Ngôi: là phần của thai trình diện trước mặt phẳng eo trên khung chậu người mẹ khi mang thai hoặc khi chuyển dạ.. Thế: dựa vào mốc của ngôi nằm ở bên trái hay bên phải khung chậu ngườ
Trang 1Chẩn đoán ngôi, thế, kiểu thế
Ths Đàm Thị Quỳnh Liên
BỘ MÔN PHỤ SẢN
Trang 2 Viết ra được định nghĩa ngôi, thế và kiểu thế.
Kể ra được 5 loại ngôi cùng các điểm mốc
tương ứng.
Mô tả được các bước khám chẩn đoán ngôi thế
và kiểu thế.
MỤC TIÊU
Trang 3 Ngôi: là phần của thai trình diện trước mặt
phẳng eo trên khung chậu người mẹ khi mang thai hoặc khi chuyển dạ.
Ngôi dọc: ngôi chỏm, ngôi trán, ngôi mặt, ngôi
mông.
Ngôi ngang: ngôi vai.
ĐỊNH NGHĨA NGÔI
Trang 4NGÔI CHỎM
Trang 5NGÔI CHỎM VÀ NGÔI THÓP TRƯỚC
Ngôi chỏm: đầu cúi tốt
Ngôi thóp trước: đầu
không cúi, không ngửa
Trang 7 Thế: dựa vào mốc của ngôi nằm ở bên trái
hay bên phải khung chậu người mẹ mà thai có thế trái hay thế phải.
ĐỊNH NGHĨA THẾ
Trang 8 Kiểu thế: mỗi một thế lại có 3 kiểu thế tùy
theo mốc của ngôi nằm ở vị trí khớp cùng
chậu (kiểu thế sau), nằm ở gờ vô danh (kiểu thế ngang), nằm ở dải chậu lược (kiểu thế
trước).
ĐỊNH NGHĨA KIỂU THẾ
Trang 9 Ngôi chỏm: mốc là xương chẩm (thóp sau)
Ngôi trán: mốc là gốc mũi.
Ngôi mặt: mốc là cằm.
Ngôi mông: mốc là xương cùng
Ngôi vai: mốc là mỏm vai
MỐC CỦA NGÔI
Trang 10 Chẩm chậu trái trước (CCTT)
Chẩm chậu trái ngang (CCTN)
Chẩm chậu trái sau (CCTS)
Chẩm chậu phải trước (CCFT)
Chẩm chậu phải ngang(CCFN)
Chẩm chậu phải sau (CCFS)
KIỂU THẾ NGÔI CHỎM
Trang 11NGÔI CHỎM
Trang 12 Mũi chậu trái trước (MCTT)
Mũi chậu trái ngang (MCTN)
Mũi chậu trái sau (MCTS)
Mũi chậu phải trước (MCFT)
Mũi chậu phải ngang (MCFN)
Mũi chậu phải sau (MCFS)
KIỂU THẾ NGÔI TRÁN
Trang 13 Cằm chậu trái trước (CmCTT)
Cằm chậu trái ngang (CmCTN)
Cằm chậu trái sau (CmCTS)
Cằm chậu phải trước (CmCFT)
Cằm chậu phải ngang (CmCFN)
Cằm chậu phải sau (CmCFS)
KIỂU THẾ NGÔI MẶT
Trang 14 Cùng chậu trái trước (CgCTT)
Cùng chậu trái ngang (CgCTN)
Cùng chậu trái sau (CgCTS)
Cùng chậu phải trước (CgCFT)
Cùng chậu phải ngang (CgCFN)
Cùng chậu phải sau (CgCFS)
KIỂU THẾ NGÔI MÔNG
Trang 15 Vai chậu trái trước (VCTT)
Vai chậu trái ngang (VCTN)
Vai chậu trái sau (VCTS)
Vai chậu phải trước (VCFT)
Vai chậu phải ngang (VCFN)
Vai chậu phải sau (VCFS)
KIỂU THẾ NGÔI VAI
Trang 18 Ngôi vai: không có kiểu thế sổ vì không thể lọt được ⇒ mổ lấy thai
Ngôi trán: không có kiểu thế sổ vì không thể lọt được ⇒ mổ lấy thai
KIỂU THẾ SỔ
Trang 19 Hỏi:
thai đạp phía trên hay phía dưới
thai đạp bên phải hay bên trái của sản phụ
Nhìn:
bụng có hình trứng trong ngôi dọc hay bề
ngang trong ngôi vai
CHẨN ĐOÁN NGÔI, THẾ, KIỂU THẾ
Trang 20 Sờ nắn: 4 thủ thuật Léopol
1 Nắn vùng đáy tử cung để xác định cực nào của thai
nhi (đầu hay mông ) ở đó.
2 Nắn hai bên bụng để xác định bên nào là lưng , bên
nào là chi của thai nhi Sờ thấy nhiều diện lưng và ít các cực chi ⇒ thai nhi nằm sấp, kiểu thế trước Sờ
được ít diện lưng và nhiều cực chi lổn nhổn ⇒ thai nhi nằm ngửa, kiểu thế sau
CHẨN ĐOÁN NGÔI, THẾ, KIỂU THẾ
Trang 21 Sờ nắn: 4 thủ thuật Léopol (tiếp)
3 Dùng ngón cái và các ngón còn lại của bàn tay phải
nắn vùng trên khớp vệ của sản phụ để xác định ngôi thai
4 Dùng đầu các ngón tay ấn sâu trên khớp vệ theo trục
của eo trên, giúp xác định độ lọt của ngôi
Trang 22CÁC THỦ THUẬT LÉOPOLD
Trang 23 Nghe tim thai:
Vị trí: trên hay dưới rốn, gần hay xa đường giữa.
Ngôi chỏm, ngôi mông: nghe rõ nhất ở phía lưng thai
Ngôi mặt: nghe rõ nhất ở phía ngực thai
Thăm âm đạo:
giúp chẩn đoán chính xác ngôi, thế, kiểu thế.
CHẨN ĐOÁN NGÔI, THẾ, KIỂU THẾ
Trang 24 Xác định mốc của ngôi:
ở vị trí10 – 11h hoặc 1-2 h là kiểu thế trước
ở vị trí 3h hoặc 9 h là kiểu thế ngang
ở vị trí 7 – 8h hoặc 4 - 5 h là kiểu thế sau
CHẨN ĐOÁN NGÔI, THẾ, KIỂU THẾ
Trang 25 Khi không có phương tiện siêu âm.
CHẨN ĐOÁN NGÔI, THẾ, KIỂU THẾ
Trang 26XIN CHÂN THÀNH CẢM ƠN !