1. Trang chủ
  2. » Giáo Dục - Đào Tạo

phan tich bai tho tu ay

28 3 0

Đang tải... (xem toàn văn)

Tài liệu hạn chế xem trước, để xem đầy đủ mời bạn chọn Tải xuống

THÔNG TIN TÀI LIỆU

Thông tin cơ bản

Tiêu đề Phân tích bài thơ Từ ấy của Tố Hữu
Tác giả Tố Hữu
Trường học Đại Học Huế
Chuyên ngành Ngữ văn
Thể loại Bài viết phân tích
Năm xuất bản 2023
Thành phố Huế
Định dạng
Số trang 28
Dung lượng 754,41 KB

Các công cụ chuyển đổi và chỉnh sửa cho tài liệu này

Nội dung

Tố Hữu đã sử dụng những động từ mạnh như "bừng, chói" để diễn tảmột cách mạnh mẽ ảnh hưởng to lớn cho ánh sáng của Đảng khiến cho người cách mạngnhư bừng tỉnh sau những ngày tăm tối.Hồn

Trang 1

Phân tích bài thơ Từ ấy của Tố Hữu ngữ văn 11

Đề bài: Anh chị hãy viết bài văn phân tích bài thơ Từ ấy của Tố Hữu Bài làm văn của một bạn học sinh lớp 11 tại Thừa Thiên Huế.

Tố Hữu tên thật là Nguyễn Kim Thành, sinh năm 1920 ở làng Phù Lai, xã Quảng Thọ,huyện Quảng Điền, tỉnh Thừa Thiên – Huế Ông hoạt động cách mạng rất sớm, năm 16tuổi gia nhập Đoàn Thanh niên Cộng sản, năm 18 tuổi trở thành đảng viên Đảng Cộngsản Đây là thời điểm có ý nghĩa quyết định cả cuộc đời cách mạng và sự nghiệp thơ cacủa Tố Hữu Từ ấy là một trong những bài thơ hay nhất được sáng tác vào giai đoạn đầutác giả tham gia cách mạng Bài thơ là tiếng reo vui của người chiến sĩ say mê lí tưởng,yêu nước, yêu cuộc đời, nguyện hiến dâng tuổi thanh xuân cho Tổ quốc, cho nhân dân

Có thể coi bài thơ là tuyên ngôn cho tập Từ ấy nói riêng và cho toàn bộ sự nghiệp thơ cacủa Tố Hữu nói chung Đây là quan điểm, là nhận thức sâu sắc của nhà thơ về mối quan

hệ mật thiết giữa cá nhân với quần chúng lao khổ, với nhân loại cần lao dưới ánh sángchói lọi của Đảng Cộng sản

Khổ thơ đầu thể hiện niềm vui to lớn và niềm xúc động thiêng liêng của người thanh niênyêu nước khi giác ngộ lí tưởng cách mạng:

Từ ấy trong tôi bừng nắng hạ Mặt trời chân lí chói qua tim

Mục đích của lí tưởng đó là đánh đuổi thực dân Pháp, tiêu diệt bọn vua quan bán nước,giành độc lập tự do cho dân tộc Từ ấy trong tôi bừng nắng hạ có lẽ là lúc nhà thơ đã giácngộ cách mạng và tình nguyện đứng trong hàng ngũ của giai cấp cần lao để đấu tranh tựgiải phóng Đây cũng là thời gian khởi đầu cuộc đời làm cách mạng của nhà thơ và làgiây phút bừng sáng ánh nắng chói chang trong trái tim người thanh niên trẻ trướcngưỡng cửa cuộc đời

Lí tưởng đó như mặt trời chân lí đã xua tan hết u ám, lạnh lẽo, buồn đau trong tâm tưngười dân mất nước Cũng như bao người dân Việt Nam thời ấy, Tố Hữu thấm thía nỗinhục nô lệ của người dân mất nước Vì vậy, tâm trạng của nhà thơ khi bắt gặp lí tưởngcách mạng cũng là tâm trạng chung của phần lớn thanh niên lúc bấy giờ

Tố Hữu ví lí tưởng cộng sản là mặt trời chân lí, có nghĩa là nhà thơ khẳng định đây lànguồn sáng vĩ đại làm bừng thức cả trí tuệ và trái tim mình Lí tưởng ấy không chỉ tácđộng tới lí trí mà còn tới tình cảm của nhà thơ (chói qua tim) Điều đó chứng tỏ rằng nộidung của lí tưởng cách mạng đã hàm chứa chủ nghĩa nhân đạo sâu sắc

Trang 2

Nhà thơ đón nhận lí tưởng không những bằng suy nghĩ chín chắn, nhận thức đúng đắn màcòn bằng cả bầu nhiệt huyết sôi nổi trẻ trung Ánh sáng lí tưởng đem lại cho nhà thơ niềmvui và gợi bao ước mơ đẹp đẽ về một thế giới đầy hương sắc, âm thanh:

Hồn tôi là một vườn hoa lá Rất đậm hương và rộn tiếng chim…

Câu thơ bay bổng, đậm chất lãng mạn Nhà thơ diễn tả niềm vui sướng tột độ của mộtthanh niên yêu nước khi bắt gặp lí tưởng, tìm thấy lẽ sống chân chính của cuộc đời bằngnhững hình ảnh so sánh đầy nghệ thuật Đó là ánh sáng chói chang mùa hạ, là màu xanhcăng đầy nhựa sống của một vườn hoa lá tốt tươi tỏa hương thơm ngát, rộn tiếng chim ca

Lí tưởng cộng sản – mặt trời chân lí – không những sưởi ấm, soi sáng tâm hồn mà còntruyền nhựa sống vào trái tim người trai trẻ

Tố Hữu sung sướng đón nhận tí tưởng như cỏ cây hoa lá đón ánh sáng mặt trời Chinh lítưởng cộng sản đã làm cho tâm hồn người thanh niên ấy tràn đầy sức sống và niềm yêuđời, khiến cuộc sống trở nên có ý nghĩa hơn Tố Hữu còn là một nhà thơ nên vẻ đẹp vàsức sống mới của tâm hồn cũng là vẻ đẹp và sức sống mới của hồn thơ Cách mạng khôngđối lập với nghệ thuật; trái lại, cách mạng đã khơi dậy một sức sống mới, đem lại mộtcảm hứng sáng tạo mới cho hồn thơ Tố Hữu

Những từ ngữ tác giả sử dụng trong đoạn thơ có khả năng diễn tả cảm xúc mạnh mẽ:bừng (nắng hạ), chói (qua tim), đậm (hương), rộn (tiếng chim) Những hình ảnh: nắng hạ,mặt trời chân lí chói qua tim, vườn hoa lá, đậm hương, rộn tiếng chim… vừa có vẻ đẹprực rỡ, vừa hàm chứa ý nghĩa nhân sinh sâu sắc

Khổ thơ thứ ba là hệ quả của sự giác ngộ chân lí, là lời tâm niệm được nói lên như một lẽsống, một quyết tâm, một lời hứa thiêng iiêng Đó là thái độ tự nguyện hiến dâng chocách mạng, tự nguyện gắn bó với quần chúng lao khổ:

Tôi buộc lòng tôi với mọi người

Để tình trang trải khắp trăm nơi

Đê hồn tôi với bao hồn khổ Gần gũi nhau thêm mạnh khối đời.

Nếu ở khổ thơ trước với biện pháp tu từ ẩn dụ (nắng hạ, mặt trời chân lí, vườn hoa lá) vớilời thơ bay bổng, lãng mạn thì ở khổ thơ này tác giả sử dụng ngôn ngữ giản dị mộc mạc,

âm điệu nhẹ nhàng, sâu lắng Đó là lời bộc bạch trực tiếp ước vọng chân thành của nhàthơ; là tâm niệm của “cái tôi trữ tình cách mạng” Tôi buộc lòng tôi với mọi người là

Trang 3

hành động hoàn toàn tự nguyện của nhà thơ đối với giai cấp cần lao Nhà thơ muốn tìnhcảm của mình được trang trải với trăm nơi, trở thành sợi dây liên kết chặt chẽ với nhữngtrái tim của lớp người cùng khổ để tạo nên một khối đời vững chắc, trở thành sức mạnh tolớn phá tan chế độ thực dân phong kiến, xây dựng một chế độ mới tốt đẹp hơn.

Trong quan niệm về lẽ sống của giai cấp tư sản và tiểu tư sản có phần đề cao “cái tôi cánhân” Khi được giác ngộ lí tưởng, Tố Hữu khẳng định quan niệm mới về lẽ sống là sựgắn bó hài hòa giữa “cái tôi cá nhân” và “cái ta tập thể” Động từ buộc thể hiện ý thức tựnguyện sâu sắc và quyết tâm cao độ của Tố Hữu muốn vượt qua giới hạn của “cái tôi cánhân” để sống chan hòa với mọi người Từ trang trải thể hiện tâm hồn nhà thơ trải rộng ravới cuộc đời, đồng cảm sâu xa với hoàn cảnh của mỗi con người

Hai câu thơ sau cho thấy tình yêu thương con người của Tố Hữu không phải là thứ tìnhthương chung chung mà là tình cảm hữu ái giai cấp Trong mối liên hệ với mọi người,nhà thơ đặc biệt quan tâm đến quần chúng lao khổ Khối đời là ẩn dụ chỉ một khối ngườiđông đảo cùng chung cảnh ngộ trong cuộc đời, đoàn kết chặt chẽ với nhau, cùng phấnđấu vì một mục tiêu chung Có thể hiểu: khi “cái tôi” chan hòa trong “cái ta”, khi cá nhânhòa mình vào tập thể có cùng lí tưởng thì sức mạnh sẽ nhân lên gấp bội Tố Hữu đã đặtmình vào giữa dòng đời, vào môi trường rộng lớn của quần chúng lao khổ Ở đấy, nhà thơ

đã tìm thấy niềm vui và sức mạnh mới không chỉ bằng nhận thức mà còn bằng tình cảmmến yêu, bằng sự giao cảm của những trái tim Qua đoạn thơ, Tố Hữu cũng khẳng địnhmối liên hệ sâu sắc giữa văn học và cuộc sống, mà chủ yếu là cuộc sống của đông đảoquần chúng nhân dân

Trang 4

Khổ thơ thứ ba cho thấy sự chuyển biến sâu sắc trong tình cảm của Tố Hữu Nhà thơmong muốn tình cảm nồng nhiệt của mình sẽ trở thành sợi dây liên kết chặt chẽ nhữngtrái tim của những người cùng khổ, tạo nên sức mạnh to lớn phá tan chế độ bạo tàn đầy

áp bức bất công:

Tôi đã là con của vạn nhà

Là em của vạn kiếp phôi pha

Là anh của vạn đầu em nhỏ Không áo cơm cù bất cù bơ.

Trước khi giác ngộ lí tưởng, Tố Hữu là một thanh niên tiểu tư sản Lí tưởng cộng sản giúpnhà thơ không chỉ có được lẽ sống mới mà còn vượt qua tình cảm ích kỉ, hẹp hòi của giaicấp tiểu tư sản để có được tình hữu ái giai cấp với quần chúng nghèo khổ Hơn thế, nhàthơ đã tìm thấy tình cảm gia đình ruột thịt trong quần chúng cách mạng Người chiến sĩ

ấy tự nguyện coi mình là con của vạn nhà, Là em của vạn kiếp phôi pha, Là anh của vạnđầu em nhỏ

Một sự tự nguyện hoàn toàn, tuyệt đối, không băn khoăn, không ngần ngại Điệp ngữ: Tôi

đã là… lặp đi lặp lại ba lần, giống như một lời tuyên thệ của một chiến sĩ khi đã đứngtrong hàng ngũ cách mạng Điệp từ là cùng với các từ con, em, anh và số từ ước lệ vạn

Trang 5

(chỉ số lượng hết sức đông đảo) nhấn mạnh và khẳng định một tình cảm gia đinh thật đầm

ấm, thân thiết Khi nối tới những kiếp phôi pha (những người đau khổ, bất hạnh, nhữngngười lao động vất vả, thường xuyên phải dãi dầu mưa nắng để kiếm sống), những emnhỏ không áo cơm cù bất cù bơ (những em bé không nơi nương tựa, phải lang thang vấtvưởng nay đây mai đó), tấm lòng đồng cảm, xót thương của nhà thơ biểu hiện thật chânthành, xúc động Qua đó, chúng ta có thể thấy được thái độ căm giận của nhà thơ trướcnhững bất công, ngang trái của cuộc đời cũ Chính vì những kiếp phôi pha, những em nhỏ

cù bất cù bơ ấy mà người thanh niên Tố Hữu đã hăng say hoạt động cách mạng và họcũng chính là đối tượng sáng tác chủ yếu của nhà thơ Tố Hữu (Cô gái giang hồ trongTiếng hát sông Hương, cô bé đi ở trong Đi đi em, ông lão khốn khổ trong Lão đầy tớ, em

bé bán bánh rong trong Một tiếng rao đêm…)

Bài thơ Từ ấy tiêu biểu cho bút pháp lãng mạn cách mạng trong giai đoạn sáng tác đầutiên của Tố Hữu “Cái tôi trữ tình” lắng đọng trong từng ý thơ, từng hình ảnh, lúc baybổng, lúc lắng đọng, lúc là lời bộc bạch trực tiếp, chân thành những ước vọng, tâm tư khitìm thấy lí tưởng Từ ấy là tiếng hát yêu thương, tin tưởng, là tiếng lòng tha thiết của mộtthanh niên bắt đầu giác ngộ lí tưởng, tự nguyện dấn thân vào con đường cách mạng đầychông gai, gian khổ, hi sinh của toàn dân tộc Vượt thời gian, sau hơn nửa thế kỉ ra đời,

Từ ấy vẫn tươi xanh chất trữ tình cách mạng Bài thơ đã tạo được sự đồng cảm, mến mộcủa nhiều thế hệ yêu thích thơ Tố Hữu

Bài làm 2:

Bài thơ "Từ ấy" - Tố Hữu được viết năm 1938, bài thơ là tiếng lòng của một người cáchmạng trên con đường đi tìm lẽ sống thì gặp được ánh sáng của Đảng, của Bác Bài thơcòn thể hiện niềm vui, niềm hạnh phúc dâng trào và sự chuyển biến sâu sắc trong tìnhcảm cuả chính tác giả

Bài thơ được viết trong khoảng thời gian (1937 - 1946), đây là thời gian đầu Tố Hữutham gia cách mạng, trở thành một người chiến sĩ "Từ ấy" là bài thơ được viết trong giaiđoạn này, cũng là bài thơ đánh dấu sự trưởng thành trong tâm hồn tác giả

Từ ấy trong tôi bừng nắng hạMặt trời chân lý chói qua tim

"Từ ấy" chỉ một mốc thời gian, mốc son đánh dấu sự thay đổi lớn trong cuộc đời Tố Hữukhi bắt gặp được lý tưởng sống cho chính cuộc đời mình Đó còn là tiếng reo hò sungsướng tột bậc, niềm hạnh phúcngập tràn khi trở thành một người cách mạng, được ánhsáng của Đảng và Bác dẫn đường Nhà thơ đã miêu tả nó như "nắng hạ", như ánh sáng

Trang 6

sáng rực rỡ, chói chang của mùa hè, soi tỏa vào trong chính trái tim đang sôi sục tuổi trẻcủa nhà thơ Ánh sáng đó được ẩn dụ như hình ảnh "mặt trời" Nếu như mặt trời thật đemlại ánh sáng ấm áp cho vạn vật, là nguồn sống cho muôn loài, thì "mặt trời chân lý", mặttrời của Đảng xuất hiện đã xua tan màn sương mù tối tăm, đem lại một lẽ sống mới khôngchỉ cho chính tác giả, còn cho cả dân tộc Việt Nam, đang chìm đắm trong đói khổ với tưtưởng tiểu tư sản Tố Hữu đã sử dụng những động từ mạnh như "bừng, chói" để diễn tảmột cách mạnh mẽ ảnh hưởng to lớn cho ánh sáng của Đảng khiến cho người cách mạngnhư bừng tỉnh sau những ngày tăm tối.

Hồn tôi là một vườn hoa láRất đậm hương và rộn tiếng chim

Sự chuyển biến sâu sắc đó, như một sức mạnh kỳ diệu, nó được bắt nguồn từ chính conngười tác giả khi được Đảng soi đường, chỉ lối Khiến cho tâm hồn của người chiến sĩ trẻnhư rộn ràng, tràn đầy sức sống Nhà thơ đã so sánh nó như "một vườn hoa lá" với đủ sắchương của đất trời, cả sự sống đang sinh sôi, nảy nở, nhảy múa hát ca, rộn ràng tiếngchim hót Dường như sau những ngày tăm tối, không được nhìn thấy ánh sáng mặt trời,không được nhìn thấy tương lai, cùng với khi huyết của tuổi trẻ mong muốn được thayđổi, được cống hiến cho đất nước đánh đuổi giặc ngoại xâm thì giờ đây khi có "mặt trờichân lý" của Đảng dẫn dắt làm cho tâm hồn nhà thơ trẻ lại, sục sôi ý chí đấu tranh, khơidậy sức sống và cảm hứng sáng tạo mới cho tác giả

Ở khổ thơ thứ hai, từ sau khi gặp được chân lý của cuộc đời mình nhà thơ đã có những sựthay đổi đặc biệt trong nhận thức, trong con đường làm cách mạng của mình

Tôi buộc lòng tôi với mọi người

Để tình trang trải với trăm nơi

Để hồn tôi với bao hồn khổGần gũi nhau thêm mạnh khối đờiTrước khi được trở thành một nhà cách mạng, được giác ngộ lý tưởng mới thì Tố Hữu làmột thanh niên tiểu tư sản Với tư tưởng tiểu nông hạn hẹp thì giờ đây nhà thơ đã có cáchnhìn nhận mới trong suy nghĩ Nhà thơ đã bỏ qua sự hẹp hòi của tư tưởng cũ, vượt quanhững rào cản định nghĩ của giai cấp để thấu hiểu quần chúng khổ lao Đây là không phải

là sự ép buộc mà nhà thơ đã tự nguyện "buộc", tự nguyện gắn mình với "mọi người", vớinhững tầng lớp bần cùng của xã hội Đem trái tim mình hòa cùng nhịp đập, cùng đautiếng đau của đồng bào, cùng chia sẻ những mất mát, đắng cay ngọt bùi mà nhân ta đang

Trang 7

chịu đựng Nhà thơ mong muốn gây dựng những con người đang chịu cảnh nô lệ trởthành "khối đời" một khối thống nhất, như anh em ruột thịt, taọ nên một sức mạnh tập thể,không gì có thể đàn áp được

Bốn câu thơ cuối thể hiện rõ tấm lòng, sự đồng cảm của chính nhà thơ, lời khẳng địnhtrong con đường làm cách mạng

Tôi là con của vạn nhà

Là em của vạn kiếp phôi pha

Là anh của vạn đầu em nhỏKhông áo cơm cù bất cù bơNhà thơ đã sử dụng điệp từ, cùng với những "con, em, anh", như một sự khẳng định chắcchán sự gắn bó giữa mình với nhân dân lạo động nhà thơ như một thành viên trọng giađình của mọi tầng lớp trong xã hội Tố Hữu hòa mình cùng với nhân dân Nhà thơ tựnguyện làm "con của vạn nhà, em của vạn kiếp phôi pha, anh của vạn đầu em nhỏ",nguyện mang cả cuộc đời mình để đem lại hạnh phúc cho những mảnh đời bất hạnh,những kiếp sống mòi mỏi trong tuyệt vọng, những đứa bé tội nghiệp Qua đó, ta còn cảmnhận được sự căm ghét sâu sắc trong lòng tác giả đối với những cảnh bất công trong xãhội, chính những mảnh đời đáng thương đó mà nhà thơ đi theo cánh mạng, đi theo tiếnggọi của tổ quốc, hăng say chiến đấu, hăng say sáng tác

Bài thơ là tiếng lòng, tiếng reo mừng sung sướng của không chỉ tác giả mà đại diện chothế hệ trẻ của đất nước lúc bấy giờ khi tìm thấy lý tưởng của Đảng Là sự nhận thức mới,cách nghĩ mới, đem tuổi trẻ cống hiến cho đời và cho tổ quốc

Bài làm 3

Lý tưởng Cách mạng là ngọn đèn soi đường chỉ lối cho dân tộc ta, dẫn cả đất nước ta quađêm trường đen tối Và đối với người thanh niên trẻ Tố Hữu, lí tưởng ấy đã cho ông mộtnguồn sống mới, dạt dào, mạnh mẽ, chiếu rọi lên trái tim còn đang bơ vơ của ông Và "Từấy" ra đời như một kết quả tất yếu, đánh dấu lại trang đời bước sang trưởng thành củangười thanh niên Cách mạng, đồng thời nó còn là tiếng reo vui, hân hoan mà rộn rã TốHữu được lần đầu tiên đứng trong hàng ngũ của Đảng

"Từ ấy" được sáng tác năm 1938, in trong tập thơ đầu tay của ông Cả tập thơ là tiếng camừng reo vui chân thành, háo hức, đầy nhiệt thành của người thanh niên Cộng sản Tậpthơ gồm ba phần: Máu lửa, Xiềng xích và Giải phóng Bài thơ "Từ ấy" được trích trongphần đầu "Máu lửa", cả bài thơ là những dòng cảm xúc của Tố Hữu khi lần đầu tiên cảm

Trang 8

nhận được lý tưởng lớn lao, niềm tự hào đứng trong hàng ngũ Cách mạng, đánh dấu cộtmốc quan trọng nhất trong cuộc đời của ông.

Về nhan đề "Từ ấy", đây chỉ là một từ ngữ phiếm chỉ của thời gian, đánh dấu bước ngoặtquan trọng trong đời Tố Hữu, đánh dấu sự trưởng thành trong sự nhận thức cũng như tìnhcảm của ông Nó cũng diễn tả niềm vui, cảm xúc, sự rung động, biến đổi khó quên nhấttrong tâm hồn của ông để giây phút ấy, ông chỉ có thể nghẹn ngào, thốt lên hai tiếng "từấy" Chính mốc thời điểm ấy đã tạo nên bước chuyển biến mới lạ, tươi sáng trong tâmhồn và hồn thơ của chàng thanh niên mười tám tuổi – Tố Hữu

Tố Hữu xuất thân từ một chàng trai tiểu tư sản, con của một nhà nho nghèo, sống tại Huế

Có thể vì vậy mà đến năm mười hai tuổi, khi được ra học tại Quốc học Huế, được tiếpxúc với tư tưởng Mác – Lênin cùng với tư tưởng của Đảng Cộng Sản mà ông mới đượctìm hiểu và được tiếp xúc với lý tưởng Cách mạng Tới năm mười tám tuổi, khi đượcchính thức đứng trong hàng ngũ cao quý của Đảng, Tố Hữu mới hiểu rõ, lý tưởng Cáchmạng đã thay đổi cuộc đời ông thế nào, để rồi từ đó, ông vui mừng, rộn rã mà thốt lênrằng:

"Từ ấy trong tôi bừng nắng hạMặt trời chân lý chói qua timHồn tôi là một vườn hoa láRất đậm hương và rộn tiếng chim"

Niềm vui mừng khôn xiết khiến cho Tố Hữu không nói lên lời, ông vui sướng, say mê khilần đầu tiên bắt gặp lý tưởng Cách mạng, ông ngập ngừng lên tiếng "từ ấy trong tôi bừngnắng hạ" "Từ ấy" là lúc nào? Phải chăng là lúc nhà thơ vừa tròn mười tám tuổi, cái tuổicòn chông chênh, chưa hiểu được cuộc đời, chưa rõ phải bước đi về đâu, như ông đã viếttrong "Dậy lên thanh niên" rằng:

"Bâng khuâng đứng giữa đôi dòng nướcChọn một dòng hay để nước trôi"

Cái "bâng khuâng" mơ hồ ấy của người thanh niên trẻ đã được ánh sáng của lý tưởngcộng sản chiếu tới, để rồi "từ ấy", trong lòng ông bừng lên một thứ ánh sáng khác lạ, tươitắn, rạng rỡ "nắng hạ" Hình ảnh "nắng hạ" là một ẩn dụ cho nguồn năng lượng mới mẻ,thứ ánh sáng chói lòa mà lý tưởng đã làm bừng cháy trong tâm hồn cả Tố Hữu Nguồnnắng hè ấy chiếu rọi lên tâm hồn còn đang bơ vơ của ông, sưởi ấm nó, dẫn nó tới một conđường đúng đắn

Trang 9

Hơn thế, Tố Hữu còn ví von lý tưởng Cách mạng như một "mặt trời chân lý" Đây là từngữ liên kết vô cùng sáng tạo trong cả hình ảnh và ngữ nghĩa Lý tưởng Cộng sản là mộtnguồn sáng cao đẹp nhất, rực rỡ nhất, như ánh mặt trời soi tỏ thế gian, như một chân lýkhông bao giờ thay đổi Ở đây, người ta như thấy một sự rưng rưng, đầy biết ơn của TốHữu dành cho nguồn lý tưởng rực rỡ ấy Từ trong tăm tối, Tố Hữu bước ra ngoài ánh mặttrời chói chang, tận hưởng nó bằng tất cả tình yêu, niềm hạnh phúc, biết ơn.

Ông cũng liên tục sử dụng các động từ mạnh như "bừng, chói" để diễn tả cảm giác khiđược ánh sáng Cách mạng soi sáng đường đời Những động từ này thể hiện sự đột ngột,bất ngờ, như chính tác giả cũng được chiếu rọi một cách bất ngờ như thế, đồng thời nónhấn mạnh sự thay đổi hoàn toàn, mạnh mẽ, quyết liệt trong tâm hồn của nhân vật thơ.Hai câu thơ đầu như một lời kể tự sự vừa du dương lại đầy tình cảm chân thành, đặc biệt

là câu thơ "mặt trời chân lí chói qua tim" Người ta cũng nhận thấy có một sự đột ngột khingười thanh niên trẻ tuổi được lý tưởng cách mạng soi đường và thêm nữa là cái tác độngmạnh mẽ của nó lên trái tim, cảm xúc, tâm hồn nhà thơ Nhà thơ đã nhấn mạnh sự tácđộng của lý tưởng đó lên mặt nhận thức của mình, cũng như trên phương diện tâm hồn,tình cảm, để từ đó, trái tim nhà thơ được sưởi ấm, được chiếu sáng rạng ngời

Tiếp theo, Tố Hữu cảm nhận thấy sự chuyển biến rõ rệt nhất trong tâm hồn ông rằng:

"Hồn tôi là một vườn hoa láRất đậm hương và rộn tiếng chim"

Nếu như trước đây, tâm hồn của người chiến sĩ cách mạng chỉ là những nỗi lo toan, sự

mơ hồ, lênh đênh, mù mịt không rõ phương hướng thì giờ đây, sau khi được ánh sáng củaĐảng chiếu rọi, tâm hồn ấy chợt nảy nở, sinh sôi một cách diệu kì Một khu vườn tâmhồn bao trọn cả một vườn cây với hoa trái, quả ngon, hương thơm và cả chim chóc nữa.Phép so sánh ấy thực tài tình và sáng tạo quá! Một tâm hồn đã giác ngộ Cách mạng giờđây trở nên sinh động, đổi mới, bừng dậy thật sống động, dâng trào một nguồn sốngmãnh liệt hơn bao giờ hết Tất cả những âm thanh, màu sắc trong khu vườn tâm hồn ấyđều rất tươi đẹp, rất tràn trề, rộn rã khiến cho nhà thơ phải ngây ngất mà say mê Lối thơvắt dòng quả đã khiến cho hai câu thơ thêm phần thú vị và sáng tạo biết bao!

Qua khổ thơ đầu tiên, chúng ta đã thấy được rằng Tố Hữu đã đến với lý tưởng Cách mạngbằng cả tâm hồn mình, tất cả lý trí và nhận thức, bằng tất cả trái tim yêu đầy sinh lực.Niềm vui sướng, say mê của ông khi bắt gặp lý tưởng chiếu rọi đã lan tỏa sang cả ngườiđọc chúng ta

Trang 10

Thứ ánh sáng chói lòa ấy không chỉ làm thay đổi tâm hồn của nhà thơ mà còn thức dậycủa nhận thức của ông nữa, nó đã làm nên công cuộc chuyển biến mạnh mẽ trong lý trícủa người chiến sĩ Cộng sản trẻ tuổi.

"Tôi buộc lòng tôi với mọi nhà

Để tình trang trải với trăm nơi

Để hồn tôi với bao hồn khổGần gũi nhau thêm mạnh khối đời"

Trước đây, trước khi được gặp và giác ngộ theo lý tưởng Cộng sản, Tố Hữu là ngườithuộc tầng lớp tiểu tư sản, sống bên trên những người lao động nghèo vì thế ông khôngthể hiểu hết được những nỗi thống khổ cũng như tâm tình của giai cấp vô sản Thế nhưng,sau khi được chiếu rọi bởi lý tưởng cao quý ấy, ông đã nhận ra rằng, phải gắn bó, phảihòa nhập cái tôi riêng với cái ta chung của xã hội, của mọi người Chính vì thế, ông tìnhnguyện "buộc lòng" mình với "mọi nhà" để mà cảm nhận được, để mà hòa chung với

"bao hồn khổ" khác Động từ "buộc" ở đây không có nghĩa là bắt buộc mà trái lại nó lại làmột hành động tự nguyện, là sự quyết tâm, tự giác gắn bó của Tố Hữu với mọi người –những người lao động, giai cấp vô sản

Ông mở lòng với tất cả những người xung quanh, "trang trải" để tâm hồn mình được trảirộng ra với cuộc đời mà thấu hiểu, đồng cảm với mỗi con người trong mỗi hoàn cảnhkhác nhau Có thể nói, tâm hồn của Tố Hữu đã có được sự chuyển biến vô cùng lớn lao,bởi một người thi sĩ, một nhà tiểu tư sản như ông lại có được sự thấu hiểu vô cùng vớinhững con người cùng khổ

Giờ đây, Tố Hữu đã chẳng còn "bâng khuâng" mà suy nghĩ nữa, bởi ông đã hiểu đượcrằng tình thần đoàn kết, sự yêu thương dành cho quần chúng lao động, sự sát cánh cùngnhau của nhà thơ với những kiếp người sẽ tạo nên nguồn sức mạnh to lớn Hình ảnh thơđược nhà thơ sử dụng "khối đời" là hình ảnh ẩn dụ cho lớp người đông đảo có chung cảnhngộ với nhau, cùng đồng sức đồng lòng, chung nhau lý tưởng, gắn bó, đoàn kết chặt chẽvới nhau, cùng nhau phấn đấu vì mục tiêu chung: đó là giành lấy quyền sống, quyền đượcđộc lập tự do

Nhà thơ đã tiến thêm một bước rất dài trong cả nhận thức với thế giới xung quanh cũngnhư trong suy nghĩ, tâm hồn Ông không còn thờ ơ trước cuộc đời nữa mà đã hướng tớinhững người lao động vô sản bằng cả nhận thức và bằng cả trái tim giàu tình yêu thương,hữu ái giai cấp nữa Để miêu tả điều đó, ông đã sử dụng một loạt những hình ảnh ẩn dụ

để gửi gắm tình cảm của mình cũng đồng thời là sự khẳng định niềm tin của mình vào

Trang 11

tinh thần đoàn kết của dân tộc, khi cái tôi riêng hòa chung với cái ta chung của mọi conngười.

Nhận thức luôn song hành cùng tình cảm, lý trí luôn song hành cùng tâm hồn Vậy nênnếu như ở khổ trên, nhà thơ đã nhận thấy sự chuyển biến trong nhận thức của mình thì ởđây, nhà thơ lại nhận thấy sự chuyển biến thật mạnh mẽ trong tình cảm của mình

"Tôi đã là con của vạn nhà

Là em của vạn kiếp phôi pha

Là anh của vạn đầu em nhỏKhông áo cơm cù bất cù bơ"

Tấm lòng kiên trung của người chiến sĩ trẻ muốn mang đến cho những lớp người kia cóđược áo cơm, có được sự bình an, no ấm, bớt đi nỗi cực nhọc Chính vì vậy, ở khổ thơcuối này, ông đã khẳng định vị thế của mình, khẳng định trách nhiệm cũng như mong ướcđược chở che, bao bọc, gắn bó với mọi người

Ông tự nhận mình là "con", "là em", "là anh" của "vạn nhà, vạn kiếp, vạn đầu em nhỏ".Ông coi những người ở tầng lớp vô sản ngoài kia là ruột thịt của mình, đặt lên vai mìnhthứ trách nhiệm nặng nề, ông muốn được gắn bó với họ, cùng nhau gánh vác, cùng nhauchia sẻ chứ không muốn trở thành một kẻ bề trên mà ban ơn cho họ

Động từ "đã là" cho thấy được tình cảm gắn bó sâu sắc của ông dành cho mọi người vàthứ tình cảm ấy dường như đã có từ rất lâu Đặt trong tình huống, Tố Hữu vốn là một tiểu

tử sản, vốn là tầng lớp đề cao lối sống cá nhân, vị kỷ vậy mà ở đây, ông lại san sẻ tất cảtình cảm của mình mà không hề tính toán, so đo Có lẽ chính cái lý tưởng Cách mạng ấy

đã soi đường, đã chiếu rọi biến đổi nhận thức cũng như tình cảm của Tố Hữu

Nhà thơ Tố Hữu đã vượt qua cái khoảng cách xa xôi giữa hai giai cấp trong xã hội để hòamình vào trong giai cấp quần chúng lao động bằng tình cảm chân thành Thế mới biết sứcmạnh của lý tưởng Cách mạng to lớn đến nhường nào, nó đã cảm hóa, biến đối nhữngngười trí thức tiểu tư sản, vốn có lối sống cá nhân, biến họ trở thành những con người củaCách mạng, trở thành những thi sĩ của Cách mạng, không còn quẩn quanh trong cái chủnghĩa cá nhân ích kỉ Điều này, chúng ta không chỉ thấy riêng ở Tố Hữu mà còn trong lớpcác nhà thơ nhà văn khác như Huy Cận, Xuân Diệu, …

Với thể thơ thất ngôn quen thuộc, cùng cách thể hiện đầy nhịp nhàng, khúc chiết, nhà thơ

đã viết lên một tác phẩm với những cảm xúc chân thành nhất để ca ngợi sức mạnh của lýtưởng Cách mạng Những hình ảnh ẩn dụ, so sánh hết sức thú vị đã diễn tả niềm vui,

Trang 12

niềm hân hoan, vui sướng vô bờ của một chàng trai trẻ khi đang băn khoăn tìm lối đi chocuộc đời thì bắt gặp được ánh sáng của Cách mạng chiếu rọi để từ đó dấn thân vô, hòanhập với các mối quan hệ, với các tầng lớp khác đấu tranh cho quyền sống, độc lập tự docủa dân tộc Ngôn từ trong thơ vô cùng chân thành, giản dị, hình ảnh thơ được so sánh,bộc lộ tư tưởng Cách mạng rất sâu sắc Tố Hữu xứng đáng là lá cờ đầu trong thơ ca Cáchmạng.

"Từ ấy" đã đánh dấu bước ngoặt trưởng thành vô cùng lớn lao của nhà thơ Tố Hữu trênchặng đường Cách mạng Nó là tiếng reo mừng, sung sướng của một người thanh niên trẻkhi tìm được đường đi cho mình để từ đó, quyết tâm đem sức mình cống hiến cho Tổquốc, đó là tấm gương để lớp trẻ chúng ta noi theo

Bài làm 4

Tố Hữu là một nhà thơ nổi tiếng của Việt Nam với phong cách thơ ca đậm chất trữ tìnhchính trị Ông đã để lại những tác phẩm vô cùng đặc sắc, một trong số đó là “Từ ấy”- mộtbài thơ có ý nghĩa to lớn trong cuộc đời cũng như trong sự nghiệp của tác giả “Từ ấy”được Tố Hữu sáng tác trong niềm hạnh phúc, vui sướng để đánh dấu mốc qua trọng trongcuộc đời của chính mình

Mở đầu bài thơ, “từ ấy”- nhan đề của tác phẩm đã được lặp lại:

“Từ ấy trong tôi bừng nắng hạ

Mặt trời chân lý chói qua tim.”

“Từ ấy”- một trạng từ chỉ thời gian, nó được dùng làm nhan đề và được nhắc lại trongcâu thơ đầu của bài thơ đã khẳng định đó là một thời điểm vô cùng quan trọng trong cuộcđời của tác giả Tại thời điểm đó, một dấu mốc đánh dấu sự chuyển biến trong tư tưởngcủa tác giả Đó là khi tác giả được giác ngộ Cách mạng, giác ngộ lý tưởng Cộng sản,đồng thời được kết nạp vào Đảng Cộng sản Đông Dương - một bước ngoặt đầu tiên cũng

là bước quan trọng nhất trong cuộc đời Để rồi cả tâm hồn của tác giả “bừng nắng hạ” một thứ ánh sáng vô cùng mạnh mẽ, chói rực hấp dẫn người thanh niên “Mặt trời chânlý”- hình ảnh ẩn dụ thật sâu sắc Nó là chân lý của Đảng của Mác Lê-nin đã chiếu sángtrái tim, con người của tác giả, mở ra một con đường mới cho cuộc đời

-“Hồn tôi là một vườn hoa lá

Rất đậm hương và rộn tiếng chim.”

Nắm bắt được chân lý, tác giả như tìm được chính mình Mọi tâm tư tình cảm của tác giảđều là niềm vui sướng và hạnh phúc Tố Hữu dùng biện pháp so sánh, so sánh tâm hồn

Trang 13

tác giả như một vườn hoa Hình ảnh vườn hoa - một tâm hồn thật tươi mới và đẹp, rungđộng lòng người với mùi hương thơm của những bông hoa rực rỡ cùng với tiếng chim rộnràng đầy sức sống Đó quả là một tâm hồn lớn mà vô cùng trong sáng, giản dị của chàngthanh niên 18 tuổi đầy nhiệt huyết.

Đến khổ thơ thứ hai, sự nhận thức về lẽ sống mới của tác giả được khắc họa đậm nét:

“Tôi buộc lòng tôi với mọi người

Để tình trang trải với trăm nơi

Để hồn tôi với bao hồn khổ

Gần gũi nhau thêm mạnh khối đời.”

Tố Hữu sử dụng động từ mạnh “buộc”, ông muốn nhấn mạnh cá nhân mình cùng với mọingười xung quanh phải thành một khối đoàn kết Trên mảnh đất Việt Nam hình chữ Sxinh đẹp với bao con người, nhiều dân tộc khác nhau sống trên mọi miền lãnh thổ, tác giả

đã tự “buộc” mình với “mọi người” để cho tình cảm của mình “ trang trải đến trăm nơi”.Tác giả đã tự nguyện gắn kết mình với những con người lao khổ, ông muốn chia sẻ,chung sống, hiểu rõ hơn về cuộc sống họ phải trải qua, ông đồng cảm với những số phậnbất hạnh để từ đó mọi người đều có thể hiểu nhau hơn và giúp đỡ lẫn nhau Một lẽ sốngmới đã được đúc kết ra trong tâm hồn của tác giả đó là sự gắn kết cái tôi với cái ta chungcủa mọi người Và đặc biệt, khi mọi người có tinh thần đoàn kết, tinh thần tương thân,tương ái, che chở cho nhau thì sẽ giúp cho “mạnh khối đời” “Khối đời” - hình ảnh ẩn dụcho một cộng đồng con người có chung cảnh ngộ, “khối đời” chỉ “mạnh”, khi mọi người

“gần gũi” cùng nhau vượt qua khó khăn - một lẽ sống đầy triết lý đã in sâu trong trái timcủa chàng thanh niên

Lý tưởng của Đảng như mặt trời chiếu những ánh sáng xua tan những bóng tối u khuấttrong tư tưởng của tác giả, và tại khoảnh khắc “từ ấy” trong tình cảm của “cái tôi” đã có

sự chuyển biến rõ rệt

“Tôi là con của vạn nhà

Là em của vạn kiếp phôi pha

Là anh của vạn đầu em nhỏ

Không áo cơm cù bất cù bơ.”

Trái tim của tác giả được chiếu sáng bởi “mặt trời chân lý”, Tố Hữu đã dần khẳng địnhvai trò của mình trong cuộc đời Điệp từ “là” được lặp lại ba lần và đứng hai lần ở đầu

Trang 14

câu như càng muốn nhấn mạnh thêm vị trí của mình trong cộng đồng dân tộc Việt Nam.Tác giả đã là “con của vạn nhà”, là em của “vạn kiếp phôi pha”, là anh của “vạn đầu emnhỏ” Cuộc sống giờ đây của chàng thanh niên không phải sống vì chính mình nữa, màsống vì mọi người Tình cảm của Tố Hữu thật sâu sắc bởi ở đây đã có sự chuyển đổitrong cách xưng hô từ tôi sang “con, em, anh” Tất cả mọi người giờ đây, đặc biệt lànhững mảnh đời bất hạnh, đầy khó khăn đều được tác giả chân trọng và yêu quý, coi nhưanh em ruột thịt trong gia đình Nếu như trước kia, khi còn thuộc tầng lớp tư sản có trongmình cái tôi cá nhân ích kỷ hẹp hòi thì từ khoảnh khắc “từ ấy”, Tố Hữu đã thoát ra cái tôi

đó và sống hoà mình trong cái ta chung để liên kết các giai cấp trong xã hội

“Từ ấy” là một bài thơ thật hay và xúc động Các biện pháp nghệ thuật như so sánh, ẩn dụ,điệp từ đã được sử dụng rất thành công kết hợp với những hình ảnh đầy tươi mới (vườnhoa lá, hương thơm, tiếng chim) Giọng thơ ngọt ngào, tâm tình mà đậm chất trữ tìnhchính trị

Ánh sáng rực rỡ của Cộng sản đã mang đến niềm hạnh phúc, vui sướng cho tác giả Từ

đó, chàng thanh niên trẻ tuổi ấy đã nhận ra sứ mệnh của cuộc đời mình Phân tích Từ ấy,chúng ta có thể cảm nhận đượ sự ý chí, nhiệt huyết sẽ mãi nằm trong trái tim của nhữngngười con của Đảng Cộng sản Việt Nam

Xuyên suốt bài thơ là niềm say mê mãnh liệt và vui sướng tràn trề cùng với nhận thứcmới về lẽ sống, sự chuyển biến sâu sắc trong tâm hồn khi gặp gỡ và được giác ngộ lítưởng cộng sản

Mở đầu bài thơ ông đã diễn tả niềm vui sướng, say mê khi gặp lí tưởng của Đảng Haicâu đầu viết theo bút pháp tự sự: Từ ấy trong tói Rất đậm hương và rộn tiếng chim Từ

ấy là lúc nhà thơ mới vào tuổi 18 thật trẻ trung được mặt trời chân lí cách mạng soi sángđường đời

Hình ảnh ẩn dụ nắng hạ cho nguồn nhiệt lượng cách mạng làm bừng sáng tâm hồn nhàthơ mặt trời chân lí là một liên kết đầy sáng tạo giữa hình ảnh và ngữ nghĩa Câu thơ ca

Ngày đăng: 22/12/2022, 16:01

w