ĐỀ THI HSG LỊCH SỬ 9 PHÒNG GD & ĐT CẨM KHÊ TRƯỜNG THCS NGÔ XÁ KỲ KHẢO SÁT CHỌN HỌC SINH GIỎI THCS NĂM HỌC 2021 2022 MÔN LỊCH SỬ Thời gian làm bài 120 Phút; I PHẦN TRẮC NGHIỆM KHÁCH QUAN (10 điểm) Câu[.]
Trang 1PHÒNG GD & ĐT CẨM KHÊ
TRƯỜNG THCS NGÔ XÁ
KỲ KHẢO SÁT CHỌN HỌC SINH GIỎI THCS
NĂM HỌC 2021 - 2022 MÔN LỊCH SỬ
Thời gian làm bài : 120 Phút;
I PHẦN TRẮC NGHIỆM KHÁCH QUAN (10 điểm):
Câu 1 Sau chiến tranh TG thứ 2 sự kiện nào đánh dấu sự xác lập cục diện 2 phe ?
A Sự ra đời của khối quân sự NATO và tổ chức hiệp ước Vacsava
B Sự phân chia khu vực đóng quân và phạm vi ảnh hưởng sau hội nghị Ianta
C 1947 Tổng thống Mĩ phát động chiến tranh lạnh đối đầu với Liên Xô
D Mĩ đề ra kế hoạch “phục hưng Châu Âu” để lôi kéo đồng minh
Câu 2 Biến đổi lớn nhất của các nước châu Phi sau Chiến tranh thế giới thứ hai là gì?
A Đều trở thành những nước xã hội chủ nghĩa độc lập
B Thực hiện thành công công cuộc xóa đói giảm nghèo
C Đều thoát khỏi ách thống trị của chủ nghĩa đế quốc thực dân
D Xây dựng và phát triển kinh tế đất nước đạt nhiều thành tựu
Câu 3 Đầu thập niên 70 của TK XX, Tây Âu trở thành trung tâm KT- TC lớn của thế
giới do nhiều yếu tố, ngoại trừ :
A Sự hợp tác hiệu quả trong khối EU
B Vai trò lãnh đạo và quản lý của Nhà nước hiệu quả
C Áp dụng thành tựu KHKT vào sản xuất
D Tận dụng tốt yếu tố từ bên ngoài
Câu 4 Đâu là điều kiện khách quan thuận lợi tác động đến cuộc đấu tranh giành độc
lập của các nước Đông Nam Á giữa tháng 8-1945?
A Chiến tranh thế giới thứ hai bước và giai đoạn kết thúc
B Quân đồng minh tiến công mạnh mẽ vào các vị trí của quân đội Nhật
C Phát xít Nhật đầu hàng Đồng minh vô điều kiện
D Phát xít Đức đầu hàng đồng minh không điều kiện
Câu 5 Sự khởi sắc của Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) được đánh
dấu bởi sự kiện:
A khu vực mậu dịch tự do Đông Nam Á được thành lập (1992)
B Hội nghị thượng đỉnh lần thứ I họp tại Ba-li (tháng 2-1976)
C diễn đàn hợp tác Á – Âu được thành lập (1992)
D Hiến chương ASEAN được thông qua (2007)
Câu 6 Nội dung nào là yếu tố quan trọng nhất dẫn đến sự phát triển KT Mĩ giai đoạn
1945- 1973?
A Áp dụng thành tựu của cách mạng KHKT
B Các chính sách biện pháp điều tiết của Nhà nước
C Lãnh thổ rộng lớn, giàu tài nguyên thiên nhiên
D Lợi nhuận từ chiến tranh TG thứ 2
Câu 7 Tại sao trong cùng một khoảng thời gian thuận lợi nhưng chỉ có 3 nước
In-đô-nê-xi-a, Việt Nam, Lào giành được chính quyền?
A Do quân Đồng minh chưa vào giải giáp 3 nước này
B Do quân Nhật và lực lượng thân Nhật 3 nước này đã rệu rã
Trang 2C Do ý chí quyết tâm cao của nhân dân 3 nước.
D Do 3 nước đã có sự chuẩn bị chu đáo về mọi mặt
Câu 8 Sau CTTG thứ hai, nước Đức bị chia cắt là do:
A Quyết định của các nước Đồng minh
B Nguyện vọng của nhân dân Đức
C Mâu thuẫn giữa các đảng phái chính trị
D Mâu thuẫn giữa LX và Mĩ
Câu 9 Khó khăn lớn nhất của Nhật sau chiến tranh TG thứ 2 là:
A Bị Mĩ chiếm đóng theo chế độ quân quản
B Bị các nước ĐQ bao vây kinh tế
C Nạn thất nghiệp, thiếu thốn lương thực, thực phẩm
D Mất hết thuộc địa, KT bị tàn phá nặng nề
Câu 10 Sự thành lập Liên minh Châu Âu, Hiệp hội các nước ĐNA là biểu hiện của:
A Xu thế toàn cầu hóa B Xu hướng liên kết tài chính quốc tế
C Xu hướng liên kết khu vực D Xu hướng liên kết KT, tiền tệ
Câu 11.Nguyên nhân cơ bản dẫn đến sự phát triển nhanh chóng của nền kinh tế nước
Mĩ sau Chiến tranh thế giới thứ nhất?
A Mĩ thu nhiều lợi nhuận nhờ bán vũ khí, áp dụng thành tựu kĩ thuật vào sản xuất
B Đất nước không bị chiến tranh tàn phá, tình hình xã hội ổn định
C Có chính sách cải cách kinh tế - xã hội hợp lí, áp dụng thành tựu KHKT
D Tăng cường độ lao động và bóc lột công nhân
Câu 12 Phong trào Cần Vương bùng nổ do nguyên nhân sâu xa nào sau đây?
A Cuộc phản công ở kinh thành Huế
B Mâu thuẫn giữa phái chủ chiến với thực dân Pháp
C Sự ra đời của chiếu Cần Vương
D Mâu thuẫn dân tộc diễn ra gay gắt
Câu 13 Phong trào nông dân Yên Thế diễn ra dài hơn so với các cuộc khởi nghĩa
cùng thời xuất phát từ 1 trong các lí do nào sau đây?
A Thực dân Pháp đang tập trung cho công cuộc bình định
B Phong trào diễn ra ở một vị trí địa lý thuận lợi
C Có giai cấp lãnh đạo tiên tiến
D Trình độ tổ chức cao, đã chế tạo được súng trường kiểu Pháp
Câu 14 Đâu không phải mục đích của thực dân Pháp khi tiến hành cuộc khai thác
thuộc địa lần thứ nhất ở Đông Dương?
A Bù đắp thiệt hại của quá trình xâm lược và bình định quân sự
B Bóc lột để làm giàu cho chính quốc
C Khuếch trương công lao khai hóa của Pháp
D Bù đắp thiệt hại từ cuộc chiến tranh thế giới thứ nhất
Câu 15 Tác động của chính sách mới đối với chế độ chính trị nước Mỹ là gì?
A Duy trì chế độ dân chủ B Giải quyết nạn thất nghiệp
C Tạo thêm nhiều việc làm D Xoa dịu mâu thuẫn xã hội
Câu 16 Những hoạt động của Nguyễn Ái Quốc từ 1911 – 1918 đóng vai trò như thế
nào trong việc xác định con đường cứu nước đúng đắn cho dân tộc Việt Nam?
A Là điều kiện quan trọng
B Là định hướng cơ bản
C Chỉ là một nhân tố trong nhiều nhân tố
D Đây là giai đoạn quyết định
Trang 3Câu 17 Hạn chế lớn nhất của phong trào yêu nước cuối thế kỉ XIX là :
A thiếu tổ chức và lãnh đạo không thống nhất
B hậu cần thiêu thốn, trang bị vũ khí thô sơ
C thiếu một lực lượng lãnh đạo tiến tiến
D chưa động viên được tất cả các tầng lớp xã hội tham gia
Câu 18 Vì sao Nguyễn Ái Quốc không đi theo con đường cứu nước mà Phan Bội
Châu, Phan Châu Trinh và các bậc tiền bối yêu nước đầu thế kỉ XX đã chọn ?
A Con đường của họ không có nước nào áp dụng
B Con đường cứu nước của họ lỗi thời lạc hậu
C Nguyễn Ái Quốc nhìn thấy sự bế tắc của con đường đó
D Con đường cứu nước của họ gắn với chế độ phong kiến
Câu 19 Vì sao cuộc khởi nghĩa Yên Thế được xem là cuộc khởi nghĩa nông dân?
A Cuộc khởi nghĩa có nông dân tham gia mà không có giai cấp lãnh đạo tiên tiến
B Cuộc khởi nghĩa mà mục tiêu chủ yếu là đòi ruộng đất cho nông dân
C Cuộc khởi nghĩa mà lực lượng tham gia chủ yếu là nông dân
D Cuộc khởi nghĩa mà lãnh đạo và lực lượng tham gia đều là nông dân
Câu 20: Nhận xét nào về phong trào Cần Vương là không đúng?
A Phong trào có quy mô lớn, mang tính dân tộc
B Phong trào có tính chất quyết liệt, theo ý thức hệ tư sản
C Phong trào yêu nước theo khuynh hướng và ý thức hệ phong kiến
D Phong trào mang tính dân tộc, đã đạt được nhiều thắng lợi
II PHẦN TỰ LUẬN (10 điểm)
Câu 1 (2,0 điểm)
Khi đánh giá về ý nghĩa của Cách mạng Tháng Mười Nga, Chủ tịch Hồ Chí
Minh đã khẳng định: “Giống như mặt trời chói lọi, Cách mạng Tháng Mười chiếu
sáng khắp năm châu, thức tỉnh hàng triệu người bị áp bức, bóc lột trên trái đất Trong lịch sử loài người chưa từng có cuộc cách mạng nào có ý nghĩa to lớn và sâu
xa như thế”
Em hãy phân tích ý nghĩa lịch sử của cách mạng tháng Mười Nga năm 1917?
Câu 2 (3,0 điểm).
a) Phong trào giải phóng dân tộc ở các nước Á, Phi, Mĩ La-tinh từ sau Chiến tranh thế giới lần thứ hai đến cuối thế kỉ XX chia làm mấy giai đoạn? Vị trí, ý nghĩa của phong trào trong sự phát triển quan hệ quốc tế?
b) Hãy lựa chọn 5 năm sự kiện mà em cho là tiêu biểu của phong trào giải phóng dân tộc sau chiến tranh thế giới thứ II Giải thích vì sao lại chọn những sự kiện đó?
Câu 3 (2,0 điểm).
Cuộc cách mạng khoa học- kĩ thuật hiện nay đã và đang có những tác động như thế nào đối với cuộc sống của con người? Chúng ta cần làm gì để phát huy tác động tích cực
và hạn chế những tác động tiêu cực của cách mạng khoa học- kĩ thuật?
Câu 4 Em có nhận xét gì về phong trào vũ trang chống Pháp cuối thế kỉ XIX?
HẾT
-Cán bộ coi thi không giải thích gì thêm
Trang 4Câu 4 Em có nhận xét gì về phong trào vũ trang chống Pháp cuối thế kỉ XIX?
Đáp án:
- Lãnh đạo khởi nghĩa đều xuất thân từ các văn thân, sĩ phu, quan lại yêu nước
- Lực lượng tham gia đông đảo các tầng lớp nhân dân, nhất là nông dân (có cả đồng bào dân tộc thiểu số)
- Các cuộc khởi nghĩa bị chi phối bởi tư tưởng phong kiến, không phát triển thành cuộc kháng chiến toàn dân, toàn quốc
- Mặc dù chiến đấu dũng cảm nhưng cuối cùng phong trào vẫn thất bại, chứng tỏ sự non kém của những người lãnh đạo, đồng thời phản ánh sự bất cập của ngọn cờ phong kiến trong phong trào giải phóng dân tộc Việt Nam
- Đây là phong trào kháng chiến mạnh mẽ, thể hiện truyền thống yêu nước và khí phách anh hùng của dân tộc, tiêu biểu cho cuộc kháng chiến tự vệ của nhân dân ta cuối thế kỉ XIX, hứa hẹn một năng lực chiến đấu dồi dào trong cuộc đương đầu với thực dân Pháp, để lại nhiều tấm gương và bài học kinh nghiệm quí báu
Câu 2
* Các giai đoạn: Chia thành 3 gđ:
- Gđ 1: Từ năm 1945 đến giữa những năm 60 của thế kỉ XX
- Gđ 2: Từ giữa những năm 60 đến giữa những năm 70 của thế kỉ XX
- Gđ 3: Từ giữa những năm 70 đến giữa những năm 90 của thế kỉ XX
*Vị trí: Là một bộ phận quan trọng trong cuộc đấu tranh chống lại các lực lượng
phản cách mạng và chủ nghĩa đế quốc sau chiến tranh Thế giới thứ hai
* Ý nghĩa:- Từng bước phá vỡ hệ thống thuộc địa - một trong những cơ sở tồn tại
của chủ nghĩa đế quốc, thu hẹp phạm ảnh hưởng của Mĩ và các nước phương Tây, từng bước xói mòn trật tự thế giới mới sau Chiến tranh thế giới thứ hai
- Phong trào đã đưa đến sự ra đời của hơn 100 quốc gia độc lập và ngày càng
có vai trò quan trọng trong đời sống chính trị thế giới với ý chí chống chủ nghĩa thực dân, vì hoà bình, độc lập dân tộc và tiến bộ xã hội
- Tất cả các quốc gia độc lập tiếp tục đấu tranh để thiết lập một thế giới công bằng, góp phần bảo vệ hòa bình và an ninh của các dân tộc
b, Hãy lựa chọn 5 năm sự kiện mà em cho là tiêu biểu của phong trào giải phóng dân tộc sau chiến tranh thế giới thứ II Giải thích vì sao lại chọn những
sự kiện đó?
HS lựa chon 5 sk tiêu biểu, giải thích ý nghĩa các sk (Mỗi sk chọn và giải thích đúng được 0,4đ)
Gợi ý:
• Năm 1945, Khi được tin phát xít Nhật đầu hàng nhân dân các nước Đông Nam Á đã nổi dậy như Inđônêxia 8/1945, Việt Nam 2/9/1945, Lào 10/1945, ,
• 1949, sự ra đời của nước cộng hòa nhân dân Trung Hoa
• 1959 Ở Mĩ La- tinh: Cách mạng Cu Ba giành thắng lợi
• 1960, 16 nước châu Phi tuyên bố độc lập
• Năm 1993 chế độ phân biệt chủng tộc ở Nam Phi bị xóa bỏ sau hơn ba thế
Trang 5kỉ tồn tại
- Ý nghĩa các sự kiện:
Câu 3
Tác động của cách mạng khoa học- kĩ thuật đối với cuộc sống của con người:
* Tích cực:
Cách mạng khoa học-kĩ thuật cho phép con người thực hiện những bước nhảy vọt chưa từng thấy về sản xuất và năng xuất lao động
Nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của con người
Làm cho cơ cấu dân cư, lao động thay đổi: tỉ lệ dân cư và lao động trong nông nghiệp và công nghiệp giảm dần, trong ngành dịch vụ tăng lên nhất là ở các nước phát triển
* Tiêu cực:
Cách mạng khoa học- kĩ thuật mang lại những hậu quả tiêu cực chủ yếu do con người tạo nên:
Chế tạo các loại vũ khí, phương tiện chiến tranh huỷ diệt, ô nhiễm môi trường (ô nhiễm khí quyển, đại dương, các bãi rác trong vũ trụ, nhiễm phóng xạ nguyên tử )
Tai nạn lao động, giao thông, dịch bệnh, đe dọa về đạo đức và an ninh đối với con người
* Chúng ta cần làm gì để phát huy tác động tích cực và hạn chế những tác động tiêu cực của cách mạng khoa học kĩ thuật?
Không ngừng nghiên cứu, sáng chế để nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của con người, khắc phục hạn chế của khoa học-kĩ thuật…
Đẩy mạnh tuyên truyền ý thức sử dụng tiết kiệm tài nguyên, bảo vệ môi trường và sức khỏe cộng đồng
Nhà nước cần có các chính sách, quy định phù hợp về khai thác, sử dụng, bảo vệ tài nguyên
Yêu hòa bình, chống chiến tranh, ngăn chặn sản xuất và sử dụng vũ khí hủy diệt
PHÒNG GD & ĐT CẨM KHÊ KỲ KHẢO SÁT CHỌN HỌC SINH GIỎI THCS
Trang 6TRƯỜNG THCS NGÔ XÁ NĂM HỌC 2021 - 2022
MÔN LỊCH SỬ 8
Thời gian làm bài : 120 Phút
I PHẦN TRẮC NGHIỆM KHÁCH QUAN (8 điểm):
Câu 1: Sau khi vua Hàm Nghi bị bắt, phong trào Cần vương:
A Chấm dứt hoạt động
B Chỉ hoạt động cầm chừng
C Vẫn tiếp tục nhưng thu hẹp địa bàn ở Nam Trung Bộ
D. Tiếp tục hoạt động, quy tụ dần thành những trung tâm lớn
Câu 2: Ý nghĩa của phong trào Cần vương là :
A Củng cố chế độ phong kiến Việt Nam
B Buộc thực dân Pháp phải trao trả độc lập
C Thổi bùng lên ngọn lửa đáu tranh cứu nước trong nhân dân
D Tạo tiền đề cho sự xuất hiện trào lưu dân tộc chủ nghĩa đầu thế kỉ XX
Câu 3: Đặc điểm của phong trào Cần vương là:
A Là phong trào yêu nước theo khuynh hướng và ý thức hệ phong kiến
B Là phong trào yêu nước theo khuynh hướng dân chủ tư sản
C Là phong trào yêu nước theo khuynh hướng vô sản
D Là phong trào yêu nước của các tầng lớp nông dân
Câu 4: Phái chủ chiến, đứng đầu là Tôn Thất Thuyết, tổ chức cuộc phản công quân
Pháp và phát động phong trào Cần vương dựa trên cơ sở:
A có sự đồng tâm nhất trí trong hoàng tộc
B có sự ủng hộ của triều đình Mãn Thanh
C có sự ủng hộ của đông đảo nhân dân trong cả nước
D có sự ủng hộ của 1 bộ phận quan lại và đông đảo nhân dân
Câu 5: Cuộc khởi nghiã Bãi Sậy là do ai lãnh đạo?
A Đinh Công Tráng
B Nguyễn Thiện Thuật
C Phan Đình Phùng
D Đinh Gia Quế
Câu 6: Đâu không phải là nội dung của chiếu Cần vương?
A Tố cáo tội ác của thực dân Pháp
B Khẳng định quyết tâm chống Pháp của triều đình, đứng đầu là vua Hàm Nghi
C Kêu gọi nhân dân đứng lên giúp vua cứu nước, khôi phục quốc gia phong kiến
D Kêu gọi bãi binh, thương lượng với Pháp để bảo vệ vương quyền
Câu 7: Nội dung nào không đúng khi nói về mục đích của khởi nghĩa nông dân Yên
Thế?
A Hưởng ứng chiếu Cần Vương của Vua Hàm Nghi
B Chống lại chính sách cướp bóc của thực dân Pháp
C Tự đứng lên bảo vệ cuộc sống của quê hương mình
D Bất bình với chính sách đàn áp bóc lột của thực dân Pháp
Trang 7Câu 8: Tuy đã hoàn thành về cơ bản công cuộc bình định Việt Nam, thực dân Pháp
vẫn gặp phải sự phản kháng quyết liệt của lực lượng nào?
A Một số quan lại yêu nước và nhân dân Nam Kì
B Một số quan lại, văn thân, sĩ phu và nhân dân trong cả nước
C Một số quan lại yêu nước và nhân dân Trung Kì
D Một số quan lại, văn thân, sĩ phu yêu nước ở Bắc Kì
Câu 9: Sau khi đã hoàn thành về cơ bản cuộc xâm lược Việt Nam, Thực dân Pháp
gặp phải sự phản kháng quyết liệt của lực lượng nào:
A Một số quan lại yêu nước
B Một số văn thân, sĩ phu yêu nước
C Nhân dân yêu nước ở Trung Kì
D Toàn thể dân tộc Việt Nam
Câu 10: Cuộc khởi nghĩa vũ trang lớn và kéo dải nhất trong phong trào chống Pháp
cuối thế kỉ XIX đầu thế kỉ XX là:
A khởi nghĩa Hương Khê
B khởi nghĩa Ba Đình
C khởi nghĩa Bãi Sậy
D Khởi nghĩa nông dân Yên Thế
Câu 11: Ý nào không đúng với nội dung của khởi nghĩa Hương Khê?
A Có lãnh đạo tài giỏi
B Có nhiêu trận đánh nổi tiếng
C Có căn cứ địa vững chắc
D Có vũ khí tối tân
Câu 12: Chính sách khai thác thuộc địa lần thứ nhất của thực dân Pháp được tiến
hành trên lĩnh vực:
A nông nghiệp, công nghiệp, thương nghiệp
B công nghiệp, giao thông vận tải
C thương nghiệp, giao thông vận tải
D công nghiệp, nông nghiệp, giao thông vận tải
Câu13: Để tiến hành khai thác thuộc địa ở Việt Nam, trước hết thực dân Pháp đã
phải:
A chuẩn bị thật nhiều vốn và công nhân làm thuê
B thực hiện quá trình xâm lược và bình định Việt Nam
C đưa giai cấp tư sản cùng với máy móc từ Pháp sang Việt Nam
D ổn định kinh tế, chính trị ở chính quốc
Câu 14: Giai cấp xã hội mới ra đời gắn với cuộc khai thác thuộc địa lần thứ nhất của
Pháp là:
C tư sản, công nhân D tư sản, tiểu tư sản
Câu 15: Thực dân Pháp đã thực hiện chính sách nào ngay từ khi tiến hành công cuộc
khai thác thuộc địa lần thứ nhất ở Việt Nam?
A Chính sách “chia để trị”
B Chính sách “dùng người Pháp trị người Việt”
C Chính sách “đồng hóa” dân tộc Việt Nam
D Chính sách “khủng bố trắng” đối với những người chống đối
Câu 16: Giai cấp địa chủ phong kiến Việt Nam cuối thế kỉ XIX mang đặc điểm gi?
A Số lượng ít, sở hữu nhiều ruộng đất
Trang 8B Số lượng nhiều, có ít ruộng đất.
C Là tay sai của đế quốc Pháp
D Chiếm đa số, ít ruộng đất, là tay sai của Pháp
Câu 17: Thực dân Pháp tiến hành chương trình khai thác thuộc địa lần thứ nhất trên
đất nước ta khi:
A Pháp vừa vào xâm lược Việt Nam
B đã cơ bản bình định được Việt Nam bằng quân sự
C triều đình Huê kí hiệp ước đầu hàng
D Pháp chiếm được 6 tỉnh Nam Kì
Câu 18: Trong hành trình tìm đường cứu nước, nhận thức đầu tiên của Nguyễn Tất
Thành, khác với các nhà yêu nước đi trước là:
A Cần phải đoàn kết các lực lượng dân tộc để đánh đuổi thực dân Pháp xâm lược
B Ở đâu bọn đế quốc, thực dân cũng tàn bạo, độc ác; ở đâu người lao động cũng bị áp bức bóc lột dã man
C Cần phải đoàn kết với các dân tộc bị áp bức để đấu tranh giành độc lập
D Cần phải đoàn kết với nhân dân Pháp trong cuộc đấu tranh giành độc lập
Câu 19: Những hoạt động yêu nước của Nguyễn Ái Quốc trong giai đoạn từ 1911 -
1918 nhằm mục đích gì?
A Tiếp cận CN Mác- Lê Nin
B Mở rộng quan hệ giao lưu với nước ngoài
C Xác định con đường cứu nước đúng đắn
D Tìm hiểu cuộc sống của nhân dân lao động khắp thế giới
Câu 20: Những hoạt động yêu nước đầu tiên của Nguyễn Tất Thành ở Pháp có tác
dụng gì?
A Là cơ sở tiếp nhận ảnh hưởng của Cách mạng tháng Mười Nga
B Làm chuyển biến mạnh mẽ tư tưởng của Người
C Tuyên truyền và khích lệ tinh thần yêu nước của Việt kiều ở Pháp
D Là cơ sở quan trọng để Người xác định con đường cứu nước đúng đắn cho dân tộc Việt Nam
II PHẦN TỰ LUẬN (12 điểm)
Câu 1 (3,0 điểm)
Đặc điểm cuộc kháng chiến chống Pháp của nhân dân ta từ 1858 - 1884 ?
Câu 2 (4,0 điểm).
Phong trào Cần vương nổ ra trong hoàn cảnh nào? Rút ra ý nghĩa và nguyên nhân thất bại của phong trào? Vì sao nói khởi nghĩa Hương Khê là tiêu biểu nhất trong phong trào Cần Vương ?
Câu 3 (2,0 điểm).
Nêu tác động của chính sách khai thác thuộc địa mà TD Pháp thực hiện ở VN từ 1897- 1914?
Câu 4 (3,0 điểm).
Khởi nghĩa Yên Thế (1884- 1913) có những đặc điểm gì khác so với các cuộc khởi nghĩa cùng thời?
Trang 9* Đặc điểm cuộc kháng chiến chống Pháp của nhân dân ta từ 1858 - 1884 (Nhận xét): - Cuộc kháng chiến diễn ra sôi nổi, quyết liệt và ngày càng lan rộng theo bước
tiến xâm lược của thực dân Pháp: từ Đà Nẵng đến Nam Kỳ, Bắc Kỳ
- Lực lượng tham gia: một số quan lại triều đình, đông đảo quần chúng nhân dân, một số sỹ phu yêu nước
- Vai trò lãnh đạo của triều đình phong kiến đối với cuộc kháng chiến đã bị mất dần do thái độ nhu nhược và tư tưởng chủ hòa của một bộ phận quan lại cao cấp, vai trò lãnh đạo đã chuyển sang các sỹ phu, văn thân yêu nước:
+ Tại Đà Nẵng - Gia Định, triều đình lãnh đạo nhân dân chống Pháp, làm thất bại kế hoạch “đánh nhanh thắng nhanh” của Pháp (1858 - 1859)
+ Với việc ký các Hiệp ước 1862, 1874, 1883, 1884, nhà Nguyễn đi từ thỏa hiệp đến đầu hàng thực dân Pháp, bỏ rơi ngọn cờ kháng chiến, phong trào đấu tranh chống Pháp và phong kiến đầu hàng của nhân dân ta dưới sự lãnh đạo của các sỹ phu phong kiến diễn ra mạnh mẽ
- Cuộc kháng chiến lôi cuốn đông đảo nông dân tham gia, diễn ra dưới hình thức khởi nghĩa vũ trang là chủ yếu: tiêu biểu như khởi nghĩa Trương Định, Trần Tấn, Đặng Như Mai…
- Mục tiêu kháng chiến là chống Pháp, bảo vệ quốc gia phong kiến độc lập (từ năm 1874, vừa chống Pháp, vừa chống phong kiến đầu hàng bảo vệ quốc gia phong kiến độc lập dân tộc)
- Từ năm 1858, cuộc kháng chiến của nhân dân ta phải đương đầu với một kẻ thù mới với sức mạnh của nền kinh tế, quân sự tư bản chủ nghĩa…
- Mặc dù thất bại nhưng đã làm kéo dài cuộc xâm lược của thực dân Pháp, thể hiện tinh thần yêu nước bất khuất, để lại bài học kinh nghiệm cho các phong trào kháng chiến về sau
1 Hoàn cảnh bùng nổ
- Với Hiệp ước Hacmang và Patơnot, Pháp đã hoàn thành về cơ bản cuộc xâm lược Việt Nam, chúng bắt đầu xúc tiến việc thiết lập bộ máy cai trị trên đất nước ta
- Sau Hiệp ước Patơnot, nhân dân ta đấu tranh rất mạnh mẽ chống cả Pháp và triều đình phong kiến đầu hàng
- Dựa vào phong trào đấu tranh của nhân dân, phái chủ chiến trong triều đình đứng đầu là Tôn Thất Thuyết ra sức chuẩn bị lực lượng kháng chiến: phế bỏ những ông vua có khuynh hướng thân Pháp, đưa Ưng Lịch lên làm vua lấy hiệu là Hàm Nghi; trừ khử những người không cùng chính kiến; ra sức tích trữ lương thảo và vũ khí, xây dựng hệ thống sơn phòng để chuẩn bị kháng chiến
- Thực dân Pháp lo lắng, chúng khiêu khích và tìm cách trừ khử phe chủ chiến Tình thế cấp bách buộc Tôn Thất Thuyết phải hành động bằng cách tổ chức cuộc phản công tại kinh thành Huế (5/7/1885) Cuộc phản công thất bại, Tôn Thất Thuyết phò vua Hàm Nghi lên Tân Sở - Quảng Trị, lấy danh vua Hàm Nghi xuống chiếu Cần Vương kêu gọi văn thân, sỹ phu và nhân dân cả nước đứng lên giúp vua cứu nước
- Chiếu Cần vương đã nhanh chóng thổi bùng lên ngọn lửa yêu nước trong nhân dân, tạo thành phong trào vũ trang chống Pháp sôi nổi, liên tục kéo dài trong 10 năm
Trang 105 Ý nghĩa, nguyên nhân thất bại
- Ý nghĩa:
+ Là phong trào kháng chiến rộng lớn, thể hiện truyền thống và khí phách anh hùng của dân tộc ta, nuôi dưỡng năng lực chiến đấu của nhân dân ta
+ Để lại những bài học kinh nghiệm quý báu cho cuộc đấu tranh yêu nước ở giai đoạn sau
+ Tuy thất bại nhưng các cuộc khởi nghĩa Cần vương là nguồn cổ vũ tinh thần
to lớn cho những phong trào dân tộc chủ nghĩa mới ra đời đầu thế kỷ XX
- Nguyên nhân thất bại:
+ Thiếu giai cấp lãnh đạo tiến bộ, có khả năng đưa cuộc đấu tranh đến thắng lợi
+ Thiếu đường lối lãnh đạo đúng đắn Ngọn cờ phong kiến đã lỗi thời, không thể tập hợp, đoàn kết để tiến hành một cuộc đấu tranh nhân dân chống Pháp
+ Thiếu sự thống nhất, phối hợp giữa các cuộc khởi nghĩa với nhau
+ Tương quan lực lượng giữa Pháp và các nghĩa quân Cần vương chênh lệch, Pháp còn quá mạnh
3 Nêu tác động của chính sách khai thác thuộc địa đối với kinh tế, xã hội Việt Nam
* Về kinh tế:
- Tích cực: Cuộc khai thác của Pháp làm xuất hiện nền công nghiệp thuộc địa mang yếu tố thực dân; thành thị theo hướng hiện đại ra đời; bước đầu làm xuất hiện nền kinh tế hàng hoá, tính chất
tự cung tự cấp của nền kinh tế cũ bị phá vỡ.
- Tiêu cực: Một trong những mục tiêu của công cuộc khai thác thuộc địa là vơ vét sức người, sức của nhân dân Đông Dương Do vậy:
+ Tài nguyên thiên nhiên bị khai thác cùng kiệt
+ Nông nghiệp dậm chân tại chỗ
+ Công nghiệp phát triển nhỏ giọt, thiếu hẳn công nghiệp nặng.
→ Nền kinh tế Việt Nam cơ bản vẫn là nền sản xuất nhỏ, lạc hậu và phụ thuộc.
* Về xã hội:(Dưới tác động của cuộc khai thác thuộc địa, các giai cấp, tầng lớp mới nào đã xuất hiện? Thái độ chính trị, khả năng cách mạng của các giai cấp, tầng lớp đối với cách mạng giải phóng dân tộc như thể nào?)
Chính sách khai thác thuộc địa lần thứ nhất của Thực dân Pháp(1897-1914) làm choxã hội Việt Nam có nhiều biến chuyển Bên cạnh giai cấp, địa chủ phong kiến và nông dân, trong xã hội xuất hiện các giai cấp, tầng lớp mới: Tầng lớp tư sản, tiểu tư sản thành thị và giai cấp công nhân Mỗi tầng lớp, giai cấp có quyền lợi và địa vị khác nhau, nên cũng có thái độ chính trị và khả năng cách mạng khác nhau.
- Giai cấp địa chủ phong kiến đã đầu hàng, làm chỗ dựa, tay sai cho thực dân Pháp Tuy nhiên, có một bộ phận địa chủ vừa và nhỏ có tinh thần yêu nước.
- Giai cấp nông dân, số lượng đông đảo, bị áp bức bóc lột nặng nề nhất, họ sẵn sàng hưởng ứng, tham gia cuộc đấu tranh giành độc lập dân tộc Một bộ phận nhỏ mất ruộng đất vào làm việc trong các hầm mỏ, đồn điền.
- Tầng lớp tư sản đã xuất hiện, có nguồn gốc từ các nhà thầu khoán, chủ xí nghiệp, xưởng thủ công, chủ hãng buôn bị kìm hãm, chèn ép Vì thế lực kinh tế nhỏ bé, lệ thuộc nên họ không dám mạnh dạn đấu tranh, chỉ mong muốn có những thay đổi nhỏ để dễ bề làm ăn sinh sống.