ĐẬP ĐÁ Ở CÔN LÔN

Phan Châu Trinh, trong Thơ văn yêu nước và cách mạng đầu thế kỷ XX, Sđd Xác định nhân vật trữ tình trong bài thơ và nêu công việc của nhân vật trữ tình... Hình ảnh người tù đập đá được n

ĐẬP ĐÁ Ở CÔN LÔN

PHAN CHÂU TRINH

NGỮ VĂN 8 Văn bản :

-Tham gia hoạt động cứu

nước rất sôi nổi những năm đầu thế kỷ XX

- Văn chương của ông thấm đẫm tinh thần yêu nước -và tinh thần dân chủ

Nêu những nét chính về nhà thơ Phan Châu Trinh?

Ông hoạt động cứu nước khi nào?Đặc điểm

thơ văn Phan Châu Trinh?

2 Tác phẩm :

Bài thơ ra đời năm 1908 khi Phan Châu Trinh bị bắt

và đày ra Côn Đảo

do bị khép tội xúi giục nhân dân nổi loạn trong phong trào chống thuế ở Trung Kì

Em hãy nhận diện thể thơ của văn bản ?

ĐẬP ĐÁ Ở CÔN LÔN

Làm trai đứng giữa đất Côn Lôn,

Lừng lẫy làm cho lở núi non.

Xách búa đánh tan năm bảy đống,

Ra tay đập bể mấy trăm hòn.

Tháng ngày bao quản thân sành sỏi,

Mưa nắng càng bền dạ sắt son.

Những kẻ vá trời khi lỡ bước,

Gian nan chi kể việc con con !

( Phan Châu Trinh, trong Thơ văn yêu nước và cách mạng đầu thế kỷ XX, Sđd)

Xác định nhân vật trữ tình trong bài thơ và nêu công việc của nhân vật trữ tình

Nêu bố cục của bài thơ ?

Tìm hiểu 4 câu thơ đầu Hình ảnh người tù đập đá được nhà thơ khắc họa

như thế nào ?

II Đọc - Hiểu văn bản :

1 Nội dung:

Công việc đập đá của người tù là một công việc như thế nào?

Làm trai đứng giữa đất Côn Lôn, Lừng lẫy làm cho lở núi non.

Xách búa đánh tan năm bảy đống,

Ra tay đập bể mấy trăm hòn.

a Hình ảnh người tù với việc lao động khổ sai cực nhọc:

* Công việc đập đá:

- Không gian : giữa đảo Côn Lôn

- Điều kiện : giữa nắng và gió

- Tính chất công việc : nặng nhọc, vất vả

Người tù bị bắt làm việc ở đâu?Trong điều kiện thời tiết như thế nào?

Tính chất của công việc?

Qua công việc,

em thấy người

tù được miêu tả như thế nào?

* Hình ảnh người tù :

-Đứng giữa đất Côn Lôn : đứng giữa biển

rộng, non cao, đội trời, đạp đất

Với công việc nặng

nhọc ấy, người chiến

sĩ làm việc với tinh

thần như thế nào ?

Câu thơ thứ hai cho thấy việc làm của họ đem lại kết quả gì?

-Làm cho lở núi non, đánh tan

năm bảy đống, đập bể mấy trăm

hòn

 Sức mạnh ghê gớm, thần kỳ

Qua đó, cho thấy điều gì ở họ?

Bốn câu đầu có hai lớp nghĩa Em hãy chỉ ra hai lớp nghĩa đó là gì?

Tháng ngày, mưa nắng chỉ những gian khổ mà người tù phải chịu đựng không phải một sớm một chiều mà dài dằng dặc qua nhiều năm tháng

Hình ảnh người tù cách mạng được khắc họa với tư thế ngạo nghễ, vươn cao

ngang tầm vũ trụ, biến một công việc lao động nặng nhọc, khổ sai thành cuộc

chinh phục thiên nhiên với sức mạnh phi thường

Giọng thơ hùng hồn, sảng khoái, xem thường mọi thử thách gian nan.

Qua đây, em có suy nghĩ gì về quan niệm “làm trai “?

- Chí làm trai Nam, Bắc, Tây, Đông

Cho phỉ sức vẫy vùng trong bốn bể.

Nguyễn Công Trứ

-Đã sinh làm trai thì cũng phải khác đời

Phan Bội Châu

-Làm trai cho đáng nên trai

Xuống Đông Đông tĩnh, lên Đoài Đoài yên

( Ca dao)

Tìm hiểu 4 câu thơ cuối Cảm xúc trực tiếp của nhà thơ được thể hiện ra sao ?

Tháng ngày bao quản thân sành sỏi, Mưa nắng càng bền dạ sắt son.

Những kẻ vá trời khi lỡ bước,

Gian nan chi kể việc con con !

2 Ý chí mạnh mẽ của người tù

Thảo luận : Tìm những

từ ngữ chỉ thử thách gian nan của tác giả? Nhận xét cách ngắt nhịp thơ?

Tháng ngày thân sành sỏi

Mưa nắng dạ sắt son

Tiểu đối, ẩn

dụ ( sức chịu đựng dẻo

dai, ý chí không đổi)

Biện pháp nghệ thuật nào được

sử dụng?

Qua đó, cho thấy điều gì đáng khâm phục ở

Nêu nội dung của hai câu thơ cuối ?

Nhận xét về giọng điệu thơ?Bút pháp nghệ thuật?

-Chí lớn của những người dám mưu

đồ sự nghiệp cứu nước, thử thách

được xem như việc con con.

- Giọng điệu : rắn rỏi; Bút pháp :

khoa trương, lãng mạn, phép đối( kẻ

vá trời >< việc con con) Coi

thường gian lao thử thách Niềm tin mãnh liệt vào sự nghiệp cách mạng.

Gạo đem vào giã bao đau đớn

Gạo giã xong rồi trắng tựa bông

Sống ở trên đời người cũng vậy

Gian nan rèn luyện mới thành công

( Nghe tiếng giã gạo )

- Khí phách hiên ngang, lẫm liệt.

- Niềm tin vào lý tưởng và ý chí chiến đấu sắt son

- Hành động phi thường, tầm vóc lớn lao.

2 Nghệ thuật :

- Xây dựng hình tượng nghệ thuật có tính chất đa nghĩa.

- Sử dụng bút pháp lãng mạn, thể hiện khẩu khí ngang tàng, ngạo nghễ và giọng điệu hào hùng.

- Sử dụng thủ pháp đối lập, nét bút khoa trương góp

phần làm nổi bật tầm vóc khổng lồ của người anh hùng, cách mạng.

3 Ý nghĩa văn bản :

Nhà tù của đế quốc thực dân không thể khuất phục ý chí, nghị lực và niềm tin lí tưởng của

người chí sĩ cách mạng.

ngang tàng, ý chí chiến đấu và niềm tin không đổi vào sự nghiệp cách

mạng.

Hướng dẫn tự học ở nhà:

- Ôn lại đặc điểm của thể thơ thất ngôn bát cú

Đường luật.

- Sưu tầm một số tranh ảnh và thơ văn về Côn

Đảo hoặc nhà tù thực dân để hiểu rõ hơn văn bản.

- Phát biểu cảm nhận riêng về vẻ đẹp hào hùng, lãng mạn, ý chí chiến đấu và niềm tin vào sự

nghiệp cách mạng của những bậc anh hùng hào kiệt khi sa cơ rơi vào vòng tù tội.

- Soạn bài : Ôn luyện về dấu câu

Xem lại các dấu câu đã học từ lớp 6  8

Trả lời các câu hỏi SGK/150 > 152