Phân tích Chị em Thúy Kiều Nguyễn du là nhà thơ thiên tài của dân tộc ta Truyện Kiều là kiệt tác của nền thi ca cổ dân tộc sáng ngời tinh thần nhân đạo Về phương diện nghệ thuật, áng thơ này là mẫu mự.
Trang 1Phân tích Chị em Thúy Kiều
Nguyễn du là nhà thơ thiên tài của dân tộc ta
Truyện Kiều là kiệt tác của nền thi ca cổ dân tộc sáng ngời tinh thần nhân đạo Về phương diện nghệ thuật, áng thơ này là mẫu mực tuyệt vời về ngôn ngữ tả cảnh,
tả người, tả tình Đoạn thơ chị em Thúy Kiều là một trong những đoạn thơ hay nhất , đẹp nhất trong truyện Kiều Chân dung 2 chị emThúy Kiều được khắc họa một cách thuần tình mĩ lệ
Đoạn trích Chị em Thúy Kiều nằm ở phần đầu gặp gỡ
và đính ước Là đoạn mở đầu nói về vẻ đẹp và cuộc sống đức hạnh của hai chị em Thúy Kiều-Thúy Vân
Bằng những nét vẽ điêu luyện, tài tình, Nguyễn Du đã khắc họa chân thực và sống động vẻ đẹp của hai chị
em Thúy Kiều Tuy mỗi người một vẻ nhưng ai cũng mang vẻ đẹp xưa nay hiếm có
Mở đầu đoạn thơ, tác giả gợi tả vẻ đẹp chung của chị
em Thúy Kiều Nét phác thảo đơn sơ nhưng cũng đủ để làm hiện hình vẻ đẹp của hai tuyệt thế giai nhân :
“Đầu lòng hai ả tố nga, Thúy Kiều là chị em là Thúy Vân
Mai cốt cách tuyết tinh thần, Mỗi người một vẻ mười phân vẹn mười.”
Hai chị em được Nguyễn Du ví với “ ả tố nga”, là
những người phụ nữ đẹp thời xưa Tác giả đã giới thiệu vai vế, vị trí của từng người trong gia đình Thúy Kiều là chị, Thúy Vân là em Cả hai người đều có dáng vẻ mềm mại, một phong thái tựa như loài hoa mai cao quý,
phẩm chất, đức hạnh sáng trong như tuyết “Mai” và
“tuyết” đều là cái đẹp, Vân Kiều là sự kết tinh của
những cái đẹp tinh túy ấy Vẻ đẹp của họ còn được
Trang 2tuyệt đối hóa, lý tưởng hóa “mười phân vẹn mười” Là bức tranh nàng là vẻ đẹp hoàn mỹ của hai chị em từ dung nhan đến đức hạnh , từ hình thức đến tâm hồn
Vẻ đẹp của người em Thúy Vân hiện lên rõ nét, ngắn gọn trong bốn câu thơ tiếp theo:
“Vân xem trang trọng khác vời Khuôn trăng đầy đặn nét ngài nở nang Hoa cười, ngọc thốt đoan trang
Mây thua nước tóc tuyết nhường màu da.”
Câu thơ mở đầu giới thiệu khái quát được nhân vật bằng 4 chữ “trang trọng khác vời”, nói lên vẻ đẹp cao sang quý phái của Thuý Vân Vẫn bằng bút pháp ước lệ tượng trưng với những hình ảnh quen thuộc nhưng khi
tả Thúy Vân, tác giả có nhiều hướng tả cụ thể trong thủ pháp liệt kê cụ thể, trong việc sử dụng từ ngữ để làm nổi bật riêng, đối tượng miêu tả “đầy đặn”, “nở nang”,
“đoan trang” Nguyễn Du còn sử dụng biện pháp ẩn dụ nhân hoá: khuôn trăng nét ngài hoa cười ngọc thốt mây thua tuyết nhường góp phần thể hiện vẻ đẹp phúc hậu cao quý của Thuý Vân Khuôn mặt tròn trịa toả sáng đầy đặn như mặt trăng, lông mày sắc nét đậm như con ngài, miệng cười tươi như hoa, giọng nói trong trẻo toát
ra từ hàm răng ngà ngọc, mái tóc đen óng nhẹ hơn
mây, da trắng mịn hơn tuyết, tính cách nghiêm trang đứng đắn Qua đó, Thuý Vân hiện lên là cô gái đoan trang phúc hậu Chân dung Thuý Vân là chân dung
mang tính cách, số phận Vẻ đẹp của Thuý Vân tạo sự hoà hợp êm đềm với xung quanh mây thua tuyết
nhường , nên nàng sẽ có một cuộc đời bình lặng suôn
sẻ hạnh phúc
Nhà thơ miêu tả về Thúy Vân như làm nền, đòn bẩy
để làm nền cho nét đẹp của Thúy Kiều đc bật lên mức
Trang 3cao nhất Khi miêu tả Vân chỉ gói gọn trong bốn câu thơ nhưng khi nói về Kiều, thi nhân đã dành hẳn mười hai câu thơ, đủ để nhận thấy tác giả có cảm tình thế nào với phận hồng nhan bạc mệnh
“ Kiều càng sắc sảo mặn mà
So bề tài sắc lại là phần hơn Làn thu thuỷ nét xuân sơn Hoa ghen thua thắm liễu hờn kém xanh Một mai nghiêng nước nghiêng thành Sắc đành đòi một tài đành hoạ hai ” Cũng như lúc tả Vân, câu thơ đầu khái quát đặc điểm nhân vật Kiều sắc sảo về trí tuệ, mặn mà về tâm hồn Gợi tả vẻ đẹp của Kiều, tác giả vẫn dùng những hình ảnh ước lệ ẩn dụ làn thu thuỷ nét xuân sơn (nước mùa thu, núi mùa xuân) Nét vẽ của thi nhân thiên về gợi tả
về vẻ đẹp của một giai nhân tuyệt thế Điều đáng chú ý
là khi hoạ bức chân dung Kiều, tác giả tập trung gợi tả
vẻ đẹp đôi mắt, bởi đôi mắt thể hiện phần hình ảnh của tâm hồn và trí tuệ “Làn thu thuỷ” gợi lên vẻ đẹp của đôi mắt trong sáng, long lanh, linh hoạt “Nét xuân sơn” gợi lên đôi lông mày thanh tú, mềm mại, tươi non trên gương mặt trẻ trung Bằng hình ảnh nhân hoá “hoa ghen thua thắm liễu hờn kém xanh”, tác giả làm nổi bật dung nhan của Kiều đằm thắm khiến hoa phải ghen, dáng trẻ trung đầy sức sống khiến liễu phải hờn Nàng
có vẻ đẹp làm say đắm, chinh phục lòng người qua điển tích điển cố nghiêng nước nghiêng thành Nàng quả là một trang tuyệt thế giai nhân nhưng nàng không chỉ đẹp mà còn rất đa tài:
“ Thông minh vốn sẵn tính trời
Pha nghề thi hoạ đủ mùi ca ngâm
Trang 4Cung thương lầu bậc ngũ âm Nghề riêng ăn đứt hồ cầm một trương Khúc nhà tay lựa nên trương
Một thiên bạc mệnh lại càng lão nhân.”
Nàng thông minh bẩm sinh, có tài làm thơ vẽ pha nghề ca hát đủ mùi, tài đàn ăn đứt, âm luật giỏi đến mức làu bậc, còn sáng tác nhạc “một thiên bạc mệnh” – chính là sự ghi lại tiếng lòng của một trái tim đa sắc đa cảm Tài năng xuất chúng hơn người đạt đến độ hoàn thiện Tấm lòng của trái tim đa sầu , đa cảm Vẻ đẹp của Kiều là sự hội tụ của sắt,tài, tình/vượt khỏi chuẩn mực của lễ giáo phong kiến Dự cảm cuộc đời éo le , đau khổ , sóng gió Chân dung mang tính cách số phận
Khép lại đoạn trích, Nguyễn Du mở ra cuộc sống hai chị em :
“ Phong lưu rất mực hồng quần ,
Xuân xanh xấp xỉ tới tuần cập kê,
Êm đềm trướng rủ màn che
Tường đông ong bướm đi về mặc ai ”
Là con gái đức hạnh , khuôn phép , hai chị em vẫn giữ gìn nề nếp gia phong mặc dù đã tới tuổi “ cập kê ”,
“ tóc búi ” , “ trâm cài ”
Phân tích Chị em Thúy Kiều bước đầu cho thấy được tài năng, bút lực của Nguyễn Du Ông đã thành công khắc họa chân dung hai nhân vật một cách sống động
và sắc nét qua thể thơ lục bát truyền thống, kết cấu tinh tế Bên cạnh đó, bút pháp ước lệ tượng trưng, hình ảnh so sánh nhân hóa đặc sắc được lồng ghép khéo léo
Trang 5đã đưa đến cho người đọc những cảm xúc khó tả; vừa xuýt xoa trước vẻ đẹp hội tủ đủ: sắc, tài , tình, mệnh vừa khiến người ta nhói lòng trước sự báo số mệnh của nàng Thúy Kiều
Đoạn trích Chị em Thuý Kiều là một trong những
đoạn thơ hay nhất đẹp nhất trong Thuý Kiều Ngôn ngữ thơ điêu luyện, giàu cảm xúc, nét vẽ hàm súc gợi cảm,
sử dụng biện pháp ẩn dụ nhân hoá để dựng lên bức chân dung sống động của hai chị em Thuý Kiều Đáng quý là bức chân dung tuyệt vời ấy lại được dựng lên bằng tình yêu thương trân trọng đối với con người của tác giả