BỘ đáp án tư TƯỞNG hồ CHÍ MINH

TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH Câu 1 Phân tích khái niệm tư tưởng Hồ Chí Minh của Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ XI ( 2011) của Đảng cộng sản Việt Nam? Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ IX và XI của Đảng x.

TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH Câu 1 Phân tích khái niệm tư tưởng Hồ Chí Minh của Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ XI ( 2011) của Đảng cộng sản Việt Nam?

Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ IX và XI của Đảng xác định khá toàn diện và có

hệ thống những vấn đề cố yếu thuộc nội hàm khái niệm tư tưởng Hồ Chí Minh “

Tư tưởng Hồ Chí Minh là một hệ thống quan điểm toàn diện và sâu sắc về những vấn đề cơ bản của cách mạng Việt Nam, kết quả của sự vận dụng và phát triển sáng tạo chủ vànghĩa Mác – Lênin vào điều kiện cụ thể của nước ta, kế thừa phát triển các giá trị truyền thống tốt đẹp của dân tộc, tiếp thu tinh hoa văn hóa nhân loại; là tài sản tinh thần vô cùng to lớn và quý giá của Đảng và dân tộc ta, mãi mãi soi đường cho sự nghiệp cách mạng của nhân dân ta giành thắng lợi”

Trong định nghĩa này, Đảng ta đã làm rõ được:

 Bản chất cách mạng, khoa học và nội dung của tư tưởng Hồ Chí Minh: đó là

hệ thống quan điểm toàn diện và sâu sắc về những vấn đề cơ bản của cách mạngViệt Nam, phản ánh những vấn đề có tính quy luật của cách mạng Việt Nam; tưtưởng Hồ Chí Minh cùng với chủ nghĩa Mác – Lênin là nền tảng tư tưởng, kimchỉ nam hành động của Đảng và dân tộc Việt Nam

 Nguồn gốc tư tưởng, lý luận của tư tưởng Hồ Chí Minh: chủ nghĩa Mác –Lênin; giá trị văn hóa dân tộc; tinh hoa vân hoa nhân loại

 Giá trị, ý nghĩa, sức hấp dẫn, sức sống lâu bền của tư tưởng Hồ Chí Minh:tài sản tinh thần to lớn của Đảng và dân tộc, mãi mãi soi đường cho sự nghiệpcách mạng của nhân dân ta giành thắng lợi

Dựa trên định hướng cơ bản các văn kiện đại hội của Đảng Cộng sản Việt nam, cácnhà khoa học đã đưa ra định nghĩa:

“ Tư tưởng Hồ Chí Minh là một hệ thống quan điểm toàn diện và sâu sắc về nhữngvấn đề cơ bản của cách mạng Việt Nam; từ cách mạng dân tộc dân chủ nhân dânđến cách mạng xã hội chủ nghĩa; là kết quả của sự vận dụng sáng tạo và phát triểnchủ nghĩa Mác – Lênin vào điều kiện cụ thể nước ta, đồng thời là sự kết tinh tinhhoa dân tộc và trí tuệ thời đại nhằm giải phóng dân tộc, giải phóng giai cấp và giảiphóng con người “

Dù định nghĩa theo cách nào, tư tưởng Hồ Chí Minh đều được nhìn nhận với tưcách là một hệ thống lý luận Hiện nay, tồn tại hai phương thức tiếp cận hệ thống

tư tưởng Hồ Chí Minh

 Tư tưởng Hồ Chí Minh đuợc nhận diện như một hệ thống tri thức tổng hợp,bao gồm: tư tưởng triết học, tư tưởng kinh tế, tư tưởng chính trị, tư tưởng quân

sự, tư tưởng văn hóa, đạo đức và nhân văn

 Tư tưởng Hồ Chí Minh là hệ thống các quan điểm về những vấn đề cơ bảncủa cách mạng Việt Nam, bao gồm: tư tưởng về vấn đề dân tộc và cách mạnggiải phóng dân tộc; về chủ nghĩa xã hội và con đường đi lên chủ nghĩa xã hội, vềĐảng Cộng sản Việt Nam, về đại đoàn kết dân tộc và đoàn kết quốc tế, về dânchủ, nhà nước của dân; do dân; vì dân, về văn hóa, đạo đức…

Là một hệ thống lý luận, tư tưởng Hồ Chí Minh có cấu trúc lôgic chặt chẽ và cóhạt nhân cốt lõi, đó là tư tưởng về độc lập dân tộc, dân chủ và chủ nghĩa xã hội,độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội nhằm giải phóng dân tộc, giải phónggiai cấp và giải phóng con người

Câu 2 Phân tích vai trò chủ nghĩa Mác - Lênin đối với sự hình thành tư tưởng

Quá trình đó cũng diễn ra một cách tự nhiên, chân thành và giản dị Điều này đã

được Hồ Chí Minh cắt nghĩa trong bài Con đường dẫn tôi đến chủ nghĩa Lênin:

“lúc bấy giờ, tôi ủng hộ Cách mạng Tháng Mười chỉ là theo cảm tính tự nhiên…Tôi kính yêu Lênin vì Lênin là một người yêu nước vĩ đại đã giải phóng đồng bàomình…Tôi tham gia Đảng Xã hội Pháp chẳng qua là vì các “ông bà” ấy – đã tỏđồng tình với tôi, với cuộc đấu tranh của các dân tộc bị áp bức Còn như Đảng là

gì, công đoàn là gì, chủ nghĩa xã hội và chủ nghĩa cộng sản là gì, thì tôi chưa hiểu.”

Thực tiễn trong gần 10 năm đi tìm đường cứu nước, nhất là sau khi đọc Sơ thảo lần thứ nhất những luận cương về vấn đề dân tộc và vấn đề thuộc địa của

Lênin (1920), Nguyễn Ái Quốc đã “cảm động, phấn khởi, sáng tỏ, tin tưởng…vuimừng đến phát khóc…” vì đã tìm thấy con đường giải phóng dân tộc Như vậy,chính Luận cương của Lênin đã nâng cao nhận thức của Hồ Chí Minh về conđường giải phóng dân tộc Nó phù hợp và đáp ứng những tình cảm, suy nghĩ, hoàibão được ấp ủ từ lâu, nay đang trở thành hiện thực Người viết: “lúc đầu, chính làchủ nghĩa yêu nước, chứ chưa phải chủ nghĩa cộng sản đã đưa tôi tin theo chủnghĩa Lênin, tin theo quốc tế thứ ba”

Từ những nhận thức ban đầu về chủ nghĩa Lênin, Hồ Chí Minh đã tiến dần tớinhững nhận thức “lý tính”,để rồi tiếp thu học thuyết của các ông một cách có chọnlọc, không rập khuôn máy móc, không sao chép giáo điều

Người tiếp thu lý luận Mac – Lênin theo phương pháp Macxit, nắm lấy cái tinhthần, cái bản chất

Thế giới quan và phương pháp luận Mac – Lênin đã giúp Hồ Chí Minh tổngkết kiến thức và kinh nghiệm thực tiễn để tìm ra con đường cứu nước: “trong cuộcđấu tranh, vừa nghiên cứu lý luận Mac – Lênin, vừa làm công tác thực tế, dần dầntôi hiểu được rằng chỉ có chủ nghĩa xã hội, chủ nghĩa cộng sản mới giải phóngđược các dân tộc bị áp bức và những người lao động trên thế giới”; “Bây giờ họcthuyết nhiều, chủ nghĩa nhiều, nhưng chủ nghĩa chân chính nhất, chắc chắn nhất,cách mệnh nhất là chủ nghĩa Lênin”, “Chính là do cố gắng vận dụng những lời dạycủa Lênin, nhưng vận dụng một cách sáng tạo, phù hợp với thực tế Việt Nam ngàynay, mà chúng tôi đã chiến đấu và giành được thắng lợi to lớn”

Câu 3 Hãy nêu những luận điểm cơ bản trong tư tưởng Hồ Chí Minh về cách mạng giải phóng dân tộc luận điểm nào thể hiện rõ nhất sáng tạo lí luận của người Vì sao?

 Tính chất, nhiệm vụ và mục tiêu của cách mạng giải phóng dân tộc

 Đối tượng của cách mạng ở thuộc địa: chủ nghĩa thực dân và tay sai phảnđộng

 Yêu cầu cấp thiết của nhân dân ở các nước thuộc địa: độc lập, tự do

 Tính chất của cách mạng ở thuộc địa: đấu tranh giải phóng dân tộc

 Nhiệm vụ của cách mạng ở thuộc địa: chống đế quốc, giành độc lập dân tộcđồng thời chống phong kiến, giành ruộng đất cho nông dân, dân chủ cho nhândân

 Mục tiêu cấp thiết của cách mạng ở thuộc địa: giành quyền lợi chung củatoàn dân tộc

 Cách mạng giải phóng dân tộc muốn thắng lợi phải đi theo con đường cách mạng vô sản

 Rút ra bài học kinh nghiệm từ sự thất bại của các con đường cứu nước trướcđó

+ phong trào Cần Vương (1885-1886)

+ phong trào nông dân

+ con đường cứu nước theo khuynh hướng tư sản: Phan Bội Châu với phong trào

“ Đông du” chẳng khác gì “ đưa hổ cửa trước, rước beo cửa sau”; Phan Chu Trinhchẳng khác gì xin giặc rủ lòng thương; Nguyễn Thái Học với “ Việt Nam quốcdân đảng” đã thất bại

 Cách mạng tư sản là không triệt để

+ cách mạng tư sản Pháp: “ Tuyên ngôn dân quyền và nhân quyền”

+ cách mạng tư sản Mỹ: “ Tuyên ngôn độc lập của nước Mỹ”

 Hồ Chí Minh nhận thấy:

CMTS là cuộc cách mạng không triệt để và không đến nơi “ kỳ thực trong thì nótước lục công nông, ngoài thì nó áp bức thuộc địa”

CMVN không thể đi theo con đường CMTS

 Con đường giải phóng dân tộc

+ cách mạng tháng 10 Nga 1917 : chủ nghĩa Mac Lenin từ lí luận thành hiện thực,nêu tấm gương sáng về sự nghiệp giải phóng các dân tộc thuộc địa

 Chỉ có cách mạng Nga là đã thành công và thành công đến nơi

+ Hồ Chí Minh “ hoàn toàn tin theo Lenin và quốc tế thứ ba”, khẳng định: “ muốncứu nước và giải phóng dân tộc không có con đường nào khác con đường CMVS”

 7/1920, NAQ đọc “Sơ thảo lần thứ nhất những luận cương về vấn đề dân tộc

và vấn đề thuộc địa” đăng trên báo Nhân đạo

 12/1920, NAQ tham gia sáng lập Đảng Cộng sản Pháp

 Cách mạng giải phóng dân tộc trong thời đại mới phải do ĐCS lãnh đạo:

 ĐCSVN là đảng của giai cấp công nhân, của nhân dân lao động và của dântộc Việt Nam

+ ĐCSVN mang bản chất giai cấp công nhân

+ ĐCSVN là đảng của giai cấp công nhân và của dân tộc

 Lực lượng của cách mạng giải phóng dân tộc bao gồm toàn dân tộc

 Cách mạng là sự nghiệp của dân chúng bị áp bức: quần chúng nhân dânđóng vai trò rất cao trong khởi nghĩa vũ trang Công nhân, nông dân bị áp bức,bóc lột nặng nề nhất nên “ lòng cách mệnh càng bền, chí cách mệnh càng quyết”

; công, nông là “gốc cách mệnh”

 Lực lượng của cách mạng giải phóng dân tộc: toàn dân tộc

+ công nhân, nông dân có số lượng đông nhất

+ tiểu tư sản, tư sản dân tộc và một bộ phận giai cấp địa chủ là bạn đồng minh củacách mạng

 Cách mạng giải phóng dân tộc cần được tiến hành chủ động, sáng tạo và cókhả năng giành được thắng lợi trước CMVS ở chính quốc

 “ tất cả sinh lực của chủ nghĩa tư bản quốc tế đều lấy ở các nước thuộc địa”

 Trong cuộc đấu tranh chống chủ nghĩa đế quốc, chủ nghĩa thực dân, cáchmạng thuộc địa có tầm quan trọng đặc biệt

 Công cuộc giải phóng nhân dân thuộc địa chỉ có thể thực hiện được bằng sự

 Việc tiến hành chiến tranh chỉ là giải pháp bắt buộc cuối cùng

 Tự lực cánh sinh cũng là một phương châm chiến lược rất quan trọng

 Luận điểm sáng tạo đặc biệt mà Hồ Chí Minh đã bổ sung phát triển chủnghĩa Mac Lenin về vấn đề này:

 Về lý luận cách mạng giải phóng dân tộc:

+ Đến với chủ nghĩa Mac - Lênin, xác định con đường cứu nước theo khuynhhướng chính trị vô sản, nhưng con đường cách mạng giải phóng dân tộc là do HồChí Minh hoạch định, chư không phải đã tồn tại từ trước

+ Hồ Chí Minh không tự khuôn mình trong những nguyên lý có sẵn, không rậpkhuôn máy móc lý luận đấu tranh giai cấp vào điều kiện lịch sử ở thuộc địa mà có

sự kết hợp hài hòa vấn đề dân tộc với vấn đề giai cấp, giải quyết vấn đề dân tộctheo quan điểm giai cấp và giải quyết vấn đề giai cấp trong vấn đề dân tộc, gắn độclập dân tộc với phương hướng xã hội chủ nghĩa

+ Lý luận cách mạng giải phóng dân tộc của Hồ Chí Minh bao gồm một hệ thốngnhững quan điểm sáng tạo, độc đáo

+ Lý luận giải phóng dân tộc của Hồ Chí Minh là một đóng góp lớn vào kho tàng

lý luận cách mạng của thời đại, làm phong phú thêm chủ nghĩa Mac – Lênin vềcách mạng thuộc địa

- Về phương pháp tiến hành cách mạng giải phóng dân tộc: độc đáo và sáng tạo,thấm nhuần tính nhân văn

+ sử dụng quan điểm toàn diện, biện chứng để phân tích, so sánh lực lượng giữa ta

Câu 4 phân tích quan điểm của Hồ Chí Minh về một số đặc trưng cơ bản của

chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam

 Đó là một chế độ chính trị do dân làm chủ

Chủ nghĩa xã hội có chế độ chính trị dân chủ, nhân dân lao động là chủ và nhândân lao động làm chủ, Nhà nước là của dân, do dân và vì dân, dựa trên khối đại

đoàn kết toàn dân mà nòng cốt là liên minh công – nông – trí, do Đảng Cộng sảnlãnh đạo.

Mọi quyền lực trong xã hội đều tập trung trong tay nhân dân Nhân dân đoàn kếtthành một khối thống nhất để làm chủ nước nhà Nhân dân là người quyết định vậnmệnh cũng như sự phát triển của đất nước dưới chế độ xã hội chủ nghĩa Hồ ChíMinh coi nhân dân có vị trí tối thượng trong mọi cấu tạo quyền lực Chủ nghĩa xãhội chính là sự nghiệp của chính bản thân nhân dân, dựa vào sức mạnh của toàndân để đưa lại quyền lợi cho dân

 Chủ nghĩa xã hội là một chế độ xã hội có nền kinh tế phát triển cao, gắn liền

với sự phát triển của khoa học – kỹ thuật

Đó là xã hội có một nền kinh tế phát triển dựa trên cơ sở năng suất lao động xã hộicao, sức sản xuất luôn luôn phát triển với nền tảng phát triển khoa học – kỹ thuật,ứng dụng có hiệu quả những thành tựu khoa học – kỹ thuật của nhân loại

 Chủ nghĩa xã hội là chế độ không còn người bóc lột người

Chủ nghĩa xã hội được hiểu như là một chế độ hoàn chỉnh, đạt đến đọ chín muồi.Trong chủ nghĩa xã hội, không còn bóc lột, áp bức, bất công, thực hiện chế độ sởhữu xã hội về tư liệu sản xuất và thực hiện nguyên tắc phân phối theo lao động Đó

là một xã hội được xây dựng trên nguyên tắc công bằng, hợp lý

 Chủ nghĩa xã hội là một xã hội phát triển cao về văn hóa, đạo đức

Đó là một xã hội có hệ thống quan hệ xã hội lành mạnh, công bằng, bình đẳng,không còn áp bức, bóc lột, bất công, không còn sự đối lập giữa lao động chân tay

và lao động trí óc, giữa thành thị và nông thôn, con người được giải phóng, có điềukiện phát triển toàn diện, có sự hài hòa trong phát triển của xã hội và tự nhiên

Khối 2: 3,5đ

Câu 2 Phân tích tư tưởng Hồ Chí Minh về vai trò của đại đoàn kết dân tộc đối với sự nghiệp cách mạng Việt Nam.

-Có 2 vai trò to lớn của đại đoàn kết dân tộc trong sự nghiệp cách mạng:

Thứ nhất, đại đoàn kết dân tộc là vấn đề có ý nghĩa chiến lược, quyết định thànhcông của cách mạng

• HCM chỉ ra rằng, Trong thời đại mới, để đánh bại các thế lực đế quốc thựcdân nhằm giải phóng dân tộc, giải phóng giai cấp và giải phóng con người,nếu chỉ

có tinh thần yêu nước thì chưa đủ

• Cách mạng muốn thành công và thành công đến nơi phải tập hợp tất cả mọilực lượng có thể tập hợp, xây dựng khối đại đoàn kết dân tộc bền vững

• Lý luận: + Để quy tụ được mọi lực lượng vào khối đại đoàn kết toàn dân,cần phải có chính sách và phương pháp phù hợp với từng đối tượng

+ Song đại đoàn kết dân tộc phải luôn luôn được nhận thức là vấn đề sống còn,quyết định thành bại của cách mạng

• Thực tiễn : + Đoàn kết trong mặt trận Việt Minh, nhân dân ta đã làm cáchmạng tháng Tám thành công, lập nên nước VNDCCH

+ Đoàn kết trong mặt trận Tổ quốc Việt Nam, nhân dân ta đã giành thắng lợi trongcông cuộc khôi phục kinh tế, cải tạo xã hội chủ nghĩa và trong sự nghiệp xây dựng

xã hội ở miền Bắc

• Các luận điểm có tính chân lý:

+ Đoàn kết làm ra sức mạnh

+ “Đoàn kết, đoàn kết, đại đoàn kết,

Thành công, thành công, đại thành công”

Thứ hai, đại đoàn kết dân tộc là mục tiêu, nhiệm vụ hàng đầu của Đảng của dântộc

• Đại đoàn kết dân tộc là nhiệm vụ hàng đầu của Đảng, cũng là nhiệm vụ hàngđầu của mọi giai đoạn cách mạng

+ Cách mạng muốn thành công chỉ có đường lối đúng thì chưa đủ,mà Đảng phải cụthể hóa thành mục tiêu, nhiệm vụ và phương pháp cách mạng phù hợp với từnggiai đoạn lịch sử để lôi kéo, tập hợp quần chúng -> thực lực cách mạng, thực lực

đó chính là khối đại đoàn kết dân tộc

• Đại đoàn kết dân tộc còn là nhiệm vụ hàng đầu của dân tộc

+ Cách mạng là sự nghiệp của quần chúng, phải do quần chúng, vì quần chúng.+ Từ trong phong trào đấu tranh để giải phóng và xây dựng xã hội mới tốt đẹp,quần chúng nảy sinh nhu cầu đoàn kết và sự hợp tác.Dưới sử lãnh đạo của Đảngtạo thành sức mạnh tổng hợp trong cuộc đấu tranh vì độc lập cho dân tộc, tự do chonhân dân và hạnh phúc cho con người

• Đại đoàn kết dân tộc là mục tiêu hàng đầu của Đảng, của dân tộc

+ Đại đoàn kết là một bộ phận hữu cơ quan trọng của đường lối cm

+đánh thắng âm mưu thâm độc “ chia để trị “ của kẻ thù

+ tạo thực lực cho cm

+ đáp ứng yêu cầu đoàn kết và hợp tác của quần chúng nhân dân

Câu 3 Phân tích tư tưởng Hồ Chí Minh về các nguyên tắc xây dựng và hoạt động của Mặt trận dân tộc thống nhất.(146 giáo trình )

• Lực lượng chủ yếu trong khối đại đoàn kết dân tộc là công nông-> là nềntảng của mặt trận dân tộc thống nhất

• Làm cách mạng phải có tri thức và tầng lớp trí thức rất quan trọng đối vớicách mạng

• Công nông trí cần đoàn kết chặt chẽ thành một khối

• Đối với mặt trận, sự lãnh đạo của Đảng vừa là vấn đề mang tính nguyên tắc,vừa là tất yếu, vừa phải có điều kiện

• Đảng vừa là thành viên của lực lượng mặt trận dân tộc thống nhất, vừa là lựclượng lãnh đạo mặt trận

Thứ hai, mặt trận dân tộc thống nhất phải hoạt động trên cơ sở bảo đảm lợi ích tốicao của dân tộc, quyền lợi cơ bản của các tầng lớp nhân dân

• Khối đại đoàn kết chỉ có thể thực hiện bền chặt và lâu dài khi có sự thốngnhất cao độ về mặt lợi ích và mục tiêu

• Độc lập, tự do là nguyên tắc bất di bất dịch