PHẦN MỞ ĐẦU HỌC VIỆN CHÍNH TRỊ QUỐC GIA HỒ CHÍ MINH HỌC VIỆN CHÍNH TRỊ KHU VỰC I ((((( Tên tiểu luận Nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của tổ chức cơ sở Đảng trong giai đoạn hiện nay Chuyên[.]
Trang 1HỌC VIỆN CHÍNH TRỊ QUỐC GIA HỒ CHÍ MINH
HỌC VIỆN CHÍNH TRỊ KHU VỰC I
- -Tên tiểu luận: Nâng cao năng lực lãnh đạo
và sức chiến đấu của tổ chức cơ sở Đảng
trong giai đoạn hiện nay
Chuyên đề tự chọn: Xây dựng, chỉnh đốn Đảng ở các tỉnh phía Bắc trong
tình hình hiện nay
Thuộc chuyên đề số: 8
Họ và tên học viên: Lê Văn Chiến
Lớp: Cao cấp lý luận chính trị tỉnh Thanh Hóa
Khóa học: 2014 - 2016
Hà Nội, tháng 12 năm 2015
Trang 2Họ và tên học viên: Lê Văn Chiến Ngày sinh: 04/5/1974
Lớp: Cao cấp LLCT Thanh Hóa 2014 - 2016 Mã số học viên: 14-CCKTT300
Tên Tiểu luận: Nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của tổ chức cơ sở Đảng trong giai đoạn hiện nay
Khối kiến thức thứ IV, thuộc các chuyên đề tự chọn
Chuyên đề số: 8
Học viên ký và ghi rõ họ tên
Lê Văn Chiến
Điểm kết luận của Tiểu luận Chữ kí xác nhận CB chấm Tiểu luận
Trang 3A MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài
Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn đặc biệt quan tâm đến việc xâyĐảng ta thật sự trong sạch vững mạnh, xứng đáng là người lãnh đạo, là ngườiđầy tớ thật trung thành của nhân dân Người căn dặn: Đảng phải luôn nângcao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu, phải luôn tự chỉnh đốn để hoàn thànhnhiệm vụ vẻ vang
Hơn 85 năm xây dựng và trưởng thành, Đảng ta đã khẳng định vai tròlãnh đạo đúng đắn, sáng tạo và tất yếu của mình, đưa sự nghiệp cách mạngnước ta đi từ thắng lợi này đến thắng lợi khác Đặc biệt là quá trình đổi mới
do Đảng Cộng sản khởi xướng và lãnh đạo Quá trình đó đã đạt được nhữngthành tựu quan trọng và tiếp tục phát triển trên tất cả các lĩnh vực đời sống,văn hóa, xã hội Để đảm bảo quá trình diễn ra đúng định hướng, nhân tố quantrọng nhất là phải giữ vững và tăng cường vai trò lãnh đạo của Đảng Đảngphải tự đổi mới, chỉnh đốn để nâng cao năng lực lãnh đạo của mình, ngangtầm với nhiệm vụ cách mạng trong giai đoạn mới
Ngày nay, vai trò của Đảng được tăng lên không ngừng bởi nó quyếtđịnh trực tiếp sự thành bại của cách mạng Từ Đại hội lần thứ VI của Đảngkhẳng định “Những thành tựu đã đạt được, những tiềm năng được khai thác,những kinh nghiệm có giá trị đều bắt nguồn từ sự nỗ lực, phấn đấu của quầnchúng ở cơ sở mà hạt nhân lãnh đạo là tổ chức Đảng” Nhưng mặt khác, sựyếu kém của nhiều tổ chức cơ sở Đảng đã hạn chế những thành tựu của cáchmạng Các Đảng bộ cơ sở luôn luôn có vai trò là hạt nhân lãnh đạo chính trị,
là người đảm bảo cho đường lối, chính sách của Đảng được tổ chức thực hiện
có hiệu quả Tuy nhiên, một số bộ phận của tổ chức cơ sở Đảng còn lúng túngchưa phát huy được vai trò lãnh đạo, làm giảm lòng tin của nhân dân dẫn đếnviệc lãnh đạo của tổ chức cơ sở Đảng thực hiện nhiệm vụ chính trị hiệu quảcòn thấp, đời sống nhân dân cải thiện chậm, tệ nạn tiêu cực phát sinh Đó là
Trang 4kẽ hở để bọn phản động xâm nhập, lôi kéo mua chuộc gây chia rẽ giữa cácdân tộc, chia rẽ Đảng, bôi nhọ thành quả cách mạng
Do đó việc nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của tổ chức
cơ sở Đảng trên cơ sở vận dụng một cách sáng tạo các nguyên lý về xây dựngĐảng của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh nhằm thực hiệnthắng lợi các Nghị quyết của Đại hội vừa mang tính cấp bách, vừa mang tínhlâu dài
Đó chính là lí do em chọn đề tài “Nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của tổ chức cơ sở Đảng trong giai đoạn hiện nay” để làm
tiểu luận cho chuyên đề tự chọn của chương trình Cao cấp lý luận Chính trịtại Học viện khu vực I, khóa học 2014-2016
2 Mục đích
Nghiên cứu, khảo sát thực trạng năng lực lãnh đạo và sức chiến đấucủa tổ chức cơ sở Đảng Đánh giá mặt ưu khuyết điểm rút ra bài học kinhnghiệm Qua đó đề xuất giải pháp nhằm nâng cao năng lực lãnh đạo và sứcchiến đấu của tổ chức cơ sở Đảng trong giai đoạn hiện nay
3 Giới hạn
3.1 Đối tượng nghiên cứu
Năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của tổ chức cơ sở Đảng trong giaiđoạn hiện nay
3.2 Không gian nghiên cứu
Nghiên cứu trên địa bàn các tỉnh miền Bắc thông qua các bài giảngchuyên đề của các thầy cô giáo Học viện Chính trị khu vực I; thực tiễn nănglực lãnh đạo và sức chiến đấu của Chi bộ Phòng Giáo dục và Đào tạo huyện
Đô Lương – Nghệ An giai đoạn hiện nay
3.3 Thời gian nghiên cứu
Nghiên cứu từ tháng 9/2014 đến tháng 5/2015
Trang 54 Phương pháp nghiên cứu
Phương pháp nghiên cứu tài liệu; nghiên cứu lý thuyết, lý luận; nghiêncứu thực tiễn
5 Ý nghĩa thực tiễn
Đề xuất giải pháp nhằm nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấucủa tổ chức cơ sở Đảng trong giai đoạn hiện nay
6 Cấu trúc tiểu luận
Ngoài phần mở đầu, kết luận và mục lục tài liệu tham khảo, tiểu luậngồm 4 nội dung:
I Cơ sở lý luận và cơ sở thực tiễn về nâng cao năng lực và sức chiếnđấu của tổ chức cơ sở Đảng
II Thực trạng nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của tổchức cơ sở Đảng trong giai đoạn hiện nay
III Một số giải pháp cơ bản nhằm nâng cao năng lực lãnh đạo và sứcchiến đấu của tổ chức cơ sở Đảng trong giai đoạn hiện nay
IV Đề xuất, kiến nghị
Trang 6cơ sở, có các tổ Đảng trực thuộc Tổ chức cơ sở Đảng có từ 30 Đảng viên trởlên, lập Đảng bộ cơ sở, có các chi bộ trực thuộc Đảng ủy”, “Tổ chức cơ sởĐảng được lập tại đơn vị hành chính, sự nghiệp, kinh tế hoặc công tác, đặtdưới sự lãnh đạo của cấp ủy huyện, quận, thị xã, thành phố trực thuộc” Điều
lệ Đảng cũng có quy định riêng cho tổ chức Đảng trong quân đội nhân dânViệt Nam và công an nhân dân
Như vậy, tổ chức cơ sở Đảng của Đảng Cộng sản Việt Nam gồm chi
bộ cơ sở, Đảng bộ cơ sở Đảng bộ cơ sở có hai loại: “Đảng bộ cơ sở có cácchi bộ trực thuộc; Đảng bộ cơ sở có Đảng bộ phận và chi bộ trực thuộc Các
tổ chức cơ sở Đảng đều có cấp ủy cấp trên trực tiếp
Nhiệm kỳ Đại hội của tổ chức cơ sở Đảng (Chi bộ cơ sở, Đảng bộ cơsở) là 5 năm Nhiệm kỳ Đại hội của chi bộ trực thuộc Đảng ủy cơ sở và Đảng
ủy bộ phận là 5 năm 2 lần Nhiệm kỳ Đại hội của Đảng bộ bộ phận theonhiệm kỳ của Đảng bộ cơ sở
Điều 21 của Điều lệ Đảng xác định: “Tổ chức cơ sở Đảng (chi bộ cơ
sở, Đảng bộ cơ sở) là nền tảng của Đảng là hạt nhân chính trị ở cơ sở” Với vịtrí là nền tảng của Đảng, tổ chức cơ sở Đảng có vai trò đặc biệt quan trọng đốivới sự vững mạnh và năng lực lãnh đạo của Đảng Tổ chức cơ sở Đảng là cấp
tổ chức cuối cùng trong hệ thống tổ chức bốn cấp của Đảng, là nơi cơ sở đểxây dựng nên toàn bộ hệ thống tổ chức của Đảng, là cấp tổ chức sâu rộng
Trang 7nhất, bám sát các đơn vị cơ sở trên toàn bộ lãnh thổ và các ngành, các lĩnhvực đời sống của xã hội, bảo đảm sự lãnh đạo của Đảng đến từng đảng viên,từng đơn vị cơ sở và từng người dân.
Tổ chức cơ sở Đảng là nơi trực tiếp thực hiện đường lối, chủ trương,chính sách của Đảng Đồng thời cũng là nơi kiểm nghiệm và góp phần quantrọng vào việc hình thành phát triển đường lối chủ trương chính sách củaĐảng Thông qua những kinh nghiệm thực tiễn phong phú của đội ngũ Đảngviên và quần chúng nhân dân Ghi nhận những đóng góp quan trọng của tổchức cơ sở Đảng vào quá trình hình thành đường lối đổi mới Tại Đại hội đạibiểu toàn quốc lần thứ VI Đảng ta khẳng định: “Những thành tựu đã đạt được,những tiềm năng được khai thác, những kinh nghiệm có giá trị đều bắt nguồn
từ sự nỗ lực phấn đấu của quần chúng ở cơ sở mà hạt nhân lãnh đạo là tổ chứcĐảng”
Tổ chức cơ sở Đảng cũng là nơi trực tiếp tiến hành các hoạt động xâydựng nội bộ Đảng như: kết nạp, quản lý, phân công nhiệm vụ để kiểm trađánh giá Đảng viên; nơi thường xuyên thực hành các nguyên tắc tổ chức vàsinh hoạt của Đảng; nơi xuất phát để cử ra cơ quan lãnh đạo các cấp củaĐảng, chất lượng tổ chức cơ sở Đảng Do đó hướng tới chất lượng nội bộĐảng Chủ tịch Hồ Chí Minh chỉ rõ: “Để lãnh đạo cách mạng, Đảng phảimạnh Đảng mạnh là do chi bộ tốt”
Tổ chức cơ sở Đảng còn là cầu nối Đảng với quần chúng nhân dân, làmột khâu trọng yếu để duy trì mối liên hệ Đảng với dân Nền tảng sức mạnhcủa Đảng bởi đây là tổ chức Đảng gần dân nhất, trực tiếp lãnh đạo nhân dân
và nắm bắt tâm tư nguyện vong của quần chúng nhân dân để phản ánh vớiĐảng Chủ tịch Hồ Chí Minh dạy rằng: “Tác dụng chi bộ là cực kỳ quantrọng, vì nó là sợi dây chuyền để liên hệ Đảng với quần chúng”
Với vị trí vai trò là hạt nhân chính trị ở cơ sở, tổ chức cơ sở Đảng tuy
là bộ phận chính trị ở cơ sở, nhưng lãnh đạo tổ chức khác trong hệ thốngchính trị đó, bảo đảm mọi hoạt động ở cơ sở theo đúng định hướng chính trị
Trang 8của Đảng Chủ tịch Hồ Chí Minh nhấn mạnh: “Đối với Đảng ta, xây dựng chi
bộ cho tốt, cho vững mạnh là một việc vô cùng quan trọng” Trong quá trìnhxây dựng Đảng và lãnh đạo cách mạng, Đảng ta luôn coi trọng xây dựng,nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của tổ chức cơ sở Đảng là nhiệm
vụ thường xuyên và quan trọng hàng đầu của công tác xây dựng Đảng
Theo Hồ Chí Minh, nâng cao năng lực lãnh đạo của Đảng, trước hếtphải coi trọng giáo dục Chủ nghĩa Mác-Lênin, xây dựng lập trường, quanđiểm giai cấp công nhân cho mọi cán bộ, đảng viên, quần chúng Bởi vì,Đảng muốn vững thì phải có chủ nghĩa làm cốt Đảng mà không có chủ nghĩalàm cốt cũng như người không có trí khôn, tàu không có bàn chỉ nam Đối với
tổ chức cơ sở đảng, Người yêu cầu: “Phải học tập tinh thần của Chủ nghĩaMác-Lênin, học tập lập trường, quan điểm và phương pháp của Chủ nghĩaMác-Lênin để áp dụng lập trường, quan điểm và phương pháp ấy mà giảiquyết cho tốt những vấn đề thực tế trong công tác cách mạng của chúng ta”.Đồng thời, phải giáo dục, động viên, tổ chức cho nhân dân thực hiện tốtđường lối, chủ trương của Đảng Lãnh đạo nhân dân bằng cách tuyên truyền,
cổ động, giáo dục, tổ chức nhân dân, dựa vào nhân dân để thực hiện nguyệnvọng chính đáng của nhân dân Công việc càng khó khăn thì sự lãnh đạocàng phải liên hợp chặt chẽ với quần chúng, càng phải liên hợp chặt chẽ chínhsách chung với chỉ đạo riêng
Về nâng cao sức chiến đấu của Đảng, Người dạy: “Để lãnh đạo tốt,các cấp ủy phải thật đoàn kết, thật dân chủ, phải thực hành chế độ tập thể lãnhđạo, cá nhân phụ trách” Trong Đảng, thực hành dân chủ rộng rãi, thườngxuyên và nghiêm chỉnh tự phê bình và phê bình là cách tốt nhất để củng cố vàphát triển sự đoàn kết và thống nhất Thực hành dân chủ rộng rãi nghĩa là phảidân chủ thực sự, dân chủ thường xuyên, dân chủ từ Trung ương đến cơ sở.Nhưng, dân chủ phải gắn với tập trung Tập trung dân chủ là nguyên tắc cơbản và cũng là biện pháp tốt nhất để xây dựng Đảng ta Trước khi đi xa,Người căn dặn: "Nhờ đoàn kết chặt chẽ, một lòng một dạ phục vụ giai cấp,
Trang 9phục vụ nhân dân, phục vụ Tổ quốc, cho nên từ ngày thành lập đến nay, Đảng
đã đoàn kết, tổ chức và lãnh đạo nhân dân ta hăng hái đấu tranh tiến từ thắnglợi này đến thắng lợi khác" Chỉ trên cơ sở đoàn kết Đảng mới có sự thốngnhất về ý chí và hành động, triệu người như một để chiến thắng bất cứ kẻ thùnào, vượt qua bất cứ khó khăn trở ngại nào
Thực tiễn 85 năm qua đã khẳng định ý nghĩa to lớn của việc nâng caonăng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của tổ chức cơ sở Đảng đã góp phần quantrọng xây dựng Đảng ta luôn trong sạch, vững mạnh, thực sự là đội tiên phongcủa giai cấp công nhân, đồng thời là đội tiên phong của nhân dân lao động vàcủa dân tộc Việt Nam
Quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam về nâng cao năng lực lãnhđạo và sức chiến đấu của tổ chức cơ sở Đảng:
Trong thời kỳ mới, Đảng ta tiếp tục thực hiện chủ trương phát triểnkinh tế là nhiệm vụ trung tâm, xây dựng Đảng là then chốt và phát triển vănhóa - nền tảng tinh thần của xã hội Sự nghiệp CNH, HĐH càng phát triển và
đi vào chiều sâu càng đòi hỏi tổ chức cơ sở đảng (TCCSĐ) với tư cách là hạtnhân lãnh đạo chính trị phải trong sạch, vững mạnh, không ngừng nâng caonăng lực lãnh đạo và sức chiến đấu
Đảng ta nhận định, thách thức chủ yếu vẫn là nguy cơ bên trong Nổilên là: “Tình trạng suy thoái về chính trị, tư tưởng, đạo đức, lối sống trongmột bộ phận không nhỏ cán bộ, đảng viên và tình trạng tham nhũng, lãng phí,quan liêu, những tiêu cực và tệ nạn xã hội chưa được ngăn chặn, đẩy lùi màcòn tiếp tục diễn biến phức tạp, cùng với sự phân hóa giàu nghèo và sự yếukém trong quản lý, điều hành của nhiều cấp, nhiều ngành làm giảm lòng tinđối với Đảng và Nhà nước, đe dọa sự ổn định, phát triển của đất nước”
Bên cạnh đó, các thế lực thù địch vẫn tiếp tục thực hiện âm mưu “diễnbiến hòa bình”, gây bạo loạn lật đổ, sử dụng các chiêu bài “dân chủ”, “nhânquyền” hòng làm thay đổi chế độ chính trị ở nước ta… Trong khi đó “Nănglực lãnh đạo và sức chiến đấu của không ít tổ chức đảng còn thấp, công tác
Trang 10quản lý đảng viên chưa chặt chẽ, sinh hoạt đảng chưa nền nếp, nội dung sinhhoạt nghèo nàn, tự phê bình và phê bình yếu Việc xây dựng TCCSĐ trongdoanh nghiệp tư nhân, doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài còn chậm, vaitrò của tổ chức đảng ở đây mờ nhạt Động cơ phấn đấu vào Đảng của một sốngười có biểu hiện lệch lạc, cơ hội” “Nhiều cấp ủy, tổ chức đảng chưa làm tốtcông tác kiểm tra, giám sát và thi hành kỷ luật đảng… Kỷ luật, kỷ cương ởnhiều tổ chức đảng không nghiêm Sự đoàn kết nhất trí ở không ít cấp ủychưa tốt”… Những vấn đề đó làm suy giảm vai trò lãnh đạo và uy tín củaĐảng, trước hết và chủ yếu là từ cơ sở
Đảng ta nhấn mạnh: “Tập trung củng cố, nâng cao năng lực lãnh đạo,sức chiến đấu của TCCSĐ, tạo chuyển biến rõ rệt về chất lượng hoạt động củacác loại hình cơ sở đảng, nhất là tổ chức đảng trong các đơn vị sự nghiệp vàdoanh nghiệp thuộc các thành phần kinh tế” Theo đó, cần nắm vững và thựchiện tốt những nội dung sau:
Một là, xây dựng cấp ủy vững mạnh, có sức chiến đấu cao, thực sự đoàn kết thống nhất
Hai là, duy trì nghiêm túc các nguyên tắc, chế độ, phát huy dân chủ trong sinh hoạt đảng
Ba là, tăng cường công tác kiểm tra, giám sát, xử lý nghiêm minh, kịp thời những trường hợp vi phạm kỷ luật Đảng
Ngoài những nội dung trên, nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấucủa TCCSĐ hiện nay, cần gắn liền với làm tốt công tác bảo vệ chính trị nội
bộ, thực hiện các quy định của Ban Chấp hành Trung ương, của cấp trên;nâng cao cảnh giác, chủ động phòng ngừa và kiên quyết đấu tranh khắc phụcmọi quan điểm lệch lạc, mọi biểu hiện dẫn đến suy thoái về chính trị, đạo đức,lối sống, quan liêu, cục bộ, vi phạm dân chủ, coi thường kỷ cương, kỷ luật,tham nhũng, hối lộ, gây mất đoàn kết nội bộ
Từng tổ chức đảng cần chú trọng làm tốt công việc phân công, hướngdẫn, kiểm tra đảng viên chấp hành nghị quyết, thi hành nhiệm vụ, phát huy
Trang 11vai trò tiền phong gương mẫu trong công tác, học tập và giữ gìn đạo đức, lốisống Giữ vững mối quan hệ với quần chúng nơi công tác, với chi bộ và nhândân nơi cư trú “Định kỳ lấy ý kiến nhận xét của nhân dân về tư cách của cán
bộ, đảng viên” làm cơ sở để đánh giá, nâng cao chất lượng đội ngũ đảng viên,phát huy vai trò và hiệu lực lãnh đạo của Đảng ở cơ sở
1.2 Cơ sở thực tiễn
* Đối với đất nước
Trong giai đoạn cách mạng hiện nay, đất nước ta đã và đang giữ vững
ổn định chính trị - văn hóa - xã hội và phát triển kinh tế Là một nước đang đàphát triển, bước vào thời kỳ hội nhập kinh tế thế giới với những khó khăn vàthử thách lớn, những năm gần đây nước ta có nhiều tài năng trên các lĩnh vựcnghiên cứu khoa học, toán, điện tử, tự nhiên xã hội Nhưng không thể khôngnhắc đến khả năng, năng lực lãnh đạo của Đảng và Nhà nước ta nhất là nhữngcán bộ chủ chốt của Đảng, Nhà nước, đưa nước ta đi từ thắng lợi này đếnthắng lợi khác trong từng thời kỳ cách mạng Hiện nay, đang từng bước khẳngđịnh vị trí, vai trò tầm quan trọng của mình ở tổ chức chính trị của Đảng trongthời đại CNH, HĐH đất nước
Do tồn tại nhiều khó khăn về điều kiện tự nhiên kinh tế - văn hóa cùng
sự chống phá của các thế lực thù địch, thiên tai lũ lụt gây ra những thiệt hạikhông nhỏ về người và của Về an ninh chính trị và trật tự an toàn xã hội củađất nước: Đứng trước tình hình đất nước trong bất kỳ hoàn cảnh nào tổ chức
cơ sở Đảng luôn là nền tảng của Đảng, là hạt nhân chính trị ở cơ sở, là cầu nốigiữa Đảng với quần chúng nhân dân Đi đầu đưa Nghị quyết của Đảng vàocuộc sống, đem lại sự thành công của cách mạng, phá vỡ được nguy cơ chốngphá của kẻ thù Do vậy, nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của tổchức cơ sở Đảng là mục tiêu của Đảng và Nhà nước quan tâm hiện nay
* Đối với địa phương
Trong những năm gần đây, nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiếnđấu của tổ chức cơ sở Đảng ở Đảng bộ huyện Đô Lương – Nghệ An được chú