Sự thông minh của em bé được bộc lộ qua mấy lần thách đố?... Vua sai quan đi tìm người tài: -Vua tìm người tài giỏi giúp nước -Viên quan đi nhiều nơi tìm kiếm, ra câu đố oai oăm Nhưng c
Trang 1TiÕt 25: EM BÉ THÔNG MINH
I Tiếp xúc văn bản
1 Đọc – kể
2 Chú thích
3.Bố cục:
Truyện chia làm mấy đoạn? Nội dung của từng đoạn?
3 đoạn
-Đoạn 1: từ đầu … “ thật lỗi lạc” : Vua sai
quan đi tìm người tài.
-Đoạn2: tiếp…” nước láng giềng” : Những
lần giải đố.
-Đoạn 3: còn lại.
Trang 2TiÕt 25: EM BÉ THÔNG MINH
I Tiếp xúc văn bản
1 Đọc – kể
2 Chú thích:
3.Bố cục:
II Đọc- Hiểu văn bản
Gv đọc câu đầu tiên của truyện.
Câu văn gợi em nhớ tới truyện truyền thuyết
nào? Ý nghĩa? Nhận xét
về ông vua?
Sự thông minh của em
bé được bộc lộ qua mấy lần thách đố?
Trang 3- Lần 1: trâu cày 1 ngày
- Lần 3: Con chim sẻ làm thành
ba mâm cỗ thức ăn
- Lần 4: Xâu sợi chỉ mảnh qua một con
ốc văn dài
Trang 4TiÕt 25: EM BÉ THÔNG MINH
I Tiếp xúc văn bản
1 Đọc – kể
2 Chú thích:
3.Bố cục:
II Đọc- Hiểu văn bản
1 Vua sai quan đi tìm người tài:
-Vua tìm người tài giỏi giúp nước
-Viên quan đi nhiều nơi tìm kiếm, ra câu đố oai oăm
Nhưng chưa thấy
Viên quan tận tụy trung thành, vua anh minh tài
Đức
Mở đầu truyện sự việc
gì xảy ra?
Viên quan và vua là người như thế nào?
Trang 5TiÕt 26: EM BÉ THÔNG MINH
II Đọc- Hiểu văn bản
1 Vua sai quan đi tìm người tài:
2 Những thử thách của em bé:
a Lần 1: Viên quan- em bé:
Viên quan gặp em bé trong hoàn cảnh nào? Nhận xét hoàn cảnh gặp gỡ?
* Hoàn cảnh:
- Hai cha con người nông dân đang cày ruộng, đập đất
Hoàn cảnh bất ngờ với cả viên quan và cậu
bé, với người hỏi và người trả lời.
Viên quan đã ra câu đố như thế nào? Em có nhận xét gì
về câu đố ấy?
- Câu đố: “Trâu của lão 1 ngày cày mấy đường ?”
Câu hỏi khó, bất ngờ, đột ngột, giống như 1 bài
toán khó không đủ điều kiện để đi đến đáp số
Em bé đã trả lời như thế nào? Có đi thẳng vào câu
đố không? Nhận xét về lời giải đố?
- Trả lời: “Ngựa của ông đi một ngày được mấy bước?”
Lời giải đố tương ứng với một câu đố, là một câu
hỏi vặn lại Đây là lời giải đố bất ngờ, thú vị
Kết quả của lần thách đố này?
- Kết quả : viên quan tìm ra được nhân tài cho đất nước
Trang 6TiÕt 26: EM BÉ THÔNG MINH
II Đọc- Hiểu văn bản
1 Vua sai quan đi tìm người tài:
2 Những lần thử thách của em bé:
a Lần 1: Viên quan- em bé
Đọc đoạn 2 cho biết lần thử thách này diễn ra giữa em bé với ai?
b Lần 2: Vua- em bé
Vua ra câu đố như thế nào?
- Câu đố: 3 con trâu đực, 3 thúng gạo nếp,đẻ
9 trâu con, hẹn năm sau nộp
So với câu đố của viên quan câu đố này khó hơn không? Vì sao?
+ Là một câu đố khó, trái quy luật tự nhiên
+ Yêu cầu của vua ra lệnh (lệnh vua không ai
dám trái lời) Không làm thì cả làng bị trị tội
->Như một bài toán khó, vô lý tới mức phi lý.
Trang 7TiÕt 26: EM BÉ THÔNG MINH
II Đọc- Hiểu văn bản
1 Vua sai quan đi tìm người tài
2 Những lần thử thách của em bé
b Lần 2: Vua- em bé
Em bé đã giải quyết và trả lời câu đố này như thế nào?
- Giải quyết: làm thịt trâu,đồ xôi ăn mừngChịu
trách nhiệm một cách dũng cảm, tự tin
- Trả lời: + Gặp vua vờ khóc đòi cha đẻ em bé
+ Vua vô tình sập bẫy: “giống đực làm
sao mà đẻ được” thán phục em bé
Em có nhận xét gì về tình tiết này?
Em bé cố tình ngây ngô buộc vua phải giải thích
Cái cớ để em bé hỏi lại và đưa vua vào bẫy
Những lời lẽ của em bé khi trả lời vua?
- Lời lẽ: đĩnh đạc, lễ phép, lý lẽ sắc sảo Câu trả lời
thông minhlamf người ra câu đố tự thấy cái vô lý, phi lý
->Kết quả: vua chịu thua em
bé.
Em học tập những gì qua cách nói của em bé?
Trang 8TiÕt 26: EM BÉ THÔNG MINH
c Lần 3: Vua- em bé.
II Đọc- Hiểu văn bản
1 Vua sai quan đi tìm người tài.
2 Những lần thử thách của em bé.
b Lần 2: Vua- em bé.
Mục đích của việc ra câu đố lần 3 của vua là gì?
Vua thử tài em bé bằng cách nào? Em bé dã trả lời câu đố
ra sao?
- Câu đố: 1 con chim sắp 3 mâm cỗ
- Giải đố: 1 cây kim rèn 1 con dao để xẻ thịt
chim
Lời giải đố hay và thú vị chỗ nào?
- Câu trả lời: bằng 1 câu hỏi thách thức nhà vua
->Kết quả: Vua ban thưởng rất hậu Em bé thường
dân đã vượt qua thử thách bằng trí thông minh của
mình
Trang 9TiÕt 26: EM BÉ THÔNG MINH
c Lần 3: Vua- em bé.
II Đọc- Hiểu văn bản
1 Vua sai quan đi tìm người tài:
2 Những lần thử thách của em bé:
b Lần 2: Vua- em bé.
d Lần 4: Nước láng giềng- em bé.
Câu đố lần 4 là gì?
- Câu đố: xuyên chỉ mảnh qua ruột con ốc vặn
Trước câu đố ấy, vua và các quan đại thần có thái độ gì?
- Các quan: lắc đầu, bó tay
Cách giải đố của em bé?
- Giải đố: vừa chơi vừa hát đồng giao
- Kết quả: con kiến xâu được sợi chỉ qua đường ruột
ốc trước sự thán phục của mọi người Bảo toàn thể
diện nhà vua, cứu nguy cho dân tộc
Trang 10TiÕt 26: EM BÉ THÔNG MINH
II Đọc- Hiểu văn bản
1 Vua sai quan đi tìm người tài
2 Những thử thách của em bé
d Lần 4: Nước láng giềng- em bé:
Lời giải đố ấy có gì đặc biệt? Qua những lần thách
đố em có nhận xét gì về các câu đố cũng như cách giải đố của em bé?
Nhận xét:
+ Câu đố: Tính chất oái oăm ngày càng tăng, lần sau
khó hơn lần trước
+ Cách giải đố: Dùng kinh nghiệm đời sống, không
dựa vào sách vở
- Lời giải rõ ràng như một trò chơi, bất ngờ, giản
dị,vô cùng lí thú
- Chứng tỏ trí tuệ thông minh của con người
Em bé thông minh ( nhan đề truyện) tiêu biểu cho trí
khôn được đúc kết từ đời sống và luôn vận dụng vào
thực tế
Trang 11TiÕt 26: EM BÉ THÔNG MINH
II Đọc- Hiểu văn bản
1 Vua sai quan đi tìm người tài
2 Những thử thách của em bé
III Tổng kết
1 Nghệ thuật:
- Truyện cổ tích về nhân vật thông minh – kiểu nhân
vật phổ biến trong văn học dân gian Việt Nam và
thế giới
- Tạo ra những câu đố oái oăm, tình huống gay cấn,
giải quyết bất ngờ
2 Nội dung:
- Đề cao sự thông minh và trí khôn dân gian
- Tạo nên tiếng cười vui vẻ, hồn nhiên trong đời sống
hằng ngày