Microsoft Word Vo nhat ÔN TẬP VĂN XUÔI VIỆT NAM HIỆN ðẠI Thầy giáo Nguyễn Văn Ưng Trang 1 Truyện ngắn VỢ NHẶT Kim Lân HƯỚNG DẪN HỌC BÀI Học thuộc mục 1 2 ñể viết phần mở bài và phần khái quát trong th[.]
Trang 1Truyện ngắn
VỢ NHẶT
Kim Lân HƯỚNG DẪN HỌC BÀI
- Học thuộc mục 1-2 ựể viết phần mở bài và phần khái quát trong thân bài khi làm văn ở bất cứ ựề
bài nào về truyện ngắn
- Học thật kĩ mục 3: đây là phần kiến thức quan trọng nhất, phải nhớ chắnh xác các nhân vật, sự
việc, chi tiết theo diễn biến cốt truyện theo từng ựoạn truyện Hiểu, phân tắch ựược ý nghĩa các sự việc, chi tiết ấy, ựể từ ựó làm các ựề bài phân tắch nhân vật hay phân tắch giá trị tác phẩm Và còn ựể trả lời câu hỏi tái hiện kiến thức (xem phần luyện tập)
- Học thuộc mục 4 ựể củng cố giá trị tác phẩm và trả lời câu hỏi tái hiện kiến thức (nếu có)
*
1 Giới thiệu tác giả Ờ tác phẩm:
Kim Lân là cây bút chuyên viết truyện ngắn, thành công với những tác phẩm viết về nông thôn
và người nông dân Ông có những trang viết ựặc sắc về phong tục và ựời sống làng quê đặc biệt, Kim Lân có nhiều tác phẩm phản ánh một cách chân thực, xúc ựộng về cuộc sống và người dân quê mà ông hiểu biết sâc sắc về cảnh ngộ và tâm lắ của họ, tiêu biểu nhất là truyện ngắn ỘVợ nhặtỢ
2 Hoàn cảnh sáng tác Ờ tóm tắt truyện:
Ngay sau Cách mạng tháng Tám, Kim Lân có viết tiểu thuyết ỘXóm ngụ cưỢ nhưng còn dang
dở và mất bản thảo Sau ngày hòa bình lập lại (1954), dựa vào một phần cốt truyện cũ, ông viết thành truyện ngắn ỘVợ nhặtỢ Truyện ựược in trong tập ỘCon chó xấu xắỢ (1962)
Truyện kể về xóm ngụ cư trong nạn ựói năm 1945 Kể về anh Tràng, một thanh niên nghèo, làm nghề ựẩy xe thuê Một lần chở lúa lên tỉnh, tình cờ Tràng ựược một cô gái giúp anh ựẩy xe lên dốc Lần sau gặp lại cô gái, Tràng mời cô ăn bốn bát bánh ựúc rồi rủ về với mình, cô ựã thành vợ Tràng Tràng dẫn vợ về, cả xóm ngụ cư ngạc nhiên, mẹ Tràng ngạc nhiên, bản thân Tràng cũng ngạc nhiên Cuộc sống của họ nghèo khổ nhưng ựầm ấm và luôn hi vọng vào tương lai
3 Tìm hiểu nội dung ựoạn trắch: Dưới ựây là gợi ý phân tắch các ựoạn truyện (phần chữ in
nghiêng là ý quan trọng cần có):
a đoạn 1: (Từ ựầu ựến: Ầ tự ựắc với mình):
- Mở ựầu truyện là hình ảnh xóm ngụ cư với nạn ựói ựã tràn ựến tự lúc nào Những gia ựình từ vùng Thái Bình, Nam định lên Ộxanh xám như những bóng maỢ và Ộnằm ngổn ngang khắp lều chợỢ Người chết Ộnhư ngả rạỢ, không buổi sáng nào người ựi chợ hay ựi làm ựồng lại không gặp Ộba bốn cái thây nằm còng queo bên ựườngỢ Không khắ Ộvẩn mùi ẩm thối của rác rưởi và mùi gây của xác ngườiỢ Chiều tối, Ộkhông nhà nào có ánh ựèn lửaỢ Dưới những gốc ựa, gốc gạo xù xì, có bóng của những người ựói Ộdật dờ ựi lại lặng lẽ như những bóng maỢ Có âm thanh rợn người của Ộtiếng quạ gào lên từng hồi thê thiếtỢ Bao trùm lên xóm ngụ cư là không khắ ảm ựạm, thê lương, tang tóc với
cái chết ựe dọa hàng ngày, hàng giờ
Bằng những chi tiết chọn lọc, tác giả ựã tái hiện chân thực hình ảnh ngụ cư trong nạn ựói đó
cũng là hình ảnh ựiển hình của nông thôn Việt Nam trong nạn ựói năm 1945, nạn ựói ựã cướp
ựi sinh mạng của hơn hai triệu ựồng bào ta Hình ảnh vừa phản ánh tình cảnh thê thảm của
Trang 2- Giữa cảnh ựói khát ấy, một buổi chiều, anh Tràng về xóm với một người ựàn bà Vẻ mặt Tràng
Ộphớn phởỢ, vừa ựi vừa Ộtủm tỉm cười nụỢ một mình, hai mắt thì Ộsáng lên lấp lánhỢ Nhìn theo bóng Tràng và người ựàn bà, người dân trong xóm ngạc nhiên, họ thấy Ộlạ lắmỢ Rồi họ Ộbàn tánỢ và hình như họ cũng Ộhiểu ựược ựôi phầnỢ: Anh Tràng có vợ Có lo lắng nhưng họ cũng thấy vui, những khuôn mặt hốc hác u tối của họ bỗng dưng Ộrạng rỡ hẳn lênỢ Việc Tràng có vợ giữa nạn ựói thê thảm như một luồng gió Ộlạ lùng và tươi mátỢ thổi vào cuộc sống ựói khát, tăm tối của họ
Trong cảnh ựói thê thảm, Tràng vẫn vui với hạnh phúc của mình Người dân chia sẻ với Tràng,
việc Tràng có vợ ựem lại niềm vui, niềm hi vọng cho họ Là phẩm chất tốt ựẹp của người lao
ựộng nghèo
b đoạn 2: (Tiếp ựến Ầ thế mà thành vợ thành chồng): Tràng dẫn vợ về tới nhà, mẹ Tràng ựi vắng
- Hình ảnh ngôi nhà Tràng: cái nhà vắng teo ựứng Ộrúm ró" trên mảnh vườn mọc lổn nhổn những búi
cỏ dại
- Cô gái: Ộựảo mắt nhìn xung quanhỢ, cái ngực gày lép nhô lên, Ộnén một tiếng thở dàiỢ
Gia ựình Tràng nghèo quá Cô gái buồn, chán, thất vọng nhưng kìm nén, không muốn bộc lộ.
c đoạn 3: (Tiếp ựến Ầ rồi cùng ựẩy xe bò về): Tràng hồi tưởng chuyện có vợ của mình: chỉ Ộtầm phơ
tầm phàoỢ có hai bận:
- Lần thứ nhất, Tràng gặp cô gái một cách tình cờ: Tràng chở lúa lên tỉnh, lúc kéo xe lên dốc, anh ựược cô gái giúp ựẩy xe Cô còn ựùa vui và Ộliếc mắt, cười tắtỢ với Tràng
- Lần thứ hai chở lúa lên tỉnh, gặp lại cô gái, mới ựầu Tràng chưa nhận ra bởi hôm nay thị Ộrách quá,
áo quần tả tơi như tổ ựỉaỢ, thị Ộgày sọpỢ hẳn ựi, Ộkhuôn mặt lưỡi cày xám xịt chỉ còn thấy hai con mắtỢ Khi nhận ra, Tràng mời cô Ộăn giầuỢ, cô từ chối Ộăn giầuỢ nhưng lại như gợi ý Tràng mời cô
ăn thứ khác: ỘCó ăn gì thì ăn, chả ăn giầuỢ Khi ựược Tràng mời Ộmuốn ăn gì thì ănỢ, cô tỏ ra vô cùng mừng rỡ, hai con mắt trũng hoáy Ộtức thì sáng lênỢ, lời nói thì Ộựon ựảỢ Như sợ Tràng mời không thật hoặc thay ựổi ý ựịnh, cô giao hẹn: ỘĂn thật nháỢ, và nói như ựể chữa thẹn: ỘỪ, ăn thì ăn
sợ gìỢ Rồi cô ngồi Ộsà xuốngẦ cắm ựầu ăn một chập bốn bát bánh ựúc liền chẳng chuyện trò gìỢ
Ăn xong, cô vừa thở, vừa khen ngon và nói với Tràng: ỘVề chị ấy thấy hụt tiền thì bỏ bốỢ Tràng ựáp lời cô: ỘLàm ựếch gì có vợ Này nói ựùa chứ có về với tớ thì ra khuân hàng lên xe rồi cùng vềỢ Tràng chỉ nói ựùa như vậy nhưng Ộai ngờ thị về thậtỢ Mới ựầu Tràng cũng ỘchợnỢ (sợ) vì nghĩ:
ỘThóc gạo này ựến cái thân mình cũng chả biết có nuôi nổi không, lại còn ựèo bòngỢ Nhưng sau Tràng tặc lưỡi ỘChậc, kệỢ Rồi Tràng ựưa thị vào chợ tỉnh, bỏ tiền mua cho thị cái thúng con ựựng vài thứ lặt vặt và ra hàng cơm ựánh một bữa thật no nê rồi cùng ựẩy xe bò về
Cô gái có hình dạng thay ựổi: vì ựói, có tư cách tầm thường: vì ựói, trở thành vợ Tràng thật dễ
dàng: vì ựói Cái ựói ựã làm cô gái trở lên trơ trẽn, không còn sĩ diện, danh dự và rẻ rúng Tràng có vợ một cách dễ dàng như nhặt ựược một ựồ vật đó cũng là ý nghĩa nhan ựề truyện
Tràng tốt bụng, nhân hậu (sẵn sàng mời cô gái ăn, không hề lợi dụng, cũng chưa có ý ựịnh rủ
cô về) Việc Tràng chấp nhận cô gái theo về: là sự cưu mang nhưng chủ yếu là do Tràng muốn
có vợ, là khát vọng hạnh phúc, vượt lên trên cái chết ựể giành lấy hạnh phúc
Vừa phản ánh, tố cáo hiện thực nạn ựói, vừa khẳng ựịnh phẩm chất của Tràng
d đoạn 4: (Còn lại): Cuộc sống gia ựình Tràng khi Tràng có vợ:
∗ Buổi chiều tối: Bà cụ Tứ, mẹ Tràng trước sự xuất hiện của cô gái:
- Mới ựầu bà Ộngạc nhiênỢ khi thấy có người ựàn bà trong nhà, Ộlại ựứng ngay ựầu giường thằng con mìnhỢ, lại còn Ộchào mình bằng uỢ nữa Bà không nghĩ là Tràng có vợ ựược Sau Tràng nói thì bà
Trang 3hiểu: Tràng tự kiếm ựược vợ và dẫn về Hiểu ra thì bà Ộxót thươngỢ cho con mình Thấy con mình có
vợ trong cảnh nghèo ựói thì bà ựau xót, trong kẽ mắt kèm nhèm của bà Ộrỉ xuống hai dòng nước mắtỢ Rồi bà lo lắng, băn khoăn: ỘBiết rằng chúng nó có nuôi nổi nhau sống qua ựược cơn ựói khát này khôngỢ
- đối với người vợ mà Tràng ỘnhặtỢ ựược, bà Ộựăm ựămỢ nhìn và hiểu ựược: Ộgặp bước khó khăn, ựói khổỢ cô gái Ộmới lấy ựến con mìnhỢ Bà Ộnhẹ nhàngỢ nói với nàng dâu mới: ỘẦ các con ựã phải duyên phải kiếp với nhau, u cũng mừng lòngỢ Bà ựã chấp nhận một cô gái nghèo khổ, rách rưới theo không con bà về làm vợ Bà tiếp tục Ộtừ tốnỢ khuyên nhủ: ỘVợ chồng chúng mày liệu mà bảo nhau làm ănỢ Bà ựộng viên và hi vọng: ỘRồi may ra ông giời cho kháẦ Có ra thì rồi con cái chúng mày
về sauỢ Thái ựộ của bà rất ân cần, bà bảo: ỘCon ngồi xuống ựây Ngồi xuống ựây cho ựỡ mỏi chânỢ Rồi bà Ộthân mậtỢ bày tỏ: ỘChúng mày lấy nhau lúc này u thương quáỢ
Bà cụ Tứ là một người mẹ thương con, một phụ nữ nhân hậu: ựồng cảm ựến thương cảm với cô
gái, bà chấp nhận cô làm dâu là cưu mang cô, ân cần yêu thương như con ựẻ của mình
∗ Sáng hôm sau:
- Mẹ và vợ Tràng thức dậy sớm thu dọn nhà cửa Khi Tràng thức dậy thì chợt nhận ra: Nhà cửa, sân vườn hôm nay ựều ựược quét tước, thu dọn sạch sẽ gọn gàngẦ Ngoài vườn, mẹ Tràng ựang Ộlúi húiỢ giẫy những búi cỏ mọc nham nhở Vợ Tràng thì quét lại cái sân, tiếng chổi từng nhát kêu sàn sạt Cảnh tượng ấy làm cho Tràng Ộthấm thắa cảm ựộngỢ, thấy Ộyêu thương gắn bó với cái nhà lạ lùngỢ, thấy Ộmột nguồn vui sướng phấn chấn ựột ngột tràn ngập trong lòngỢẦ Vợ Tràng hôm nay cũng khác lắm, không còn như hôm Tràng gặp ngoài tỉnh mà trở nên Ộhiền hậu ựúng mựcỢ, còn có
vẻ Ộtu chắỢ làm ăn nữa Vui nhất là mẹ Tràng, trông bà Ộnhẹ nhõm, tươi tỉnhỢ khác ngày thường cái mặt Ộbủng beo u ám của bà rạng rỡỢ hẳn lên Cả nhà như ựều có ý nghĩ: Ộthu xếp cửa nhà cho quang quẻ, nền nếp thì cuộc ựời họ có thể khác ựi, làm ăn có cơ khấm khá hơnỢ
- Bữa cơm ựược dọn lên Bữa cơm có lẽ là tươm tất nhất, bởi hôm nay là ngày vui nhất của nhà bà cụ
Tứ từ trước tới giờ Nhưng ựó là bữa cơm Ộthảm hạiỢ: Mâm là một cái Ộmẹt ráchỢ, thức ăn là Ộmột lùm rau chuối thái rối và một ựĩa muối ăn với cháoỢ Nhưng cả nhà ựều ăn rất ngon lành và rất vui nữa, nhất là bà cụ Tứ Bà lão Ộnói toàn chuyện vui, toàn chuyện sung sướngỢ về sau này Bà bàn chuyện nuôi gà và hi vọng Ộchả mấy mà có ngay ựàn gà cho mà xemỢ Nghe mẹ nói, Tràng Ộvâng rất ngoan ngoãnỢ Chưa bao giờ mẹ con lại Ộựầm ấm hòa hợpỢ như thế
- Nhưng niêu cháo lõng bõng, mỗi người chỉ ựược Ộlưng lưng hai bátỢ ựã hết nhẵn Rồi bà cụ Tứ ựãi con trai và con dâu một nồi Ộchè khoán ngon ựáo ựểỢ, nhưng ựó là nồi cháo cám Ộựắng chátỢ Vậy
mà bà còn nói: ỘXóm ta khối nhà còn chả có cám mà ăn ựấyỢ
Thật là kì lạ, trong cảnh nạn ựói ựang diễn ra, vậy mà có những con người ựang vượt lên trên
cái chết ựang ựe dọa ựể xây dựng tổ ấm gia ựình và lạc quan hi vọng vào tương lai đó cũng là một phẩm chất tốt ựẹp của người dân lao ựộng nghèo
Hình ảnh bữa cơm, một lần nữa, phản ánh hiện thực nạn ựói và cuộc sống thê thảm của người
nông dân, tố cáo tội ác của bọn phát xắt và chế ựộ thực dân phong kiến
- đang ăn thì có tiếng trống, người con dâu hỏi, bà cụ Tứ trả lời: ỘTrống thúc thuế ựấy đằng thì nó bắt giồng ựay, ựằng thì nó bắt ựóng thuế Giời ựất này không chắc ựã sống qua ựược ựâu các con ạỢ Qua câu trả lời của bà cụ Tứ thấy rõ hành ựộng của phát xắt Nhật và chắnh sách Ộbảo hộỢ của thực dân Pháp chắnh là nguyên nhân dẫn ựến nạn ựói
Trang 4- Nghe mẹ nĩi, vợ Tràng cĩ vẻ “lạ lắm”, hỏi: “Ở đây vẫn phải đĩng thuế cơ à ?” và kể: Trên mạn Thái Nguyên, Bắc Giang người ta “khơng chịu đĩng thuế”, họ cịn đi “phá cả kho thĩc Nhật để chia cho người đĩi” Nghe vợ nĩi, nghĩ đến những người phá kho thĩc Nhật, Tràng hỏi vợ: “Việt Minh phải khơng ?” Vợ Tràng đáp và hỏi lại: “Ừ, sao nhà biết ?” Tràng khơng trả lời mà nhớ lại hình ảnh
“những người nghèo đĩi ầm ầm kéo nhau đi trên đê Sộp” cùng với “lá cờ đỏ to lắm” Hơm ấy Tràng
đang kéo xe “thĩc của Liên đồn”, láng máng nghe người ta nĩi họ “là Việt Minh”, họ đi “cướp thĩc”, Tràng “khơng hiểu gì sợ quá” kéo vội xe thĩc đi lối khác Giờ nghe vợ trả lời, Tràng mới biết biết họ là Việt Minh, họ cướp thĩc là “để chia cho người đĩi” Tràng thấy “ân hận, tiếc rẻ…”, cĩ lẽ
vì nếu Tràng biết trước điều đĩ thì Tràng đâu cĩ tránh họ, cĩ thể cịn đi với họ nữa Kết thúc truyện
là tâm trạng Tràng nghĩ về “đám người đĩi và lá cờ đỏ bay phấp phới”
Qua câu chuyện, diễn tả tâm trạng của Tràng, nhà văn như dự báo về sự thức tỉnh, giác ngộ
của người dân nghèo về Việt Minh, về cách mạng Tác giả cũng đã chỉ ra con đường giải phĩng dân nghèo là con đường theo Việt Minh, theo cách mạng
4 Giá trị tác phẩm:
a Về nội dung:
∗ Giá trị hiện thực:
- Qua hai hình ảnh xĩm ngụ cư, hình ảnh người “vợ nhặt” trong câu chuyện Tràng cĩ vợ, hình ảnh ngơi nhà Tràng, bữa cơm tại gia đình Tràng, đã phản ánh chân thực nạn đĩi năm 1945 và cuộc sống
thê thảm của nhân dân ta trong nạn đĩi
∗ Giá trị nhân đạo:
- Tố cáo tội ác tàn bạo của bọn phát xít và chế độ thực dân phong kiến, nguyên nhân gây nên nạn đĩi,
thể hiện thái độ cảm thơng, bênh vực với người lao động nghèo
- Phát hiện, khẳng định và ca ngợi phẩm chất tốt đẹp của người lao động nghèo: Trong hồn cảnh khốn khổ, họ vẫn cưu mang nhau, vẫn khao khát hạnh phúc, xây dựng tổ ấm gia đình và luơn lạc
quan hi vọng vào tương lai
- Chỉ ra cho người dân nghèo con đường thốt nghèo là con đường theo cách mạng
b Nghệ thuật truyện:
- Sáng tạo được tình huống truyện độc đáo, cĩ ý nghĩa sâu sắc: Anh Tràng nghèo khổ, quê kệch lại cĩ
vợ một cách dễ dàng như nhặt được một đồ vật
- Miêu tả tâm lí nhân vật khá sắc sảo
- Kết cấu truyện linh hoạt, lối kể chuyện giản dị, ngơn từ phù hợp với tính cách nhân vật
LUYỆN TẬP CÂU HỎI
(Những câu hỏi tái hiện kiến thức từng thi tốt nghiệp, HS cần học thuộc)
1 Trong truyện ngắn “Vợ nhặt”, tác giả đã sáng tạo được được tình huống truyện độc đáo như thế nào ?
Gợi ý trả lời
Trong truyện ngắn “Vợ nhặt”, tác giả đã xây dựng được tình huống truyện rất độc đáo, gợi ra từ nhan đề
truyện:
Tại xĩm ngụ cư, anh Tràng, một thanh niên nghèo, quê kệch, làm nghề đẩy xe thuê lại cĩ vợ một cách dễ
dàng chỉ qua hai lần gặp (tĩm tắt ngắn gọn các chi tiết trong đoạn 3) Tràng cĩ vợ nhưng khơng bình thường, khơng hỏi, cưới mà là “vợ nhặt”, cĩ vợ dễ như nhặt được một đồ vật
Trang 5Tràng có vợ trong bối cảnh là nạn ñói 1945 “người chết như ngả rạ” khiến cho xóm ngụ cư, cả người lớn
lẫn trẻ con ngạc nhiên Bà cụ Tứ, mẹ Tràng, ngạc nhiên Ngay cả bản thân Tràng cũng ngạc nhiên
2 Hãy giải thích nhan ñề “Vợ nhặt” mà nhà văn Kim Lân ñã ñặt cho truyện ngắn của mình
Gợi ý trả lời
Nhà văn ñặt nhan ñề truyện là “Vợ nhặt” là rất hợp lí, rất phù hợp với nội dung truyện, gợi ra câu chuyện: Bối cảnh truyện là nạn ñói năm 1945 “người chết như ngả rạ”, tại xóm ngụ cư, anh Tràng, một thanh niên
nghèo, quê kệch, làm nghề ñẩy xe thuê có vợ chỉ qua hai lần gặp (tóm tắt ngắn gọn các chi tiết trong ñoạn 3)
Anh Tràng có vợ dễ như nhặt ñược một ñồ vật, nên nhà văn Kim Lân ñã ñặt tên cho truyện ngắn của mình
là “Vợ nhặt”
3 Trình bày ngắn gọn giá trị nội dung, nghệ thuật truyện ngắn “Vợ nhặt”
Gợi ý trả lời
“Vợ nhặt” là truyện ngắn xuất sắc của nhà văn Kim Lân, truyện có giá trị sâu sắc:
1 Về nội dung:
Truyện có giá trị hiện thực: Qua hai hình ảnh xóm ngụ cư, hình ảnh người “vợ nhặt” trong câu chuyện Tràng có vợ, hình ảnh ngôi nhà Tràng, bữa cơm tại gia ñình Tràng, ñã phản ánh chân thực nạn ñói năm 1945 và cuộc sống thê thảm của nhân dân ta trong nạn ñói
Truyện còn có giá trị nhân ñạo sâu sắc: Tác giả ñã tố cáo tội ác tàn bạo của bọn phát xít và chế ñộ thực
dân phong kiến, nguyên nhân gây nên nạn ñói, thể hiện thái ñộ cảm thông, bênh vực với người lao ñộng nghèo Nhà văn ñã phát hiện, khẳng ñịnh và ca ngợi phẩm chất tốt ñẹp của người lao ñộng nghèo: Trong hoàn cảnh
khốn khổ, họ vẫn cưu mang nhau, vẫn khao khát hạnh phúc, xây dựng tổ ấm gia ñình và luôn lạc quan hi vọng
vào tương lai ðồng thời, nhà văn cũng chỉ ra cho người dân nghèo con ñường thoát nghèo là con ñường theo cách mạng
2 Về nghệ thuật:
Tác giả sáng tạo ñược tình huống truyện ñộc ñáo, có ý nghĩa sâu sắc: Anh Tràng nghèo khổ, quê kệch lại
có vợ một cách dễ dàng như nhặt ñược một ñồ vật Trong truyện ngắn, nhà văn ñã miêu tả tâm lí nhân vật khá sắc sảo Ngoài ra, truyên còn có kết cấu linh hoạt, lối kể chuyện giản dị, ngôn từ phù hợp với tính cách nhân vật
LUYỆN TẬP ðỀ VĂN
(Dưới ñây là những ñề văn và gợi ý nội dung giải quyết vấn ñề trong phần chính của thân bài HS tập lập dàn ý
và sử dụng kiến thức trong phần Hướng dẫn học bài ñể tập viết thành bài văn)
ðỀ 1: Phân tích giá trị hiện thực truyện ngắn “Vợ nhặt”
- Luận ñiểm 1: Truyện phản ánh chân thực nạn ñói năm 1945 (phân tích hình ảnh xóm ngụ cư)
- Luận ñiểm 2: ðặc biệt, truyện phản ánh sinh ñộng cuộc sống thê thảm của dân ta trong nạn ñói (phân tích câu
chuyện anh tràng có vợ: Hình ảnh người vợ nhặt, ngôi nhà Tràng lúc mới dẫn vợ về, hình ảnh bữa cơm gia ñình Tràng)
- Luận ñiển 3: Nghệ thuật thể hiện (nêu các ý về nghệ thuật truyện)
ðỀ 2: Phân tích giá trị nhân ñạo truyện ngắn “Vợ nhặt”
- Luận ñiểm 1: Truyện tố cáo tội ác của bọn phát xít Nhật, chế ñộ thực dân phong kiến ñã gây nên nạn ñói, thể
hiện thái ñộ cảm thông, bênh vực với người lao ñộng nghèo (Phân tích hình ảnh: người chết rất nhiều, người
sống thì lay lắt dật dờ, rẻ rúng)
- Luận ñiểm 2: Nhà văn ñã phát hiện, khẳng ñịnh và ca ngợi phẩm chất tốt ñẹp của người lao ñộng nghèo:
Trong hoàn cảnh khốn khổ, họ vẫn cưu mang nhau, vẫn khao khát hạnh phúc, xây dựng tổ ấm gia ñình và
luôn lạc quan hi vọng vào tương lai (phân tích: Anh Tràng nhân hậu, có khát vọng hạnh phúc Bà cụ Tứ nhân
Trang 6- Luận ñiểm 3: Nhà văn ñã chỉ ra cho người dân nghèo con ñường thoát nghèo là con ñường theo cách mạng (phân tích tâm trạng Tràng trong ñoạn cuối truyện)
- Luận ñiển 4: Nghệ thuật thể hiện (nêu các ý về nghệ thuật truyện)
ðỀ 3: Phân tích câu chuyện anh Tràng “nhặt” ñược vợ
- Tràng gặp cô gái lần thứ nhất (tình huống gặp, hình ảnh cô gái)
- Tràng gặp cô gái lần thứ hai (tình huống gặp, hình ảnh cô gái và anh Tràng)
- Tràng dẫn vợ về nhà khi mẹ Tràng ñi vắng (hình ảnh ngôi nhà Tràng, tâm trạng người vợ)
- Khi mẹ Tràng về (bà cụ Tứ lúc ñầu ngạc nhiên Hiểu ra thì bà ñau xót, lo lắng, thương xót, ân cần, cảm thông, cưu mang cô gái theo Tràng làm vợ)
- Cảnh gia ñình Tràng sáng hôm sau (tâm trạng Tràng, người vợ, cả gia ñình)
- Nghệ thuật thể hiện (nêu nghệ thuật truyện)
ðỀ 3: Phân tích nhân vật bà cụ Tứ truyện ngắn “Vợ nhặt”
- Tóm tắt tình huống bà cụ Tứ xuất hiện…
- Tràng có vợ, lúc ñầu bà cụ Tứ ngạc nhiên, hiểu ra thì bà ñau xót, lo lắng là người mẹ thương con
- Thương xót, ân cần, cảm thông, cưu mang cô gái theo Tràng làm vợ là người phụ nữ nhân hậu
- Vui, ñộng viên con, hi vọng vào tương lai là người lạc quan, ñiểm tựa tinh thần cho con
- Nghệ thuật miêu tả tâm lí nhân vật khá sắc sảo
ðỀ 4: Phân tích nhân vật Tràng, người ñàn bà vợ nhặt, bà cụ Tứ trong truyện ngắn “Vợ nhặt”
∗ Nhân vật Tràng:
- Nghèo, làm thuê, chở lúa lên tỉnh, gặp cô gái (lần ñầu giúp Tràng ñẩy xe lên dốc, lần thứ hai: mời cô gái ăn rổi
rủ về)
- Chỉ là nói ñùa nhưng cô gái về thật, lúc ñầu Tràng cũng “chợn” nhưng rồi liều lĩnh chấp nhận, Tràng có vợ dễ dàng
- Quên cả ñói khát ñe dọa, tâm trạng Tràng ñầy cảm xúc khi có vợ (lúc dẫn vợ về xóm, sáng hôm sau)
- Hướng tới cách mạng khi nghĩ về Việt Minh ở ñoạn cuối truyện
∗ Người “vợ nhặt”:
- Trong nạn ñói, chờ việc làm, giúp Tràng ñẩy xe, hồn nhiên vui ñùa với Tràng
- Gặp Tràng lần thứ hai, chẳng cần danh dự, tìm cách có miếng ăn ðược Tràng rủ về, theo ngay, trở thành vợ Tràng một cách rẻ rúng
- Theo Tràng về, buồn tủi khi chứng kiến cảnh nghèo của Tràng; thay ñổi, hiền hậu ñúng mực vào sáng hôm sau
∗ Bà cụ Tứ:
- Tràng có vợ, lúc ñầu ngạc nhiên, ñau xót, lo lắng
- Thương xót, ân cần, cảm thông, cưu mang cô gái theo Tràng làm vợ
- Vui, ñộng viên con, hi vọng vào tương lai
∗ Nghệ thuật xây dựng nhân vật (theo nghệ thuật truyện)
Biên Hòa, 26/01/2010