V¨n phßng Quèc héi ỦY BAN THƯỜNG VỤ QUỐC HỘI Số 278/TTr UBTVQH12 CỘNG HOÀ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập Tự do Hạnh phúc Hà Nội, ngày 19 tháng 10 năm 2009 TỜ TRÌNH VỀ DỰ KIẾN CHƯƠNG TRÌNH HOẠT[.]
Trang 1ỦY BAN THƯỜNG VỤ QUỐC HỘI
_
Số: 278/TTr-UBTVQH12
CỘNG HOÀ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập - Tự do - Hạnh phúc
Hà Nội, ngày 19 tháng 10 năm 2009
TỜ TRÌNH
VỀ DỰ KIẾN CHƯƠNG TRÌNH HOẠT ĐỘNG GIÁM SÁT
CỦA QUỐC HỘI NĂM 2010
Kính gửi Các vị đại biểu Quốc hội,
Thực hiện quy định của Luật hoạt động giám sát của Quốc hội; trên cơ sở tổng hợp
ý kiến đề nghị của Hội đồng dân tộc, các Uỷ ban của Quốc hội, các Ban của Uỷ ban thường
vụ Quốc hội, các Đoàn đại biểu Quốc hội và Uỷ ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam; căn cứ vào tình hình thực tế và bối cảnh kinh tế-xã hội của nước ta năm 2010, Ủy ban thường vụ Quốc hội đã triển khai các bước chuẩn bị, tiến hành thảo luận tại một số
phiên họp và xin trình Quốc hội dự kiến chương trình hoạt động giám sát của Quốc hội năm 2010 như sau:
I TÌNH HÌNH THỰC HIỆN CHƯƠNG TRÌNH HOẠT ĐỘNG GIÁM SÁT CỦA QUỐC HỘI NĂM 2009 *
Thực hiện Nghị quyết về chương trình giám sát năm 2009, Quốc hội đã tiến hành các hoạt động giám sát thường xuyên như xem xét báo cáo bổ sung của Chính phủ về đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ phát triển kinh tế-xã hội và ngân sách nhà nước năm 2008; tình hình thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội và ngân sách nhà nước những tháng đầu năm 2009; về quyết toán ngân sách nhà nước năm 2007 Từ đó,
thông qua Nghị quyết điều chỉnh mục tiêu tổng quát, một số chỉ tiêu kinh tế, ngân sách nhà nước, phát hành bổ sung trái phiếu Chính phủ năm 2009 và miễn, giảm thuế thu nhập cá nhân Quốc hội đã nghe Ủy ban thường vụ Quốc hội báo cáo tình hình giải quyết kiến nghị
của cử tri từ kỳ họp thứ tư đến kỳ họp thứ năm; nghe Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận
* Tại Tờ trình này, chỉ xin nêu khái quát tình hình thực hiện Nghị quyết về chương trình giám sát của
Quốc hội năm 2009 Phần đánh giá chi tiết sẽ được thể hiện trong Báo cáo tổng hợp hoạt động giám sát
của Quốc hội, các cơ quan của Quốc hội, các Đoàn đại biểu Quốc hội và đại biểu Quốc hội năm 2009
(tài liệu gửi đến ĐBQH tại kỳ họp).
Trang 2Tổ quốc Việt Nam trình bày báo cáo tổng hợp ý kiến, kiến nghị của cử tri; xem xét các báo cáo công tác của Ủy ban thường vụ Quốc hội, Hội đồng dân tộc, các Ủy ban của Quốc hội, Tòa án nhân dân tối cao, Viện kiểm sát nhân dân tối cao theo quy định của pháp luật; xem xét các báo cáo kết quả giám sát một số chuyên đề của Ủy ban thường vụ Quốc hội, Hội đồng dân tộc, các Ủy ban của Quốc hội về những vấn đề bức xúc trong cuộc sống theo chức năng, nhiệm vụ Quốc hội cũng sẽ xem xét báo cáo của Chính phủ về kết quả thực hiện nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội và ngân sách nhà nước năm 2009; kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội và dự toán ngân sách nhà nước năm 2010; phân bổ ngân sách trung ương và bổ sung ngân sách địa phương năm 2010 tại kỳ họp thứ sáu Việc xem xét các báo cáo đã được các vị đại biểu Quốc hội dành thời gian nghiên cứu nghiêm túc, trách nhiệm, tham gia nhiều ý kiến có chất lượng, làm cơ sở để đại biểu Quốc hội thực hiện hoạt động chất vấn và trả lời chất vấn tại kỳ họp đạt hiệu quả cao
Tại kỳ họp thứ năm, Quốc hội đã trực tiếp giám sát chuyên đề Việc thực hiện chính sách, pháp luật về quản lý chất lượng vệ sinh, an toàn thực phẩm và thông qua Nghị quyết đẩy mạnh thực hiện chính sách, pháp luật về quản lý chất lượng vệ sinh, an toàn thực phẩm Với thời lượng 2,5 ngày, Quốc hội đã tiến hành chất vấn 6 vị Bộ trưởng
và nghe Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ báo cáo, làm rõ thêm một số vấn đề lớn về công tác quản lý, chỉ đạo, điều hành của Chính phủ, của các bộ, ngành về kinh tế - xã hội, ngân sách nhà nước trong bối cảnh suy giảm kinh tế và trả lời trực tiếp các câu hỏi
của đại biểu Quốc hội Tại kỳ họp thứ sáu, Quốc hội sẽ giám sát chuyên đề Việc thực hiện chính sách, pháp luật về quản lý, sử dụng vốn, tài sản nhà nước tại các tập đoàn, tổng công ty nhà nước theo đúng chương trình đã đề ra và tiến hành hoạt động chất vấn
với thời gian dự kiến khoảng 2,5 ngày
Nhìn chung, trong năm 2009, hoạt động giám sát của Quốc hội đã được tiến hành
theo đúng luật định, đạt được kết quả tích cực và hoàn thành chương trình theo Nghị quyết của Quốc hội đề ra Nội dung giám sát là những vấn đề thiết thực, được cử tri cả nước quan tâm Hình thức giám sát đã có những bước cải tiến, nhất là hoạt động chất vấn và giám sát chuyên đề, từ đó, chất lượng, hiệu quả giám sát tiếp tục được nâng lên, góp phần thiết thực vào việc bảo đảm các văn bản luật, pháp lệnh, nghị quyết của Quốc hội ban hành được thực thi nghiêm chỉnh, thực hiện tốt hơn nhiệm vụ, quyền hạn của Quốc hội, được nhân dân và cử tri cả nước đánh giá cao
Bên cạnh những kết quả đã đạt được, hoạt động giám sát của Quốc hội vẫn còn một số hạn chế, đó là:
- Hoạt động giám sát tối cao tại kỳ họp mặc dù có nhiều chuyển biến tích cực nhưng vẫn chưa đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của tình hình hiện nay; một số báo cáo của các cơ quan hữu quan còn chưa được chuẩn bị đúng tiến độ quy định; việc giám sát thực hiện lời hứa khi trả lời chất vấn và giám sát việc ban hành văn bản quy phạm pháp luật, giải quyết đơn, thư khiếu nại, tố cáo của công dân, xem xét giải quyết ý kiến, kiến nghị của cử tri
Trang 3chưa làm được nhiều; việc đôn đốc cơ quan có thẩm quyền xem xét, xử lý các kiến nghị sau giám sát chưa được tiến hành thường xuyên…
- Sự phối hợp giữa các cơ quan của Quốc hội với Đoàn đại biểu Quốc hội, các vị đại biểu Quốc hội; giữa các cơ quan của Quốc hội với các Bộ, ngành, cơ quan, địa phương trong một số hoạt động giám sát hiệu quả chưa cao
- Công tác tổ chức, phối hợp phục vụ hoạt động giám sát còn chưa đồng bộ; lực
lượng cán bộ phục vụ còn mỏng, các điều kiện bảo đảm cho công tác giám sát còn hạn chế
II DỰ KIẾN CHƯƠNG TRÌNH GIÁM SÁT CỦA QUỐC HỘI NĂM 2010
1 Một số vấn đề cần quan tâm khi xây dựng Nghị quyết về chương trình giám sát của Quốc hội năm 2010
Năm 2010 là năm diễn ra nhiều sự kiện quan trọng của đất nước: Đại hội Đảng các cấp tiến tới Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XI; Quốc hội, các cơ quan của Quốc hội chuẩn bị tiến hành tổng kết nhiệm kỳ Quốc hội khoá XII; chuẩn bị và tổ chức Đại hội đồng liên nghị viện Hiệp hội các nước Đông Nam Á lần thứ 31 (AIPA-31)… Năm 2010 cũng là năm kinh tế thế giới còn diễn biến phức tạp nhưng cả nước sẽ quyết tâm vượt qua khó khăn, thách thức, phấn đấu thực hiện thắng lợi kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2010, khôi phục đà tăng trưởng kinh tế sau thời kỳ suy giảm kinh tế, tạo tiền đề phát triển trong các năm tiếp theo
Trên cơ sở xem xét tình hình, kết quả hoạt động giám sát năm 2009 và đặc điểm tình hình nêu trên, hoạt động giám sát của Quốc hội năm 2010 cần đáp ứng một số yêu cầu như sau:
- Tiếp tục thực hiện đầy đủ các hoạt động giám sát tối cao tại kỳ họp theo các quy định của pháp luật như xem xét báo cáo của các cơ quan hữu quan, tiến hành hoạt động chất vấn, giám sát việc ban hành văn bản quy phạm pháp luật của các cơ quan hữu quan
- Nội dung chuyên đề được lựa chọn là những vấn đề bức xúc, nổi lên trong đời sống kinh tế-xã hội, được đại biểu Quốc hội, cử tri và dư luận quan tâm với phạm vi hợp lý, có điều kiện giám sát sâu; không chọn những vấn đề mà Quốc hội mới tiến hành giám sát, các
cơ quan chịu sự giám sát đang trong quá trình tiếp thu, điều chỉnh; đảm bảo sự hài hòa, hợp
lý giữa các lĩnh vực kinh tế, xã hội, quốc phòng-an ninh, đối ngoại
- Số lượng chuyên đề giám sát tối cao trong năm 2010 của Quốc hội là 2 chuyên đề (mỗi kỳ họp một chuyên đề)
- Kết hợp một cách hợp lý giữa giám sát tại các Bộ, ngành, cơ quan trung ương với việc đi giám sát, khảo sát tại địa phương, cơ sở Tăng cường phối hợp, ủy quyền để một số Đoàn đại biểu Quốc hội tại địa phương trực tiếp giám sát và gửi báo cáo kết quả giám sát đến Đoàn giám sát
Trang 4- Quốc hội giao Uỷ ban thường vụ Quốc hội tiếp tục tổ chức hoạt động chất vấn tại một số phiên họp của Ủy ban thường vụ Quốc
- Quy định rõ hơn trách nhiệm của các cơ quan của Quốc hội trong việc thực hiện sự chỉ đạo, điều hoà của Ủy ban thường vụ Quốc hội về phối hợp hoạt động giám sát
- Giao Ủy ban thường vụ Quốc hội tiếp tục nghiên cứu, đề xuất việc cải tiến hoạt động giám sát của Quốc hội, trình Quốc hội xem xét, áp dụng để tiếp tục nâng cao hiệu quả, hiệu lực hoạt động giám sát
2 Về dự kiến nội dung giám sát chuyên đề của Quốc hội năm 2010
Theo quy định tại Điều 8, Luật hoạt động giám sát của Quốc hội, các cơ quan của Quốc hội, các Đoàn đại biểu Quốc hội, Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam đã gửi kiến nghị về chương trình hoạt động giám sát của Quốc hội năm 2010 tập trung vào những vấn đề bức xúc, nổi lên trong đời sống kinh tế-xã hội của đất nước, được cử tri và dư luận quan tâm, như: Hiệu quả sử dụng vốn, ngân sách, tài sản nhà nước; thực hiện các giải pháp ngăn chặn suy giảm kinh tế, duy trì tăng trưởng kinh tế, đảm bảo an sinh xã hội; quy hoạch, quản lý và sử dụng đất đai, đầu tư xây dựng cơ bản; việc thực hiện các chính sách về kinh tế, văn hóa giáo dục, y tế, nông nghiệp, nông thôn, nông dân, khoa học-công nghệ, tài nguyên-môi trường; bảo đảm an sinh xã hội, cải cách hành chính, tư pháp; hiệu quả, tiến độ thực hiện các công trình quan trọng quốc gia; giải quyết khiếu nại, tố cáo, nhất là trong lĩnh vực đất đai; bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng…(xin xem phụ lục kèm theo)
Trên cơ sở những tiêu chí như trình bày ở trên và từ kinh nghiệm qua hoạt động giám sát những năm gần đây, căn cứ vào tình hình thực tế và khả năng thực hiện, Ủy ban thường vụ Quốc hội đề nghị Quốc hội xem xét cho được đưa vào chương trình giám sát tối cao của Quốc hội 2 nội dung như sau:
- Việc thực hiện chính sách, pháp luật về thành lập trường, đầu tư và bảo đảm chất lượng đào tạo đối với các hệ giáo dục cao đẳng, đại học, sau đại học (tại kỳ họp
thứ bảy)
Yêu cầu nâng cao chất lượng đào tạo nguồn nhân lực, trong đó có công tác đào tạo bậc cao đẳng, đại học, sau đại học phục vụ công cuộc đổi mới và phát triển đất nước là rất cần thiết Tuy nhiên, về lĩnh vực này, bên cạnh những kết quả đạt được, việc thành lập, nâng cấp trường còn chưa chặt chẽ, điều kiện bảo đảm cho trường hoạt động còn nhiều bất cập, chất lượng đào tạo thấp… cần sớm có những giải pháp khắc phục Đây là vấn đề bức xúc, được nhiều đại biểu Quốc hội và dư luận xã hội quan tâm, vì vậy, xin được đưa nội dung này vào chương trình giám sát của Quốc hội tại kỳ họp thứ bảy
- Việc thực hiện cải cách thủ tục hành chính trong một số lĩnh vực liên quan trực
tiếp đến công dân và doanh nghiệp theo chương trình tổng thể cải cách hành chính nhà nước giai đoạn 2001-2010 (tại kỳ họp thứ tám).
Cải cách thủ tục hành chính là chủ trương lớn của Ðảng, Nhà nước ta nhằm tạo
Trang 5thuận lợi cho nhân dân, các tổ chức và doanh nghiệp đóng góp ngày càng nhiều cho sự nghiệp phát triển kinh tế - xã hội của đất nước
Trong giai đoạn thực hiện tổng thể cải cách hành chính nhà nước từ năm 2001 đến nay có thể thấy, thủ tục hành chính trên hầu hết các lĩnh vực của đời sống kinh tế - xã hội đã được rà soát, sửa đổi, bổ sung, ban hành mới theo hướng đơn giản hóa, thuận tiện, đặc biệt là những thủ tục hành chính trên những lĩnh vực bức xúc, liên quan trực tiếp tới người dân và doanh nghiệp như: đất đai, xây dựng, hộ tịch, hộ khẩu, đầu tư, đăng
ký doanh nghiệp, hải quan, thuế, kho bạc, xuất nhập khẩu bước đầu tạo lập niềm tin của người dân và doanh nghiệp vào các cơ quan công quyền
Tuy nhiên, bên cạnh những việc đã đạt được, cải cách thủ tục hành chính vẫn còn những hạn chế cần được khắc sớm phục như: việc cải cách thủ tục hành chính vẫn chậm, hiệu quả thấp, chưa đáp ứng yêu cầu ngày càng cao về phát triển kinh tế - xã hội của đất nước và hội nhập kinh tế quốc tế; thủ tục hành chính trên nhiều lĩnh vực vẫn còn bất cập, ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp; gây nhiều phiền hà, tốn kém đối với người dân…
Ủy ban thường vụ Quốc hội nhận thấy, cải cách thủ tục hành chính có phạm vi rộng ở nhiều lĩnh vực, nên để đảm bảo tính khả thi và chất lượng giám sát, đề nghị Quốc
hội cho phép giới hạn phạm vi, nội dung giám sát tập trung vào “Việc thực hiện cải cách thủ tục hành chính trong một số lĩnh vực liên quan trực tiếp đến công dân và doanh nghiệp theo chương trình tổng thể cải cách hành chính nhà nước giai đoạn 2001-2010”
và xin được đưa vào chương trình giám sát của Quốc hội tại kỳ họp thứ tám
III VỀ TỔ CHỨC THỰC HIỆN
Để đảm bảo nâng cao chất lượng, hiệu quả việc thực hiện chương trình hoạt động giám sát của Quốc hội, Uỷ ban thường vụ Quốc hội đề nghị:
- Quốc hội giao Uỷ ban thường vụ Quốc hội tổ chức thực hiện chương trình giám sát của Quốc hội, trong đó có việc nâng cao hiệu quả công tác điều hòa, phối hợp hoạt động giám sát của các cơ quan Quốc hội; xem xét báo cáo tổng hợp hoạt động giám sát để kịp thời có biện pháp điều chỉnh khi cần thiết; báo cáo Quốc hội kết quả thực hiện chương trình giám sát năm 2010 vào kỳ họp cuối năm Đồng thời, chỉ đạo tiếp tục nghiên cứu, cải tiến, hoàn thiện, nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động giám sát và sửa đổi, bổ sung Luật hoạt động giám sát của Quốc hội
- Hội đồng dân tộc, các Uỷ ban của Quốc hội căn cứ chương trình giám sát của Quốc hội chủ động xây dựng chương trình, kế hoạch giám sát của cơ quan mình; triển khai thực hiện theo đúng kế hoạch đề ra; có trách nhiệm tham gia theo sự phân công của Uỷ ban thường vụ Quốc hội đối với hoạt động giám sát của Quốc hội và Uỷ ban thường
vụ Quốc hội; thực hiện tốt công tác phối hợp, đôn đốc thực hiện kiến nghị sau giám sát, chế độ báo cáo, tổng hợp theo quy định
Trang 6- Các Đoàn đại biểu Quốc hội trên cơ sở chương trình giám sát của Quốc hội, các
cơ quan của Quốc hội và tình hình, điều kiện thực tế, chủ động lựa chọn nội dung để xây dựng chương trình, tiến hành hoạt động giám sát và báo cáo kết quả theo quy định của pháp luật Các vị đại biểu Quốc hội làm tốt nhiệm vụ của mình về tham gia hoạt động giám sát
- Tiếp tục củng cố, kiện toàn cơ quan tham mưu giúp việc, trong đó chú trọng tăng cường lực lượng tham mưu, tổng hợp phục vụ hoạt động giám sát và bảo đảm các điều kiện phục vụ hoạt động giám sát của Quốc hội
*
* * Trên đây là Tờ trình về dự kiến chương trình hoạt động giám sát của Quốc hội năm
2010 Trên cơ sở những vấn đề đã trình bày tại Tờ trình này, Ủy ban thường vụ Quốc hội
xây dựng dự thảo Nghị quyết về chương trình giám sát của Quốc hội năm 2010 (có văn bản
kèm theo); xin kính trình Quốc hội xem xét, quyết định
Nơi nhận:
- Như trên;
- Lưu HC, TH
TM ỦY BAN THƯỜNG VỤ QUỐC HỘI
K/T CHỦ TỊCH Phó Chủ tịch
(đã ký)
Huỳnh Ngọc Sơn