mạch

3.AN TOÀN NHIỄM XẠ

4.KHÔNG XÂM LẤN

5.TIẾT KIỆM

6.DỄ THỰC HIỆN

++

+ +++++

++++

+ ++

+ ++

++

+ ++

- ++++

+++

+ ++

++

++

+ +

Dấu (+) càng nhiều,càng có giá trị 4.Spiral Computerized Tomography.

3.Ultrafast Computerized Tomography 7.Digital Subtraction Angiography.

GIẢI PHẪU X QUANG TIM

PHIM NGỰC THẲNG SAU-TRƯỚC

GIẢI PHẪU X QUANG TIM

Thất trái

Dạ dày

GIẢI PHẪU X QUANG TIM

PHIM NGỰC THẲNG SAU-TRƯỚC

GIẢI PHẪU X QUANG TIM

PHIM NGỰC THẲNG SAU-TRƯỚC (UỐNG BARYTE)

GIẢI PHẪU X QUANG TIM

PHIM NGỰC NGHIÊNG TRÁI

GIẢI PHẪU X QUANG TIM

PHIM NGHIÊNG TRÁI

Động mạch chủ

Động mạch phổi

Thất phải

Nhĩ trái Thất trái Cột sống ngực

Tĩnh mạch chủ dưới

Dạ dày

GIẢI PHẪU X QUANG TIM

PHIM NGHIÊNG TRÁI

GIẢI PHẪU X QUANG TIM

PHIM NGHIÊNG TRÁI (UỐNG BARYTE)

 Giá trị của phim X quang thường quy

trên phim X quang.

sinh hay mắc phải ở người lớn

 Phim X quang thường quy đánh giá

sơ bộ bóng tim

Giá trị của phim X quang thường quy

Giá trị của phim X quang thường quy

Chỉ số tim lồng ngực

bình thường

(CSTLN)

<50%

Những trường hợp CSTLN > 50%, tim

bình thường

 Nguyên nhân ngoài tim

 Phim chụp trước sau

CSTLN > 50% trên phim thẳng Trên phim nghiêng thấy được tim bị đẩy bè ra

do xương ức đẩy ra sau.

CÁC BỜ VÀ CÁC CUNG TIM

CÁC BỜ VÀ CÁC CUNG TIM

Bóng tim với hai bờ, 7 cung

Tĩnh mạch chủ trên

Động mạch chủ lên

nỗi

Động mạch chủ lên

Cung giữa phải hai bờ, do nhĩ trái giãn

vị trí các buồng tim trên CLVT

Nhĩ trái giãn tạo ra hình đôi bờ ở cung dưới trái.

LA

Đường kính quai ĐMC

< 35mm

Đường kính quai ĐMC

Thân ĐMP

Thân ĐMP

Các nhánh ĐMP trái

Các nhánh ĐMP trái

Thân ĐMP

0 – 15 mm

Vậy thân ĐMP có giới hạn từ 0 – 15mm so với đường tiếp tuyến

ĐMC

Thân ĐMP

Tâm thất trái

CÓ HAI TÌNH HUỐNG XẢY RA

TIÊU CHUẨN TIM LỚN

 Bình thường chỉ số T/N ≤ 0,5

(0,39-0,55 theo Brauwald,1998)

 Đối với trẻ em<5 tuổi:T/N ≤ 0,6

 Chỉ số này không chính xác trong các trường hợp:Dị dạng lồng

ngực,Tâm phế mãn…vì chỉ số này chỉ đánh giá đường kính ngang chứ không xét đến đường kính trước-

sau

TIÊU CHUẨN TIM LỚN

người (cao hay thấp):bình thường

từ 10cm đến 16,5cm Nếu trên

hoặc dưới 10% trị số bình thường

là bệnh lý

(AP view) thì phải giảm 10% trị số

đo được mới là trị số thực

 Phim chụp trong thì thở ra Bóng tim bè ngang.

 Phim chụp tại giường (AP

viewTim phóng đại 10%)

 Phim chụp ào thì tâm thu so với thì tâm trương chênh lệch 0,3 - 0,9cm (đường kính ngang tim)

TIÊU CHUẨN TIM LỚN

 Mỏm tim có thể dưới cơ hoành

trong một số bệnh lý tim Phải đo qua bóng hơi dạ dày

tim

TIÊU CHUẨN TIM LỚN

TIÊU CHUẨN BUỒNG TIM LỚN

 Chếch trước trái:Tiểu nhĩ (P) to phình lên.

NHĨ PHẢI

C>5,5cmNhĩ (P) to.

NHĨ PHẢI

NHĨ PHẢI

DILATED CARDIOMYOPATHY -Enlarged right atrium (white arrow).

-The left atrium is deep to the enlarged right atrium -The left main bronchus is elevated (black arrow).

NHĨ PHẢI

EBSTEIN’S ANOMALY

 Nhĩ (T) đặc biệt to nhất trong Hở van

2 lá

(T).Bình thường ta không thể thấy

bờ Tiểu nhĩ (T).Khi Nhĩ (T) giãn

to,bờ Tiểu nhĩ (T) sẽ lồi ra khiến bờ tim (T) có 4 cung

dưới PQ gốc (T) đến bờ phải Nhĩ (T)

NHĨ TRÁI LỚN

• Một dấu hiệu quan trọng khác đó là

• Nhĩ (T) lớn sẽ đẩy ĐMC xuống lệchqua (T).

NHĨ TRÁI LỚN

 Phim ngực nghiêng:

dấu chân bước (Walking man sign)

Baryte:Thực quản bị đẩy ra sau

NHĨ TRÁI LỚN

 Chếch trước phải:Nhĩ (T) to đẩy thực

NHĨ TRÁI

NHĨ TRÁI

LEFT ATRIAL ENLARGEMENT is best confirmed by measuring the distance from the midinferior border of the left main bronchus to the right lateral border

of the left atrial density.

-This distance is less than 7cm in 90% of normal patients and is greater than 7cm

in 90% of left atrial enlargement patients,as proven by echocardiography -This measurement can be approximated

by placing one’s right fifth finger under the left bronchus,and while keeping the fingers closed,if the left atrium is seen beyond one’s four fingertips,the left atrium is enlarged

NHĨ TRÁI

-Enlarged veins.

-Bulging of the pulmonary artery.

-Double density due to enlarged left atrium.

-Right lateral displacement of esophagus.

SEVERE MITRAL STENOSIS

NHĨ TRÁI

SEVERE MITRAL VALVE DISEASE

NHĨ TRÁI

WALKING MAN SIGN -The right main bronchus is outlined.

-The lower lobe bronchus is displaced posteriorly (large arrowheads).

-Calcification of the wall of the left atrium (small arrowheads).

NHĨ TRÁI

WALKING MAN SIGN The lower lobe

bronchus is displaced posteriorly (arrow).

NHĨ TRÁI

-RAO:enlargement of the left atrium(large black arrow).

-The mitral valve is calcified(small black arrow).

-The pulmonary outflow tract is enlarged(white arrow).

NHĨ TRÁI

RAO MITRAL STENOSIS

 Bờ Nhĩ (P) và (T) có thể phân biệt được vì bờ dưới Nhĩ (P) hòa vào

 Vách tự do của Thất (P) nằm ngay sau nửa dưới xương ức.Khi Thất

(P) giãn, sẽ lớn ra trước và qua

(T),làm xoay trục của tim lên trên

theo chiều kim đồng hồ

THẤT PHẢI LỚN

 Khi tim xoay, tiểu nhĩ (T) bị xoay

ra sau và vào trong, buồng thất (P) dịch chuyển qua (T) tạo nên một phần của bờ tim (T)

tim nâng cao trong khi Chỉ số T/N

≤ 0,55

THẤT PHẢI LỚN

 Có thể phân biệt với Nhĩ (T) lớn nhờ đặc điểm không đẩy PQ gốc (T) lên cao trên phim ngực thẳng

và không đẩy PQ gốc (T) ra sau trên phim ngực nghiêng

của TMCT nằm chìm vào cột

sốngHẹp trung thất trên

THẤT PHẢI LỚN

 Rất khó chẩn đoán phân biệt giữa Thất (P) to và Thất (T) to.

chứng Fallot,Thất (P) lớn đẩy Thất (T) qua bên và lên trên cho ra hình ảnh mỏm tim hếch lên trên, tim

hình hia (boot-shaped heart)

THẤT PHẢI LỚN

 Phim nghiêng:Thất (P) to sẽ che lấp khoảng sáng sau ức (bình thường

mặt trước thất P chỉ áp sát vào 1/3 dưới của xương ức)

THẤT PHẢI

THẤT PHẢI

PULMONARY HYPERTENTION AND SECONDARY TRICUSPID

REGURGITATION NORMAL HEART

THẤT PHẢI

RIGHT VENTRICULAR ANGIOGRAM

THẤT PHẢI

TETRALOGY OF FALLOT

THẤT PHẢI

TETRALOGY OF FALLOT WITH RIGHT AORTIC ARCH

THẤT PHẢI

EBSTEIN’S ANOMALY -Small main pulmonary artery (long arrow).

-The cardiac rotation

Narrow superior mediastinum.

The left main bronchus (arrowheads) parallels the left heart border.

The left heart border is filled by the remaining functional right

ventricle (short arrows).

THẤT PHẢI

RIGHT VENTRICULAR ENLARGEMENT Heart shadow - within

normal limits?

 Thất T to khó đánh giá

 Khi dày Thất (T) cho hình ảnh giống như Thất (P) to trên phim ngực thẳng

THẤT TRÁI LỚN

 Khi giãn (Hở van 2 lá,Hở van

ĐMC):

trước trái:Che lấp khoảng sáng sau tim

THẤT TRÁI LỚN

THẤT TRÁI

AORTIC STENOSIS

THẤT TRÁI

LEFT VENTRICULAR ENLARGEMENT

THẤT TRÁI

AORTIC REGURGITATION

THẤT TRÁI

PA view:Dilated left atrial

appendage (arrows).

Displacement of the left

ventricular contour toward

the left chest wall.

LAT view:Dilated left atrium and ventricle.

MITRAL REGURGITATION

RETROGRADE LEFT VENTRICULOGRAM: Dilated left atrium and left atrial appendage

(arrows).

Tăng áp

Tăng lưu lượng

Giãn lớn thân ĐMP

0 - 15 mm

To

recapitulate:

ĐMP

ĐMP Tiểu nhĩ trái

Tiểu nhĩ trái

Khi nhĩ trái lớn về phía

phải, kèm theo tiểu nhĩ

trái lớn về phía trái, tạo

nên cung lồi thứ 4.

Tâm thất trái

Tâm thất trái

Tâm thất trái

Nếu tim lớn, Thân ĐMP giãn

>50%

Thất nào lớn?

Tức là thất phải giãn

Thất nào lớn?

Nếu tim lớn, ĐMC giãn

Tức là thất trái giãn

Khi có một thất lớn, khó đánh giá thất khác

lớn hay không

Thất nào lớn?

Phân bố mạch phổi

5 kiểu phân bố mạch phổi

Các tiêu chuẩn đánh giá

 Thân động mạch phổi phải

 Phân bố tuần hoàn phổi

 Các thuỳ trên tăng so với thuỳ dưới

 Trung tâm tăng so với ngoại vi

3 2

2

Các tiêu chuẩn đánh giá

1 Thân động mạch phổi phải

Đo đường kính trước chỗ chia đôi

Đo đường kính trước chỗ chia đôi

Dưới tăng hơn trên

Dưới tăng hơn trên

Tư thế đứng, lưu lượng máu ở đáy

Tư thế đứng, lưu lượng máu ở đáy

> đỉnh

Không thể đánh giá kích thước mạch máu đáy trái, bóng tim che

2 Phân bố mạch phổi bình thường

Mạch máu phổi phân bố ly tâm càng ra ngoại vi càng nhỏ dần

Mạch máu phổi phân bố ly tâm càng ra ngoại vi càng nhỏ dần

2 Phân bố mạch phổi bình thường

Trung tâm tăng hơn ngoại vi

3 2

RDPA > 17 mm

Mạch phổi thuỳ trên bằng hoặc lớn hơn mạch thuỳ dưới =

Cephalization

Mạch phổi thuỳ trên bằng hoặc lớn hơn mạch thuỳ dưới =

Cephalization

Tăng áp tĩnh mạch phổi

RDPA > 17 mm

RDPA > 17 mm

Thân ĐMP vượt ra ngoài đường tiếp tuyến

Thân ĐMP vượt ra ngoài đường tiếp tuyến

23

Tăng áp động mạch phổi

31

Tăng áp động mạch phổi

Bình thường Tăng lưu lượng

Tăng áp ĐMP Tăng lưu lượng

Cardio-thoracic ratio > 65%

D 1 Pericardial effusion

2 Cardiomyopathy

A

Is the Left Atrium Enlarged?

If yes, then

If no, then

Look at the Pulmonary Vasculature

Normal

Increased

Pulmonary venous hypertension

B

Is the Main Pulmonary Artery Big

or Bulbous?

If yes, then

If no, then

Look at the Pulmonary Vasculature

C

Is the Main Pulmonary Artery Segment Concave?

If yes, then

If no, then

D

Is the Heart Dilated or Delta- Shaped?

If yes, then

Don't Look at Pulmonary Vasculature

Look at Aorta

Normal

Increased Pulmonary hypertension

Cardiomyopathy Pericardial Effusion Multiple valve dz

Mitral regurgitation

Mitral Stenosis

L Myxoma VSD, PDA

Pulmonic stenosis

ASD (VSD)

Idiopathic 2° to lung dz

Normal Ascending dilated Whole Aorta Dilated

Cardiomyopathy

Aortic Stenosis Aortic regurgitation HBP

The End