BÀI GIẢNG 6 ĐÁNH GIÁ LỢI ÍCH VÀ CHI PHÍ KHI KHÔNG GIÁ THỊ TRƯỜNG docx

- Giải thích tại sao phải định giá các kết quả không có giá cả thị trường - Giới thiệu một số phương pháp dùng để đánh giá - Mô tả bản chất của mỗi phương pháp - Cách vận dụng các phư

- Giải thích tại sao phải định giá các kết quả

không có giá cả thị trường

- Giới thiệu một số phương pháp dùng để đánh giá

- Mô tả bản chất của mỗi phương pháp

- Cách vận dụng các phương pháp như thế nào

- Kinh nghiệm thực tế

NỘI DUNG BÀI GIẢNG

-Các dự án tạo ra lơi ích và chi phí không được đem trao đổi trên thị trường Chúng là lợi ích và chi phí

không có giá

Ví dụ:

+ Trồng rừng làm giảm ô nhiễm; xây dựng khu bảo tồn bảo vệ được sự tuyệt chủng loài và làm sạch môi trường…, những lợi ích này không được mua bán trên thị trường

+ Tiếng ồn, ô nhiễm không khí, tắt ngẽn giao thông… cũng không được trao đổi mua bán trên thị trường

nhưng thực sự nó là chi phí cho xã hội

CÁC LỢI ÍCH VÀ CHI PHÍ KHÔNG CÓ GIÁ

Nguyên tắc chung

Lợi ích ròng XH = Giá sẵn lòng trả – chi phí cơ hội

Từ nguyên tắc chung này có các phương pháp cụ thể đi theo là phương pháp thông qua đường cầu: chi phí du hành, giá hưởng thụ, đánh giá ngẫu nhiên, phương pháp không sử dụng

đường cầu: chi phí cơ hội, chi phí thay thế,

liều lượng đáp ứng v…v…

PHƯƠNG PHÁP ĐỊNH GIÁ

PHƯƠNG PHÁP ĐỊNH GIÁ

Chi phí thay thế

Thay đổi xuất lượng

Chi phí cơ hội

Xoa dịu

vv

Đánh giá ngẫu nhiên

(Contingent Valuation) Chi phí

du hành

(Travel Cost Method)

Đánh giá Hưởng thụ

(Hedonic Price Method)

PHƯƠNG PHÁP ĐỊNH GIÁ

Phương Pháp Đường Cầu

1 Phương pháp chi phí du hành (TCM, Travel Cost Method)

Đây là phương pháp dựa trên sự lựa chọn ngầm của các cá nhân (bộc lộ ý thích qua sự lựa chọn của họ)

Phương pháp này thường được sử dụng để ước lượng đường cầu đối với các điểm vui chơi giải trí,

du lịch, cảnh quan…

a Đặc điểm của phương pháp

- Phương pháp này cân nhắc chi phí để tham quan địa điểm được đánh giá là giá trị của cảnh quan này

- Nó dùng giá thị trường trực tiếp khi đi lại, ăn, ở, thời gian đi

PHƯƠNG PHÁP ĐỊNH GIÁ

b Trình tự thực hiện

Xác định địa điểm tài nguyên được đánh giá

+ Xây dựng mẫu điều tra: bao gồm các thông tin về giá cả, phí tổn, khoảng cách phải đi, thời gian, các chi phí khác và một số thông tin về thu nhập

và nghề nghiệp…

+ Phân vùng xung quanh địa điểm đánh giá Trong một vùng chi phí đi lại tương đương nhau

+ Xác định cở mẫu điều tra: dân số của vùng, tỷ lệ tham quan

PHƯƠNG PHÁP ĐỊNH GIÁ

Giá trị lợi ích ròng được tìm ra bằng cách tính diện tích nằm dưới đường cầu Đường cầu này mô tả mức sẵn lòng chi trả đối với một mức phí

(Đọc thêm ứng dụng trang 124)

120-Ước lượng đường cầu

PHƯƠNG PHÁP ĐỊNH GIÁ

Phương Pháp Đường Cầu

2 Phương pháp giá hưởng thụ (HPM, Hedonic Price Method)

Sử dụng kinh tế lượng để ước lượng ảnh hưởng

của chất lượng môi trường lên giá tài sản

a Đặc điểm

+ Phương pháp được dùng cho đánh giá ô nhiễm

môi trường như không khí, nước, tiếng ồn, phóng xạ,

mất an ninh

+ Nó sử dụng giá trị của các bất động sản có sẵn trên thị trường từ đó suy ra được giá trị môi trường

PHƯƠNG PHÁP ĐỊNH GIÁ

b Trình tự thực hiện

+ Xác định đối tượng đánh giá và mức độ ô nhiễm hiện có đối chiếu với các khu vực khác có mức độ ô nhiễm khác nhau

+ Chọn đối tượng đất động sản (nhà, đất…)

+ Xác định các yếu tố cấu thành giá trị bất động sản

Nhà: địa điểm (mặt tiền, hẻm, gần chợ, trường học), diện tích, cấp nhà, kiến trúc, vv

+ Xây dựng phương trình giá nhà

Giá nhà = f(phòng, diện tích, địa điểm, môi trường, v.v.)

p = f (x1, x2, …, xn)

PHƯƠNG PHÁP ĐỊNH GIÁ

b Trình tự thực hiện (tt)

+ Thu thập số liệu: số lượng điều tra càng nhiều càng chính xác và ở mức độ môi trường khác nhau

+ Xác định đường cầu qua phương trình giá nhà

Xác định giá trị môi trường = Diện tích dưới đường cầu x tổng số nhà trong khu vực

(Đọc thêm ứng dụng và thí dụ ở trang 128-130)

PHƯƠNG PHÁP ĐỊNH GIÁ

Phương Pháp Đường Cầu

3 Phương pháp đánh giá ngẫu nhiên (CVM Contingent Valuation Method)

Phương pháp CVM được tiến hành bằng cách

hỏi trực tiếp các cá nhân để đánh giá giá trị của

TNMT hay giá trị của sự thay đổi về chất lượng MT

PHƯƠNG PHÁP ĐỊNH GIÁ

+ Dùng giá trị sẵn lòng trả (WTP) của những người có liên quan đến môi trường tài nguyên đó Cũng có thể dùng WTA để xác định sự đền bù nếu chấp nhận môi trường xấu hơn

Ví dụ:

- Đánh giá mức sẵn lòng trả bao nhiêu để có một sự cải thiện môi trường không khí trong sạch hơn 10% so với chất lượng hiện nay tại TP.HCM

- Hay tìm sẵn lòng chấp nhận mức đền bù bao nhiêu để chấp nhân chịu sống trong môi trường gần khu công nghiệp có nồng độ ô nhiễm khói bụi cao hơn trước đây 10%

PHƯƠNG PHÁP ĐỊNH GIÁ

Ví dụ: Môi trường nước:

- Uống, bơi lội, câu cá, du thuyền

- Chỉ bơi lội, câu cá, du thuyền

- Câu một số loài nhất định

- Chỉ dùng cho giao thông thuỷ

- Rất tồi tệ rác và vật cản rất nhiều không thể sử dụng cho việc gì

PHƯƠNG PHÁP ĐỊNH GIÁ

+ Xây dựng câu hỏi điều tra bao gồm: các kịch bản chất lượng nước, mức sẵn lòng trả cho các chất lượng môi trường khi được cải thiện Các thông tin khác về tuổi, dân tộc, thu nhập, vv

+ Tiến hành phỏng vấn và thu thập số liệu

+ Xây dựng đường cầu

Tổng hợp các số liệu từ mẫu điều tra để xây dựng đường cầu

Diện tích dưới đường cầu x tổng số gia đình có

liên quan đến tài nguyên môi trường = tổng giá trị tài nguyên môi trường

PHƯƠNG PHÁP ĐỊNH GIÁ

Phương Pháp Không Qua Đường Cầu (Sử dụng giá thị trường)

Giá trị của một sự thay đổi chất lượng môi

trường được đánh giá thông qua việc thay đổi vật chất trong môi trường

1 Phương pháp liều lượng đáp ứng

Với mức độ liều lượng của ô nhiễm sẽ gây ra một mức thiệt hại tương ứng đối với con người đối với

thực vật, đối với cảnh quan…

Ví dụ: Aûnh hưởng của nồng độ SO2 đến mức độ ăn mòn của tôn lợp nhà

PHƯƠNG PHÁP ĐỊNH GIÁ

Các mức thiệt hại sẽ được đo lường bằng

giá cả thị trường trực tiếp, tổng mức thiệt hại

sẽ cho thấy giá trị của tài nguyên môi trường khi không có ô nhiễm hoặc cạn kiệt (sử dụng giá tôn trên thị trường để tính chi phí tác hại của sự ăn mòn)

PHƯƠNG PHÁP ĐỊNH GIÁ

Thay đổi hoạt động kinh tế

Thay đổi chất lượng/số lượng

mơi trường

Tác động đến

sức khỏe Tác động đến sản lượng

Hàm số liều lượng đáp ứng

PHƯƠNG PHÁP ĐỊNH GIÁ

 Phương pháp được tính cho các loại ô nhiễm, cạn kiệt tài nguyên

+ Phá rừng  lũ lụt hạ nguồn  mức độ thiệt hại từ

cơn lũ  sạt lở sông, bờ biển  mất diện tích đất  giá trị đất bị mất

+ Ô nhiễm không khí  đô thị: bệnh tật; nông thôn:

thiệt hại mùa màng

+ Ô nhiễm nước  sản lượng cá giảm  tổng giá trị

thiệt hại  năng suất mùa màng giảm

+ Phá huỷ cảnh quan  mất kinh doanh du lịch 

mất doanh thu việc làm

+ Ô nhiễm hoá chất  các loại thiệt hại kinh tế 

giảm lợi nhuận

PHƯƠNG PHÁP ĐỊNH GIÁ

Phương Pháp Không Qua Đường Cầu

2 Phương pháp chi phí thay thế

Khi tài nguyên bị cạn kiệt, môi trường ô nhiễm phải dùng các kỹ thuật để hồi phục lại mức độ ban

đầu Chi phí hồi phục là tổng giá trị cho tài nguyên

thiên nhiên không bị ô nhiễm, cạn kiệt

+ Xói mòn đất, sa mạc hoá bởi chăn nuôi quá mức Chi phí hồi phục đất bởi bồi đắp lại lượng phân hữu cơ

+ Ô nhiễm sông, biển: chi phí di dời, tẩy rửa để có được nước sạch như ban đầu

Ví dụ: Tổng chi phí cho dự án Nhiêu Lộc – Thị Nghè là tổng giá trị dòng sông Thị Nghè sạch

PHƯƠNG PHÁP ĐỊNH GIÁ

Phương Pháp Không Qua Đường Cầu

3 Phương pháp thay đổi xuất lượng

Tương tự như phương pháp liều lượng đáp ứng Khi một số lượng đầu vào (chất thải W) sẽ gây ra một mức độ tổn hại (đầu ra) tương ứng

Ví dụ: bảo vệ đất đai có thể làm giảm xói mòn hoặc làm giảm độ mặn của đất Trong cả hai trường

hợp sự gia tăng về xuất lượng là thước đo của lợi ích

do bảo tồn đất đai Tương tự sự giảm về xuất lượng

do độ mặn là thước đo chi phí của sự suy thoái đất

đai

PHƯƠNG PHÁP ĐỊNH GIÁ

Bài tập chương 6

Bài tập 1,2, 3, 4, và 5

Câu hỏi ôn tâp chương 6