Giáo trình Cầu lông: Phần 2 - Trường Đại học Thể dục Thể thao I

Tiếp nối phần 1 của cuốn Giáo trình Cầu lông, phần 2 của cuốn giáo trình trình bày về các nội dung sau đây: phương pháp giảng dạy cầu lông, huấn luyện môn cầu lông; phương pháp tổ chức thi đấu cầu lông và một số luật trong thi đấu cầu lông. Cùng tham khảo để nắm nội dung cụ thể của môn học nhé.

CHƯƠNG V

HUẤN LUYỆN CẦU LÔNG

Mục đích - Nhiệm vụ - Vêu cầu CỦQ • • •

huân luyện cầu lông

1 M ỤC ĐÍCH.

Cũng như các môn thể thao khác, huân luyện cầu

lông là một quá trình sit phạm nhằm tác động một cách

có hệ thống vào khả năng chức phận của cơ thể vận động viên để hưóng tới thành tích thể thao cao nhà't Đặc trưng của quá trình này là lượng vận động thông qua các bài tập với các hình thức và các phương tiện quan trọng khác giúp cho quá trình đào tạo vận động viên cầu lông đạt được hiệu quả cao Bên cạnh đó, việc

sử dụng các nhân tô khác như: những điều kiện tự nhiên, môi trường và các phương pháp y học, điểu hòa tâm lý được xem như những tác động quan trọng góp phần thúc đáy nhanh quá trình nâng cao thành tích thể thao cho Ỷặn động viên

cùng với những nhiệm vụ và đặc điểm riêng biệt của nó củng là một quá trình tác động có mục đích đôi với sự

p h á t triỏn v à n â n g c a o t h à n h t í c h c ủ a m ỏ n t h ê t h a o

nàv Mục đích của huấn luyện ciiu lông là cliuán bị cho vặn động viên vế mọi mật nhằm giành đươc thành tích thể thao cao nhất, trên cơ sỏ phát triển các năng lực trí

của nó như kỹ, chiến thuật

2 NHIỆM VỤ.

Nhiệin vụ của huấn luyện thể thao nói chung và cầu lông nói riêng phải được bắt nguồn từ câu trúc thành tích của mỗi môn nhất định, trong đó bao gồm các yếu tô xác định là: Phẩm chát, các tô chất thể lực, năng lực kỹ thuật, tư duy chiên thuật và năng lực trí tuệ Xuất phát từ vân đê trên nhiệm vụ huân luyện cầu lông bao gồm:

2.1 Giáo duc các ph ảm chất và tâm lý cho vận đôn g viên:

Các phẩm chất cá nhân thể hiện ở thái độ nhận thức

và tư tưởng, thời gian và tính cách Muốn nâng cao thành tích thể thao, quá trình này kliông chỉ pbụ thuộc vào huân luyện viên mà trước hết là ở thái độ của vận động viên, sự say mê nghê nghiệp, ham muốn vươn tối những thành tích mới, thái độ tích cực trong tập luyện, không chùn bước trước mọi khó khăn thử thách sẽ là những tiền đề quan trọng cbo quá trình huân luyện

Chê độ xã hội của ta hiện nay không chỉ yêu cầu ỏ

các vận động viên về mặt tài nàng mà còn cả những phẩm chất dạo đức của họ Bởi vậy một trong những

nhiệm vụ của quá trình huấn luyện là cần thiết phải giáo dục cho vận động viên đạo đửc thể thao xã hội chủ nghĩa, xây dựng tình yêu nghề bển vững, quyết tâm phấn đấu phục vụ cho sự nghiệp thể thao của Tổ quốc, đưa nền thể thao của nưóc ta lên tầm cao mối trong sự nghiệp đổi mới của đất nước.

Mặt khác, để vươn tối được thành tích thể thao còn đòi hòi ở mỗi vận động viên tính cần cù, ý chí quyết tâm cao, không ngại gian khổ để vượt qua những thử thách trong tập luyện cũng như trong thi đả'u Lòng kiên trì, tính bển bỉ, tinh thần đoàn kết tương trợ nhau, giúp đõ nhau để xây dựng một tập thể vững mạnh cũng cần được giáo dục cho các vận động viên

Quá trình huấn ỉuyện thể thao gắn liền vói những hoạt động thi đâu không ngừng, bởi vậy rèn luyện các phẩm chất tâm lý trong thi đấu cho vận động viên cần hết sức coi trọng Thông qua các cuộc thi đấu thể thao vận động viên sẽ bộc lộ những phẩm chất tâm ỉý của họ

mà người huấn luyện cần phải hiểu rõ để có những biện pháp giáo dục thích hợp Đặc biêt cầu lông là môn thi đâ'u cá nhân nên việc rèn luyện tâm lý thi đâ'u cho mỗi vận động viên ỉà nhiệm vụ hết súc quan trọng góp phần đáng kể vào việc nâng cao thành tích của môn thể thao này Mỗi vận động viên cần được giáo dục tính tự chủ,

sự sáng tạo và ý chí quyết tâm cao để giành thắng lợi trong mỗi cuộc đấu Không phải bả't cú cuộc đâu nào cũng đều là vinh quang mà nó còn có cả những tb ất bại

cay đắng ‘Thắng không kiêu, bại không nản” cũng là một phẩm chât cần được giáo dục cho vận động viên để qua đó bản thân vận động viên tự nhìn thấy đúng thực chất của mình mà không ngừng vươn tối những tương lai tôt đẹp hơn.

2.2 Huấn luyên th ểlư c:

Thể lực là một trong những nhân tô quyết định đến thành tích thể thao, nó thể hiện ở sự phát huy cao độ các tô chất thể lực của cơ thể như: sức mạnh, sức nhanh, sức bển, khéo léo và mềm dẻo của bản thân vận động viên Bởi vậy, nhiệm vụ của huấn luyện thể lực không chỉ là nhằm phát triển các tô' chất đó mà cần phải biết phát huy cao độ các khả năng chửc phận của

cơ thể trong mỗi thòi kỳ tập luyện và đặc biệt là ở các giai đoạn thi đấu

Nhiệm vụ huân luyện thể lực cho vận động viên cầu lông không chỉ nhằm vào các tố chất chuyên môn mà cần phải biết kết hợp giữa huấn luyện thể lực chung và chuyên môn trên cơ sở lâ'y thể lực chung làm tiền để để phát triển các tô' chất chuyên môn cho mỗi vận động viên

Nội dung của huấn luyện thể lực là phát triển các tố châ't vận động của cơ thể và nâng cao dần khả năng chịu đựng của cơ thể đối với các yêu cầu của lượng vận động theo một hệ thông nhiều năm liên tục từ tháp đến cao, từ khó đến dễ, từ những yêu cầu thấp đến những

vên cầu cao hơn và ngày càng klió khăn phức tạp hơn Cùng vói viêc huân luyện có hệ thống dó là việc sử dụng một cách rông rãi những phương tiện, phương pháp huấn luyện phù hợp với từng lứa tuổi, từng thòi kỳ đế sao cho hiệu quả phát triển các tó chất được phát huy đến mức tối da, phục vụ dắc lực cho việc nâng cao thành tích của mỗi vận động viên qua các giai doạn huân luyện nhất định

2.3 Huấn luyên kỹ thuật:

“Việc chuẩn bị kỹ thuật, cũng như huấn luyện thể lực toàn diện, cần được xem như là nên tảng của các thành tích cao" Việc làm cho mỗi vận động viên nắm vững kỹ thuật trong từng giai đoạn cụ thể của quá trình huân luyện là nhiệm vụ quan trọng của ngiíòi làra công tác huấn luyện Mỗi giai đoạn khác nhau, đối tượng tập luyện khác nhau thì những yêu cầu của công tác huấn luyện kỹ thuật cũng khác nhajfr Quá trình này cũng đòi hỏi phải tuân theo các nguyên tắc giảng dạy và huân luyện thể thao vói những yêu cầu từ thấp đến cao, từ dễ đến khó, từ những yêu cầu thực hiện kỹ thuật trong các tình huổng đơn giản đến những tình huống phức Lạp trong tập luyện và thi đâu

Đỉnh cao của công tác huân luyện kỹ thuật clio vận động viên là giúp cho ho nắm chắc các hànb vi kỹ thuật động tác ở mức tự động hóa, có nghĩa là động tác đã trỏ thành kỹ xảo Có như vậy trong quá trình thi đấu trong mỗi tình huống cụ thể vận động viên mới gạt bỏ

được các suy ngliĩ về thực hiện kỹ thuật thế nào dô tập trung tư duy vào việc áp dụng chiến thuật sao cho có hiệu quả Một yêu cầu dôi với công tác huân luyện kỹ thuật là cần thiết áp (lụng những biến dạng của kỹ thuật để sao cho quá trình Lliực hiện động tác đanh cầu đối phương khó phán đoán được ý đổ của cầu thủ bên mình (khó xác định điểm rơi, đường cảu) nhằm gây bái ngờ cho đôi phương Việc huân luyện kỹ thuật củng cần chú ý đến đặc diểm cá nhân của từng vận động viên dể xây dựng “Kỹ thuật cá nhân” cho phù hợp vói từng người, sao cho bàn thân họ có thể phát huy hết khả nàng của mình để đạt được nhửng thành tích thê Ihao cao nhất.

Quá trình huân luyện kỹ th u ật cầu lông cần được kết

hợp chặt chẽ với việc phát triển thể lực cho vận động viên, ở những giai đoạn đầu huấn luyện kỹ thuật có thể chỉ nhằm mục đích hoàn thiện kỷ năng, kỹ xảo cho vận động viên, song càng ỏ các giai đoạn sau thì việc nâng cao hiệu quả thực hiện kỹ thuật nhát thiết phải được gắn liền vói việc phát huy đầy đủ các tỏ chất sức mạnh, sức nhanh, sức bền, khéo léo vào trong mỗi kỹ

th u ật động tác

2.4 Huấn luyẻn chiến thuật:

Huân luyện chiến thuật là quá trình rèn luyện đế đảm bảo cho vận dộng viên phát huy tốt nhát các năng

lực thể chất tâm lý và kỹ tlniíịt của mình dựa trên cơ sở

có tính đến những khả năng của đối thủ trong mỗi trận đấu để giành thành tích cao nhất Nhiệm vụ của huân luyện chiến thuật là giúp cho vận động viên có đầy đủ các trí thức vể chiến thuật của môn cầu lông để trên cơ

sỏ đó phát huy ưu điểm của mình mà đánh vào điểm yếu của đôi thủ, đồng thòi phải giúp cho họ có ý thức tư

duy về chiến thuật một cách linh hoạt, sáng tạo trong

những tình huống cụ thể của mỗi trận đâu

Không thể huấn luyện chiến th u ật nếu như vận động viên chưa đạt được một trình độ nhât định vê kỹ thuật cũng như thể lực Vì vậy, việc huân luyện chiến thuật nhất thiết chỉ được tiến hành khi vận động viên đã tiếp thu được kỹ thuật ỏ mức tương đôi hoàn thiện Nói cách khác, sự hoàn thiện về kỹ th u ật sẽ là tiển đề quan trọng cho quá trình tiếp thu chiến th u ật của vận động viên Song đến một giai đoạn nhất định, trình độ chiến

th u ật tốt sẽ lại là cơ sỏ để vận động viên phát huy hết khả năng về kỹ th u ật của mình để đạt đưọc thành tícb cao trong thi đấu

2.5 Phát triển tr í tuệ:

“Trong huân luyện thể thao thành tích cao yêu cầu

về trí tuệ tăng lêu không ngừng” Nhiệm vụ phát triển

trí tuệ cho vận động viên trong quá trình huấn luyện là trang bị cho vận động viên những tri thức chuyên môn

cơ bản của cầu lông, trong đó bao gồm: các tri thức về

kỹ, chiến thuật, năng lực tư duy sáng tạo để phát huy hết khả năng của bận thân mình nhằm giành thắng lợi

trong thi đả'u cũng như các phương tiện, phương pháp tập luyện để không ngừng náng cao thành tích thể thao.

Việc phát triển trí tuệ cho vận động viên còn góp phần giúp cho mỗi vận động viên đánh giá được năng lực của bản thân mình, từ đó có những hướng đi đúng đắn nhằm nâng cao hiệu quả trong tập luyện cũng như sẵn sàng, chủ động, quyết tâm giành thành tích cao trong thi đâu

bao gồm: kỹ, chiến thuật, thể lực, tâm lý và trí tuệ cho vận động viên Khiếm khuyết ỏ bãt cứ mặt nào cũng đều gây ảnh hưởng xâu, trước hết là đến kết quả huân luyện làm cho thành tích thể thao bị hạn chế, đổng thời còn có thể dẫn đến những hậu quả khác như: Tính cách, đạo đức của vận động viên không tốt, thành tích không phát triển, tập luyện quá sức, v.v

Đảm bảo toàn diện trong lmấn luvộn chung và ỉinã'n luyện chuyên luôn dựa trên C(1 sỏ lấy huán luyện làm nền tảng đe phát triển chuyên môn cỉỉnli cao Toàn diên

ỏ dây không có nghĩ;» là bình quán, chia đều mà cần có

tý lệ huấn luyện họp lý thông qua các giai đoạn huấn luyện và ngay cá trong mỗi chu kỳ huấn luyện sao cho

phát huy được hiệu quả tối đa của công tác huấn luyện

3.2 Huấn luyên có mục đích trên cơ sở chương trình k ế hoạch định trước:

Xây dựng kê hoạcb huân luyện là nhiệm vụ quan trọng của bất kỳ một cán bộ nào làm công tác huấn

luyện cầu lông Trên cơ sỏ căn cứ vào mục đích, nhiệm

vụ của mỗi thời kỳ mà cẩn đặt ra kế hoạch huân luyện cho phù hợp Mỗi đối tượng khác nhau cần đặt ra những kê hoạch huân luyện khác nhau và đảru bào thường xuyên bám sát kê hoạcb huân luyện nhầm theo dõi kết quả phát triển thành tích của vận động viên thông qua việc thực hiện kế hoạch đó

3.3 Đảm bảo viêc áp dụng các nguyên tắc trong giản g dạy và huấn luyện:

Huấn luyện cầu lông là một quá trình sư phạm, bởi vậy trước hết cần quán triệt các nguyên tắc chung trong lĩnh vực sư phạm, đồng thời kết hợp chặt chẽ với các nguyên tắc riêng của giáo dục thẽ chát và huân luyện thể t.hao Việc áp dụng các nguyên tắc sơ pliạni trong huân luyện sẽ góp phẩn tích cực vào việc nâng cao hiệu

quả của quá trình huấn hivện, dồng thời hạn chê những hậu quả xâu có thể này sinh trong quá trinh huân luyện đối với người tập.

3.4 Cần kết hơp chăt chẽ với công tá c y t ế dê đảm bảo sức khỏe cho vận đông viên tậ p luyên thường xuyên với lương vận dông lớn:

- Xây dựng và theo dõi chế độ dinh đưõng để đảm

bảo cung cấp đủ năng lượng cần thiết cho vận dộng viên tiến hành tập luyện thường xuyên, liên tục với khôi lượng cao

- Nghiên cứu ứng dụng các phương pháp hồi phục nhanh chóng và hiệu quả cho vận động viên sau mỗi buổi tập hoặc chu kỳ tập luyện

- Thường xuyên tiến hành kiểm tra y học để theo dõi sức khoẻ của vậu động viên qua các thòi kỳ huân luyện,

từ đó có biện pháp khắc phục, bô sung cho công tác huấn luyện ỏ các thòi kỳ tiếp theo

Cóc nguyên tắc huấn luyện cẩu lông

Huân luyện thể thao là một quá trình sư phạm, bởi vậy, trưóc hết nó phải tuân thủ đầy đủ các nguyên tắc chung của giáo dục và giáo dục thể chất Ngoài ra dựa trên cơ sỏ quy luật hình thành và phát triển các thànb tích thể thao người ta còn đưa ra những quy luật riêng biệt của quá trình huân luyện thể thao và coi đó như những luận điểm cơ bản chi phối toàn bộ quá trình này

1 HUẤN LUYỆN THỂ THAO LÀ QUÁ TRÌNH NHAM đạt

THÀNH TÍCH Tối ĐA Ỏ MÔN CẨU LÔNG.

Mục đích của huấn luyện cầu ỉông là nbằm giúp vận động viên đạt được thành tích tối đa ỏ môn thể thao này, bởi vậy việc lựa chọn các phương tiện, phương pháp, xây dựng hệ thống kế hoạch huấn luyện đều nhằm vào mục đích đó Tuy nhiên, thành tích thể thao của mỗi cá nhân khác nhau chỉ có thể đạt được ỏ những múc độ khác nhau Ngoài ra ngay trong mỗi cá nhán, thành tích thể thao cũng xuất hiện khác nhau qua từng giai đoạn của quá trình huấn luyện Nếu như ỏ giai đoạn ban đầu chỉ là dự báo thì ỏ các giai đoạn sau mới dần dần được thể hiện rõ nét hơn thông qua quá trình tập luyện nhất định với giới hạn cuối cừng là thành tích tối đa của cá nhân mỗi vận động viên

Để đạt được thành tích tối đa, một yêu cầu quan trọng của nguyên tắc này là đòi bỏi phải chuyên mòn hóa sâu Dựa trên đặc điểm cá nhân của mỗi vận động viên cùng vối nhũng điều kiện cụ thể của quá trình huấn luyện mà có thể cho phép chuyên môn hóa đến cả đánh đôi hoặc đánh đơn trong môn cầu lông Có như vậy, vận động viên mới thể hiện được hết năng lực của bản thân mình để đạt được thành tích thể thao cao nhát

2 NGUYẼN TẮC NÂNG CAO DẦN LƯỢNG VẬN ĐỘNG.

Trong quá trình huân luyện thể thao, lượng vin động được tăng dần lên đến mức tối đa dựa trên cơ sở

mối quan hệ có tính quy luật của việc nâng cao các yêu cầu và sự thích ứng của cơ thể về các mặt tâm, sinb lý Ngoài ra “Giữa thành tích thể thao và độ lớn của lượng vận động có môi quan hệ chặt chẽ”, việc nâng cao dần lượng vận động cũng sẽ làm thay đổi các khả năng chức phận của cơ thể theo chiều hướng tăng lên để thích ứng kịp thời vối những tác động của lượng vận động mối.Qua mỗi giai đoạn huấn luyện nhất định, việc tăng dần lượng vận động đến mức tối đa là yêu cầu bắt buộc cần được áp dụng cho các vận động viên, bỏi vì chỉ có như vậy họ mới phát huy cao nhất các năng lực của bản thân để tiếp thu các ỉượng vận động đó Tuy nhiên, lượng vận động tối đa ỏ trong một chừng mực nào đó cũng chỉ mang ý nghĩa tương đối vì trong suốt quá trình huấn luyện, lượng vận động tối đa ở giai đoạn này lại không có ý nghĩa tối đa ỏ các giai đoạn sau, khi mà cơ thể dã thích nghi vối ỉượng vận động đó Bỏi vậy, yêu cầu tăng lượng vận động mới lại ỉà điều kiện bắt buộc của quá trình huấn luyện.

Nâng cao lượng vận động cần phải được tiến hành

đồng thời vói tỷ lệ hợp lý giữa tăng vể khối lượng và cường độ bài tập Song trong cầu lông, việc tăng lượng vận động cần ưu tiên cho tỷ lệ tăng về cường độ vì đặc điểm môn thể thao này cần thiết phải tăng cưòng sức mạnh tốc độ cho người tập Tuy vậy, vấn đề tăng lượng vận động không phải là vô hạn, cần lưu ý rằng càng ở

giai đoạn sau tỷ lệ tăng lượng vận động càng dược giam

đi vì lý do trưóc hết là sự giảm tự nhiên các khả năng thích nghi của cơ thể và thứ hai vì lý do tuổi tác Qúa trình tăng lượng vận động trong huân luyện thể thao không phải chỉ dựa trên các thông sô vê khôi lượng hoặc cường độ mà trong các bài tập nhằm huấn luyện kỹ thuật còn cần táng lượng vận dộng thông qua các yêu cầu độ khó của động tác: Độ chuẩn, kbả năng sử dụng lực, khả nàng phối hợp vận động qua việc phôi hợp từ hai đến nhiều kỹ thuật cầu lông trong cùng một bài tảpCuổi cùng lượng vận động được tăng cường thông qua các bài tập rèn luyện tâm lý, đặc biệt là các bài tập thi đấu với các loại đối tượng khác nhau và Iihíìng sức

ép vê tâm lý khác nhau, đòi hỏi vận động viên phải phát huy đầy đủ các năng lực cá nhân của mình để đạt được thành tích thể thao mong muôn

3 NGUYÊN TẮC KẾT HỌP GIỮA HUẤN LUYỆN CHUNG VÀ HUẤN LUYỆN CHUYÊN MÔN.

Chuyên môn hóa sâu trong huấn luyện thể thao không có nghla là loại trừ việc pliát triển toàn diện các năng lực thể chât và tinh thần cho vận động viên Trái lại việc phát triển đầy đủ các năng lực thể chất và tinh thần sẽ là cơ sỏ nâng cao thành tích môn thể thao chuyên sâu của mỗi vận động viên, đồng thời còn góp phần tích cực vào công tác đào tạo con ngưòi mới phát triển toàn diện theo yêu cầu của xã hội ta hiện nay

Cơ sỏ của nguyên tắc này dựa trên quy luật vê sự phát triển thông nhất của cơ thể con ngưòi Việc phát triển tối đa năng lực của một tố chá t nào đó phục vụ cho môn thể thao chuyên sâu chỉ đạt được khi đồng thòi phát triển các tô chất khác trong cùng một cơ thể Hơn nữa, do sự tác động qua lại của những kỹ năng, kỹ xảo vận động khác nhau cho thây trong cùng một cá thể vốn

kỹ năng, kỹ xảo càng phong phú thì điều kiện để phát triển những kỹ xảo chuyên môn sẽ càng thuận lợi

Việc kết hợp giữa huấn ỉuyện chung và huấn luyện chuyên môn cần được quán triệt trong tấ t cả nội dung của quá trình huấn luyện bao gồm: từ giáo dục tư tưỏng ũho đến huấn luyện thể lực, kỹ thuật và tâm lý cho các vận động viên Huấn luyện chung sẽ là cơ sở tiền đề cho huán luyện chuyên môn và huấn luyện chuyên môn :ũng cần dựa trên nền của sự phát triển chung để nhằm đạt hiện quả thành tích thể thao tối đa cho mổi

:ả nhân.

4 NGUYÊN TẮC LIÊN TỤC

Huân luyện thể thao là một quá trình liên tục không ngừng, nó không chỉ diễn ra từng buổi, từng ngày mà :ần được kéo dài liên tục từ tháng này sang tháng khác /à trong nhiều năm của cuộc đời mỗi vận động viên Cơ

ỉở của nguyên tắc liên tục dựa trên mổi quan hệ có tính

Ị U V luật giữa lượng vận động và s ự phát triển thành -ích thể thao Sự gián đoạn trong tập luyện sẽ dẫn đến

ìn h trạng giảm sút các năng lực thể chất của cơ thể

cũng như khả năng phối hợp vận động Mặc dù nhịp độ giảm sút các năng lực khác nhau phụ thuộc vào thòi gian gián đoạn khác nhau, nhưng nhìn chung sự giảm sút bất kỳ một năng lực nào của cơ thể cũng sẽ dẫn đến

sự giảm sút thành tích thể thao Chính vì vậy, yêu cầu của nguyên tắc này là không được để xuất hiện sự gián đoạn dài trong quá trình huấn luyện

Sự liên tục của nguyên tắc này không có nghĩa là không quy định các quãng nghỉ trong huân luyện thế thao mà điều quan trọng là các quãng nghỉ phải được tính toán sao cho ở mức cần thiết đủ để cơ thể có khả năng hồi phục sau sự tác động của một buổi tập, một chu kỳ tập luyện nhưng vẫn không làm ảnh hưởng đến quá trình phát triển thành tích thể thao của người tập Chính vì vậy khi xây dựng hệ thống các buổi tập chc mỗi đốì tượng khác nhau cần tính đến các khả năng vế trình độ tập luyện, lứa tuổi, giói tính, đặc biệt là sự hồi phục của mỗi cá nhân vận động viên

5 NGUYÊN TẮC CHU KỲ HÓA.

Nguyên tắc này được xây dựng trên cd sỏ quy luậl phát triển có tính giai đoạn của trạng t h á i s u n g sức Ví thể thao, khả năng chịu đựng lượng vận động và quá trình thích ứng chỉ kéo dài đến một giói hạn nhất địrứ

sẽ xuất hiện sự giảm sút tạm thòi và sau giai đoạn nà}

c ơ t h ê l ạ i c ó t h ể c h ị u đựng m ộ t lượng v ậ n động k h á c Cí

■ĨO

nâng lên một mức mói cao hơn nêu như được tác động phù hợp.

Chính vì vậy, yêu cầu của nguyên tắc này là sự lặp lại hệ thống các thành phần cơ bản như nội dung, nhiệm vụ tập luyện của chu kỳ trước với những yêu cầu cao hơn, đồng thời cần thay đổi hợp lý các phương tiện, phương pháp tập luyện tương ứng vói các pha, các giai đoạn của mỗi chu kỳ huân luyện Việc xác định nhiệm

vụ, nội dung của từng giai đoạn huấn luyện cụ thể cần được xem xét trong mốì quan hệ tương hỗ giữa các chu

kỳ với nhau và trong các hình thức cấu trúc chu kỳ lớn, trung bình và nhỏ

Co sỏ khoa học CỦCI huân luyện thể lực

cho vặn động viên CQU lông

1 Ý NGHĨA CỦA HUẤN LUYỆN THE LỤC CẦU LÔNG.

Huân luyện thể lực cho vận động viên cầu lông nhằm mục đích nâng cao giói hạn của các tố chất vận động, năng lực làm việc, điều khiển của các cơ quan vận động cũng như toàn bộ cơ quan nội tạng để đạt tói mục tiêu

cơ bản là chịu đựng được huấn luyện vói lượng vận động ngày càng tăng, bảo đảm quá trình biến đổi, thích nghi diễn ra liên tục dưói tác động của huấn luyện, duy trì trạng thái ôn định cơ thể, trạng thái sung sức thể

thao, cũng như kéo dài tuổi thọ thể thao, không ngừng nâng cao thành tích cho vận động viên.

Tố chát vận động của con ngưòi được biểu hiện trong hoạt động thể thao nói chung và cầu lông nói riêng bao gồm: sức nhanh, sức mạnh, sức bền, khéo léo và mềm dẻo Những tố chất này có ảnh hưởng lón tói năng lực thể chát của con người, năng lực vận động trong tập luyện, thi đâu cầu lông và đóng vai trò quyết định trong thành tích thể thao đỉnh cao của cá nhân Do đó trong huân luyện, vấn đê cần được quan tâm chú ý trước tiên

là huấn luyện thể lực mà nội dung của nó là phát triển các tô' chãt thể lực chung và các tố chất chuyên môn quan trọng cho cầu lông

Phát triển tố châ't thể lực là cơ sỏ để tiếp thu và nắm vững kỹ thuật cầu lông, để vận dụng chiến thuật cầu lông một cách linh hoạt và sáng tạo trong thi đấu Nói cách khác, việc tiếp thu và vận dụng có hiệu quả kỹ, chiến thuật cầu lông chỉ có thể thực hiện được trên nền tảng thể lực chung và chuyên môn vững chắc

Huấn luyện thể lực còn đảm bảo phát triển mối quan

hệ chặt chẽ giữa nâng cao năng lực thể chất của cơ thể vận động viên với việc nâng cao năng lực tâm lý, có tác động tích cực đến việc giáo dục các phẩm chất nhân cách, đặc biệt là giáo dục đạo đức ý chí cho vận động viên Điều này được thể hiện ở những cố gắng nổ lực

hopLĩì thành khối lượng tập luyện, phân đâ'u vượt qua

những thành tích của bản thân để vươn lên các thành

tích mới Rèn luyện bản lĩnh vững vàng, chủ động, sáng tạo trong thi đấu.

Xu hướng phát triển của cầu lông hiện đại vối lối đánh biến hóa, thực dụng, hiệu quả đòi hỏi vận động viên một khả năng thích ứng cao vói lượng vận động lớn

và nàng lực phôi hợp vận động cao trong thời gian dài

Do đó, việc huân luyện thể lực cho vận động viên có ý nghĩa đặc biệt quan trọng và là một khâu không thể tliiếu được trong quy trình đào tạo vận động viên cầu lông

2 C Á C XU HƯỎNG HUẤN LUYỆN THE Lực CHO VẬN

ĐỘNG VIÊN TRONG CẦU LÔNG HIỆN ĐẠI.

2.1 Xu hướng sử dụng lương vận dộng lớn:

Để phát triển các tô cbât thể lực cho vận động viên cầu lông trẻ, trong giai đoạn đầu của quá trình chuyên môn hóa, việc đào tạo toàn diện là một nguyên tắc cơ bản khi sử dụng lượng vận động lớn trong quá trình huấn luyện không ngừng nâng cao năng lực làm việc của hệ thông thần kinh trung ương và các trung khu của nó, nâng cao năng lực làm việc của các cơ quan nội tạng, nhât là cơ quan tuần hoàn, hô hấp dưới tác động của lượng vận động ngày càng lớn Đó chính là quá trình làm biến đôi, thích nghi và không ngừng nâng cao giới hạn khả năng hoạt dộng của các cơ quan chức phận phù hợp với lượng vận động, duv trì trạng thái sung sức

t h ể t h a o v à c ó k h ả năng đ i ể u c h ỉ n h t r ạ n g t h á i đ ó v à o

đúng thòi kỳ thi đấu, kéo dài tuổi thọ thể thao, phòng tránh được chân thương.

Trong huấn luyện thể thao nói chung và cầu lông nói riêng, huấn luyện thể lực có vị trí và tầm quan trong đặc biệt là cơ sỏ chính để thực hiện kỹ, chiến thuật và nâng cao hiệu quả thi đấu cho vận động viên Là môn thể thao thi đâu đôi kháng gián tiếp cá nhân, thòi gian một trận đấu cầu lông tùy thuộc vào trình độ giữa các vận động viên, song thòi gian trung bình cho 1 hiệp đấu

là từ 15 đến 20 phút Do đó một trận đấu có thể từ 30 phút đến 60 phút, thậm chí kéo dài tới 90 phút Điểu này đòi hỏi ỏ vận động viên cầu lông phải có một trình

độ thể lực vững vàng để thi đấu trong những tình huống khó khăn căng thẳng nhất

Trong thi đâu cầu lông các vận động viên thường sử dụng chủ yếu kỹ thuật bằng năng lực tốc độ và sức mạnh như các bưóc di chuyển, đập cầu cao sâu Một trận đấu cầu lông thông thường có từ 80 - 85% các kỹ thuật đòi hỏi sức mạnh tốc độ Vói lôi đánh thực dụng hiệu quả trong cầu lông hiện đại đòi hỏi những yêu cầu cao vê các tố châ't thể lực đã hình thành xu hưống tập

đây là xu hưóng thứ nhất trong huân luyện thể lực cho vận động viên cầu lông

2~2 Xu hướng tăn g nhanh tỷ trong huấn luyên

th ể lực chuyên môn trên cơ sở nên tản g th ể lực chung đã vững chắc:

Thi đâu cầu lông hiện đại thường được thể hiện vỏi tốc độ cao và cường độ lốn, đặc biệt ở các giải lớn Mỗi trận đâu càng ỏ vòng trong càng mang tính chất căng thẳng, quyết liệt, do đó đòi hỏi mỗi vận động viên có sự chuẩn bị tốt về thể lực Trong suốt thời gian trận đấu hoặc ngay trong mỗi tình huống cụ thể đòi hỏi các vận động viên phải di chuyển hợp lý trên sân, bật nhảy tân công liên tục, thực hiện động tác rồi lại di chuyển để tiếp tục kỹ thuật khác Bởi vậy, một yêu cầu trong huấn luyện thể lực cho vận'động viên là phải giúp họ có khả năng thích ứng về thể lực chuyên môn cao.

Tỷ trọng huấn luyện giữa thể lực chung và chuyên môn cần được áp dụng thay đổi qua từng thòi kỳ huân luyện và tỷ lệ huân luyện thể lực chuyên môn càng được nâng cao khi trình độ vận động viên càng phát triển, ở những vận động viên cấp cao thì huấn luyện thể lực chuyên môn sẽ được coi là chủ yếu, còn huân luyện thể lực chung chỉ là biện pháp thứ yếu trong những giai đoạn nghỉ ngơi tích cực sau mỗi giai đoạn thi đấu của vận động viên, Vận động viên cao câ'p của các quốc gia có môn cầu lông phát triển mạnh như Đan Mạch, Inđônêxia, Malaixia, Trung Quốc, v.v tỷ lệ huấn luyện thể lực chuyên môn thường từ 70 - 90%, còn huấn luyện thể lực chung chỉ từ 10 - 30%

2.3 Xu hướng sử dụng các phương tiện chuyên

dụ ng cầu lông cùng các phương tiên b ổ trơ bằng

m áy móc hiện đại:

Trước hết đó là hệ thống các bài tập thể lực chuyên môn có hoặc không có dụng cụ nhàm không ngừng nâng cao khả năng của cơ thể như các bài tập di chuyên chuyên môn, các bài tập với dụng cụ bô trợ như thang gióng, tạ tay, vật đàn hồi, vật cản, v.v

Sử dụng các điểu kiện môi trường thiên nhiên như huân luyện trên núi cao, bãi biển, huân luyện ở các vùng khí hậu khác nhau để tạo cho vận động viên thích ứng với những điều kiện thi đấu thay đổi

Sử dụng các thủ pháp sư phạm tạo không khí đua tranh quyết liệt bằng cách tăng cường những điều kiện khó khăn để rèn luyện ý chí, tâm lý cho vận động viên, Xây dựng các điều kiện tập luyện sát với tình huống thi đấu để cho phép vận động viên phát huy hết năng lực của mình trong tập luyện

Sử dụng các điều kiện, phương tiện máy móc hiện đại cho phép phát triển thể lực của vận động viên cũng như việc kiểm tra thường xuyên sức khỏe của vận động viên trong quá trình huấn luyện

2.4 Hoàn thiện cơ c h ế quản lý, điều khiển trong huấn luyện:

Đó chính là công tác xây dựng kê hoạch huấn luyện

có cơ sở khoa học nhằm điểu hành quản lý công tác huấn luyện Tạo ra các điều kiện cần thiết để điều khiển trạng thái tập luyện của vận động viên trong quá trình huấn luyện Kiểm tra những biến đổi, thích nghi

các chức năng sinh lý, sinh hóa của các cơ quan chức phận cơ thể dưói tác động của lượng vận động, trên cơ

sỏ đó điều chỉnh vỏi từng vận động viên, phù hợp vối cấu trúc hoạt động thi đấu

CẦU LÔNG.

Quá trình huấn luyện, đặc biệt là huấn luyện thể lực đòi hỏi vận động viên phải nỗ lực cao trong tập luyện nhằm đáp ứng các yêu cầu về phát triển tô châ't vận động và các năng lực khác cần thiết cho việc nâng cao thành tích thể thao

Bất kỳ một hoạt động vận động nào của cơ bắp cũng đòi hỏi phải cung cấp năng lượng cho hoạt động đó Trong tập luyện và thi đâu cầu lông, các hoạt động thực hiện kỹ th u ật của tay, thân, các hoạt động di chuyển, bật nhảy, v.v được diễn ra liên tục với cường độ vận động cao và thời gian dài nên phải đòi hỏi tới việc huy động các nguồn năng lượng của cơ thể Việc huy động

và sử dụng các nguồn năng lượng đó như th ế nào chúng

ta hãy nghiên cứu theo các cơ chê sau:

3.1 Hệ thống ATP - CP (Adenosin - Tri - Phosphate

- Creatinphosphate):

3.1.1 Hệ thống ATP hoạt động như một nguồn cung cấp năng lượng trực tiếp và duy nhất cho hoạt động cơ bằng cách phá vỡ mối liên kết cao nàng lượng tại cấc nhóm phất phát phía ngoài.

N ă n g lượng

Diphosphate) và nhóm phosphate tự do, năng lượng được giải phóng khỏi liên kết cao năng Năng lượng trong cơ bắp được chuyển thành cơ năng Quá trình này

có thể diễn ra theo chiều hưóng ngược lại, đó là quá trình tái tổng hợp ATP từ ADP và CP

ATP luôn có sẵn trong các sợi cơ, tuy nhiên số lượng này rất ít, chỉ đủ cung cấp năng lượng cho một hoạt động từ 1 - 3 giây (tương ứng với một lần đập cầu hoặc

di chuyển 2 - 3 bước trong cầu lông) Nguồn năng lượng ATP phải không ngừng được bổ sung, tái tổng hợp một cách đầy đủ từ quá trình liên kết phân tử ADP với nhóm phosphate được giải phóng từ CP (dưới những điểu kiện nhâ't định) Điều kiện này xảy ra theo các cách sau:

3.1.2 Hệ thống CP:

Một hợp chất phốt phát được goi là CP (Cratin phosphate) tồn tại trong cơ bắp, bằng cách tách CP ->

Cr + p giải phóng năng lượng Năng lượng hình thành được sử dụng trong quá trình tái tổng hợp ATP

3.2 Hê thống Lactic:

Cơ bắp có thể tái tổng hợp lại ATP bằng cách phá vỡ Cacbonliyđrate qua một chuỗi các phản ứng hóa học

trong điều kiện thiếu oxy Quá trình đó có thể được minh họa qua phản ứng sau:

Cacbonhyđrate + ADP -» axit lactic + ATP

Nguồn năng lượng này có hiệu quả đáng kể mặc dù công suất của hệ thống không lón và nhỏ hơn cả hệ thông ATP - CP Quá trình thủy phân đường yếm khí (glycolysis) vối dung lượng không lón nhưng là nguồn cung cấp năng lượng chính trong các hoạt động với công suất cực đại và dưói cực đại trong khoảng thòi gian đến

2 phút Song trong vận động, sản phẩm của quá trìnb này sản ra là Axít lactic tích tụ lại trong cơ như một độc

tô gây đau bắp cơ Do đó trong giai đoạn hồi phục, lượng Axít lactic được chuyển hóa, nồng độ Axít lactic trong cơ

và máu giảm để các hoạt động tiếp theo diễn ra ỏ mức

độ tốt nhất

Hệ thống ATP - CP và hệ thống lactic hoạt động không sử dụng ôxy gọi là quá trình cung cấp năng lượng yếm khí

3.3 Hệ thống ôxy hóa:

Quá trình hoạt động nhò nguồn năng lượng được chuyển hóa trong điểu kiện có ôxy gọi là quá trình hoạt động ưa khí

Hệ thống ôxy hóa là nguồn cung câ'p năng lượng cơ bản nhất cho tất cả các hoạt động thể lực kéo dài trên

10 phút Hệ thống này bao gồm inột chuỗi phản ứng hóa học được diễn ra, kết quả cuối cùng là chất béo hoặc cacbonhyđrate bị ôxy hóa, năng lượng được giải phóng cung cấp cho vận động.

Cacbonhyđrate ì

f + ADP + p + 0 2 -> H20 + C 0 2 + ATPChất béo

Ôxy luôn luôn được vận chuyển qua hệ thống cung cấp ôxy vào tói các tê bào cơ Dưới những điều kiện bình thường cung câ'p đủ cacbonhyđrate cho tế bào, cơ bắp có thể kéo dài hoạt động từ 1 - 2 giờ C 02 được vận chuyển qua máu tới phổi và được đào thải ra ngoài

Hệ thông ôxy hóa có công suât cung cấp năng lượng thấp hơn, nhưng tổng dung lượng của nó lón hơn nhiều lần so vối các hệ thống khác Nhò có hệ thống này mà các hoạt động thể lực có thể kéo dài trong nhiều giò

Một lượng dự trữ ôxy nhỏ nữa được tìm thấy trong các tế bào cơ, đó là nguồn dự trữ được sử dụng trực tiếp cho các hoạt động thể lực tương đương từ 5 - 15 giây Nguồn dự trữ này có ý nghĩa đặc biệt đối với các hoạt động tức thời trong cầu lông, tồn tại trong mối liên kết với myoglobin

3.4 Sự tá c động qua lạ i giữ a hoat động của quá trìn h ưa khí và quá trình yếm khú

Như đã đề cập ỏ trên, quá trình ôxy hóa là sự cung câ'p năng lượng chủ yếu cho hoạt động kéo dài trên 10 phút Thể tích hấp thụ ôxy tối đa là một chỉ sô quyết định, được đo bằng lít 0 2/phút, để đánh giá hiệu suất của hệ vận chuyển ôxy.

Trong hoạt động tập luyện và thi đâu cầu lông, tắt cả

các nguồn năng lượng đều có ý nghĩa quan trọng Các

hệ thống đảm bảo năng lượng được hoạt hóa theo mức

độ thay đổi của cưòng độ vận động Sự tác động qua lại giữa nguồn năng lượng yếm khí và ưa khí được thể hiện qua các hoạt động liên tục trong tập luyện và thi đấu cầu lông Bắt đầu vận động hay đột ngột thực hiện các đưòng cầu nhanh, mạnh là do nguồn năng lượng yếm khí cung cấp Lúc thả lỏng (đổi cầu, giao cầu,

nh ặt cầu, v.v ) hệ thống ôxy hóa hoạt động mạnh đề thanh toán nợ dưỡng, đưa cơ thể chuẩn bị bước vào vận động tiếp theo

Ví dụ (hình 48): Một người bắt đầu vận động yêu cầu

có sự chuyển hóa năng lượng ỏ mức 1,5 lít ôxy/phút, nhưng phải sau 2 - 3 phút hệ thống cung cấp ôxy mới có khả năng đáp ứng yêu cầu này Trong giai đoạn này, sự cung cấp năng lượng được thực hiện bởi quá trình kỵ khí (glucô phân) được tính từ 30 giây sau vận động, điều này diễn ra làm tăng một lượng,nhỏ Axít lactic trong cơ Sau 3 phút vận động, cơ thể có sự cân bằag tương đôi giữa lượng ôxy đưa vào và lượng ôxy cần cung

cấp (trạng thái ổn định) Quá trình glucô phân vẫn tiếp tục và lượng axit lactic sinh ra ứ đọng trong cơ vào khoảng l,8mM (lmM = 9 mg axit lactic trong lOOml máu) Sau 18 phút hoạt động, nhu cầu ôxy tăng 3 líưl phút, quá trình này được lặp lại và phải sau 2 - 3phút

hệ cung cấp ôxy mối đáp ứng đủ, thòi gian này quá trình cung cấp năng lượng kỵ khí lại diễn ra và tăng nhanh lượng axit lactic trong máu, trong cơ cản trở cho hoạt động Sau 3 phút lại xuất hiện một trạng chái ổn định mới, nhưng lần này ở mức cao hơn Mức hấp thụ là

3 lít ôxy/phút và Axít lactic tập trung trong má« khoảng 3 mM Sau gần 30 phút vận động với công suất lốn tương đương vói yêu cầu 4,5 lít ôxy/phút đòi hỏi hệ cung câ'p ôxy phải làm việc tăng cường để thanh toán nợ dưỡng, nhưng Vo2max chỉ đạt 4,0 lít/phút Số còn lại do quá trình cung cấp năng lượng yếm khí bù đắp sự thiếu hụt đó Trong trường hợp này, lượng Axít lactic tích tụ nhiều trong máu và cơ buộc phải dừng vận động trong một vài phút để thanh toán nợ dưõng, trạng thái ổn định cũng không thể thực hiện được (hình 49)

Khi dừng vận động, sự hâ'p thụ ôxy giảm nhanh ở lúc ban đầu sau đó ổn định dần về mức bình thường Còn Axít lactic tiếp tục được tăng lên, vì Axít lactic trong cơ

đi vào máu nên Axít lactic trong cơ dần dần giảm xuống sau khi kết thúc vận động - còn trong máu phản ứng thanh toán axit lactic diễn ra chậm hơn

Hình 49: Tập trung axit trong m áu khi vận d ộ n g

3.5 Nghỉ ngơi - sự hồi ph ụ c những nguồn năng lương cho vận đông tập luyên và th i đấu cầu lông:

Do đặc điểm của loại hình thi đấu cầu lông có sự đan xen nhau giữa vận động, nghỉ ngơi hồi phục trong những khoảng thời gian ngắn ( 7 - 1 2 giây) như: phán đoán, di chuyển, đánh cầu, cầu chết, nh ặt cầu, chuẩn bị giao cầu cũng như tạm dừng trận đấu trong vận dụng khai thác luật để nghỉ ngơi, v.v Do đặc điểm vận động như vậy của hệ vận động, nên hệ thông cung câ'p năng lượng cũng phải diễn ra tức thòi để đáp ứng thích nghi Khi nghỉ ngơi thông qua tuần hoàn máu vận chuyển

được huy động, cùng với ỉượng ôxy dự trữ trong cơ sẽ thúc đẩy nhanh quá trình hồi phục chuẩn bị cho những vận động tiếp theo

Một vận động viên cầu lông đòi hỏi phải có khả năng hồi phục cao Quá trình hồi phục lại gắn liền và diễn ra liên tục, với các hoạt động vận động như di chuyển, bật nhảy, đánh cầu Những hoạt động bắt đầu, hoặc các hoạt động tức thòi được cung câp năng ỉượng bỏi hệ thổng ATP - CP Khi nghỉ ngơi ATP lại được tái tổng hợp để phục vụ cho hoạt động tiếp theo {hình 50)

Thòi gian hồi phục trung bình là sau 10 giây ATP -

CP cung cấp năng lượng trong 5 - 6 giây vận động vói cưòng độ tối đa

Tiếp sau đó là hệ thống lactic nhận vai trò cung cấp năng lượng cho vận động tiếp theo Tuy nhiên, quá trình này hoạt động ngắn và chỉ có một lượng nhỏ Axít lactic được tạo ra trong vận động, một lượng nhỏ bị loại

Hình 50: Minh họa nguyên tác ch ứ c nòng củ a Myoglobin nhu

là một lượng ôxy đ u ợ c vận chuyến dến cơ bốp Đây là mộ1 tĩnh huống minh họa sự hồi p h ụ c và nghỉ ngoi kéo dài trong 1G giây Tốc độ hổi p h ụ c là việc sủ dụng ôxy trung bình thấp hon hâp thụ ôxy tối da.

bỏ sau nghỉ ngơi Song, trong vận động tập luyện và thi đâu cầu lông, nhu cầu đòi hỏi cung cấp ôxy lớn hơn nhiều lượng ôxy hâ'p thụ tối đa, do đó hệ thống lactic hoạt động sẽ bổ sung những Axít lactic kế tiếp, đòi hỏi

sự thích nghi với vận động ở mức độ cao hơn Khi lượng Axít lactic trong cơ và máu quá cao cũng là lúc phải điểu chỉnh hoạt động chậm lại hoặc dừng hẳn để cơ thể

có thòi gian hồi phục trở lại bình thường

Thời gian hoạt động và công suâ't của hệ đảm bảo năng lượng lactic chỉ giảm và dừng khi hệ ôxy hóa bắt đầu và tiếp tục hoạt động Song để tiếp tục hoạt động với cưòng độ cao, vận động viên cần có hồi phục để thích nghi và khôi phục các nguồn năng lượng Đặc biệt trong

■ VửSíHIỉHĩíỊ«rong 10 yiãy m vmBsmssMtaass

0 , 1 ! o ¡ U o , U

thi đâu cầu lông ỏ cưòng độ cao, lượng vận động lớn (trong điều kiện 2 đâu thủ có trình độ tương đương về mọi mặt và trận đấu diễn ra ỏ thê cân bằng: 1 - 1) Trưốc hiệp đấu thứ 3 các vận động viên được phép nghỉ

5 phút đảm bảo cho thòi gian hồi phục các nguồn năng lượng Trước hết là trả nợ ôxy cho quá trình nợ dưõng, sau đó đến sự hồi phục các nguồn năng lượng khác đảm bảo cho trận đâu diễn ra ở mức độ cao về các mặt kỹ, chiến th u ậ t và thể lực Tuy nhiên ở thời gian vận động sau này quá trình nghỉ ngơi cho sự hồi phục các nguồn năng lượng thường được kéo dài hơn: Sô' lần nghỉ nhiều hơn, thời gian của mỗi lần nghỉ dài hơn Trong điều

lu ật cầu lông cho phép vận động viên chỉ có thể tranh

th ả nghỉ ngơi để hồi phục vào các lần nh ặt cầu, chuẩn

bị phát cầu, lau mồ hôi Điều này buộc các huấn luyện viên phải rèn luyện cho vận động viên năng lực hồi phục các nguồn năng lượng một cách nhanh chóng,

n h ấ t là tran h th ủ các điểu kiện nghỉ ngơi và coi đó như là nguồn hồi phục các hệ cung cấp năng lượng cho quá trìn h hoạt động tập luyện và thi đấu cầu lông tích cực nhâ't

3.6 H ấp thụ ôxy tôi đa:

Như chúng ta đã biết, ở các môn thể thao sức bển như chạy đường dài, trượt tuyết khả năng hâ'p thụ ôxy tôi đa của các vận động viên thường cao hơn các môn thể thao khác Bằng thực nghiệm người ta cũng

xác định cầu lông là inôn thể thao đòi hỏi sức bền cao Kết quả kiểm tra khả năng hấp thụ ôxy tối đa của một sô' vận động viên cầu lông cấp cao thế giói thông qua một sô bài tập đã chứng minh được điêu trên.

ôxy tối đa khoảng 58 - 70 ml 0 2/phút/kg Chỉ số này ở

nam vận động viên thường lón từ 10 - 20% và vào khoảng 80 ml 0 2/phút/kg.

Khả năng hấp thụ ôxy tối đa của vận động viên trong

v ậ n đ ộ n g p h ụ th u ộ c r ấ t n h i ê u v à o n ă n g lực h o ạ t đ ộ n g của tim và thê biện ở tần số co bóp của tim Người ta cũng đã tiến hành đo tỷ lệ nhịp đập trung bình của tim đôi với vận động viên cấp cao thế giới trong các trận đâu cầu lông như sau:

quan chức phận cơ thể vận động viên Ví dụ: Vào năm

1977 ngưòi ta ghi được nhịp tim trung bình của các vận động viên nữ trong mỗi trận đấu chỉ đạt 75% nhịp tim tốỉ đa Chỉ sô này được ghi lại vào năm 1988

đã đạt 86%

Huân luvện sức manh

1 KHÁI NIỆM VÀ PHÂN LOẠI.

Sức mạnh là khả năng khắc phục lực đối kháng bên ngoài bằng sự nỗ lực của cơ bắp

Sức mạnh được phân loại như sau:

- Sức mạnh đơn thuần Được sinh ra trong các động tác chậm hoặc tĩnh

- Sức mạnh tốc độ: Dược sinh ra trong các động tác nhanh

- Sức mạnh bột phát: Là khả năng phát huy lực lỏn trong một khoảng thời gian ngắn nhát

- Sức mạnh tương đối: Là sức mạnh được tính trên một kilôgam trọng lượng cơ thể, theo công thức:

Sức mạnh tuyệt đốiSức mạnh tương đối - -

Trọng lượng cơ thể

2 PHƯONG PHÁP HUẤN LUYỆN s ứ c MẠNH.

2.1 Cơ sò của phương ph áp huấn luyên sức mạnh:

- Là việc lựa chọn lượng đối kháng khác nhau cho mỗi bài tập sức mạnh khác nhau Muốn phát triển sức

m ạ n h tố t t h ì các b ài tậ p k h i t ậ p lu y ệ n đều p h ả i tạo được sự căng cơ tôi đa cho dù các bài tập đó sử dụng

lượng đối kháng nào Dựa trên cơ sỏ sô' lần lặp lại được một trọng lượng nào đó mà ngưòi ta chia lượng đối kháng như sau: Lượng đối kháng tôi đa là trọng lượng chỉ khắc phục được một lần; lắp lại 2 - 3 lần là gần tối đa; 4 - 7 lần là lớn; 8 - 1 2 lần là tương đối lón; 1 5 - 1 8 lần là trung bình; 19 - 25 lần là nhỏ và 25 lần trở lên là quá nhỏ.

- Quá trình huân luyện sức mạnh cần tập trung vào các n liiệ m v ụ sau:

+ Phát triển toàn diện các loại sức mạnh của cơ thể.+ Phát triển cân đối sức mạnh của tất cả các nhóm cơ :ủa hệ vận động

+ Phát triển năng lực sử dụng hợp lý sức mạnh

- Để huân luyện sức uiạnh cần sử dụng các bài tập sau:+ Các bài tập với dụng cụ

+ Các bài tập với lực đối kháng của ngưòi cùng tập

+ Các bài tập vói lực đàn hồi

+ Các bài tập với lực đối kháng của môi trường

+ Các bài tập khắc phục trọng lượng cơ thể

2.2 Các xu hướng vê phương p h á p huấn luyện ỉức mạnh:

2.2.1 Sử dụng lượng đối kháng dưới mức tối đa với '.ốlần lặp lại cực hạn (Phương pháp nỗ lực lắp lại):

- Yêu cầu của phương pháp này là sử dụng lượng đối íháng tương đôi lớn với thòi gian bài tập ngắn và sô' lần

lặp lại là cực hạn Vì giá trị phát triển sức mạnh ỏ phương pháp này chỉ có ý nghla ỏ những lẩn lặp lại cuối cùng, bởi vậy, khi sử dụng các bài tập theo xu hướng này huân luyện viên cần động viên các vận động viên của mình cô gắng lặp lại một vài lần cuối cùng khi họ

đã tỏ ra mệt mỏi và chỉ có như vậy mói có tác dụng phát triển được sức mạnh cho vận động viên

- Ưu điểm của phương pháp này là:

+ Tăng được sức mạnh cùng với sự phì đại cơ bắp.+ Hạn chê hiện tượng ép khí lồng ngực

+ Tạo khả năng kiểm tra kỹ th u ật tốt hơn

+ Hạn chê chấn thương

+ Có tác dụng tăng cưòng sức khỏe

- Nhược điểm là:

+ Tiêu hao năng lượng lón

+ Hiệu quả phát triển sức mạnh thấp hơn so với phương pháp sử dụng lượng đối kháng tối đa

2.2.2 Sử dụng lượng đối kháng tối đa:

- Yêu cầu của phương pháp này là: sử dụng lượng đối

kháng tối đa (1 lần thực hiện) hoặc gần tối đa (2 - 3 lần lặp lại)

- Ưu điểm: Phát triển được sức mạnh cơ bắp nhưng hạn chế được vể tăng khối lượng Đây là phương pháp chủ yếu nhằm phát triển sức mạnh cho vận động viên

2.2.3 S ử dụng các bài tập tĩnh trong huấn luyện sức mạnh:

- Yêu cầu của phương pháp là: tập luyện căng cơ tối

đa với thòi gian bài tập khoảng 5 - 6 giây và không nên

sử dụng một bài tập ôn định quá 2 tháng

- Ưu điểm của phương pháp này là: duy trì được sự

ổn định căng cơ tương đối dài, yêu cầu về trang thiết bị đơn giản và có thể tác động tới bất kỳ nhóm cơ nào

- Nhược điểm:

+ Hiệu quả phát triển sức mạnh thâ'p

+ Chỉ phát triển sức mạnh ỏ những nhóm cơ có tham gia vào tập luyện

MÔN TRONG CẨU LÔNG.

3.1 Cơ 8Ở của viêc huấn luyên sức m ạnh chuyên môn Cầu lông:

Cầu lông là môn thể thao mang tính đối kháng mà thành tích của nó được thể hiện ở năng lực của cá nhân mỗi vận động viên trong việc sử dụng kỹ, chiến thuật, thể lực và sự ổn định về tâm lý của bản thân mình Thi đáu cầu lông không phải chỉ đòi hỏi ở vận động viên trình độ điêu luyện về kỹ thuật, sử dụng hợp lý và sáng

tạo về chiến thuật mà còn yêu cầu rất cao việc phát huy

đầy đủ các tố châ't thể lực của cơ thể trong đó có sức mạnh

Đặc điểm của thi đấu cầu lông là vận động viên luôn phải di chuyển liên tục vói tốc độ cao trong phạm vi diện tích sân của mình bằng các bước chạy hoặc bật nhảy, cùng vối đó là việc kết hợp các động tác đánh cầu hợp lý, nhanh, mạnh để thực hiện ý đồ chiến thuật cùa mình trong thi đâu nhằm giành hiệu quả cao Vì vậy, sức mạnh trong cầu lông thường được thể hiện ỏ các động tác xuất phát (từ vị trí chuẩn bị để di chuyển đến

vị trí đánh cầu), các động tác bật nhảy, khả năng di chuyển nhanh và các động tác đánh cầu đòi hỏi phát huy lực tối đa của cơ thể như động tác đập cầu

Một yêu cẩu quan trọng khi sử dụng sức mạnh trong các động tác kỹ th u ật của cầu lông là cần được phát huy với tốc độ tối đa để tăng cưòng hiệu quả của kỹ thuật đó

và gây cho đối phương những tình huông bất ngờ, bị động trong quá trình thi đâu Đồng thòi phải duy trì đưọc súc mạnh đó trong suốt thời gian dài của quá trình thi đâu, không phải chỉ trong từng trận mà trong suốt thòi gian diễn biến của một giải

Xuất phát từ những cơ sở lý luận (nhu đã trình bày ỏ phần 1 và 2 của bài) và cơ sỏ thực tê trên có thể xác định sức mạnh đặc trưng được thể hiện trong môn cầu lông là sức mạnh tốc độ Vì vậy, xu hướng lựa chọn các bài tập để huân luyện sức mạnh chuyên môn trong cầu lông cũng cần tập trung vào phát triển sức mạnh tốc độ cho các vận động viên

3.2 Yêu cầu của viêc lựa chon các bài tậ p ph át triển sức m anh chuyên môn c ầ u lông:

các bài tập chuyên môn cầu lông Các bài tập đó phải đảm bảo những yêu cầu sau:

+ Các bài tập phải nhằm phát triển sức mạnh tốc độ cho vận động viên theo xu hưóng sử dụng đôi kháng chưa tới tối đa với tốc độ cực đại Với xu hướng này chỉ nên lựa chọn các bài tập có lượng đối kháng từ lớn ( 4 - 7 lần lặp lại) trở xuống và áp dụng tùy theo nhiệm vụ phát triển sức mạnh cho bộ phận thực hiện động tác kỹ thuật nào

+ Câu trúc các bài tập huấn luyện sức mạnh cần phải gần giống vói câ'u trúc kỹ th u ật động tác của cầu lông

để sao cho khi thực hiện các bài tập này định hình kỹ

th u ật động tác chuyên môn của vận động viên không bị phá võ do ảnh hưởng của việc tập luyện các bài tập đó.+ Sử dụng có hiệu quả các bài tập phát triển sức mạnh tốc độ cho vận động viên bằng cách động viên họ cô' gắng lặp lại thêm một số lần nữa khi đã kiệt sức để nâng cao hiệu quả của bài tập

+ Kết hợp hợp lý các bài tập phát triển sức mạnh chuyên môn vối các bài tập phát triển chung trên quan điểm phát triển sức mạnh chung, toàn diện làm cơ sỏ :ho phát triển sức mạnh chuyên môn để nâng cao

"hành tích Khi sử dụng các bài tập phát triển sức