COST BENEFIT ANALYSIS BÀI GIẢNG NHẬN DẠNG LI ÍCH VÀ CHI PHÍ MAIDINHQUY CHAPTER NỘI DUNG - Nguyên tắc chung để nhận dạng lợi ích chi phí - Những hướng dẫn nhận dạng lợi ích chi phí - Cách phân loại lợi ích chi phí - Lượng hóa lợi ích chi phí vòng đời dự án MAIDINHQUY CHAPTER NGUYÊN TẮC TỔNG QUÁT Lợi ích chi phí nhận dạng thông qua ích dụng cá nhân, phải bao gồm tất kết cho người - Lợi ích thực gia tăng thoả dụng cho - Chi phí thực gia tăng không thoả dụng cho Một kết kết XH thực làm biến đổi lợi ích ròng cho toàn XH MAIDINHQUY CHAPTER TÌNH HUỐNG Nhận dạng lợi ích chi phí có dự án Phát triển An Bình HƯỚNG DẪN Tính kết (lợi ích chi phí) tăng thêm Lợi ích thêm hay chi phí thêm từ dự án phải tính mà tổng lợi ích hay tổng chi phí Ví dụ: Dự án nâng cấp đường ray xe lửa triệu → triệu Như vậy, lợi ích dự án triệu tăng thêm, tổng số triệu Chi phí chi phí nâng cấp dự án MAIDINHQUY CHAPTER HƯỚNG DẪN Loại trừ kết chìm - Chi phí lợi ích nhận từ trước dự án chi phí chìm lợi ích chìm - Đối với PTLICP khứ khứ, điều ta quan tâm chi phí lợi ích tương lai Các chi phí phát sinh hay lợi ích nhận trước dự án bắt đầu tránh hay thay đổi -> chúng không ảnh hưởng đến lợi ích ròng - Phân biệt chi phí chìm chi phí hội? MAIDINHQUY CHAPTER HƯỚNG DẪN Ví dụ: Cải thiện đường ray TP HCM Hà Nội chắn liên quan tới việc di chuyển số đường ray công trình xây dựng Những chi tiêu trước để xây dựng lắp đặt khoản chìm Các chi phí lợi ích chìm không làm thay đổi lợi ích xã hội ròng dự án mới, phải loại trừ chúng khỏi tính toán MAIDINHQUY CHAPTER HƯỚNG DẪN Loại trừ chi phí chung (chi phí cố định) Sản xuất hàng hóa dịch vụ thường liên quan đến chi phí định sản xuất gì, sản xuất sản xuất Các chi phí chi phí chung cho tất phương án Các chi phí chung hay chi phí cố định không làm biến đổi lợi ích ròng phương án, chúng nên loại trừ Ví dụ: Thuế đất đô thị phải trả hàng năm, dự án sử dụng mảnh đất phải đóng lượng thuế định Vì thế, phải loại bỏ khỏi tính toán MAIDINHQUY CHAPTER HƯỚNG DẪN Tính tất thay đổi lợi ích Tất thay đổi lợi ích, gắn với dự án, phải tính đến Thay đổi trực tiếp dự án tạo Thay đổi dự án tạo ra, xảy bên dự án Ví dụ: Dự án áp dụng giống lúa làm tăng suất, dẫn đến tăng sản lượng, nhờ làm tăng quy mô hoạt đôïng chế biến, xuất lợi ích tăng thêm phải tính MAIDINHQUY CHAPTER HƯỚNG DẪN Tính tất thay đổi chi phí Tất thay đổi chi phí gắn với dự án phải đựơc tính đến Thay đổi trực tiếp dự án tạo Thay đổi dự án tạo ra, xảy bên dự án Ví dụ: Xây dựng nhà máy làm ô nhiễm nước thiệt hại ngành sản xuất nước đô thị, ngành thuỷ sản vv chi phí phải tính vào (tăng chi phí) Lưu ý: Lợi ích chi phí không vào gia tăng xuất lượng nhập lượng tương ứng, mà từ việc giảm chi phí, giảm xuất lượng Ví dụ: Xây dựng đường (xem đồ thị) MAIDINHQUY CHAPTER P Hình 4.6: Thuế nhập lượng S = MC + Tax S = MC D2 Có dự án D1 Không có dự án Nhập lượng bị thay 21 Q1 Q0 Q2 Nhập lượng tăng thêm sản xuất Q Hình 4.7: Trợ cấp nhập lượng Value of Additional Resources Price S0 H C G S B D d Value of Postponed Consumption I E F J A D0+Project D0 Qd 22 After Subsidy Q d/s Q s Quantity HƯỚNG DẪN Các loại lệ phí phủ -Các lệ phí nước, điện, thu gom rác, đăng ký xe v.v phải tính vào chi phí theo chi phí hội chúng Khi chúng không xác định theo phí hội, phải tính theo chi phí thực -Ví dụ: Chính phủ đưa mức lệ phí để nâng cao chất lượng môi trường Lệ phí tính chi phí sử dụng môi trường chi phí xã hội thực phải tính đến MAIDINHQUY CHAPTER HƯỚNG DẪN Tránh tính trùng -Tính trùng có nghóa tính lợi ích hay chi phí nhiều lần Do đó, phải phân biệt kết cụ thể, chi phí cụ thể -Ví dụ: Nhu cầu luá mì dự án suy từ bột mì, mà nhu cầu suy từ bánh mì Nếu cộng giá trị từ lúa mì cộng với giá trị bột mì với giá trị bánh mì tính trùng lần -> cần tính sẵn lòng trả cho lúa mì đủ MAIDINHQUY CHAPTER HƯỚNG DẪN 10 Loại trừ kết quốc tế Loại trừ tất lợi ích chi phí phát sinh biên giới quốc gia Ví dụ: Dự án làm tăng sản lượng xuất Nhật, làm giá gạo Nhật giảm xuống tức tăng thặng dư người tiêu dùng Nhật, kết không tính vào dự án Lưu ý: kết xảy bên quốc gia hãng thuộc sở hữu người nước phải tính vào MAIDINHQUY CHAPTER HƯỚNG DẪN 11 Tính thay đổi giá trị tài sản Tài sản bao gồm đất máy móc thiết bị, sở hạ tầng kiến trúc đường xá Giá trị tài sản thay đổi theo thời gian dự án thay đổûi thực lợi ích ròng cho XH, phải tính vào Nếu giá trị máy móc giảm bị thay máy móc chi phí thay phải đưa vào Nếu giá trị tài sản tăng (như đất đai, kiến trúc…) phải cộng vào MAIDINHQUY CHAPTER HƯỚNG DẪN 11 - Nếu dự án có thời gian tồn định, tính thu nhập hàng năm dự án kết thúc, tính chi phí thay vào chúng phát sinh, đưa vào tính toán thay đổi vào cuối dự án Ví dụ: Dự án khai thác mỏ tồn 50 năm, xây cầu 100 năm.v.v - Nếu dự án có thời gian tồn vónh viễn, tính thu nhập hàng năm theo toàn thời gian đưa vào chi phí thay cần thiết để trì giá trị tài sản chúng phát sinh Ví dụ: Giá trị đất đai, dự án làm công viên, xây dựng nhà máy thuỷ điện… MAIDINHQUY CHAPTER HƯỚNG DẪN 12 Phân biệt kết tư nhân kết xã hội Các lợi ích chi phí phù hợp với công ty tư nhân hay hộ gia đình không phù hợp với XH ngược lại  Một số kết tiền thích hợp với cá nhân hay phân tích tài công ty, không thích hợp để phân tích lợi íc – chi phí cho toàn xã hội ngược lại  Các lợi ích chi phí phù hợp với công ty tư nhan hay hộ gia đình không phù hợp với xã hội ngược lại MAIDINHQUY CHAPTER HƯỚNG DẪN 13 Tính đến ngoại tác Ngoại tác xuất sản xuất hay tiêu dùng cá nhân ảnh hưởng đến sản xuất hay tiêu dùng cá nhân khác đền bù hay toán thực cá nhân gây ảnh hưởng -> Nó làm thay đổi lợi ích ròng XH  Tất ngoại tác phải nhận dạng, định giá đưa vào tính toán chúng thay đổi thực lợi ích xã hội ròng MAIDINHQUY CHAPTER HƯỚNG DẪN 14 Xét lợi ích chi phí cấp Trong thị trường cạnh tranh, lợi ích chi phí cấp hai chúng không đưa vào tính toán Nhưng thị trường không cạnh tranh kết cấp hai hữu phải nhận dạng đưa vào tính toán Lợi ích chi phí cấp ngành, lãnh vực, công ty, cá nhân, XH phát sinh dự án hoạt động, thúc đẩy ngành phát triển tăng thêm lợi ích MAIDINHQUY CHAPTER HƯỚNG DẪN 14 Xét lợi ích chi phí cấp Ví dụ: Dự án thuỷ lợi kết tăng số lượng nước tưới Lượng nước tăng làm tăng sản lương lúa, lợi ích ròng cấp tăng thặng dư cho nông dân, tăng thặng dư cho NTD Lợi ích ròng cấp lợi ích mà người bán nhập lượng cho trang trại, chế biến, xuất khẩu… lợi ích cấp mà cần đưa vào tính toán MAIDINHQUY CHAPTER HƯỚNG DẪN 14 Xét lợi ích chi phí cấp Ví dụ(tt) Tuy nhiên có số tranh cãi, thị trường cạnh tranh, sản lượng tăng lên dẫn đến thiệt hại số sản phẩm khác bột mì nhân dân vùng khác sản xuất lúa - Giá lúa giảm: Thiệt hại nhân dân vùng khác Nhưng làm tăng lợi ích người tiêu dùng gạo (tăng thặng dư người tiêu dùng)-> toàn dụng nguồn lực - Nếu sản lượng lúa làm tăng xuất gạo lợi ích cấp tính hiển nhiên MAIDINHQUY CHAPTER HƯỚNG DẪN 15 Các kết giá thị trường -Một số phương án có kết giá thị trường chất lượng không khí nước cải thiện, sức khoẻ tăng lên cứu nhiều mạng sống -> không trao đổi thị trường -Các kết cần nhận dạng, định giá đưa vào tính toán Phương pháp định giá ngẫu nhiên CVM, chi phí du hành (TCM), giá hưởng thụ (HP) , chi phí thay thế, phí hội MAIDINHQUY CHAPTER HƯỚNG DẪN 16 Các kết chi phí có giá thị trường - Trường hợp dùng giá thị trường giá ẩn để phân tích -Để thuận lợi cho việc phân tích, lợi ích chi phí phân loại dạng sơ đồ Lợi ích/Chi phí Cấp Có giá Cấp Không có giá Có giá MAIDINHQUY CHAPTER Không có giá BÀI TẬP - Bài tập chương trang 294 – 295 - Bài đọc phụ lục trang 342-348 - Câu hỏi ôn tập chương trang 310-312 MAIDINHQUY CHAPTER ... nhận dạng lợi ích chi phí - Những hướng dẫn nhận dạng lợi ích chi phí - Cách phân loại lợi ích chi phí - Lượng hóa lợi ích chi phí vòng đời dự án MAIDINHQUY CHAPTER NGUYÊN TẮC TỔNG QUÁT Lợi ích. .. trừ kết chìm - Chi phí lợi ích nhận từ trước dự án chi phí chìm lợi ích chìm - Đối với PTLICP khứ khứ, điều ta quan tâm chi phí lợi ích tương lai Các chi phí phát sinh hay lợi ích nhận trước dự... biến đổi lợi ích ròng cho toàn XH MAIDINHQUY CHAPTER TÌNH HUỐNG Nhận dạng lợi ích chi phí có dự án Phát triển An Bình HƯỚNG DẪN Tính kết (lợi ích chi phí) tăng thêm Lợi ích thêm hay chi phí thêm