Câu 1 Lịch sử là toàn bộ những gì đã diễn ra trong quá khứ Lịch sử loài người là toàn bộ những hoạt động của con người từ khi xuất hiện đến ngày nay, bao gồm cả lịch sử quá trình tương tác của con ngư.
Trang 1Câu 1
Lịch sử là toàn bộ những gì đã diễn ra trong quá khứ Lịch sử loài người là toàn bộ những
hoạt động của con người từ khi xuất hiện đến ngày nay, bao gồm cả lịch sử quá trình tương tác của con người với tự nhiên và quá trình con người tương tác với nhau
Hiện thực lịch sử là tất cả những điều đã diễn ra trong quá khứ tồn tại một cách khách
quan, độc lập
Nhận thức lịch sử là những hiểu biết của con người về hiện thực lịch sử, được trình bày
theo những cách khác nhau
Câu 2
Sử học là khoa học nghiên cứu lịch sử của xã hội loài người nói chung hoặc của một quốc
gia, dân tộc, địa phương, con người nói riêng
Đối tượng nghiên cứu của Sử học là quá trình phát sinh, phát triển của xã hội loài người
trong quá khứ (cá nhân, tổ chức, dân tộc,
- Chức năng:
+ Chức năng khoa học: lịch sử cung cấp trí thức khoa học nhằm khôi phục, miêu tả giải thích hiện tượng lịch sử một cách chính xác, khách quan
+ Chức năng xã hội: lịch sử giúp con người tìm hiểu các quy luật phát triển của xã hội loài người trong quá khứ, từ đó nhận thực hiện tại và dự đoán được tương lai
+ Chức năng giáo dục: thông qua những tấm gương lịch sử, bài học lịch sử
- Nhiệm vụ:
+ Rút ra bài học kinh nghiệm lịch sử phục vụ cuộc sống hiện tại
+ Góp phần bồi dưỡng nhân sinh quan và thế giới quan khoa học, nâng cao trình độ nhận thức của con người
+ Góp phần giáo dục tư tưởng, tình cảm, đạo đức và phát triển nhân cách con người
quốc gia, châu lục) Như vậy, đối tượng của Sử học mang tính toàn diện
Câu 3
- Trong cuộc sống hằng ngày luôn cần phải biết vận dụng những tri thức, kinh nghiệm từ quá khứ vào cuộc sống hiện tại, cũng như định hướng cho tương lai
- Cho đến nay, nhiều sự kiện, quá trình lịch sử vẫn còn là bí ẩn, đó là cơ hội thôi thúc những người đi sau tham gia tìm tòi, khám phá nhằm hoàn chỉnh hơn nhận thức chung, làm giàu tri thức lịch sử
- Giúp cho chúng ta hội nhập với thế giới, tôn trọng sự khác biệt, đa dạng về truyền thống văn hóa của nhân loại, biết cách tôn vinh, bảo tồn, phát huy giá trị tốt đẹp và bản sắc văn hóa Việt Nam
- Tạo nguồn cảm hứng và tạo ý tưởng trong các ngành công nghiệp văn hóa, phát triển du lịch, đưa chúng ta đến nhiều cơ hội nghề nghiệp mới
Câu 4
Công tác bảo vệ, bảo quản, tu bổ, phục hồi,… di sản là nhiệm vụ thường xuyên và quan trọng hàng đầu trong công tác quản lí di sản của mỗi quốc gia
Sử học là cơ sở khoa học cho công tác xác định giá trị, bảo tồn và phát huy giá trị đích thực của di sản vì sự phát triển bền vững trong bối cảnh của đời sống hiện tại
Câu 5
Di sản văn hóa vật thể bao gồm nhiều loại hình (thành quách, lăng tẩm, đền, tháp, cung điện, nhà cổ,…), được xây dựng bằng nhiều chất liệu khác nhau (đất, đá, gạch, gỗ, tre, nứa, lá,…) nên có thể bị biến dạng, xuống cấp, hư hỏng theo thời gian,… Công tác bảo tồn và phát huy giá trị di sản góp phần quan trọng nhất trong việc hạn chế cũng như khắc phục có hiệu quả những tác động tiêu cực của điều kiện tự nhiên và con người
Loại hình di sản văn hóa phi vật thể cũng đối mặt với nhiều thách thức và nguy cơ mai một Nhờ công tác bảo tồn di sản, thông qua một số biện pháp khác nhau (sưu tầm, lưu giữ, truyền nghề, trình diễn,…) mà những di sản đó được tái tạo, giữ gìn và được lưu truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác
Câu 6
Trang 2Văn minh: là sự tiến bộ về vật chất và tinh thần của xã hội loài người; là trạng thái phát
triển cao của nền văn hóa, khi xã hội loài người vượt qua trình độ của thời kì dã man
Văn hóa: là tổng thể những giá trị vật chất và tinh thần mà con người sáng tạo nên Văn
hóa tạo ra đặc tính, bản sắc của một x hội hoặc nhóm người trong xã hội
Câu 7
Tín ngưỡng, tôn giáo Ai Cập sùng bái đa thần Thờ thần tự nhiên, thần động
vật, linh hồn người chết
Chữ viết - 3000 năm TCN sáng tạo ra chữ tượng hình
- Ghi chép lại nhiều tư liệu quý giá thuộc về lĩnh vực:
Lịch sử, Văn học, Thiên văn học, Toán học…
Kiến trúc và điêu khắc Cung điện, đền thờ, kim tự tháp,…
Khoa học, kĩ thuật - Sáng tạo ra số thập phân, phép tính cộng trừ, biết
tính diện tích tam giác, sử dụng số pi…
- Họ biết làm lịch dựa trên chu kì vận động của Mặt Trời đầu tiên trên thế giới
- Y học: có hiểu biết về cơ quan trong cơ thể con người
Ý nghĩa
- Tín ngưỡng, tôn giáo có ảnh hưởng và ý nghĩa quan trọng trong văn hóa, xã hội, chính trị
và nhiều thành tựu văn minh của Ai Cập cổ đại
- Nhờ có chữ viết, người Ai Cập cổ đại đã ghi chép, để lại nhiều tư liệu quý thuộc lĩnh vực: Lịch sử, Văn học, Thiên văn học, Toán học,…
- Đến nay, nhiều công trình kiến trúc, điêu khắc của người Ai Cập cổ đại vẫn còn hiện hữu
là hiện thân cho sức lao động, trí tuệ và sự sáng tạo vĩ đại của con người
- Các ngành Toán học, Thiên văn học, Y học của Ai Cập cổ đại rất phát triển và có những đóng góp nhất định cho nhân loại: hệ số thập phân, phép tính cộng trừ, tính diện tích, chu
kì vận động của Mặt Trời, kiến thức về giải phẫu người, kĩ thuật ướp xác…
Thành tựu Ấn Độ
- Tôn giáo: Hai tôn giáo có ảnh hưởng sâu rộng hàng đầu của Ấn Độ là Hin đu giáo và Phật giáo
- Chữ viết: Chữ viết Ấn Độ được tìm thấy trong thời kì văn minh sông Ấn Về sau xuất hiện nhiều loại chữ viết khác nhau
- Văn học: Văn học Ấn Độ đạt nhiều thành tựu rực rỡ, tiêu biểu có Kinh Vê-đa, sử thi Ma-ha-ba-ra-ta và Ra-ma-y-a-na,
- Kiến trúc, điêu khắc Ấn Độ chịu ảnh hưởng của tôn giáo Người Ấn Độ đã xây dựng nhiều công trình kiến trúc đồ sộ như: cột đá, chùa và tháp Phật giáo; đền thờ, lăng mộ Hin-đu giáo; các thánh đường, cung điện Hồi giáo
- Khoa học, kĩ thuật:
+ Toán học: Ấn Độ sáng tạo ra 10 chữ số mà ngày nay chúng ta đang sử dụng Ngoài ra còn tính được số Pi (π) là 3.1416…
+ Thiên văn học: có hiểu biết về vũ trụ, Mặt Trời và các hành tinh Họ đã biết đặt ra lịch + Vật lí, Hóa học: lý thuyết nguyên tử, khẳng định được về lực hấp dẫn của Trái Đất Người
Ấn phát triển kĩ thuật luyện kim ở trình độ cao và tìm ra cách bảo vệ kim loại không bị ăn mòn
+ Y- Dược học: người Ấn Độ có nhiều hi chép về bệnh lí học, giải phẫu học, độc dược học, phẫu thuật…
Trang 3Ý Nghĩa Ấn Độ
Tôn giáo: Ấn Độ là quê hương của nhiều tôn giáo lớn Các tôn giáo không chỉ ảnh hưởng và
có ý nghĩa sâu sắc đối với văn minh Ấn Độ mà còn được truyền bá ra bên ngoài và để lại nhiều dấu ấn trong lịch sử nhân loại
Chữ viết: Chữ viết của Ấn Độ được truyền bá sang Đông Nam Á và được cải biên thành chữ viết của một số quốc giá trong khu vực này (Cam-pu-chia, Thái Lan, Lào)
Văn học Ấn Độ chứa đựng những giá trị nghệ thuật và nhân văn sâu sắc, là niềm tự hào của người dân Ấn Độ, trở thành nguồn cảm hứng, đề tài sáng tác của nhiều ngành nghệ thuật khác, không chỉ ở Ấn Độ mà cả nhiều quốc gia khác, nhất là khu vực Đông Nam Á Kiến trúc, điêu khắc của Ấn Độ đã có những ảnh hưởng đến nhiều nước trên thế giới, đặc biệt là các quốc gia Đông Nam Á
Khoa học, kĩ thuật Ấn Độ có ý nghĩa và đóng góp quan trọng vào kho tàng tri thức của nhân loại Được ứng dụng và sử dụng đến tận ngày nay
Nội
dung
Tư
tưởng
Tôn giáo
Nho giáo, Đạo giáo, Mặc gia, Pháp gia và
các thuyết Âm dương, Bát quái, Ngũ hành
Phật giáo du nhập vào Trung Hoa được cải
biến và phát triển rực rỡ
Nền tảng quan trọng về tư tưởng, thế giới quan của người Trung Hoa
Ảnh hưởng đến nhiều quốc gia khu vực: Nhật Bản, Triều Tiên, Việt Nam
Chữ viết Chữ giáp cốt (chữ khắc trên mai rùa, xương
thú), kim văn (chữ khắc trên đồ đồng)
Chữ viết được chỉnh lí nhiều lần
và phát triển thành chữ Hán ngày nay
Văn học Đồ sộ, đa dạng về thể loại, nội dung và
phong cách nghệ thuậtp: Đường thi, tiểu
thuyết thời Minh-Thanh,…
Chữ viết và văn học truyền bá đến một số nước trong khu vực
và để lại dấu ấn sâu sắc Kiến
trúc,
Điêu
khắc và
hội họa
Kiến trúc và điêu khắc có sự gắn kết mật
thiết với nhau, có công năng sử dụng rất đa
dạng
Hội họa đa dạng về đề tài, nội dung và
phong cách
Tạo dấu ấn riêng biết của hội họa Trung Quốc
Ảnh hưởng đến hội họa, kiến trúc và điêu khắc các nước trong khu vực
Toán
học
Hệ số thập phân, tính diện tích các hình
Phát minh ra bàn tính
Chứng tỏ sự phát triển của nền văn minh này
Thành tựu được truyền bá đến các nước láng giềng, thậm chí được ứng dụng rộng rãi ở châu
Âu
Thiên
văn học
Ghi chép về nhật thực, nguyệt thực, hiện
tượng thiên văn
Y-Dược Dùng dược liệu, châm cứu, giải phẫu…
Sử học Tác phẩm nổi tiếng: Xuân thu, Sử kí Tưu Mã
Thiên…
Phát
minh
lớn
Kĩ thuật làm giấy, kĩ thuật in, thuốc súng, la
bàn
Câu 8
Thành tựu Nội dung
Trang 4Chữ viết - Xây dựng bảng 24 chữ cái.
- Người La Mã đã dựa trên cơ sở chữ viết Hi Lạp xây dựng chữ La-tinh Văn học - Đặt nền móng cho văn học phương Tây
- Các tác phẩm: Hai bộ sử thi I-li-át và Ô-đi-xê, Vua Ơ-cơ-líp,…
Kiến trúc, điêu
khắc và hội
họa
Đạt được những thành tựu quan trọng trên cả 3 lĩnh vực: điêu khắc, kiến trúc và hội họa
Một số công trình: đền Pác-tê-nông, đấu trường Cô-li-dê, … Khoa học, kĩ
thuật
Nhiều nhà khoa học nổi tiếng như Ta-lét, Pi-ta-go,…
Tư tưởng Là quê hương của triết học phương Tây với các nhà triết học tiêu biểu như:
Ta-lét, Hê-ra-clit,…
Tôn giáo Thờ đa thần, thường xuyên hiến tế, cầu nguyện và tổ chức lễ hội tôn vinh
các vị thần Thể thao - Quan trọng trong đời sống, lễ hội và văn hóa Hy Lạp-La Mã cổ đại
- Nhiều sự kiện và môn thể thao của Hy Lạp-La Mã cổ đại là cơ sở, nền tảng thể thao sau này
Ý nghĩa
+ Để lại cho nhân loại nhiều thành tựu to lớn, rực rỡ
+ Là sản phẩm của trí tuệ, sự lao động sáng tạo của cư dân các quốc gia
+ Nhiều thành tựu văn minh Hi Lạp - La mã cổ đại đã đóng góp cho sự phát triển của các lĩnh vực trong nền văn minh thế giới và vẫn được sử dụng cho tới hiện nay
Thành tựu Nội dung
Văn học - Nở rộ của các tài năng
- Đạt nhiều thành tựu trên cả 3 lĩnh vực là thơ, tiểu thuyết và kịch
Hội họa, kiến
trúc và điêu
khắc
- Thế kỉ XV-XVI, nghệ thuật Phục hưng đạt đến đỉnh cao
- Tiêu biểu nhất là Lê-ô-na đờ Vanh-xi với các bức tranh: Bữa tiệc cuối cùng, Nàng Mô-na Li-sa,…
Khoa học kĩ
thuật
- Khoa học, kĩ thuật đạt được nhiều thành tựu, đẩy lùi những ảnh hưởng và chi phối của thần học
- Nhiều tiến bộ về kĩ thuật, đặc biệt là trong các ngành dệt, khai mỏ, luyện kim,…
Tư tưởng - Triết học duy vật với các học giả tiêu biểu như
Phran-xít Bê-cơn, Đê-các-tơ,…
- Tạo tiền đề cho các cuộc cách mạng xã hội ở châu Âu
và đặt nền tảng cho những bước tiến lớn về tư tưởng, triết học trong các thời đại tiếp theo
Ý nghĩa
- Các nhà Văn hoá Phục hưng đã lên án gay gắt Giáo hội Cơ Đốc giáo lũng đoạn, chĩa mũi nhọn đấu tranh chống lại chế độ phong kiến thối nát đương thời, đề cao giá trị con người và quyền tự do cá nhân, đề cao tinh thần dân tộc,
- Văn hoá Phục hưng được coi là cuộc đấu tranh công khai đầu tiên trên lĩnh vực văn hoá,
tư tưởng của giai cấp tư sản chống lại chế độ phong kiến lỗi thời, mở đường cho văn minh Tây Âu phát triển trong những thế kỉ tiếp theo
Câu 9
Trang 5CMCN lần 1
- Năm 1764, chiếc máy kéo sợi Gien-ni được chế tạo bởi Giêm Ha-gri-vơ
- Năm 1785, máy dệt vải chạy bằng sức nước ra đời bởi Ét-mơn Các-rai, giúp tăng năng suất dệt lên tới 40 lần so với dệt thủ công
- Năm 1782, máy hơi nước được làm ra bởi Giêm Oát, góp phần tăng năng suất lao động
và tốc độ sản xuất
- Năm 1885, lò cao có khả năng luyện gang lỏng thành thép được phát minh bởi H
Bét-xơ-me
- Năm 1814, chiếc đầu máy xe lửa đầu tiên chạy bằng hơi nước được phát minh nhằm thúc đẩy ngành giao thông vận tải phát triển
- Đến thế kỉ XIX, ở Tây Âu và Bắc Mĩ hệ thống đường sắt phát triển mạnh
- Năm 1807, tàu thủy chạy bằng hơi nước được R Phơn-tơn chế ra
CMCN lần 2
Phát minh ra phương pháp sử dụng lò cao trong luyện kim dẫn đến sự ra đời của các
nguyên liệu mới
Khám phá về điện của Mai-cơn Pha-ra-đây, Tô-mát Ê-đi-xơn, Ni-cô Tét-la là cơ sở cho sự ra đời và phát triển của động cơ điện, điện thoại, vô tuyến điện, thúc đẩy việc ứng dụng
nguồn năng lượng điện vào cuộc sống
Phát minh ra động cơ đốt trong tạo tiền đề cho sự ra đời và phát triển của ô tô, máy bay, thúc đẩy ngành khai thác dầu mỏ