TIỂU LUẬN MÔN HỌC CÔNG TÁC KỸ SƯ

TRƯỜNG ĐẠI HỌC THỦ DẦU MỘT VIỆN KỸ THUẬT – CÔNG NGHỆ BÁO CÁO TIỂU LUẬN ĐỀ TÀI BÁO CÁO CUỐI HỌC PHẦN MÔN HỌC CÔNG TÁC KỸ SƯ Sinh viên thực hiện Phạm Thế Hiển Lớp D19DT01 Khóa 2019 – 2024 Ngành Kỹ thuật.

TRƯỜNG ĐẠI HỌC THỦ DẦU MỘT VIỆN KỸ THUẬT – CÔNG NGHỆ

BÁO CÁO TIỂU LUẬN

ĐỀ TÀI: BÁO CÁO CUỐI HỌC PHẦN MÔN HỌC CÔNG TÁC KỸ SƯ

Bình Dương, ngày 15 tháng 10 năm 2022

LỜI CẢM ƠN

Lời đầu tiên, em xin gửi lời cảm ơn sâu sắc đến Thầy Nguyễn Anh Vũ Trong quá trình tìm hiểu và học tập bộ môn công tác kỹ sư, em đã nhận được sự giảng dạy và hướng dẫn rất tận tình, tâm huyết của thầy Thầy đã giúp em tích lũy thêm nhiều kiến thức hay và bổ ích Từ những kiến thức mà thầy truyền đạt, em xin trình bày lại những gì mình đã tìm hiểu được vào bài tiểu luận kết thúc môn này Tuy nhiên, kiến thức về bộ môn công tác kỹ sư của em vẫn còn những hạn chế nhất định Do đó, không tránh khỏi những thiếu sót trong quá trình hoàn thành bài tiểu luận này Mong thầy xem và góp ý để bài tiểu luận của em được hoàn thiện hơn

MỤC LỤC

1 Trình bày những yếu tố cần thiết để trở thành một kỹ sư giỏi 4

1.1 Có kiến thức chuyên môn vững: 4

1.2 Có kỹ năng đặt câu hỏi tốt: 4

1.3 Biết lắng nghe đúng cách 6

1.4 Tập trung và phân tích tốt 7

1.5 Kỹ năng giao tiếp tốt 8

1.6 Kỹ năng quản lý thời gian hiệu quả: 9

2 Động lực và kế hoạch học tập cá nhân từ bây giờ cho tới khi tốt nghiệp 10

3 Định hướng nghề nghiệp cho tương lai sau khi tốt nghiệp 11

4 Phân tích những lĩnh vực mà kỹ sư theo ngành học bạn có thể tham gia 12

5 Chức năng, nhiệm vụ, năng lực của người kỹ sư 15

5.1 Chức năng của người kỹ sư: 15

5.2 Nhiệm vụ của người kỹ sư 16

5.3 Năng lực cần có của người kỹ sư 19

6 Bạn học được gì từ kỹ năng ghi chép, kỹ năng đối thoại, kỹ năng thuyết trình và điều khiển cuộc họp, soạn thảo văn bản 20

6.1 Kỹ năng ghi chép: 20

6.2 Kỹ năng soạn thảo văn bản 23

6.3 Kỹ năng đối thoại 28

6.4 Kỹ năng thuyết trình và điều khiển cuộc họp 29

7 Tầm quan trọng của đạo đức nghề nghiệp 31

7.1 Các quy tắc 33

7.2 Trách nhiệm nghề nghiệp 36

8 Trình bày kế hoạch thực tập của bản thân 39

9 Trình bày kế hoạch thực hiện đồ án tốt nghiệp 40

10 Trình bày kế hoạch làm việc trong một tháng tại nơi làm việc 41

11 Trình bày một bản báo cáo kinh tế kỹ thuật đầu tư dự án lắp đặt điện, thiết bị điện bất kỳ mà bạn tìm hiểu được 42

1 Trình bày những yếu tố cần thiết để trở thành một kỹ sư giỏi

Một người kỹ sư giỏi cần hội tụ rất nhiều yếu tố cần thiết và theo quan điểm

cá nhân của em thì đây là những tố chất mà người kỹ sư nên có:

- Có kiến thức chuyên môn vững

- Biết đặt câu hỏi đúng lúc

- Biết lắng nghe đúng cách

- Tập trung và phân tích tốt

- Kỹ năng giao tiếp tốt

- Có lập trường vững vàng và nâng cao kỹ năng kỹ năng đàm phán

- Quản lý thời gian hiệu quả

- Có khả năng phán đoán tình huống tốt

1.1 Có kiến thức chuyên môn vững:

Để làm việc được thì kiến thức chuyên môn về lĩnh vực kỹ thuật là điều không thể thiếu, bên cạnh kiến thức thì còn cần kinh nghiệm và trải nghiệm của bản thân Việc học trên trường để tổng hợp tiếp thu kiến thức chuyên môn từ tài bài giảng, tài liệu…, đến khi ra trường thì cần trải nghiệm công việc thực tế để

có thêm kinh nghiệm, bài học thực tiễn và đúc kết được những kiến thức cho riêng mình

1.2 Có kỹ năng đặt câu hỏi tốt:

Kỹ năng đặt câu hỏi là yếu tố then chốt trong kỹ năng giao tiếp, giúp thiết lập cuộc trò chuyện một cách hiệu quả bằng cách vận dụng kiến thức, kinh nghiệm của bản thân để khai thác, thu thập thông tin cần thiết theo đúng trọng tâm

Đây là kỹ năng quan trọng được áp dụng rộng rãi ở mọi khía cạnh của cuộc sống Có thể nói, đặt câu hỏi là công cụ hiệu quả để gợi mở giá trị tiềm ẩn trong

tổ chức Kỹ năng này thúc đẩy thảo luận và trao đổi ý tưởng nhằm cải thiện hiệu suất, xây dựng mối quan hệ và niềm tin giữa các thành viên trong nhóm Do đó

mỗi người đều nên trau dồi và cải thiện kỹ năng đặt câu hỏi để quá trình giao tiếp, làm việc thuận lợi hơn

Kỹ năng này có 3 bước cơ bản:

Bước 1: Lên kế hoạch

Trước một vấn đề, có người sẽ đưa ra hàng trăm câu hỏi thắc mắc cần giải đáp, tuy nhiên có những người khi nghe xong lại không biết nên hỏi câu gì? Để tránh việc đặt câu hỏi quá nhiều, lan man, hay không có gì để hỏi thì việc lên kế hoạch là rất cần thiết

Bước 2: Đặt câu hỏi

Trong mỗi trường hợp khác nhau sẽ có những dạng câu hỏi cụ thể mà bản thân chúng ta cần nắm bắt Tuy nhiên, dù là trong giao tiếp hay phỏng vấn thì chúng ta cũng nên vận dụng kỹ năng đặt câu hỏi để đưa ra những vấn đề mới, có tính sáng tạo và khai thác thông tin đúng hướng Khi đặt câu hỏi, cần tránh lặp lại những thông tin đá nói hoặc đưa ra quá nhiều câu hỏi khiến người nghe bị rối

Bước 3: Lắng nghe và chia sẻ

Trước khi muốn đặt câu hỏi, cần phải thực sự lắng nghe và hiểu vấn đề đang thảo luận, lắng nghe giúp chúng ta có thể làm chủ được tình huống và đưa ra câu trả lời chính xác, phù hợp Ngược lại, khi không nắm chắc được vấn đề người khác trình bày, thì sẽ không biết phải hỏi câu gì cho đúng

Các loại câu hỏi thường gặp:

- Câu hỏi đóng:

Câu hỏi đóng là dạng hỏi trực tiếp, đi thẳng vào vấn đề nhằm mục đích xác nhận lại thông tin Dạng câu hỏi này có thể trả lời rất ngắn gọn là có hoặc không hoặc một câu ngắn để xác nhận lại nội dung được hỏi

- Câu hỏi mở:

Đây là dạng câu hỏi nhằm mục đích gợi ý những câu trả lời chi tiết, thường tập trung vào kiến thức, hiểu biết hoặc quan điểm của người trả lời Câu hỏi mở thường được sử dụng khi cần nắm bắt ý kiến, tìm hiểu thêm thông tin Dạng câu

hỏi này không cần sử dụng câu trả lời mặc định, không giới hạn nội dung đề cập

1.3 Biết lắng nghe đúng cách

Kỹ năng lắng nghe là kỹ năng quan trọng để thành công trong mọi cuộc giao tiếp Như ngạn ngữ Nha từng có câu với đại ý rằng: Con người mất ba tuổi để học nói, tuy nhiên phải mất cả đời để học lắng nghe Tuy nhiên trong cuộc sống thường ngày, lại rất ít người có khả năng lắng nghe, họ đã vô tình thiếu đi một kỹ năng giao tiếp quan trọng và khiến cuộc giao tiếp trở nên kém hiệu quả

Tại sao phải lắng nghe:

Kỹ năng lắng nghe quyết định 90% thành công trong mọi cuộc giao tiếp, đi kèm với kỹ năng nói Và mặc dù nghe là một phản xạ của con người, nhưng lắng nghe là 1 kỹ năng cần phải học tập và rèn luyện mới có thể thành thạo

Vai trò của lắng nghe:

Lắng nghe giúp nâng cao kỹ năng giao tiếp của mình đối với những người xung quanh Với quá trình lắng nghe, chúng ta có thể nắm bắt vấn đề, thu thập thông tin qua đó nâng cao khả năng tương tác qua lại giữa mình và đối phương Bên cạnh đó, lắng nghe tạo ra sự liên kết về xúc cảm giữa bản thân và đối phương Từ đó tạo được thiện cảm với đối phương Lắng nghe giúp chúng ta chia

sẻ cảm thông với người khác, đồng thời còn có thể hiểu đối phương hơn

Lắng nghe cũng là biện pháp hạn chế cũng như là cách giải quyết xung đột hiệu quả Tạo được những mối quan hệ tốt đẹp, bước đệm để thành công trong sự nghiệp và cuộc sống

Nguyên tắc để lắng nghe hiệu quả:

1 Tập trung vào cuộc giao tiếp

Giao tiếp là tương tác có hai chiều, chúng ta không thể tiếp thu được những

gì đối phương truyền đạt nếu không có sự tập trung Bên cạnh đó, việc để ý những thứ xung quanh và thiếu tập trung vào cuộc trò chuyện sẽ làm đối phương cảm thấy khó chịu, khó lòng gây được thiện cảm

2 Không được ngắt lời

Chắc chắn rằng, một người có thói quen ngắt lời người khác không thể có kỹ năng lắng nghe giỏi Muốn lắng nghe tốt, điều kiện đặt ra là phải cho đối phương

có “không gian” để nói, thay vì dành hết phần nói của họ

Không chỉ vậy, khi bị ngắt lời sẽ khiến đối phương khó chịu, không có muốn chia sẻ

3 Không phán xét và áp đặt đối phương

Một nguyên tắc quan trọng để có được kỹ năng lắng nghe hiệu quả đó là cần

có một tư tưởng cởi mở mới có thể trở thành một người lắng nghe giỏi Bởi không

ai muốn nói chuyện với một người bảo thủ, lấy tư tưởng của mình áp đặt lên người khác, đòi hỏi họ phải chấp thuận nó và không được nói lên quan điểm của họ

Và điều trên không có nghĩa là bản thân không có chủ kiến cá nhân, mà nên hạn chế cái tôi của mình khi giao tiếp để thực sự hiểu người khác Quan điểm của mình chưa chắc đã đúng, việc tiếp thu ý kiến người khác sẽ giúp bản thân chúng

ta hoàn thiện hơn

4 Đưa ra ý kiến cá nhân

Kỹ năng lắng nghe tốt không phải là sẽ im lặng suốt cả cuộc hội thoại và nghe đối phương nói Điều đó sẽ khiến đối phương cảm thấy như đang độc thoại

Do vậy, bên cạnh việc đặt cậu hỏi chúng ta cũng cần đưa ra các ý kiến cá nhân của mình vào câu chuyện của họ Ví dụ như “Tôi cũng từng như bạn”, “Tôi hoàn toàn đồng ý” Đối phương sẽ cảm thấy hứng thú và mở lòng chia sẻ nhiều hơn Với những lời nhận xét theo kiểu “Tôi hiểu rồi”, “Tôi biết rồi”, hãy dành chúng vào cuối cuộc trò chuyện, bởi chúng chính là dấu hiệu của cuộc trò chuyện kết thúc

Đưa ra ý kiến cá nhân về câu chuyện của đối phương là lời khẳng định rằng mình đã thực sự lắng nghe câu chuyện của họ

1.4 Tập trung và phân tích tốt

Kỹ năng tập trung được khuyến khích rèn luyện ngay từ khi còn ngồi trên ghế nhà trường Đến khi bước vào công việc, chính bản thân phải tự trang bị và nỗ lực

- Hỗ trợ đánh giá hiệu quả tầm quan trọng của từng sự việc: Mỗi người chúng

ta đều có hàng tá công việc phải xử lý mỗi ngày, từ việc công ty, việc gia đình đến những mối quan hệ cá nhân Hầu như việc gì cũng quan trọng nhưng ở mỗi thời điểm, mức độ quan trọng của từng sự việc sẽ khác nhau Sở hữu kỹ năng tập trung tốt, bạn sẽ biết rằng trong khoảng thời gian này, việc gì là quan trọng nhất, việc gì

có thể gác lại, việc gì có thể nhờ người khác hỗ trợ giải quyết…

- Hiểu được nguy cơ tiềm ẩn

- Gác lại những thông tin xao nhãng

- Lên lịch trình làm việc hiệu quả

- Rút ngắn thời gian hoàn thành nhiệm vụ

Kỹ năng phân tích là khả năng làm rõ, hình dung hoặc khái niệm hóa vấn đề, trên cơ sở đó đưa ra các quyết định phù hợp dựa trên những thông tin sẵn có Kỹ năng phân tích là một quá trình, gồm những giai đoạn sau:

- Xác định vấn đề cần phân tích

- Tiến hành thu thập thông tin

- Tìm kiếm các giải pháp

- Thử nghiệm các giải pháp đó

- Tiến hành phân tích, đánh giá và lựa chọn giải pháp phù hợp

1.5 Kỹ năng giao tiếp tốt

Giao tiếp được coi là kỹ năng mềm vô cùng quan trọng trong thời hiện đại Không chỉ làm cầu nối gắn kết mối quan hệ giữa mọi người, mà kỹ năng giao tiếp còn là chìa khóa dẫn lối thành công trong mọi lĩnh vực

- 7 yếu tố giúp cải thiện kỹ năng giao tiếp:

1.6 Kỹ năng quản lý thời gian hiệu quả:

Là một trong số những kỹ năng mềm không thể thiếu trong cuộc sống, kỹ năng quản lý thời gian là quá trình lên kế hoạch và xác định thời gian hoàn thành kế hoạch đó một cách hiệu quả và tối ưu nhất Một kế hoạch quản lý thời gian tốt là một bản kế hoạch chi tiết, cụ thể cho từng giai đoạn nhỏ với deadline rõ ràng và phân công công việc hợp lý Là quá trình lập danh sách những điều phải làm, nguyên tắc thực hiện thời gian biểu, bảo đảm rằng mọi việc được thực hiện theo đúng kế hoạch, không bị lãng phí thời gian

Lợi ích:

- Nâng cao hiệu quả và năng suất

- Có thêm thời gian trống để thực hiện những công việc khác

- Giảm bớt áp lực trong công việc

- Tăng niềm vui trong cuộc sống

- Nâng cao sức sáng tạo

Phương pháp quản lý thời gian hiệu quả:

a Xác định mục tiêu:

Xác định mục tiêu được coi là phương pháp quản lý thời gian hiệu quả nhất hiện nay Một khi xác định được mục tiêu của mình là gì thì bạn sẽ biết mình phải làm gì để hoàn thành mục tiêu đó Khi một kế hoạch lớn được cụ thể hóa thành những mục tiêu nhỏ thì danh sách công việc sẽ trở nên chi tiết

và rõ ràng hơn, thời gian hoàn thành cũng nhờ đó mà dễ dàng được xác định Kết quả là bạn luôn luôn chủ động trong từng hành động và có thể làm chủ được nhiều tình huống phát sinh, từ đó hiệu quả và năng suất làm việc cũng được cải thiện đáng kể

b Liệt kê những công việc cần phải làm:

Để có thể nâng cao được kỹ năng quản lý thời gian hiệu quả, chúng ta cần liệt kê những công việc cần phải làm trong một khoảng thời gian xác định, có thể là trong ngày, cũng có thể trong tuần hoặc trong tháng, trong quý Đối với

những người dễ bị cuốn theo công việc thì việc liệt kê danh sách nhiệm vụ trong ngày là một điều cần thiết giúp bản thân quản lý được quỹ thời gian có hạn của mình mà không bỏ sót nhiệm vụ

c Sắp xếp công việc theo thứ tự ưu tiên:

Không chỉ cần liệt kê danh sách những công việc phải làm mà việc sắp xếp chúng như thế nào cho hợp lý cũng là một yếu tố rất quan trọng để nâng cao

kỹ năng quản lý thời gian và tổ chức công việc hiệu quả Bạn cần sắp xếp các nhiệm vụ của mình theo thứ tự ưu tiên và tập trung nguồn lực để hoàn thành những công việc quan trọng nhất Khi những công việc quan trọng được giải quyết thì áp lực cũng được giải tỏa đáng kể và việc không đủ thời gian cho các nhiệm vụ tiếp theo cũng sẽ không gây ảnh hưởng quá nhiều cho tiến độ và kết quả chung

d Tổng kết lại công việc:

Sau mỗi ngày kết thúc công việc thì bạn nên dành chút thời gian để tổng kết lại Đây là điều mà rất nhiều người bỏ qua và không mấy ai để ý tới Thế nhưng, việc tổng kết lại công việc sẽ giúp bạn không bỏ sót bất cứ nhiệm vụ nào trong ngày Ngoài ra, quá trình tổng kết sẽ giúp bạn rút ra rất nhiều kinh nghiệm trong việc xử lý công việc, phát hiện những vấn đề chưa hợp lý và tìm

ra giải pháp khắc phục cho những lần tiếp theo

e Lên thời gian cụ thể cho công việc:

Đây là yếu tố cực kỳ quan trọng, mỗi một nhiệm vụ cụ thể cần có deadline riêng để đảm bảo không gây ảnh hưởng tới thời gian hoàn thành các nhiệm vụ khác Mỗi khi lên kế hoạch, bạn cần xác định rõ thời gian bắt đầu cũng như thời điểm kết thúc chậm nhất là khi nào để không phải lãng phí quỹ thời gian của mình cho những việc không cần thiết

2 Động lực và kế hoạch học tập cá nhân từ bây giờ cho tới khi tốt nghiệp

Thị trường lao động của khối ngành kỹ thuật hiện nay không còn quá khát nhân lực, tuy nhiên vẫn luôn trọng dụng nhân tài, những người thực sự giỏi về

chuyên môn, vậy nên động lực của em là trở thành một kỹ sư làm được công việc

mà mình yêu thích, trong môi trường tốt, có thể phát triển, lộ trình thăng tiến rõ ràng Để đạt được những điều trên thì phải cố gắng ngay từ khi còn đang là sinh viên, học tốt những môn có liên quan đến chuyên ngành mà mình hướng tới sau này, lên ý tưởng và thực hiện 1 đề tài lớn để xuyên suốt từ đồ án cho tới báo cáo tốt nghiệp để có sự liền mạch, không ngắt quãng chuyển hướng gây tốn thời gian Trước khi tốt nghiệp thì em vẫn còn 1 chuyến đi thực tập, nên em sẽ tận dụng khoảng thời gian thực tập này để học hỏi nhiều hơn, trải nghiệm để có kinh nghiệm

cá nhân và đồng thời kiếm được công ty để gắn bó sau này

3 Định hướng nghề nghiệp cho tương lai sau khi tốt nghiệp

Khi mới ra trường thì không có nhiều kinh nghiệm thực tiễn nên việc thiết kế

sẽ khó khăn, vì vậy dự định sắp tới của em là sẽ đi trải nghiệm nhiều hơn ở

những công trình hay dự án thực tế, tích lũy thêm kinh nghiệm, kiến thức thực tế Sau khi tốt nghiệp nếu công ty mà em đã thực tập có công việc phù hợp và môi trường làm việc tốt để hợp tác lâu dài thì em sẽ liên hệ lại với công ty đó, ứng tuyển vào vị trí kỹ thuật viên Trong quá trình làm việc ở công ty em sẽ được tham gia nhiều công việc liên quan vận hành, bảo dưỡng và phát hiện những sai sót trong hệ thống để sửa chữa máy móc, giai đoạn này cần tìm hiểu nghiên cứu nhiều

về loại máy móc mà mình đang vận hành, từ đó am hiểu, có kiến thức, kinh nghiệm cũng như tay nghề thì sẽ ứng tuyển vào vị trí cao hơn với chế độ lương thưởng ổn định, lộ trình thăng tiến rõ ràng Các vị trí mà em muốn hướng tới:

- Kỹ sư thiết kế: Thiết kế các hệ thống tự động hóa cho nhà máy, xí nghiệp)

- Kỹ sư lập trình ứng dụng: viết các chương trình điều khiển cho hệ vi xử lý, PLC, các bộ điều khiển lập trình

- Chỉ huy các dự án: thiết kế, xây lắp các hệ thống tự động và tham gia thi công các dự án đó

Mục tiêu mà em mong muốn đạt được trong tương lai gần là trở thành chỉ huy trưởng dự án, được thiết kế và thi công 1 dự án Tuy nhiên cần phải cố gắng nhiều

để có đủ kinh nghiệm, năng lực mới có thể đạt được mục tiêu trên

4 Phân tích những lĩnh vực mà kỹ sư theo ngành học bạn có thể tham gia

Các vị trí mà kỹ sư điện sau khi ra trường có thể ứng tuyển:

- Thi công, quản lý dự án

Quản lý dự án công trình điện là một quá trình quản trị tổng quát từ giai đoạn lập kế hoạch đến phân chia nguồn lực, nghiệm thu bàn giao công trình, phân chia trách nhiệm, công việc cho từng thành viên trong dự án dựa vào năng lực, trình độ

mà họ đang đạt được Công việc quản lý đối với các dự án công trình điện sở hữu nhiều đặc điểm riêng yêu cầu người đảm nhiệm phải nắm rõ và thực hiện đúng quy trình

Đối với bất kỳ dự án xây dựng nào, người quản lý dự án điện đóng một vai trò quan trọng trong và ngoài công trường Họ phải giám sát và quy định cách lập kế hoạch, lịch trình và tổ chức công nhân, thời gian, vật liệu, thiết bị và ngân sách một cách hiệu quả để tránh gây lãng phí và rút ngắn thời gian hoàn thành dự án

Từ đầu đến cuối, các nhà quản lý dự án điện chịu trách nhiệm ước tính, kiểm soát chi phí, bóc tách khối lượng, lập dự toán, dự báo và lên lịch cho nhiều dự án mà

họ quản lý

Quản lý dự án có 3 giai đoạn

 Lập kế hoạch: là giai đoạn khởi đầu cho một dự án Gắn liền với những ý tưởng bằng cách xây dựng mục tiêu, xác định vai trò của từng cá nhân, tính toán các nguồn lực tham gia và phối hợp thành một quá trình thống nhất, logic nhất Có thể lập kế hoạch qua sơ đồ hoặc qua các phương pháp truyền thống

 Điều phối thực hiện: là sự phân phối các nguồn lực gồm có vốn, lao động, trang thiết bị Từ đó sẽ có phương pháp giám sát dự án đảm bảo theo kịp tiến độ thời gian Phác thảo một sơ đồ gồm có ngày bắt đầu, ngày kết thúc và dự trù cả những tình huống xấu có thể xảy ra

 Giám sát tiến độ công việc: hành động của quá trình điều phối chính là giám sát Nhiệm vụ chính của công đoạn này là phân tích tình hình, báo cáo tình trạng

và đề ra những biện pháp nếu có những trở ngại trong khi thi công Song song với giám sát, có sự đánh giá khách quan kết quả giữa kỳ và cuối kỳ để rút kinh nghiệm hoặc thay đổi phương án

- Chủ trì thiết kế, lập hồ sơ bản vẽ

Chủ trì thiết kế là người trực tiếp tổ chức và thực hiện nhiệm vụ thiết kế thi công và lập dự toán, tổng dự toán, chịu trách nhiệm cao nhất về nội dung và chất lượng của thiết kế thi công và dự toán, tổng dự toán

- Lập dự toán, bóc tách khối lượng, báo giá và đấu thầu

Lập dự toán là công việc dự trù, liệt kê tất cả các loại chi phí dự kiến liên quan đến việc xây dựng công trình sau này, để chủ đầu tư có thể nắm được mức đầu ban đầu Bảng dự toán sẽ bao gồm đầy đủ các loại chi phí trước thi công Tính toán dựa trên các cơ sở số liệu dự kiến trước đó và hướng dẫn phương pháp xác định Bản dự toán chính là cơ sở để chủ đầu tư có thể lập kế hoạch quản lý chi phí đầu

tư trước và trong quá trình thi công

- Giám sát hiện trường

Kỹ sư giám sát hiện trường là những người chịu trách nhiệm theo dõi, kiểm soát chất lượng và khối lượng của công trình thi công theo đúng tiêu chuẩn hiện hành Bên cạnh đó, công việc này còn yêu cầu đảm nhiệm cả việc theo dõi tiến độ

dự án và vấn đề an toàn cho người lao động Tất cả nhằm tạo ra công trình có chất lượng tốt nhất, đúng thời hạn và hạn chế tối đa việc phát sinh chi phí

Điều kiện để trở thành kỹ sư giám sát hiện trường giỏi:

Ngoài việc nắm chắc các kiến thức, kỹ năng chuyên môn còn cần phải

 Có khả năng tổ chức, quản lý tốt, bởi các đầu việc rất nhiều, nếu không sắp xếp tốt có thể bạn sẽ bị quên, bị rối, làm sai dẫn đến những ảnh hưởng nghiêm trọng

 Có khả năng giao tiếp tốt, năng động và sáng tạo

 Có khả năng làm việc độc lập và làm việc theo nhóm

 Có khả năng làm việc ở cường độ cao và chịu áp lực tốt

 Thành thạo tin học văn phòng và các phần mềm cần thiết khác phục vụ công việc

- Nghiên cứu, vận hành, bảo trì máy

Kỹ sư bảo trì đảm nhận việc bảo trì theo lịch trình và xử lý sự cố đối với các thiết bị kỹ thuật hoặc máy móc tại nhà máy/tòa nhà/công trình Công việc của một bảo trì thường xuyên liên quan đến kiểm tra, sửa chữa và bảo dưỡng máy móc, thiết bị, hệ thống và cơ sở hạ tầng Vị trí của một kỹ thuật viên bảo trì đó là luôn đảm bảo máy móc và thiết bị công nghiệp chạy trơn tru và an toàn

- Nhân viên kỹ thuật

Nhân viên kỹ thuật điện là những người sử dụng kiến thức chuyên ngành điện

để thực hiện các công việc nghiên cứu, lắp đặt và xử lý các sự cố liên quan đến điện

Nhân viên kỹ thuật điện giữ nhiệm vụ trong việc đảm bảo sự vận hành ổn định các nguồn điện, đồng thời phát triển các hệ thống truyền tải điện hiệu quả và an toàn nhằm phục vụ hoạt động đời sống và sản xuất

Những công việc mà nhân viên kỹ thuật điện có thể làm:

 Nghiên cứu và chịu trách nhiệm lắp đặt hệ thống điện

 Quản lý và giám sát quá trình vận hành hệ thống điện

 Bảo trì hệ thống truyền tải điện

- Kinh doanh thiết bị điện

Để có thể kinh doanh thiết bị điện cần phải:

 Xác định mục tiêu kinh doanh

 Lập kế hoạch kinh doanh thiết bị điện

 Huy động vốn để mở cửa hàng

 Chọn địa điểm kinh doanh

 Lựa chọn các thiết bị điện dân dụng phổ biến trên thị trường

 Tìm nguồn hàng điện dân dụng

 Lên kế hoạch tiếp thị

- Kỹ sư lập trình điện tự động hóa

Có thể nói với sự phát triển mạnh mẽ của ngành công nghiệp hóa hiện nay thì

cơ hội việc làm cho khối ngành tự động hóa là rất lớn Tất cả các nhóm ngành trong lĩnh vực chế tạo cơ khí, lắp ráp điện tử, hay dệt may, nông nghiệp, y tế, giao thông vận tải đều ứng dụng dây chuyền tự động hóa Đây là một trong những điều giúp cho khối kỹ thuật ngày càng có giá, đặc biệt là nhóm ngành tự động hóa Đối với một kỹ sư tự động hóa công việc chính chủ yếu là theo dõi, giám sát quá trình vận hành của máy móc Ngoài ra còn đảm nhận việc bảo trì, bảo hành đảm bảo máy móc vận hành trơn tru, tránh bị trục trặc Kỹ sư tự động hóa cần biết:

 Lập chương trình điều khiển cho hệ vi xử lý các bộ điều khiển chương trình

 Thiết kế hệ thống tự động hóa cho dây chuyền sản xuất

 Vận hành, bảo dưỡng, sửa chữa hệ thống tự động của các nhà máy, xí nghiệp

 Phân tích nhu cầu vận hành tự động hóa

 Thiết kế các hệ thống tự động và đảm bảo quá trình vận hành của dây chuyền

5 Chức năng, nhiệm vụ, năng lực của người kỹ sư

5.1 Chức năng của người kỹ sư:

Là người giữ vai trò quan trọng trong hệ thống lao động kỹ thuật, là người đóng góp trí tuệ, sự sáng tạo và là người chủ chốt quyết định mọi thành công trong các ngành nghề của mọi lĩnh vực

Người kỹ sư có thể đứng ở vị trí đảm nhiệm thực hiện công tác theo chuyên ngành được đào tạo, có thể giữ vai trò kỹ sư trưởng để thực hiện:

 Chức năng điều hành trong các đơn vị sản xuất gia công

 Chức năng điều hành các đơn vị thiết kế hoặc thi công

 Chức năng điều hành trong các đơn bị kinh doanh, dịch vụ kỹ thuật

 Chức năng nghiên cứu và đào tạo

Người kỹ sư có thể đảm nhiệm các chức vụ lãnh đạo từ tổ trưởng kỹ thuật, trưởng phòng với chức năng điều hành hoạt động của hệ thống kỹ thuật hoặc tổ chức kinh doanh Khi đó người kỹ sư có thể làm các việc sau:

 Tổ chức quản lý xây dựng đơn vị

 Tổ chức và phân công lao động kỹ thuật trong các đơn vị

 Thực hiện chức năng giám sát, kiểm tra đánh giá các hoạt động của hệ thống lao động kỹ thuật

 Thực hiện chức năng phân phối thành quả lao động, tham gia các hoạt động

kỹ thuật quảng bá giới thiệu sản phẩm của ngành mình

5.2 Nhiệm vụ của người kỹ sư

a) Người kỹ sư là một công dân gương mẫu

- Phải được thực hiện đầy đủ quyền và nghĩa vụ của người công dân

- Có tinh thần dân tộc cao

- Luôn nêu cao tinh thần vì nghĩa lớn, đoàn kết và hợp tác

- Làm việc với tinh thần tự giác

b) Phẩm chất của người kỹ sư trong hệ thống lao động kỹ thuật

- Kỹ sư là thành viên của tập thể lao động

- Tự lực, tự giác nhưng luôn trong tinh thần hợp tác “Một cây làm chẳng lên non"

- Ý thức trách nhiệm trước nhiệm vụ được giao, đó là phẩm chất cao quí của người kỹ sư

- Trung thực và có tinh thần trách nhiệm trước tập thể và xã hội

c) Các công việc của người kỹ sư trong hệ thống lao động kỹ thuật

Nhiệm vụ cơ bản của người kỹ sư phải thực hiện tốt công tác chuyên môn đã được đào tạo:

- Người kỹ sư trong đơn vị sản xuất

+ Biết khai thác, vận hành các thiết bị, hệ thống thiết bị trong các nhà máy, xí nghiệp, công ty

+ Biết cách tổ chức quản lý bảo trì sửa chữa từ các thiết bị đến các hệ thống thiết bị của xí nghiệp

+ Biết tính toán thiết kế các lắp cho thiết bị, các cụm máy và các máy móc phục

vụ cho công tác sản xuất

+ Biết triển khai các biện pháp công nghệ phục vụ cho công tác chế tạo nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm

+ Biết kiểm tra, đánh giá các chất lượng cơ bản của sản phẩm của ngành nghề + Có khả năng tổ chức quản lý, sản xuất của đơn vị

+ Đề xuất tham gia cải tiến thiết bị, nâng cao năng suất lao động, ứng dụng tiến

bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuất hoặc các chuyển giao công nghệ của đơn vị bạn

- Người kỹ sư với công tác thiết kế và chỉ đạo thi công

+ Tham gia hoặc chỉ đạo tổ chức, quản lý thiết kế, thi công “sản phẩm”

+ Bảo đảm tính chính xác, tính thực tiễn của bản thiết kế

+ Xây dựng hệ thống an toàn, ổn định và độ tin cậy trong quá trình vận hành điều khiển các trang thiết bị phục vụ cho thi công

+ Tổ chức ghi chép nhật ký theo dõi công trình, giám sát, kiểm tra quá trình thi công

+ Tham gia và đề xuất cải tiến qui trình thi công cải tiến trang thiết bị kỹ thuật, cải tiến công nghệ để giảm chi phí nhân công máy móc, nâng cao năng suất lao động và chất lượng công trình

+ Tích cực tham gia các hoạt động quảng bá các thành quả lao động của đơn vị

- Người kỹ sư trong hoạt động trong kinh doanh

+ Tham gia xây dựng kế hoạch kinh doanh thiết bị, máy móc quản lý dịch vụ

kỹ thuật (chuyển giao công nghệ) và công tác hậu mãi

+ Đẩy mạnh công tác giới thiệu sản phẩm và tư vấn khách hàng

+ Tích cực tham gia vào các hoạt động quảng bá thương hiệu

- Người kỹ sư với công tác nghiên cứu khoa học và ứng dụng

+ Tham gia tổ chức, xây dựng kế hoạch: cải tiến sản phẩm cải tiến các trang thiết bị để nâng cao năng xuất và chất lượng sản phẩm

+ Tổ chức thiết bị nhiều gá lắp chung và chuyên dùng phục vụ cho sản xuất + Đưa các phương pháp công nghệ mới có tiến bộ về khoa học kỹ thuật

áp dụng cho đơn vị

+ Hình thành và xây dựng các đề tài nghiên cứu có tính chất chiến lược để phát triển đơn vị

- Người kỹ sư với công tác bồi dưỡng đội ngũ cán bộ kỹ thuật trẻ

+ Tổ chức các lớp để bổ túc kiến thức chuyên môn của ngành cho đội ngũ cán

bộ kỹ thuật dưới mình: Cao đẳng, Trung cấp và công nhân

+ Tổ chức thi kiểm tra tay nghề và nâng bậc thợ

+ Xây dựng kế hoạch nâng cao trình độ đội ngũ kỹ thuật thông qua các đợt cử cán bộ đi học ngắn hạn dài hạn tại các Trung tâm, Trường, Viện

- Ngoài ra người kỹ sư còn tham gia nhiều công tác khác: quản lý vật tư, kiểm tra chất lượng sản phẩm (KCS), tham gia giảng dạy ở các trường Đại học, Cao đẳng, Trung học dạy nghề và các Trung tâm đào tạo

d) Quá trình “Tự học” và không ngừng sáng tạo

- Người kỹ sư cần xây dựng cho mình một kế hoạch làm việc và phấn đấu vươn lên không ngừng

- Không ngừng trao dồi kỹ năng nghề nghiệp: học hỏi, trao đổi tiếp thu kinh nghiệm từ thực tế

- Luôn suy nghĩ, tìm tòi cải tiến, sáng tạo nhằm nâng cao năng suất lao động và chất lượng sản phẩm

e) Người kỹ sư tham gia lãnh đạo đơn vị

- Người kỹ sư luôn là người “lãnh đạo” về mặt kỹ thuật ở đơn vị

- Người kỹ sư là người có đầu óc tổ chức, đoàn kết, lãnh đạo tập hợp quần chúng

- Người kỹ sư giữ các vị trí quan trọng của các đơn vị (từ thấp đến cao)

5.3 Năng lực cần có của người kỹ sư

Để hoàn thành nhiệm vụ và chức năng của người kỹ sư đòi hỏi người kỹ sư phải

có năng lực cao về các mặt:

a) Kiến thức chuyên môn, kỹ năng nghề nghiệp và kinh nghiệm thực tiễn là yếu

tố hàng đầu cần có đối với người kỹ sư

- Nắm vững kiến thức chuyên môn và kinh nghiệm thực tế của ngành nghề mình được đào tạo trong các lãnh vực: thiết bị, vận hành thiết bị, giám sát, kiểm tra đánh giá sản phẩm, biết tổ chức và điều hành sản xuất

- Tổ chức đào tạo, phổ biến kiến thức kỹ thuật công nghệ

- Lập kế hoạch bảo trì, sửa chữa thiết bị

- Lập kế hoạch đẩy mạnh và phát triển đơn vị qua các hình thức quảng cáo, tiếp thị, kinh doanh

- Thành thạo một đến hai ngoại ngữ chính và tin học cơ bản

b) Sự cần mẫn và tính kỷ luật trong công việc

- Người kỹ sư phải xây dựng tính kiên trì, cần mẫn

- Thực hiện và điều hành công việc thông qua hệ thống qui định kỹ thuật chặt chẽ, đảm bảo tính chính xác theo qui ước

c) Khả năng dự đoán và tính sáng tạo trong lao động kỹ thuật

- Người kỹ sư cần xây dựng cho mình khả năng dự đoán và quyết đoán để có thể làm chủ thời gian và nhân lực

- Trong lao động cần ứng dụng một cách khoa học và sáng tạo lý thuyết và thực

tế để rút ngắn thời gian và nâng cao hiệu quả công việc

- Phải có khả năng giao tiếp bằng diễn đạt qua nói (thuyết trình, đối thoại, tham gia và điều hành tốt các cuộc họp, các dự án)

- Phải có khả năng diễn đạt bằng viết (ghi chép nhật ký kỹ thuật, xây dựng báo cáo kỹ thuật, viết lý thuyết luận án tốt nghiệp, lập thuyết minh công trình, dự án)

- Phải có khả năng sư phạm tốt: truyền đạt cho đồng nghiệp hiểu, đặt mình vào

vị trí người khác

- Có khả năng làm việc theo nhóm

f) Kiến thức tâm lý xã hội và khả năng tập hợp quần chúng

- Cẩn nắm bắt và hiểu biết về tâm sinh lý con người

- Có quan điểm đối nhân xử thế đúng đắn, có mối quan hệ mật thiết, với đồng nghiệp: công nhân, cán bộ kỹ thuật vv

- Có khả năng đoàn kết tập hợp, lãnh đạo, chỉ đạo tổ chức điều hành mọi hoạt động của đơn vị

6 Bạn học được gì từ kỹ năng ghi chép, kỹ năng đối thoại, kỹ năng thuyết trình và điều khiển cuộc họp, soạn thảo văn bản

Như em đã nêu ở trên thì ngoài năng lực chuyên môn thì một người kỹ sư phải cần thêm nhiều kỹ năng mềm khác nhau để phục vụ cho công việc

Các kỹ năng mà người kỹ sư nên có:

hệ thống Vì vậy để có được 1 bản note hiệu quả, bạn cần nắm được những kỹ thuật ghi chép cơ bản

- Đây là một công việc mang tinh trí tuệ, thuộc về tinh thần, nhầm biên soạn một sản phẩm sẽ sử dụng lại, xuất phát từ chất liệu (thông qua nói, viết, ý

tưởng) ban đầu Chất lượng của nó phụ thuộc vào việc sử dụng nó có phù hợp với những gì mà ta mong muốn không

- Các bước chuẩn bị cần thiết cho việc ghi chép:

+ Chuẩn bị phương tiện vật chất:

Bàn, bút viết, viết màu, bút chì, compa, giấy, tập sổ

+ Chuẩn bị tinh thần:

Đừng bao giờ nghĩ về điều gì khác hay lo ra

Phải có thái độ chăm chú lắng nghe (luôn chú ý và tập trung tư tưởng trong thời gian viết)

Cần tham khảo trước tài liệu liên quan, nếu có biết trước thì sẽ dễ hiểu và theo dõi vấn đề thuận tiện hơn

Lưu ý các yếu tố cho phép xác định cấu trúc và bố cục của bài nói

Lời mở đầu

Báo hiệu khối mở đầu và kết thúc một đoạn hay tiểu đoạn

Tổng hợp từng phần

Kết luận

- Các yếu tố giúp cho việc ghi chép:

a Cấu trúc của bài giảng: Cần nhận thấy những phần khác nhau trong bản ghi chép Điều này càng dễ khi diễn giả báo trước dàn bài và viết nó lên bảng Tầm quan trọng của dạng này là trong khi ghi chép người ghi có phong cách tích cực (phản xạ thuận lợi cho việc ghi nhớ) Lúc đọc lại, bài ghi thể hiện được sự rõ ràng của nó

b Các hình thức ngôn từ: người trình bày có khuynh hướng nhờ đến một số

kỹ thuật để nhấn mạnh các thông điệp của mình như:

+ Lặp đi lặp lại, nói một cách dông dài: những điều muốn nói là quan trọng (nhấn mạnh) Người ghi cần gạch dưới hay làm dấu ký hiệu

+ Những ví dụ cụ thể, các minh họa, các giai thoại: người viết ghi như làm tham khảo

+ Các từ ngữ nhằm thu hút sự chú ý như: cần lưu ý rằng, cần xác định chính xác là… Nó chỉ ra rằng những điều tiếp theo là quan trọng, người viết cần ghi nhớ

c Các chữ then chốt và các từ hữu ích:

Các chữ then chốt truyền đạt hay diễn tả những ý tưởng hay những thông tin quan trọng Những từ hữu ích là các chuẩn, nó làm căn cứ cho các suy luận

và là sườn của bài văn: nhập đề, chuyển mạch, nhắc lại, kết thúc

- Biết cách khai thác các điều đã ghi chép:

Ngay tối đầu tiên cần phải xem lại các điều đã ghi chép để hồi tưởng chúng, làm sáng tỏ chúng, bổ sung đầy đủ chúng, làm rõ các điểm chủ yếu Bài nghe còn nóng hổi trong trí nhớ giúp ta bổ khuyết những thiếu sót và tạo nên các liên hệ logic Nếu không làm thế các điều ghi chép có nguy cơ không đọc được

và không hiểu khi ta bắt đầu cần đến nó

Phương pháp ghi chép hiệu quả:

1 Biết chọn lọc, không ghi chép hết tất cả nội dung đã nghe được hoặc thấy được, ghi chép lượng kiến thức quá lớn khiến kỹ năng ghi chép không phát huy được nhiều tác dụng Nên:

- Tóm tắt

- Tập trung vào ý chính

- Phân thanh các mục nhỏ bố cục rõ ràng

- Sử dụng các từ viết tắt

- Ghi chú đầy đủ các tiêu đề, tên bài học, số trang để tìm lại thông tin

2 Trình bày khoa học và có hệ thống: từ những kiến thức nghe được từ giảng viên, nắm được cấu trúc hệ thống bài học từ đó lựa chọn cách trinh bày phù hợp, tiết kiệm thời gian và dễ đọc hơn

3 Cần phải có kỹ thuật ghi chép:

- Ghi chép cho bài nói:

+ Không cần phải viết thành bài để đọc mà viết ý chính

+ Cần phải chọn những vấn đề người ta chưa biết hoặc không biết mà người ta muốn tiếp nhận

+ Xây dựng một dàn bài rõ ràng và logic

+ Viết ngắn gọn dễ đọc

+ Xắp xếp thứ tự cho dễ nhìn, dễ hiểu theo chủ đề đặc biệt các phần sẽ được mình họa bằng hình ảnh

+ Viết trên giấy một mặt rộng rãi

+ Các dữ liệu không thể nhớ được (như số liệu, hình ảnh, đường biểu diễn, sơ đồ) nên được ghi chú một cách có hệ thống Nó có thể được chép lại trên những tài liệu riêng biệt, được sắp xếp theo thứ tự sao cho dễ trông thấy + Khoảng không gian sử dụng của bài viết phải hợp lý

+ Sử dụng gạch dưới và kiểu in hoa

+ Chọn các điểm quan trọng mà mục tiêu yêu cầu

Kỹ năng ghi chép ảnh hưởng rất nhiều tới người kỹ sư, trong môi trường học tập, đặc thù của khối ngành kỹ thuật là khối lượng kiến thức về lý thuyết rất nhiều, ngoài kiến thức từ giảng viên thì còn cần tham khảo thêm rất nhiều tài liệu từ trong sách cho tới trên mạng, vì vậy khả năng ghi chép tốt giúp cho kỹ sư tóm tắt và tổng hợp được một lượng lớn kiến thức mà không cần phải đọc lại những bài giảng dài dòng, lan man Khi ra môi trường làm việc thì cần ghi chép lại những yêu cầu

mà cấp trên đặt ra, những công việc cần phải làm, những vấn đề cần lưu ý và từ

đó thống kê, tổng hợp lại nội dung công việc cần làm

6.2 Kỹ năng soạn thảo văn bản

Kỹ năng soạn thảo văn bản là gì:

Kỹ năng soạn thảo văn bản chiếm một vai trò quan trọng trong đời sống kinh

tế, xã hội hiện nay Một văn bản kém chất lượng có thể để lại hậu quả khá nặng Chẳng hạn như kỹ năng soạn thảo hợp đồng thương mại không tốt sẽ dẫn đến làm cho khách hàng của bạn không hài lòng và học sẽ tìm đến một nhà cung cấp khác