CẤU TẠO VÀ TÍNH CHẤT CỦA CƠ

Cấu tạo của tế bào cơ: Nhiều tơ cơ gồm hai loại: + Tơ cơ mảnh: Có các mấu lồi sinh chất tạo thành vân tối Trơn, tạo thành vân sáng + Tơ cơ dày: Tơ cơ dày và tơ cơ mảnh xếp xen kẽ nhau t

Kiểm tra bài cũ

• Nêu thành phần hóa học và tính chất của xương?

Từ đó giải thích vì sao ở người lớn tuổi, xương lại

dễ gãy hơn so với trẻ em?

Tiết 9 - Bài 9:

CẤU TẠO VÀ TÍNH CHẤT CỦA CƠ

I CÊu t¹o cña bắp cơ và tế bào cơ

Bắp cơ có cấu tạo như thế nào?

TÕ bµo c¬ cã cÊu t¹o nh thÕ nµo? TÕ bµo c¬ cã cÊu t¹o nh thÕ nµo?

1 Cấu tạo của bắp cơ:

- Hình thoi, nhọn 2 đầu

- Gồm nhiều bó cơ, mỗi bó cơ gồm nhiều sợi cơ (TB cơ) bọc

trong màng liên kết

- Hai đầu bắp cơ có gân bám vào xương, giữa phình to là bụng cơ

2 Cấu tạo của tế bào cơ:

Nhiều tơ cơ gồm hai loại:

+ Tơ cơ mảnh:

Có các mấu lồi sinh chất tạo thành vân tối

Trơn, tạo thành vân sáng + Tơ cơ dày:

Tơ cơ dày và tơ cơ mảnh xếp xen kẽ nhau theo chiều dọc

tạo thành các vân ngang.

CÊu t¹o vµ tÝnh chÊt cña cƠ

Tiết: 9

I Cấu tạo của bắp cơ và tế bào cơ

1 Cấu tạo của bắp cơ:

2 Cấu tạo của tế bào cơ:

CÊu t¹o vµ tÝnh chÊt cña cƠ

Tiết: 9

II Tính chất của cơ

Mô tả thí nghiệm trên? Từ đó

rút ra tính chất của cơ là gì?

Hình 9-2 Thí nghiệm sự co cơ

Tính chất của cơ là sự co và dãn cơ

-Khi bị kích thích, cơ phản ứng lại bằng

co cơ

- Cơ co rồi lại dãn rất nhanh tạo chu kì

co cơ

I Cấu tạo của bắp cơ và tế bào cơ

CÊu t¹o vµ tÝnh chÊt cña cƠ

Tiết: 9

II Tính chất của cơ

Hình 9-3 Sơ đồ phản xạ đầu gối

-Ngồi thả lỏng trên ghế, dùng búa

(y tế) gõ nhẹ vào gân xương bánh

chè thấy có hiện

tượng gì xảy ra

- Hình 9-3 mô tả cơ chế của

phản xạ đầu gối, dựa vào đó

em hãy giải thích cơ chế

phản xạ của sự co cơ?

Khi có kích thích tác động vào cơ quan thụ cảm  xuất hiện xung thần kinh theo dây hướng tâm  trung ương thần kinh  dây li tâm  cơ  co cơ

=> Sự co cơ chịu ảnh hưởng của hệ thần kinh

-Gập cẳng tay vào sát với cánh tay em thấy hiện tượng

gì xảy ra? Vì sao?

=> Khi cơ co, tơ cơ mảnh xuyên sâu vào vùng phân bố

của tơ cơ dày làm tế bào cơ co ngắn lại

I Cấu tạo của bắp cơ và tế bào cơ

CÊu t¹o vµ tÝnh chÊt cña cƠ

Tiết: 9

II Tính chất của cơ

III Ý nghĩa của hoạt động co cơ

Quan sát H 9.4 : Cho biết sự co cơ có tác dụng gì?

-Cơ co giúp xương cử động, cơ thể vận

động và lao động

- Một số cơ ở gáy, lưng, bụng và chân

giúp cơ thể giữ thăng bằng khi đi, đứng,

chạy, nhảy

- Cơ co rút làm sinh nhiệt, giúp điều

hòa thân nhiệt

Trên cơ thể, cơ thường tồn tại ở dạng cặp đối kháng Hãy phân tích sự phối hợp hoạt động

co dãn giữa cơ hai đầu (cơ gấp) và cơ

ba đầu (cơ duỗi) ở cánh tay?

Trong sự vận động

của cơ thể có sự

nhàng giữa các cơ,

cơ này co thì cơ đối

ngược lại Đó là sự

phối hợp hoạt động

của cơ.

Câu 1: Hãy khoanh tròn vào câu trả lời em cho là đúng nhất

• Đặc điểm cấu tạo nào của tế bào cơ phù hợp với chức năng co cơ?

• A Tế bào cơ gồm nhiều đơn vị cấu trúc nối liền với nhau làm tế bào cơ dài

• B Tế bào cơ gồm nhiều bó cơ tập hợp thành bắp cơ

• C Tế bào cơ có các tơ cơ mảnh xếp xen kẽ với các tơ cơ dày và có khả năng xuyên sâu vào vùng phân bố của tơ cơ dày khi co cơ

Phiếu Học Tập

• Câu 2: Chọn các từ thích hợp: Bó cơ, tơ cơ mảnh, gân,

bụng cơ, tơ cơ dày, tơ cơ, sợi cơ điền vào chỗ trống để hoàn

thiện các câu sau:

• - Bắp cơ gồm:

• + 2 đầu là …(1)… bám vào các xương khác nhau

• + Ở giữa phình to gọi là …(2)

• - Bắp cơ có cấu tạo gồm nhiều …(3)…

• Mỗi bó cơ gồm nhiều …(4)…(Tế bào cơ)

• Mỗi sợi cơ gồm nhiều …(5)…

• - …(6)… và …(7)… xếp xen kẽ nhau ở tế bào tạo nên vân tối

và vân sáng

Câu 1: Đặc điểm cấu tạo nào của tế bào cơ phù

hợp với chức năng co cơ?

Câu 2: Khi nào cả cơ gấp và cơ duỗi cẳng chân cùng co? Giải thích hiện tượng đó?

Câu 3: Có khi nào cơ gấp và cơ duỗi của

cùng một bộ phận cơ thể cùng co tối đa

hoặc duỗi tối đa? Vì sao?

TL: - Tế bào cơ gồm nhiều đơn vị cấu trúc nối liền với nhau nên tế bào cơ dài

- Các tơ cơ dày và tơ cơ mảnh bố trí xen kẽ để khi tơ cơ mảnh xuyên vào

vùng phân bố của tơ cơ dày sẽ làm cơ ngắn lại tạo nên sự co cơ

TL: Khi đứng cả cơ gấp và cơ duỗi cẳng chân cùng co, nhưng khơng co tối đa

Cả 2 cơ đối kháng đều co tạo ra thế cân bằng giữ cho hệ thống xương chân

thẳng đứng trọng tâm cơ thể rơi vào chân đế

TL: - Khơng khi nào cả cơ gấp và cơ duỗi của một bộ phận cơ thể cùng co

tối đa

- Cơ gấp và cơ duỗi của một bộ phận cơ thể cùng duỗi tối đa khi các cơ

này mất khả năng tiếp nhận kích thích do đĩ mất trương lực cơ ( trường hợp

người bị liệt)

- Học bài theo câu hỏi SGK

- Đọc trước bài 10: Hoạt động của cơ