Giáo trình cầu lông

Thực hiện động tác Từ tư th ế chuẩn bị, người tập xoay người về phía cầu rơi, bước chân bên tay không cầm vợt lên trước và nhanh chóng chuyển trọng tâm vào chân này.. Kết thúc động tác

BỘ GIÁO DỤC V À ĐÀO TẠO

m u u N G ĐẠI HỌC sư PHẠM THỂ DỤC THỂ THAO

THÀNH PHỔ HỔ CHỈ MINH

T S CHÂU VĨNH H U Y -T h S HUỲNH ĐẮC TIẾN

T h S NGUYỄN THẾ LUÔNG

TS CHÂU VĨNH HUYThS HUỲNH ĐẮC TIẾN - ThS NGUYỄN THẾ LUỠNG

(DÀNH CHO SINH VIÊN PHỔ TU

VẢ SINH VIÊN CHUYÊN NGÀNH CẨU LÔNG)ĐẢO TẠO THEO HỆ THỐNG TÍN CHỈ

-T H Ả N H P H Ố H Ổ ịC H rC -T P tl

PHÂN CÔNG THỰC H ỆN GIÁO TRÌNH CẨU LỔNG

CHƯƠNG I: LỊCH s ử PHẮT TRIỂN

VÀ VỊ TRÍ TÁC DỤNG MỒN CẦU LỔNG

TS Châu Vĩnh Huy - ThS Nguyễn Thế Lưỡng

CHƯƠNG D: KỸ THUẬT VÀ PHƯƠNG PHÁP GIẢNG DẠY CẦU LỔNG

TS Châu Vĩnh Huy - ThS Huỳnh Đắc Tiến - ThS Nguyễn Thế Lưỡng

CHƯƠNG m: TỔ CHỨC VẢ LUẬT THI ĐẤU CẦU LÔNG

TS Châu Vĩnh Huy - ThS Huỳnh Đắc Tiến

CHƯƠNG IV: CHIẾN THUẬT CẨU LÔNG

TS Châu Vĩnh Huy - ThS Nguyễn Thế Lưỡng

CHƯƠNG V: NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP HUẤN LUYỆN THỂ L ực CẨU LỔNG

TS Châu Vĩnh Huy - ThS Nguyễn Thế Lưỡng

CHƯƠNG VI: NỘI DUNG VÀ CHỈ nÊ Ư ĐẶC TRƯNG

THƯỜNG SỬ DỤNG TRONG NGHIÊN c ử u CẨU LỔNG

TS Châu Vĩnh Huy - ThS Huỳnh Đắc Tiến

ThS HUỲNH ĐẮC TẾN

Trưởng Khoa BóngTrường Đạl học Sư phạm TDTT TP Hồ Chi Minh

Ngày sinh: 05.11.1957 Nguyên quán: Phan Thiết - Bình Thuận Sách đã xuất bản: 03 giáo trinh cho Đại học TDTT

ThS NGUYỄN THẾ LƯỠNG

Trưởng bộ môn Cầu lông - Đá cầu - Bóng chuyền Trường Đại học Sư phạm TDTT TP Hổ Chí Minh

Ngày sinh: 06.2.1982 Nguyên quán: Nam ĐịnhSách đã xuất bản: 01 giảo trình cho Đạl học TDTT

DANH MỰC TỪ VIẾT TAT

(Liên đoàn cầu lông châu Á)

(Liên đoàn cầu lông Thế giới)

(Liên đoàn càu lông Quốc tế)

(Liên đoàn cầu lông Viêt Nam)

LỜI NÓI ĐẨU

Trong xu thế hội nhập quốc tế sâu rộng uà toàn diện trên tất cả mọi lĩnh uực của đời sống, cùng vôi sự phát triển m ạnh m ẽ nền kỉnh tế - xã

hội của nước ta, ngành thể dục thể thao đã có những chuyển biến lớn

góp phần nâng cao vị thế của thể thao nước nhà trên đấu trường khu

vực và quốc tế Đồng thời, thể dục thể thao cũng có những đóng góp tích cực trong việc thay đổi và nâng cao nhận thức của cộng đồng về vai trò của thể chất đối với s ự tiến bộ con người và phát triển đất nước.

Trong những năm qua, cùng với s ự ph á t triển của thể thao quần chúng, thể thao thành tích cao cùng khởi sắc và thu được nhiều thành công đáng ghi nhận, m ột số m ôn đả đạt được huy chương trong các cuộc thi đấu quốc tế và khu vực, trong đó phải kể đến m ôn c ả u lông Đây là m ột m ôn thể thao được du nhập vào nước ta từ năm 1960, tuy

m uộn hơn so với m ột số m ôn thể thao khác song đã nhanh chóng phát triển rộng khắp ở các tỉnh, thành trên toàn quốc S ự phát triển m ôn c à u lông lả p hù hợp với điều kiện kinh tế nước ta hiện nay, p h ù hợp với tầm vóc, tố chất thể lực, ph ẩ m chất ý chí của người Việt Nam và được đông đảo quấn chúng đón nhận.

Trong thời đại ngày nay, ngoài việc luyện tập thể dục thể thao đ ể nâng cao sức khỏe, các quốc gia trên thế giới nói chung và Việt Nam nói riêng đả đẩy m ạnh việc đưa các m ôn thể thao vào trường học nhằm m ục đích phát triển các m ôn này đến các đối tượng lã học sinh, sinh viên E)ậc

biệt, tại các khoa giáo dục thể chất của các trường đại học, cao đẳng

s ư phạm và các trường đại học sư phạm, đại học chuyên ngành thể dục thể thao nói chung, việc phát triển đồng bộ các bộ m ôn đều được lành đạo nhà trường hết sức quan tâm, chỉ đạo thực hiện sất sáo Bộ môn Cầu

lông cùng không nằm ngoài s ự đầu tư, quan tâm phát triển đó Đây là bộ

m ôn có uị trí quan trọng trong hệ thống chương trình giảng dạy tại các trường đại học, cao đảng s ư phạm chuyên ngành thể dục thể thao Nội dung chương trình giảng dạy bộ m ôn cầu lông cho sinh uiên các trường đại học, cao đẳng này tập trung uào uiệc cung cấp, trang bị uầ rèn luyện cho sính viên những kiến thức, bài tập từ cơ bản đến chuyên sâu về việc học tập, rèn luyện, nâng cao các kỹ năng, kỹ xảo của m ôn càu lông làm nền tảng cho quá trĩnh tác nghiệp sau này.

Giáo trĩnh này được biên soạn cho sinh viên học p h ổ tu và sinh viên chuyên ngành m ôn cầ u lông tại khoa giáo dục thể chất của các trương dại học s ư ph ạ m vá khoa s ư phạm của các trường đại học thể dục thể thao Nội dung giáo trình được trình bày gồm 6 chương, tiến hành giảng dạy trong 54 tiết (3 tín chỉ) và là học phần bắt buộc trong chương trinh đào tạo của trương Đại học sư phạm Thể dục Thể thao Thành p h ố Hồ Chí Minh.

Chương 1: Lịch s ử phát triển và vị trí, tác dụng m ôn cầu lông; Chương 2: Kỹ thuật và phương pháp giảng dạy cầu lông;

Chương 3: Tổ chức và luật thi đấu cầu lông;

Chương 4: Chiến thuật cầu lông;

Chương 5: Nội dung và phương pháp huấn luyện thể lực cầu lông; Chương 6: Nội dung và chỉ tiêu đặc trưng thường s ử sụ n g trong nghiên cứu cầu lông.

Nhóm tác glả xin cảm ơn lãnh đạo trường Đại học sư phạm Thể dục Thể thao Thành p h ố Hồ Chi Minh, các đồng nghiệp tại khoa Bóng

đã tạo điều kiện thuận lợi nhất và đả có những góp ý thiết thực trong việc hoàn thiện giáo trình.

Tuy đã có rất nhiều c ố gắng nhưng Giáo trình cầu lồng không thể Ưánh khỏi những thiếu sót, hạn chế Nhóm tấc giả mong các chuyên gia, quý thầy cô, đồng nghiệp và các bạn sính viên chân tình góp ý đ ể giáo trình được hoãn thiện hơn ở những lần tái bản tiếp theo.

NHÓM TÁC GIẢ

CHƯƠNG 1: LỊCH s ử PHÁT TRIỂN

VÀ VỊ TRÍ, TÁC DỤNG MÔN C Ầ ư LÔNG

- MỤC TIÊU

+ Kiến thức:

Trang bị cho sinh viên những kiến thức về nguồn gốc, sự hình thành

và phát triển môn cầu lông trên th ế giới và Việt Nam, cũng như tác dụng của môn cầu lông

+ Kỹ năng:

Nắm rõ được nguồn gốc và tác dụng môn cầu lông giúp sinh viên hiểu

sâu hơn về tình hình phát triển môn thể thao này trong và ngoài nước

- NỘI DUNG

1.1 L ịch sử p h át tr iể n cầu lôn g

1.1.1 Nguồn gốc môn cầu lông •

Cầu lông được bắt nguồn từ trò chơi dân gian của một sô' dân tộc vùng Nam Á và Đông Nam Á khoảng cách dây 2000 năm

Cầu lông là môn th ể thao có nguồn gốc từ r ấ t lâu đời, nó bắt nguồn

từ nền văn minh cổ đại châu Âu và châu Á Theo sử sách ghi lại, cách đây 2000 năm về trước xuất hiện một trò chơi, trong đó người ta sử dụng cây vợt (bằng ván gỗ) đánh một quả cầu Trong th ế kỷ XVI, trò chơi tiêu

khiển này được sử dụng chủ yếu ở tầng lớp

thượng lưu tại nước Anh và các nước châu

Âu, với hình thức đơn giản là hai người

sử dụng vợt để đánh một quả cầu qua lại

trên không

Thế kỷ XVIII ở Ấn Độ xuất hiện một

trò chơi có tên “Poon” Trò chơi này được

phổ biến rộng rãi và có tiền thân giống như môn cầu lông ngày nay, theo

dó người ta dùng bảng gỗ đánh vào một quả cầu có gắn lông vũ qua lại một cái lưới

Theo các tài liệu của Trung Quốc thì môn cầu lông được bắt nguồn từ trò chơi poona của Ấn Độ Trò chơi này được phổ biến rộng rãi ở vùng Poona và có tiền thân giống như môn cầu lông ngày nay Khi chơi trò này, người ta dùng bảng gỗ đánh vào một quả bóng được dệt bằng sợi nhung,

ở trên có gắn lông vũ, hai người đánh qua đánh lạ:' cho nhau

Vào những năm 60 của th ế kỷ XIX, một số sĩ quan người Anh xuất ngũ dã đem trò chơi này từ Ấn Độ về Anh quốc và thay đổi dần cách chơi Năm 1873 tạ i vùng Badminton của nước Anh, m ột sĩ quan quân đội đã phổ biến trò chơi này cho giới quý tộc của vùng Do tín h hẫp dẫn của trò chơi nên chẳng bao lâu nó được phổ biến rộng rã i trê n khắp nước Anh Badminton từ đó trở th à n h tê n gọi tiếng Anh của môn cầu lông

1.1.2 S ự p h á t triển môn cầu lông trên th ế giới

Do sự phát triển nhanh chóng của môn cầu lông nên đến năm 1874

ở nước Anh, người ta đã biên soạn ra những luật thi dấu đầu tiên của bộ môn này Đến năm 1877, những luật thi đấu đầu tiên mới được hoàn thiện

và ra m ắt người chơi Năm 1893 Hội Cầu lông nước Anh dược th àn h lập Đây là tổ chức xã hội đầu tiên của môn thể thao này trên th ế giới, được thành lập dể quản lý và tổ chức phong trào Năm 1899, hội này đã tiến hành tổ chức Giải cầu lông toàn nước Anh lần thứ nhất và sau đó cứ mỗi năm giải dược tổ chức một lần và duy trì cho tới nay

Ngay từ những năm cuối th ế kỷ XIX, môn cầu lông đã dược phổ biến rộng rãi ra ngoài nước Anh Bắt đầu từ những nước trong khối liên hiệp Anh rồi lan sang Pháp và một số nước châu Âu khác Đầu th ế kỷ XX, cầu lông được lan truyền đến các nước châu Á và châu Mỹ, châu Đại Dương và cuối cùng là châu Phi Trước tình hình dó, ngày 5/7/1934 Liên đoàn Cầu lông Quốc tế được thành lập, tên viết tắ t tiếng Anh là (IBF) - International Badminton Federation, trụ sở tại Luân Đôn Năm 1939, IBF

đã thông qua luật thi đấu cầu lông quốc tế mà tấ t cả các nước hội viên đều phải tuân theo

Từ những năm 20 đến những năm 40 của th ế kỷ XX, môn cầu lông phát triển m ạnh ở các nước châu Âu và châu Mỹ như Anh, Đan Mạch, Mỹ, Canada, w Song, vào những năm cuối của thập niên 1940 trở lại đây, ưu

th ế lại nghiêng về các nước châu Á Trong các giải thi đấu lớn dần dần VĐV các nước châu Á đã giành được thứ hạng cao Bắt nguồn từ Malaysia đến Indonesia, Trung Quốc, Thái Lan và gần đây là Hàn Quốc

Năm 1988 tại Olympic Seoul (Hàn quốc), cầu lông được đưa vào chương trình biểu diễn của Đại hội Đến năm 1992 tại Barcelona (Tây Ban Nha), cầu lông được dưa vào môn thi đấu chính thức của Đại hội thể thao Olympic, đại hội lớn nhất hành tinh

Năm 2006, Liên đoàn cầu lông Quốc tế (IBF) được dổi tên thành BWF (Badminton World Federation - Liên đoàn cầu lông Thế giới)

1.1.3 M ột s ố g iả i th i đấu cầu lông củ a th ế g iớ i

Cho đến nay Liên đoàn cầu lông Thế giới vẫn thường

xuyên tổ chức theo định kỳ một số giải thi dấu quốc tế

lớn như sau

1.1.3.1 Cup Thomas

Cúp Thomas tức là Giải Vô địch cầu lông dồng dội

nam của th ế giới Cup Thomas do chủ tịch đầu tiên của

Liên đoàn Cầu lông - Cồng tước Thomas khởi xướng năm

1939 Cúp cao 71 cm, làm bằng bạc, giá trị lúc đương thời

khoảng 3000 bảng Anh Do cuộc trở ngại của cuộc Đại

chiến th ế giới lần thứ hai, đến mãi năm 1948 mới tiến

hành cuộc thi đấu lần thứ nhất

Cúp này trước đây được quy định 3 năm tổ chức 1

lần, hiện nay đổi lại 2 năm tổ chức 1 lần và tổ chức vào

giữa 2 năm Nội dung gồm đánh dơn 3 trậ n và đánh dôi

2 trận

1.1.3.2 Cup Über

Cup Uber là do một nữ VĐV cầu lông ưu tú của nước

Anh tên là Über khởi xướng, cúp này bắt đầu tổ chức thi

đấu từ năm 1956 Phương pháp thi đấu cơ bản giống thi

đấu Cúp Thomas

1.1.3.3 Giải vô địch cầu lông thế giới

Là một giải đánh đơn của môn cầu lông th ế giới Tổng cộng có năm giải: đơn nam, đơn nữ, đôi nam, đôi nữ, đôi nam nữ hỗn hợp Giải được bắt

đầu từ năm 1977 và cứ 3 năm tổ chức một lần Từ năm 1983 trở di được đổi thành 2 năm tổ chức một lần và được tiến hành vào các năm lẻ Đây

là một giải mới: VĐV được mời là những người có

thành tích xuất sắc trong năm, dồng thời do Liên

đoàn Cầu lông Thế giới mời đích danh

1.1.3.4 Cup Sudirman Cup

Cúp Sudirman là cuộc thi đấu cầu lông đồng đội

hỗn hợp của th ế giới được bắt đầu từ năm 1980 Cứ

hai năm tiến hành một lần vào các năm lẻ Thi đấu

gồm năm nội dung: đơn nam, dơn nữ, đôi nam, đôi

nữ, đôi nam nữ hỗn hợp

1.1.4 Sự p h á t triển cầu lông ở V iệt N am

Theo nhận định của các chuyên gia, cầu lông dược du nhập vào Việt Nam theo hai con đường: thực dân hóa và Việt kiều về nước Sự xuất hiện của cầu lông ở Việt Nam được xác định là muộn hơn các môn thể thao

khác Mãi tới năm 1960 mới xuất hiện vài câu lạc bộ ở các thành phố

lớn như Hà Nội, Sài Gòn Đến năm 1961, Hà Nội đã tổ chức thi đấu giao hữu giữa các thành viên lần dầu tiên tại vườn Bách thảo Hà Nội, song

số người tham gia còn ít, trình độ chuyên môn còn thấp Những năm sau

đó, do đất nước bị chiến tranh, phong trào không được nhân rộng và tạm thời bị lắng xuống

Đến năm 1975 sau khi đất nước thống nhất, phong trào tập luyện cầu lông mới th ật sự phát triển cả về chiều rộng lẫn chiều sâu Từ năm 1977 đến năm 1980, phong trào chủ yếu phát triển ở các thành phô", thị xã lớn như thành phố Hồ Chí Minh, Hà Nội, Hải Phòng, An Giang, Bắc Ninh, Lai Châu

Để lãnh đạo phong trào phát triển đúng hướng, UB TDTT nay đã thành lập bộ môn cầu lông vào năm 1977 Trường đại học TDTT cũng chính thức được thành lập bộ môn này (1977) và đưa môn học cầu lông

vào chương trình đào tạo chính quy tại trường dể cung cấp etm 42V

HLV, trọng tài cho toàn quốc

Năm 1980, giải Vô địch cầu lông toàn quốc lần thứ nhất điẠỊc tố « fa â t

tại Hà Nội đánh dấu một bước ngoặt của cầu lông Việt Nam theo đà phát triển theo hướng phong trào sâu rộng và nâng cao thành tích thể thao TO

dó cứ mỗi năm một lần được tổ chức luân phiên tại các địa phương trên toàn quốc Ngoài giải Vô địch toàn quốc, UB TDTT còn tổ chức nhiều giải

đấu cho nhiều đối tượng trên quy mô toàn quốc: giải Vô địch trẻ và thiếu niên toàn quốc, giải Người cao tuổi, giải Học sinh các trường phổ thông, giải Sinh viên toàn quốc, được đưa vào chương trình thi đấu chính thức trong Đại hội TDTT toàn quốc, Hội khỏe Phù Đổng

Ngày 14 tháng 8 năm 1990, Liên đoàn cầu lông Việt Nam được thành lập dể phối hợp với bộ môn cầu lồng của UB TDTT lãnh đạo môn thể thao này theo hướng chiến lược phát triển phong trào và thành tích th ể thao đỉnh cao, phấn đấu trong những năm tới đạt vị trí xứng đáng trong khu vực Đông Nam Á và th ế giới

* Tên viết tắ t của liên đoàn Cầu lông Việt Nam là VBF Năm 1993, Liên đoàn cầu lông Việt Nam trở th àn h th àn h viên chính thức của Liên

đoàn Cầu lông châu Á (BAC) Năm 1994, Liên đoàn cầu lông Việt Nam trở thành viên chính thức của Liên đoàn cầu lông Thế giới (BWF) Các sự

kiện nói trên là diều kiện động lực thúc đẩy môn cầu lông Việt Nam phát triển theo xu hướng hội nhập khu vực và th ế giới Trong những năm gần đây, được sự lãnh đạo của UB TDTT, Liên đoàn cầu lông Việt Nam đã cử các cây vợt xuất sắc n h ất đại diện cho Việt Nam tham dự SEA Games 17 (Malaysia), SEA Games 18 (Thái Lan), SEA Games 19 (Indonesia) Từ các

kỳ SEA Games 22 trở đi, cầu lông Việt Nam đã khẳng định được vị trí của mình tạ i khu vực, dặc biệt sự xuất hiện của tay vợt Nguyễn Tiến Minh đã ghi tên mình vào làng cầu lông th ế giới khi anh từng lọt vào tốp 5 th ế giới năm 2010 và giành huy chương đồng giải Vô địch th ế giới năm 2013 Ngoài các giải đấu trên, gần đây Việt Nam thường tổ chức các giải đấu trong nước và khu vực như giải cầu lông giao hữu Việt Nam - N hật Bản, giải cầu lông Challenge Hà Nội - Ciputra 2011, giải cầu lông Singapore

mở rộng, giải cầu lông đồng đội toàn quốc 2011 - Cúp ProAce lần thứ 10, giải đồng đội cầu lông quốc tế khu vực châu Á,

1.2 VỊ trí, tác dụng của m ôn cầu lôn g

1.2.1 Vị tr í của môn c ầ u lông ■

Cầu lông là môn thể thao quần chúng, nó phù hợp với mọi đối tượng, tuổi tác, giới tính , giúp mọi người nâng cao sức khỏe và hoàn thiện các

tố chất của cơ thể

Phong trào cầu lông hiện nay ở nước ta cũng dang phát triển m ạnh

mẽ trong hoạt dộng văn hóa TDTT của quần chúng nhân dân Hệ thống thi đấu cầu lông được tổ chức từ cơ sở đến toàn quốc theo chu kỳ hằng năm Bộ môn cầu lông cũng được đưa vào thi đấu chính thức tại Đại hội Thể dục Thể thao toàn quốc, Hội khỏe Phù Đổng toàn quốc Đồng thời, cầu lồng cũng là môn học chính thức được đưa vào chương trình giảng dạy của khoa thể chất ở các trường Đại học Sư phạm, Đại học TDTT, Cao đẳng Sư phạm Thể dục và là môn học bắt buộc đối với học sinh trung học phổ thông

1.2.2 Tác dụ n g củ a môn cầu lông

Bộ môn cầu lông hiện nay đang dược nhiều người tập luyện và thi đấu,

nó phù hợp với mọi lứa tuổi, giới tính, mọi tầng lớp nhân dân cầu lông

là môn thể thao tổng thể

Cầu lông là một môn thể thao bao gồm nhiều kỹ năng không giới hạn Trong tập luyện và thi đấu, vận động viên phải thường xuyên thay đổi hướng và bước chân, các cú đánh có th ể lặp đi lặp lại và thỉnh thoảng đột ngột m ãnh liệt hay nhẹ nhàng và vận động viên phải có những quyết định ngay lập tức

Đây còn là một môn thể thao tương phản, chẳng hạn như tương phản

rấ t lớn trong di chuyển bước chân, dưa ra cú đánh và chiến thuật; là môn thể thao tiêu hao năng lượng; là môn chơi có tính, chiến thuật; tính lanh lẹ; môn chơi di chuyển theo nhiều hướng và là môn của thị giác Do vậy, tập luyện và thi dấu cầu lông có tác dụng:

+ Đối với thanh thiếu niên, th ế hệ trẻ: có tác dụng phát triển toàn diện các năng lực thể chất, tố chất thể lực, rèn luyện phẩm chất đạo đức, rèn luyện tâm lý, nhân cách con người

+ Đôi với người cao tuổi: có tác dụng củng cố, tăng cường sức khỏe,

chống sự già nua, thoái hóa của một sô' bộ phận cơ thể, có th ể phòng

chống một số bệnh thường xuất hiện ở lứa tuổi này như suy nhM e «0

thể, cao huyết áp,

Đối với người làm việc trí óc, công chức, .: có tác dụng làm thay ềSi

trạng thái từ mệt mỏi sang hưng phấn, tạo cảm giác dễ chịu, thoải mái,

giảm đi sự căng thẳng trong quá trình làm việc

Đối với người làm việc chân tay: có tác dụng củng cố sức khỏe, tăng cường sức mạnh cơ bắp, hoạt động nhanh nhẹn, linh hoạt xử lý tình

huống hiệu quả hơn

- TÓM TẢT: Chương 1 có các nội dung chính như sau:

+ Nguồn gốc môn cầu lông;

+ Lịch sử hình th àn h và phát triển môn cầu lông trên th ế giới và Việt Nam;

+ Tác dụng của môn cầu lông

- CÂU HỎI

Câu 1: Trình bày nguồn gốc và sự phát triển môn cầu lông trên th ế giới.Câu 2: Trình bày một sô" giải thi dấu cầu lông quốc tế lớn trên th ế giới.Câu 3: Trình bày sự phát triển cầu lồng ở Việt Nam

Câu 4: Trình bày tác dụng của môn cầu lông

- TÀI LIỆU THAM KHẢO

1 Châu Vĩnh Huy (2007), Giáo trình cầu lông, NXB TDTT, Hà Nội.

2 Hướng Xuân Nguyên - Mai Thị Ngoãn - Trần Văn Vinh (2004), Giáo trình cầu lông, NXB TDTT, Hà Nội.

3 T rần Văn Vinh - Đào Chí Thành (1998), Cầu lông, NXB TDTT,

Hà Nội

- THÔNG TIN TRÊN MẠNG: Các bạn muốn tìm hiểu thêm về môn

thể thao này, hãy vào địa chỉ:

1 www.google.com, gõ từ khóa “nguồn gốc môn cầu lông”

2 www.badminton.org

- Khi cầu rơi ở dạng tự do có hướng vuông góc với mặt đất (đối vứỉ những đường cầu cao sâu) thì góc độ m ặt vợt khi tiếp xúc được mở từ

160° - 175°

M0*-175*

- Trong trường hợp cầu bay ngang (song song với m ặt đất) thì góc độ

mở m ặt vợt khi tiếp xúc cầu từ 85° -95°

85-95°

* Tùy theo ý đồ trả cầu cho dối phương (xa hay gần, đường chéo hay dường thẳng) mà ta cần kết hợp mở góc độ của cánh tay và th ân người cho phù hợp

2.1.2 Các yếu t ố đán h cầu

2.1.2.1 Sức m ạnh

Sức m ạnh là một yếu tố quan trọng trong tập luyện và thi đấu cầu lông Nếu sử dụng sức mạnh tốt có thể giành điểm trực tiếp hoặc làm cho đối phương bị động để tạo cơ hội giành điểm Trong cầu lông, sức mạnh thường được thể hiện ở quả dập cầu, đánh cao tay và đặc biệt sử dụng khi

di chuyển chân trong các động tác nhảy đánh cầu

Theo công thức tính: F = m.a thì ta thấy sức m ạnh phụ thuộc vào gia tốc chuyển động và khối lượng của vật thể bị động Do vậy, dể tăng sức mạnh, ta có thể giải quyết bằng hai cách sau:

- Tăng khôi lượng vật thể bị động;

- Tăng tốc dộ co duỗi của các cơ (tốc độ động tác) để tăng gia tốc.Đặc điểm của môn cầu lông là trọng lượng của vợt và cầu khôngthay đổi (m) cho nên sức mạnh đánh cầu chủ yếu phụ thuộc vào gia tốc chuyển động, biên độ động tác lớn hay nhỏ, gia tốc nhanh hay chậm sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến đường bay của cầu Để tăn g sức mạnh đánh cầu, cần chú ý:

- Phôi hợp được lực của toàn th ân khi thực hiện động tác đánh cầu.

- Biên độ động tác lớn

- Tốc dộ co cơ nhanh khi thực hiện dộng tác

- Phán đoán diểm rơi tốt để lựa chọn điểm tiếp xúc thích hợp, phát huy toàn lực đánh cầu

- Tăng cường tập luyện phát triển toàn diện sức m ạnh cơ bắp bổ trợ cho động tác đánh cầu

2.1.2.2 Tốc độ

Yếu tố thứ hai trong đánh cầu lông là tốc độ

Đây là một trong những yếu tô" quan trọng, góp phần nâng cao thành tích tập luyện và thi đấu Nếu đánh cầu với tốc độ nhanh, ta sẽ làm cho đối phương lúng túng bị động, ta có nhiều thời gian chuẩn bị để tạo cơ hội tấn công tốt Bởi vậy trong thi dấu cầu lông, ai giải quyết tốt yếu tô" này

sẽ chiếm dược ưu thê" trên sân

Theo công thức: V = — ta có thể xác định tốc độ nhanh hay chậm theo

2.1.2.3 Điểm rơi

Trong cầu lông, diểm rơi là điểm tiếp xúc giữa cầu và m ặt đất trong phạm vi toàn sân Sử dụng yếu tô" điểm rơi tốt sẽ luôn tạo cho đối phương những tình huống b ất ngờ bị động, luôn luôn phải di chuyển trong phạm

vi của sân mình để đỡ cầu Sử dụng tôt điểm rơi là một yếu tô" có thể ghi điểm trực tiếp trong thi đâu

Để vận dụng tốt yếu tố điểm rơi, VĐV thường vận dụng các chiến thuật linh hoạt biến hóa, sử dụng các đường cầu ngắn, dài, thẳng hoặc chéo với tốc độ nhanh để đánh cầu Để vận dụng các yếu tố điểm rơi cần chú ý:

- Áp dụng biến hóa các đường cầu dài, ngắn, thẳng hoặc chéo Đặc biệt, cần chú ý đến hai góc gần lưới và hai góc cuối sân

- Đánh cầu vào nơi xa vị trí chuẩn bị của đối phương Trong tập luyện, không nên chú trọng một đường cầu cơ bản nào mà cần phải phôi hợp hài hòa các dường cầu một cách linh hoạt, kết hợp với các yếu tố sức m ạnh và tốc độ để giành điểm trong thi đấu

2.1.3 Cấu trú c cơ bản của độn g tác đ án h cầu

Trong tập luyện và thi đấu cầu lông, mỗi một lần vận động viên thực hiện hoàn chỉnh một kỹ thuật nào đó đều phải thông qua một chuỗi động tác kế tiếp nhau (hay còn gọi là quá trình dộng tác), bao gồm: chuẩn bị, thực hiện động tác, kết thúc động tác

2.1.3.1 Vào vị trí và đứng trong tư thế chuẩn bị

Trước khi dánh một quả cầu, cả người phát cầu và nguời đỡ cầu đều phải lựa chọn cho mình một vị trí thích hợp trên sân của mình dể có th ể bao quát được sân và nhanh chóng đến được vị trí đánh cầu

Tư th ế chuẩn bị của vận động viên phải giúp cho việc xuất phát dược

nhanh chóng Thông thường khi cầu dang ở sân đối phương, người tập đứng chân trước chân sau ở khu vực trung tâm sân, chân bên tay cầm vợt

phía trước, chân còn lại phía sau, mũi chân trước cách mũi chân sau nửa bàn chân, khoảng cách hai chân rộng bằng vai, hai gối hơi khuỵu, trọng tâm dồn đều vào hai mũi chân (đứng bằng nửa bàn chân phía trước) Tay cầm vợt đưa ra trước, hơi co lại ở khớp khuỷu, đầu vợt để lên cao ngang tầm mắt, tay còn lại đưa ra trước theo tay cầm vợt

2.1.3.2 Thực hiện động tác

Phán đoán và xuất phát

Khi đứng ở tư th ế chuẩn bị, vận động viên cần tập trung quan sát chặt chẽ đối phương, đồng thời phán đoán cầu đối phương đánh sang thuộc khu vực nào, đường cầu gì Từ đó chuẩn bị dịch chuyển trọng tâm về hưđng đã phán đoán (thậm chí có thể xuất phát và di chuyển trước) Cho nên, việc phán đoán và xuất phát có thể làm nảy sinh hai tình huống sau:

- Phán đoán chính xác thì xuất phát nhanh và giành được th ế chủ động;

- Phán đoán sai thì phải điều chỉnh trọng tâm để xuất phát lại, từ dó làm cho bản th ân rơi vào th ế bị động hoặc không đỡ được cầu

Di chuyển và vung vợt

Di chuyển nhanh chóng và kịp thời đến vị trí đánh cầu là cơ sở để giành

th ế chủ dộng trong khi thi đấu cầu lông Phương hướng di chuyển của bước chân trong môn cầu lông gồm có: về trước, ra sau và sang hai bên p h ả i' trái

Tư th ế thân người có lúc trọng tâm cao, trung bình hoặc thấp, có lúc xuất phát, dừng và thay đổi hướng Trong quá trình thi đấu, vận động viên vừa phải di chuyển chỗ nhanh lại vừa phải khống chế trọng tâm cơ thể của mình

và đồng thời tiến hành đưa vợt chuẩn bị cho động tác đánh cầu, có như vậy mới có thể đánh trả cầu với tốc độ nhanh và dạt hiệu quả đánh cầu cao

Đánh cẩu

Sau khi di chuyển đến vị trí đánh cầu, căn cứ vào tình hình trên sân, ý đồ đánh cầu của mình để đánh cầu vào sân dối phương Khi đánh cầu cần chú ý đến bước cuối cùng để khống chế trọng tâm cho tốt Thông thường khi đánh cầu thì chân cùng bên với tay cầm vợt luôn cùng phương hướng với nhau

Ví dụ: Nếu đánh cầu bên phải thì chân phải bước sang phải và đánh cầu bên trái thì chân phải vẫn bước sang bên trái Khi chân chạm đất thì cần thực hiện việc hoãn xung và tạo tư th ế đánh cầu tốt Sau khi đánh cầu, cánh tay lập tức thả lỏng tự nhiên (theo đà quán tính và nhanh chóng thu vợt về

vị trí trước ngực để tích cực chuẩn bị cho việc dón và đánh cầu tiếp theo)

2.1.3.3 Kết thúc động tác

Sau khi đánh cầu xong, vận dộng viên về lại vị trí trung tâm , tuy nhiên không n h ất thiết lúc nào cũng phải vội vàng quay về vị trí trung tâm mà phải căn cứ vào điểm rơi và chất lượng quả cầu mà mình vừa đánh sang, cũng như ý đồ chiến thuật của đối phương, đặc điểm kỹ thuật của đối phương, trạng thái và vị th ế của hai bên dể lựa chọn và quyết định

vị trí đứng chuẩn bị cần thiết Vị trí này có thể lệch sang trái hay sang phải, sát trên lưới hay ở cuối sân

2.1.4 N guyên lý về d i chuyển

Phương pháp di chuyển là một trong những kỹ thuật rấ t quan trọng trong tập luyện và thi dấu cầu lông, đòi hỏi vận động viên:

- Làm thê nào để di chuyển đến điểm rơi quả cầu th ậ t nhanh;

- Phối hợp đồng bộ với kỹ thuật tay để đánh cầu;

- Sẵn sàng di chuyển để dón đánh cú kế tiếp

Để thực hiện được điều này, vận động viên phải đồng bộ được các bộ phận trên cơ thể như chân, hông, eo và khuỷu chân để di chuyển kịp lúc, hiệu quả và tiết kiệm bước chân Các bộ phận trên cơ thể tuy hoạt động độc lập nhưng nếu liên kết lại sẽ tạo ra hiệu quả rấ t cao trong di chuyển

Để di chuyển tốt trong cầu lông, không chỉ dùng sức m ạnh của các chi

mà còn liên quan đến cấu trúc sinh học của cơ thể và tác động của trọng lực Để có thể duy chuyển nhanh nhất đến vị trí cầu rơi, người chơi cần phải làm m ất thăng bằng để thân người ngã về hướng muốn di chuyển tới Bằng cách làm m ất thăng bằng, vận động viên dã tậ n dụng được trọng lực và đà ngã về hướng muốn tới, lúc đó vận động viên bị buộc phải

di chuyển về phía trước hoặc phÍ£?'gau một cách tự nhiên

Kỹ thuật di chuyển trong môn cầu lông có vị trí đặc biệt quan trọng: Việc nấm vững và vận dụng một cách linh hoạt các kỹ thuật di chuyển sẽ tạo nên hiệu quả đánh cầu cao, giúp cho người chơi đánh cầu một cách nhẹ nhàng, uyển chuyển và chính xác, tạo điều kiện tốt n h ất giúp họ có thể làm chủ được trận đấu Kỹ thuật di chuyển là nền tảng để giúp vận dộng viên thực hiện các kỹ thuật đánh cầu trong tập luyện và thi đấu

Kỹ thuật di chuyển trong cầu lông được thực hiện nhờ lực dạp chân và

sự thay đổi của trọng tâm cơ thể Ngoài ra trong quá trình di chuyển thì

sự bật nhảy của chân, tính nhịp điệu của bước chân, động tác dừng và trở

về vị trí cũng là những yếu tố đặc biệt q ẳag ộ r^ |^^ iịỊjỊ^8 ư ^ U lL ò ú ụ diu việc di chuyển được kịp thời mà còn giú® ■ổieii^oiáinh.đươr Jiíức.aian.nơpj

lý khi đánh cầu

Lực đạp chân là dộng lực chủ yếu khi di chuyển Vận động viên khi đạp chân sẽ tác dụng vào m ặt đất một lực và lực phản từ đất tác động lại cơ thể một lực cũng bằng lực đạp chân, nhưng ngược chiều với lực đạp đó Trong trường hợp này, lực phải có hướng đi từ diểm chống qua trọng tâm cơ thể.

2.2 Kỹ th u ật cơ bản của cầu lôn g

Hệ th ốn g ph ân lo ạ i kỹ th u ật cầu lôn g

Để có một cảch nhìn tổng quát n h ất về kỹ thuật cơ bản của cầu lông, chúng tôi tiến hành phân loại theo các nhóm dựa trên cơ sở nguyên lý và tác dụng của kỹ thuật cầu lông, bao gồm năm nhóm chính: nhóm kỹ thuật

di chuyển, nhóm kỹ thuật giao cầu, nhóm kỹ thuật sân trước, nhóm kỹ thuật sân giữa, nhóm kỹ thuật sân sau Ta có sơ đồ sau:

2.2.1 Kỹ th u ậ t cầm vợt, cầm cầu và đ i chuyển

2.2.1.1 Kỹ thuật cầm vợt

Cầm vợt là kỹ thuật đầu tiên và quan trọng n h ất đối với người mới bắt đầu chơi cầu lông, cầm vợt đúng giúp nâng cao khả năng sử dụng cổ tay và hiệu quả khi thực hiện động tác và ngược lại Trong thi đấu, vận động viên phải thường xuyên xoay trở cách cầm vợt cho phù hợp với từng đường cầu Có hai cách cầm vợt chính như sau:

a Kỹ thuật cầm vợt đánh thuận tay

Đầu tiên người tập cầm vợt bằng tay nghịch, tay thuận mở ra ở ngón cái, các ngón khác khép lại, tạo thành khe hình chữ V giữa ngón cái và ngón trỏ, đặt tay thuận lên đầu vợt sao cho khe giữa ngón trỏ và ngón cái

áp lên các nút (đan lưới) Từ đó, người tập vuốt thẳng xuống cán vợt, sao cho phần cuối của cán vợt ngang với đốt xương cổ tay

Đặt ngón trỏ và ngón cái áp lên phần cán vợt và dối diện nhau qua

m ặt lưới phía trên, ngón trỏ cao hơn so với ngón cái và hơi co lại ôm lấy phần cán vợt phía trên Các ngón còn lại ôm nhẹ vòng quanh phần cán vợt phía dưới

Khi cầm vợt, cần lưu ý không cầm vợt quá chặt, các ngón không chụm lại sát nhau (giông hình nắm tay), chỉ nắm chặt tay cầm vợt khi tiếp xúc cầu

Tất cả các dộng tác đánh bên phải dù cao tay hay thấp tay thì ngón trỏ luôn là điểm tựa để vận động viên phát lực và sử dụng lực cổ tay

b Kỹ thuật cầm vợt đánh nghịch tay

Từ cách cầm vợt đánh thuận tay, người tập chuyển ngón cái lên cao và

áp phần trong của ngón cái vào cán vợt, ngón trỏ lúc này co lại ôm vào lấy cán vợt vào và nằm sát với ngón giữa

Khi thực hiện các động tác đánh bên trái, dù cao tay hay thấp tay, ngón cái sẽ là điểm tựa để người tập phát lực và sử dụng lực cổ tay.

2.2.1.2 Kỹ thuật cầm cầu

Kỹ thuật cầm cầu có ảnh hưởng r ấ t lớn đến chất lượng của kỹ thuật giao cầu, cầm cầu đúng sẽ giúp hạn chế những sai sót trong quá trình giao cầu Có hai cách cầm cầu như sau:

a Cầm cầu giao nghịch tay

Sử dụng hai ngón tay, ngón trỏ và ngón cái cầm nhẹ phần trên của cánh cầu, ngón trỏ để phía bên trong quả cầu, ngón cái để phía bên ngoài Các ngón tay khác để tự nhiên

b Cầm cầu giao thuận tay

Sử dụng hai ngón tay, ngón trỏ và ngón cái cầm nhẹ phần trên và bên ngoăi của cầu, căc ngón còn lại đỡ nhẹ phần giữa và phần đế quả cầu

2.2.1.3 Các tư thế chuẩn bị

Trong thi đấu cầu lông, các vận động viên sử dụng hai tư th ế chuẩn bị chính là: tư th ế chuẩn bị đỡ giao cầu và tư th ế chuẩn bị sau khi giao cầu

a Tư thế chuẩn bị đỡ giao cầu

Tùy theo nội dung thi đấu (đơn hay đôi), chiến thuật, lối đánh, vận động viên chọn khoảng cách thích hợp với đường giới hạn giao cầu ngắn

và đường trung tâm

Đứng chân trước chân sau, chân bên tay không cầm vợt để phía trước, gối hơi khuỵu, th ân người dồn về phía trước Chân bên tay cầm vợt để phía sau, nhón gót chân tiếp xúc đất bằng nửa bàn chân phía trước

Tay cầm vợt đưa ra phía trước lên cao ngang tầm đầu, tay kia co lại ở khớp khuỷu và đưa ra trước Mắt quan sát động tác giao cầu của đối phương

b Tư thế chuẩn bị sau khi giao cầu

Sau khi giao cầu, hoặc sau khi đánh trả cầu sang sân đối phương, các vận động viên thường chiếm vị trí ở giữa sân (vị trí trung tâm) và đứng trong tư th ế chuẩn bị:

Đứng chân trước chân sau, chân bên tay cầm vợt phía trước chân còn lại phía sau, mũi chân trước cách mũi chân sau nửa bàn chân, khoảng

cách hai chân rộng bằng vai, hai gối hơi khuỵu, trọng tâm dồn đều vào hai mũi chân (dứng bằng nửa bàn chân phía trước) Tay cầm vợt đưa ra trước, hơi co lại ở khớp khuỷu, đầu vợt để ngang tầm mắt, tay còn lại đưa

ra trước theo tay cầm vợt

2.2.1.4 Kỹ thuật di chuyển

Di chuyển là một kỹ thuật quan trọng và có ảnh hưởng rấ t lớn đến kết quả một trận đấu cầu lông Đây là kỹ thuật mà người chơi cầu lông cần phải tập trước n h ất và duy trì thường xuyên Khi di chuyển trên sân, vận động viên không đơn thuần chỉ bước hay chạy mà là thực hiện những bước phóng, lao trên m ặt sân phối hợp đồng bộ với động tác tay Kỹ thuật di chuyển trong cầu lông được chia thành ba dạng cơ bản sau:

- Kỹ thuật di chuyển đơn bước;

- Kỹ thuật di chuyển đa bước;

- Kỹ thuật di chuyển bước nhảy

a Kỹ thuật di chuyển đơn bước đánh cầu thấp tay

Kỹ thuật di chuyển đơn bước là kỹ th u ật thường được sử dụng để đánh trả những trái cầu gần người, kỹ thuật này bao gồm: di chuyển đơn bước đánh cầu thấp tay, di chuyển đơn bước dánh cầu cao tay, di chuyển đơn bước đánh tạ t cầu

Tư thế chuẩn bị

Người tập dứng ở khu vực trung tâm, đứng chân trước chân sau, chân bên tay cầm vợt phía trước, chân còn lại phía sau, mũi chân trước cách mũi chârr sau nửa bàn chân, khoảng cách hai chân rộng bằng vai, hai gối hơi khuỵu, trọng tâm dồn đều vào hai mũi chân (đứng bằng nửa bàn chân phía trước) Tay cầm vợt đưa ra trước, hơi co lại ở khớp khuỷu, đầu vợt để ngang tầm mắt, tay còn lại đưa ra trước theo tay cầm vợt

Thực hiện động tác

Khi cầu được đánh sang lưới, người tập nhanh chóng xác định điểm cầu rơi và xoay người theo hướng cầu, dùng chân bên tay không cầm vợt làm trụ, người tập nhanh chóng bước chân bên tay cầm vợt về phía cầu rơi phối hợp với động tác đánh cầu

* Tùy theo khoảng cách cầu rơi, người tập có thể sử dụng bước dài hoặc ngắn hoặc bước phóng Khi thực hiện động tác đánh cầu, chân bên tay không cầm vợt sẽ được kéo theo gần với chân bên tay cầm vợt một cách

tự nhiên

Di chuyển đơn bước đánh cầu thấp tay bên phải

Di chuyển đơn bước đánh cầu thấp tay bên trải

K ế t thúc động tác

Sau khi thực hiện động tác đánh cầu, người tập nhanh chóng rút chân

bên tay cầm vợt về lại vị trí chuẩn bị ban đầu, đón đỡ đường cầu đối

phương đánh sang

b Kỹ thuật di chuyển đa hước (hai bước)

Kỹ thuật di chuyển đa bước được áp dụng để đánh những quả cầu cách

xa người Di chuyển đa bước là sự di chuyển có sự thay đổi vị trí của hai chân và thường từ hai bước chân trở lên Đây là một kỹ thuật rấ t đa dạng

và phong phú

- Kỹ thuật di chuyển hai bước lên lưới đánh thấp thuận tay

Tư thế chuẩn bị

Người tập đứng ở khu vực trung tâm, đứng chân trước chân sau, chân

bên tay cầm vợt phía trước, chân còn lại phía sau, mũi chân trước cách mũi chân sau nửa bàn chân, khoảng cách hai chân rộng bằng vai, hai gối hơi khuỵu, trọng tâm dồn đều vào hai mũi chân (đứng bằng nửa bàn chân phía trước) Tay cầm vợt đưa ra trước, hơi co lại ở khớp khuỷu, đầu vợt để ngang tầm m ắt, tay còn lại đưa ra trước theo tay cầm vợt

Thực hiện động tác

Từ tư th ế chuẩn bị, người

tập xoay người về phía cầu rơi,

bước chân bên tay không cầm

vợt lên trước và nhanh chóng

chuyển trọng tâm vào chân

này Lúc này, chân bên tay cầm

vợt đạp m ạnh xuống đất đẩy

người lao về trước, trọng tâm

lúc này chuyển sang chân bên

tay cầm vợt (nằm phía trước)

Khi thực hiện động tác đánh

cầu, chân phía sau sẽ được kéo

lại gần chân trước một cách tự nhiên Điều này sẽ giúp cho người tập dễ dàng di chuyển đánh cú kế tiếp hay quay về vị trí trung tâm.

c Kết thúc động tác

Sau khi thực hiện động tác đánh cầu,

người tập nhanh chóng về lại vị trí trung

tâm bằng cách chuyển trọng tâm về chân

sau, rú t chân bên tay cầm vợt về phía

sau, sau đó rút tiếp chân còn lại về tư th ế

chuẩn bị ban đầu

- Kỹ thuật di chuyển hai bước lên lưới

đánh cầu thấp trái tay

Tương tự như kỹ thuật di chuyển hai

bước lên lưới đánh cầu thuận tay nhưng

khác ở hướng di chuyển.

d

Thực hiện động tác

Từ tư th ế chuẩn bị, người tập thực hiện động tác mở vai, xoay ngdli aầ đưa chân bên tay cầm vợt về phía sau theo hướng cầu rơi Lúc này, ugriK tập chuyển trọng tâm về phía chân bên tay cầm vợt, sử dụng bước đnổầ đến vị trí cầu rơi bằng cách thu chân bên tay không cầm vợt về phía chân bên tay cầm vợt, tiếp tục bước một bước dài chân bên tay cầm vợt đến điểm cầu rơi, thực hiện động tác đánh cầu phôi hợp với bật nhảy đổi chân.

Kết thúc động tác

Sau khi thực hiện động tác đánh

cầu, người tập nhanh chóng về lại vị

trí trung tâm bằng cách di chuyển

chân bên tay không cầm vợt lên

trước, sau đó bước dài chân bên tay

cầm vợt về khu vực trung tâm sân

và đứng trong tư th ế chuẩn bị

- Kỹ thuật di chuyển hai bước đánh cầu cao cuối sân nghịch tay

Tư thế chuẩn bị

Người tập đứng ở khu vực trung tâm, đứng chân trước chân sau, chân

p* tay cầm vợt phía trước, chân còn lại phía sau, mũi chân trước cách

mũi chân sau nửa bàn chân, khoảng cách hai chân rộng bằng vai, hai gối hơi khuỵu, trọng tâm dồn đều vào hai mũi chân (đứng bằng nửa bàn chân

phía trước) Tay cầm vợt đưa ra trước, hơi co lại ở khớp khuỷu đầu vợt để

ngang tầm mắt, tay còn lại đưa ra trước theo tay cầm vợt

Thực hiện động tác

Từ tư th ế chuẩn bị, người tập thực hiện động tác mở vai, xoay người và đưa chân bên tay không cầm vợt về phía sau theo hướng cầu rơi và chuyển trọng tâm sang chân này; lúc này, toàn bộ th ân người và cả hai mũi chân đều hướng về phía cầu Bước dài chân bên tay cầm vợt đến điểm cầu rơi, thực hiện động tác đánh cầu nghịch tay, chân bên tay không cầm vợt sẽ kéo theo gần chân bên tay cầm vợt Điều này sẽ giúp cho người tập dễ dàng di chuyển đánh cú kế tiếp hay quay về vị trí trung tâm

Kết thúc động tác

Sau khi thực hiện động tác đánh cầu, người tập nhanh chóng về lại

vị trí trung tâm bằng cách xoay người hướng về khu vực trung tâm , di chuyển tay không cầm vợt lên trước, sau đó bước dài chân phải về khu vực trung tâm sân và đứng trong tư th ế chuẩn bị

c Kỹ thuật di chuyển sang ngang

- Kỹ thuật di chuyển sang ngang hai bước đánh cầu thuận tay

Tư thế chuẩn bị

Người tập đứng ở khu vực trung tâm , đứng chân trước chân sau, chân bên tay cầm vợt phía trước, chân còn lại phía sau, mũi chân trước cách mũi chân sau nửa bàn chân, khoảng cách hai chân rộng bằng vai, hai gối hơi khuỵu, trọng tâm dồn đều vào hai mũi chân (đứng bằng nửa bàn chân

phía trước) Tay cầm vợt đưa ra trước, hơi co lại ở khớp khuỷu, đầu vợt để

ngang tầm mắt, tay còn lại đưa ra trước theo tay cầm vợt

Thực hiện động tác

Từ tư th ế chuẩn bị, người tập chuyển trọng tâm về phía chân bên tay cầm vợt, kéo nhẹ chân bên tay không cầm vợt sang ngang về phía cầu rơi và nhanh chóng chuyển trọng tâm vào chân này, chân bên tay cầm vợt lúc này bước một bước dài về phía cầu rơi, mũi chân tạo với đường biên dọc một góc khoảng 90° Khi thực hiện động tác đánh cầu, chân bên tay không cầm vợt sẽ kéo theo gần chân bên tay cầm vợt Điều này sẽ giúp cho người tập dễ dàng di chuyển đánh cú k ế tiếp hay quay về vị trí trung tâm

Kết thúc động tác

Sau khi thực hiện động tác đánh cầu, người tập nhanh chóng về lại

vị trí trung tâm bằng cách chuyển trọng tâm về chân bên tay không cầm vợt và thu chân bên tay cầm vợt về gần chân trụ, lúc này chân bên tay không cầm vợt bước sang ngang về lại vị trí trung tâm sân để chuẩn bị cho động tác tiếp theo

- Kỹ thuật di chuyển sang ngang hai hước đánh cầu nghịch tay

Tư thế chuẩn bị

Người tập đứng ở khu vực

trung tâm, đứng chân trước

chân sau, chân bên tay cầm

vợt phía trước, chân còn lại

phía sau, mũi chân trước

cách mũi chân sau nửa bàn

chân, khoảng cách hai chân

rộng bằng vai, hai gối hơi

khuỵu, trọng tâm dồn đều vào hai mũi chân (đứng bằng nửa bàn chân

phía trước) Tay cầm vợt đưa ra trước, hơi co lại ở khớp khuỷu, đầu vợt để

ngang tầm mắt, tay còn lại đưa ra trước theo tay cầm vợt

Thực hiện động tác

Từ tư th ế chuẩn bị, người tập chuyển trọng tâm về phía chân bên tay cầm vợt, chân bên tay không cầm vợt bước sang ngang về phía cầu rơi và nhanh chóng chuyển trọng tâm vào chân này; lúc này xoay toàn bộ thân người về phía cầu rơi, đồng thời chân bên tay cầm vợt bước một bước dài đến điểm đánh, mũi chân tạo với đường biên dọc một góc khoảng 90° Khi

thực hiện động tác đánh cầu, chân bên tay không cầm vợt sẽ k éo th e o g i a

chân bên tay cầm vợt Điều này sẽ giúp cho người tập dễ dàng di chuyển

đánh cú kế tiếp hay quay về vị trí trung tâm

Kết thúc động tác

Sau khi thực hiện động tác đánh cầu, người tập nhanh chóng về lại vị trí trung tâm bằng cách xoay người và thu chân bên tay cầm vợt về gần vị trí trung tâm sân, lúc này chân bên tay không cầm vợt thu về gần chân bên tay cầm vợt chuẩn bị cho động tác tiếp theo

* Đ ội h ìn h th ị p h ạ m k ỹ th u ậ t d i c h u y ể n : thường là đội hình khối.

* Đ ội hình g iả n g dạy d i chuyển:

Thường sử dụng đội hình khối, khoảng cách của người tập là một sãi tay cộng với vợt Cần thông n h ất trước về hướng di chuyển trái + phải, trước + sau Học sinh phải thực hiện theo tín hiệu chung của giáo viên.Chú ý: dù học sinh cầm vợt thuận tay trái hay phải nhưng cũng phải thực hiện theo cùng một hướng của giáo viên Nếu người thầy không thống nhất hướng di chuyển thì sắp xếp các học sinh thuận tay trái thành một hàng ngang và nên tốt nhất là xếp ở hàng sau cùng của đội hình tập luyện

2.2.2 Kỹ th u ậ t p h á t cầu

Phát cầu là một kỹ thuật rất quan trọng trong thi đấu cầu lông, nó không chỉ đơn thuần là phát vào ô đối phương mà là phát như thế nào để thực hiện được ý đồ chiến thuật, có khả năng tấn công ngay từ quả phát cầu Kỹ thuật phát cầu được chia làm hai nhóm chính: phát thuận tay và phát nghịch tay

2.2.2.1 Kỹ thuật p h á t cầu can sâu thuận tay

Đây là kỹ thuật thường được sử dụng trong thi đấu đơn, mục đích của

kỹ thuật này là nhằm ép đối phương về đường biên cuối sân, tạo ra những khoảng hở để tấn công trên lưới

trọng tâm dồn vào chân sau.

Tay cầm cầu để ngang tầm

m ắt hướng về nơi cần giao, tay

cầm vợt đưa ra phía sau, đầu vợt

đưa lên cao, tay cầm vợt xoay nhẹ

sao cho lòng bàn tay hơi hướng về

phía sau, m ắt nhìn đối phương

Thực hiện động tác

Từ tư th ế chuẩn bị, người tập

chuyển trọng tâm về chân trước,

tay cầm cầu thả nhẹ, khi cầu rơi ngang tầm đùi hoặc đầu gối, người tập nhanh chóng hạ thấp trọng tâm và vai bên tay cầm vợt Tay cầm vợt chụyển động theo hướng từ trên xuống dưới ra trước (cổ tay lúc này vẫn mở, đầu vợt nằm phía sau) phối hợp với động tác chuyển hông từ sau ra trước lăng nhanh tay cầm vợt, khi tiếp xúc cầu vẩy nhẹ cổ tay về phía trước, dồng thời kéo cánh tay lên trên và gập khớp khuỷu tay, kết thúc vợt trên vai bên tay cầm cầu

Kết thúc động tác

Nhanh chóng về lại tư thế chuẩn bị, đón đường cầu đối phương đánh sang

* T rình tự g iả n g d ạ y kỹ th u ậ t g ia o cẩu cao sâu th u ận tay

Thường sử dụng đội hình khối để tập mô phỏng động tác Cự ly và khoảng cách của học viên trong hàng bao giờ cũng rộng hơn một dang tay

để người học có tầm quan sát và thoải mái trong quá trình vung vợt Sau đây là một sô" bài tập với cầu:

+ Hai người đối diện nhau thực hiện bài tập: tay trái th ả cầu và tay phải vung vợt phát cầu (cự ly thực hiện từ 5 m - 7 m)

+ Bài tập như trên nhưng cự ly đứng của hai người xa hơn, cần chú ý đến cự ly biên độ vung tay cầm vợt nhanh sao cho quả cầu rơi xa có độ chuẩn theo ý muôn

+ P h át cầu qua lưới: cần chú ý tư th ế chuẩn bị và cầu được phát chéo cuối sân

+ Bài tập như trên nhưng thay đổi góc độ bay của cầu: luân phiên phát quả cầu bay cung ngang và cao bổng

+ Bài tập như trên nhưng có sự thay đổi điểm rơi, thường ở góc trái cuối sân, góc phải cuối sân và kết hợp với giao cầu ngắn (rơi gần lưới).+ Rèn luyện nhóm bài tập kết hợp tập giao cầu và đỡ cầu theo ý đồ chiến thuật

* Đ ội hìn h g iả n g d ạ y p h á t cầu cao sâu

Học sinh có khoảng cách hàng ngang từ 2,5 m ét đến 3 m ét phát cầu qua lại, tuy nhiễn cần phải chú ý thực hiện phát cầu đồng loạt theo tín

hiệu của thầy giáo Trường hợp sân tập hẹp hơn thì tổ chức đội hình khối theo hình thức hàng chẵn và lẻ đôi diện nhau và thực hiện phát đồng loạt theo từng nhóm.

2.2.2.2 Kỹ thuật phát cầu thấp gần nghịch tay

Kỹ thuật này sử dụng chủ yếu trong đánh đôi Đây là kỹ thuật đòi hỏi rất nhiều về cảm giác và độ chính xác

Tư thế chuẩn bị

Đứng chân trước chân sau, chân bên tay cầm vợt để phía trước hướng

về nơi cần giao, mũi chân trước cách mũi chân sau từ 0,5 - 1 bàn chân, khoảng cách hai chân gần bằng vai, trọng tâm dồn vào chân trước Tay cầm cầu để phía trước cách thân người khoảng 1 cánh tay, cầu để ngang tầm th ắ t lung, tay cầm vợt co lại ở khớp khuỷu sao cho cán vợt cao hơn

Thực hiện động tác

Từ tư th ế chuẩn bị giao, vận

động viên thu vợt về phía thân

người (cổ tay co lại) cách quả cầu

từ 20 - 30 cm, sau đó lăng' nhẹ

cẳng tay phôi hợp với động tác

duỗi cổ tay (sử dụng ngón cái làm

điểm tựa) dẩy vợt ra phía trước,

sau khi tiếp xúc cầu m ặt vợt không

dừng lại mà tiếp tục xuôi theo đà

đánh từ 10 - 20 cm

Kết thúc động tác

Sau khi cầu rời khỏi m ặt vợt, vận động viên nhanh chóng thu vợt về

tư th ế chuẩn bị để đỡ dường cầu đối phương đánh sang

* Trình tự g iả n g d ạ y kỹ th u ậ t g ia o cầu th ấ p g ầ n nghịch tay:

+ Mô phỏng động tác giao cầu thấp gần nghịch tay

+ Mô phỏng động tác thả cầu

+ Hai người đối diện qua lưới thực hiện phát cầu thấp gần

+ Phát cầu qua lưới: cần chú ý tư th ế chuẩn bị và cầu được phát chéo sân.+ Bài tập như trên nhưng thay đổi tốc độ bay của cầu

+ Phát cầu vào các vị trí chiến thuật trên sân với các đường cầu lao nhanh

+ Rèn luyện nhóm bài tập kết hợp tập giao cầu và đỡ giao cầu theo ý

đồ chiến thuật

* Đội hình g iả n g dạy p h á t cầu th ấp g ầ n nghịch tay

Học sinh có khoảng cách hàng ngang từ 1.5 m ét đến 2 m ét phát cầu gần hoặc đánh cầu bỏ nhỏ qua lại

2.2.3 N hóm kỹ th u ậ t khu vực sân trước

2.2.3.1 Kỹ thuật bung (hất) cầu cao sâu thấp tay

Bung (hất) cầu cao sâu thấp tay là kỹ thuật được sử dụng chủ yếu trong phòng thủ ở khu vực trên lưới và giữa sân Mục đích của kỹ thuật này nhằm đẩy đối phương về phía cuối sân, tạo điều kiên dể ta phản công, chuyển từ th ế bị động sang chủ động

a Kỹ thuật bung (hất) cầu cao sâu thấp tay bên thuận

Tư thế chuẩn bị

Vận động viên đứng chân trước chân sau ở khu vực trung tâm sân, chân bên tay cầm vợt phía trước, chân còn lại phía sau, mũi chân trước cách mũi chân sau nửa bàn chân, khoảng cách hai chân rộng bằng vai, hai gối hơi khuỵu, trọng tâm dồn đều vào hai mũi chân (đứng bằng nửa bàn

chân phía trước) Tay cầm vợt đưa ra trước, hơi co lại ở khớp khuỷu, đầu

vợt để ngang tầm mắt, tay còn lại đưa ra trước theo tay cầm vợt

Thực hiện động tác

Khi cầu được đánh sang lưới, vận động viên nhanh chóng phán đoán và

di chuyển đến hướng cầu rơi (sử dụng kỹ thuật di chuyển 1 hoặc 2 bước), hạ thấp trọng tâm và vai bên tay cầm vợt, người dồn về phía trước, đầu gối

trước hơi khuỵu Tay cầm vợt mở ra ỗ cổ tay sao cho lòng bàn tay h d ta g

về phía lưới, m ặt vợt ở phía sau gần th ân người Khi xác định điẠỊC £ í a

cầu rơi, vận động viên lăng nhanh tay cầm vợt ra phía trước phối hợp vđi động tác vẩy cổ tay (sử dụng điểm tựa bằng ngón trỏ) đưa m ặt vợt tiếp xúc cầu Khi tiếp xúc m ặt vợt không dừng lại mà tiếp tục đẩy về phía triAỉe, đồng thời gập khuỷu tay, kết thúc vợt trên vai bên tay không cầm vợt

+ Mô phỏng động tác đánh cầu thấp tay bên thuận

+ Một người ném cầu bên thuận để người kia đánh cầu thấp tay.+ Hai người đối diện (5 m - 8 m) đánh cầu qua lại dưới thấp tay bên thuận.+ Bài tập như trên nhưng cự ly kéo dài dần 10 m, 12 m Nếu trong sân thì đứng sát đường biên cuối sân