Thiết kế chế tạo máy: Phần 2

Nối tiếp phần 1, phần 2 của tài liệu Thiết kế chế tạo máy tiếp tục trình bày các nội dung chính sau: Liên kết trong máy: Tính toán trục về độ bền, độ cứng và dao động; Cơ sở tính toán thiết kế ổ trượt; Cấu tạo và phân loại ổ lăn; Cơ sở tính toán thiết kế lò xo. Mời các bạn cùng tham khảo để nắm nội dung chi tiết.

PHKN BA

LITEN |< €

T mono

MAY

't bi, cac chi tié t may va bi) phan may duqc lién

't nay duqc xzic dinh theo so d6 dtfmg cï¬ •a may hoac cac yéu cau vé ké

't cfiu vii cé ng nghé Chang han

mu6n cho cac bc truyé n co khi truyén

't cac chi tié

I I \ truyé n dai hoac khép n6i sé tao thanh céc hé + ‘

\‘ \- v xich tai dé van chuyén than

1, qua khé p n6i 2 =4: -= _: ,==-,; ― n6i v6i truc

Tuy theo so d6 dtfmg, h¢ >p giam t6c

nhié

la h()p giam t6c hai cap banh rang tru) N6 cï¬ •ng c6 théla hcf>p

thié't bi,ngoai céc

bf) truyén

n cfru tfnh toé n thié

't ké va lL_ra chqn ké

't ca'u cua cac chi tié

duqc trinh bay duéi

day Chuong 10 Tnuc

xoan hoac dé ng thbi th1_Ic hié n

't lap trén n6 nhu truc

banh xe cila tau héa

mé

men xoén duqc ― ~ \

Theo hinh dung dudng tam true, phim ra: truc thing (hinh 10.2a, b), truc khuyu (hinh

iO.'2c) vé truc mém Truc khuyu duqc dung trong d6ng co d6t trong, méy bo'm pittong,

cbn truc mém duqc dung

bt) phén

mziy hoé c méy c6 vi tri thay d6i khi litm vi¢ c, hai loz_1i truc niy duqc nghién cfru

vi nhu vay khéng phu hqp v6i ditc diém

p c6 dinh vdi nhau nhb m6i ghép c6

n cgtnh nhu' thé lip ghé p séthuan tié n hdn Dubng kinh than trut: can lé fy theo tié u chuï¬

• n trong diy s6 sau: 10; 10,5; 11; 12;13; 14; 15; 16; 17; 18; 19; 20; 21; 22; 24; 25;26; 28;

ng tap trung (mg sua't né n chi

IE1

mat luqn v6i bin kinh khong d6i (hinh 10.3b) hoitc bén

doun truc chiu téi ldn 0) l 7

Dé e6 dinh eé c chi tié

't trén true theo phuomg dc_> e true, ngoéi

vai true nhu trén

• a vai true eung

nhu eua phﬕn true khé ng lé p ghép khé ng eén

léiy theo tié u

ehuéin Ngọ¬•i ra khi

dinh kfeh thué c ezic doan true phéi ehti y sao cho m(3i chi tié

• n lip mé khéng bi vuéng Nhu vafty ké't ciiu true sé hqp

ly khi duémg kinh

eé

e dean true phu hqp vé i su thay

bén), thuén tié

n eho lé p ghép

eée chi tié 't lé n true (yéu céiu lé p ghé p) ddng thbi thuan tién cho vié

e gia eéng dat dcf> ehinh xée eiin

thié

truyé

mémen xoiin, ezie chi tié

't quay phéi duqe lép e6 dinh lén true, tt're 15 khéng cho

phé

p czie ehi tié't quay xoay tuong d6i v6i true hoifte di ehuyén due true Déthue hié n yéu cé

iu dé, ezie ehi tié

't quay thubrng

duqe lip lé n true bﬕ ng m6i ghép cé dtfa déi

ké't hqp vé ti lép then hozfte then hoa

a) L‘p c6 dqi déi: 151 eé nh lép

't lé n true nhb tit}dOi DC) dOi duqc hinh

thé

nh nhfJ hié u s6 Am eua dudng kinh 16 vii dufmg kinh true, sé sinh ra zip suit, zip suiit gziy nén

nhan duqe té

d6i vdi nhau Nhu

"E thé ehiu duqc eé ng ‘' @ I 1611- nhlmg

d<f> déng Hinh 10.4 tam ẹ¬•a true vii ehi tié

trqng vii dtf) dé ng tam: - D6i vdi

bé mitt ngiing true lﬕ

i trcpng e6 thédung ezie kié u lép sau:h6

De dam béo do dong tam cua chi tié't quay va

Then c6 chiéu dai I,mat cat la hinh chfr nhzftt c6 chiéu rung b, chié u cao h,c6 kiéu dé

then bang 3 1::

4) then din huon

truc va

lap

Tai trong duoc ==.-.- ==‘ I =5: truyén theo

ceic mat ben cita then, gifra then va ranh

then t6n

inh 10.5 Khi lap c6 dinh cac chi tié

't quay len truc va

trong

dung then bang, ké

't hop voi lap cé do doi D6i voi m6i ghép

cau di dong doc

true, nguoi ta sir dung then din huong (hinh 10.5) Khi cfin di dong mot khoang ngﬕn,

an I) hoac dao phay dia (phuong an II)

mot truc can gia céng nhiéu

ranh then dé lap voi cac chi tié

nam tren cung mot duong thing D- dftf Then dï¬ •duoc tié u chué in héa Bang 10.1 cho mot s6 kich thuoc then bang theo TCVN

[1] Chiéu dai then thuong chon theo chiéu dai mayo: I = (O,8 + 0,9)lm, voi Im -

chié

u dai mayo c) Ldp ba°ng then hoa:la cach lap mayo ciia cac chi tie't quay lén truc

nho cé c rang truc 16ng vao czic ranh tuong (mg tré n mayo (hinh 10.7) C6 mécoi m6i

ghé

then hoa nhu m6i ghép nhiéu

then trong do then duoc lam lié

Bdng 10.1 Duong klnh Kich thuoc tiét

0,4 0,6 Ix) Ix) Dang rang then hoa c6 mé la

10.831)

then hoa dé ghép c6 dinh mayo cï¬

•a chi tié't quay lé

tr1_1c hoac dé c6 dinh mayo theo phuong tié

'p tuyé

'n nhung cho

phép moi ghép di dong doc tr1_1c (ching han dé gat cac

kho'i banh rang trong hop

to'c do)

Khi

C) dinh rang then hoa duoc mai

c nay caic bémat dinh tam cita mayo va trt_1c déu duoc mai R6 rang la djnh tam theo cac

duong kinh dam bao cho céc chi tié

m - modun, co kha nang tﬕ

ban

kinh géc luon chan rang Ion hon, lai c6 thé dung phuong phap gia cong hoan thion

dat

do chinh xac cao, vi vay thuong duoc sir dung khi cfin truyén momen xoé n Ion Thuong

kinh

6 moi ghép

co' dinh

Loai nay c6 s6 rang Ion (z =

20 + 70) nhung chié u cao rang nhé , duoc dung déghép

TQAN THIET Kt’ TRUC 10.3.1 Téi

trong téc dung lén truc Téi trong chï¬ • you taic dung lén truc truyén

gom momen xoén va cac luc tac dung khi

an khop trong bo truyén bénh rang,truc vit - bzinh vit,luc

cang

Trong luong ban than truc va trong luong céc chi tié t lap lén truc chi tinh dé ’n

6 cac

lang, con luc ma sat trong 6

duoc b6 qua Tri so cua cac luc tac dung khi an khop

gifra vanh rang); luc vong F, phu thuoc toa do diém

dat luc,chié u quay cua banh rang lap

Ian luot la toa

do diém dat luc, huong rang va vai tro

(chu dong hay bi dong)

n truc cq - chiéu quay cua

truc D5 co thésir dung may

tinh"’, ta so hoa ceic yé

= 1 khi

truc quay nguoc chié

u kim dong ho (nhin tit mut

khi rang phai; =-1 khi rang

trai;cbi =1 khi chi tié it

H inh 10.9 W Truong hop khong

dung may tinh, hiy b6 hét nhfrng

ri|)F,; tgoqw/eosï¬

•(10.1) Fli = °q¢ba

SB trong d6: F“ = 2T/ dwi -

lu'e vbng tré n banh rang thfr i; dwi - du'b'ng kinh

vbng Ian cua banh rang i; ri =0,5 dwi vé i ri

<0

khi dié m dat lue nï¬ •m phia trén true Oz va

ri >0

khi nguqe lai Tuomg tu, tir (6.9) xae dinh duqe tri s6 va ehiéu eua eae lue ti!

be truyé n true vit tae dung lén true (khi

true vit la chi: dcfmg): Fxi =(Yi/

|

Fi|

(P) Fyi =—(ri/

- duemg kinh banh vit thfr i lap tré n

true banh vit; ri = 0,5d2i ; n -

d6i

eua lue Fy phu thuqc vao 4 yé

m dat lue,ehié u quay, hué rng rang va banh rang la ehu dung hay bi dung, chiéu eua lue F2

eï¬ •ng phu thu(j> e vao 3 yé

'u t6 nhu 6

banh rang tru (ehiéu

quay, huéng rang,banh rang

la

dua thém vao eé ng thfre tinh F),va F, da'u xéc

dinh vi tri dinh een Quy ude Si < 0 né

'u dinh eén nam bén phé i va 6i >0

khi dinh eén nam

bé

trai day eén, d6ng théri van

sir dung eé e quy udc nhu 6 banh rang tru (v6i ehu y chiéu

n nhin tir mut true bén

= -i'2i(Ig(1n cosï¬ •i —eqhriebi s1n[3m

be truyén

dai det, (8.30) d6i v6i dai hinh thang va (8.32) d6i véi

dubng tam true, tai diém gifra

ehiéu rung dia xieh hoae banh dai va eé ehié u hudng tit mam eua dia xieh hoae banh dai

Né'u tré n truc lip khdp n6i thi khi sir dung

F n6i truc di dung (xem chuo'ng 13) do t6n tai su

bit ky tily thué c vio sai so’ ngiu nhién khi lip

ghé

n vi khdp n6i tic dung lén truc, truyén qua g6i d6 din

béméy Nhu viy tai cic 6 truc sé Hinh 1010

xuit hié n cic phin 1u'c dim bio cho truc lim viéc trong trang thii can bing Czic phin luc niy

duqc coi nhu dit chinh giua 6 lin hoic dit cach mép trong cua

't dién cﬕa truc Dudi tic

dung cila mbmen u6n vi mémen xoin, trong cic tié

u0'n vi (mg suit xoin c6 dic tinh thay d6i khic nhau Né’u b6 qua (mg suit ké o hoic né n do

vé dufmg tim truc sé

tao né n mémen u6n tip trung vi luc dc_> c truc), ting suit u6n cua truc quay (mQt hoic

hai

chié u) coi nhu thay ddi

theo chu trinh

d6i xung,do d6 ung suit trung binh vi bién aq ung suit 6 tiit di¢n j sé li: cmj =0; oaj =

trong d6 Wj vï¬ • W01» - mé men cﬕ

n u6n via cén

xozin cua tié

't dien truc thfr j :v6i tié't dien trbn duéng kinh

lé rn thi cc"! ciing naftng) Mj =,/Mij +

men

u6n trong maftt phﬕng zOx vé zOy D0 té c dung léu dé

i cua ting suit u6n v51 ling suit xoén T thay d6i cc’; chu ky,truc

n 1 ring then hoa bﬕng (hinh 10.11): 6“ A d, bA.z.\ u‘

c6 thé nhiet luyen duqc vi dégia cong Thép cachon vi thép hqp kim thuémg duqc

sir

dung déché’ tgo truc Khi truc chiu (mg suﬕ

nhiet luyen dé ché t2_1o truc V61 czic truc yeu cï¬ • u chju tﬕ i 16n hon, thubng dung

nhiéu hon cé Trubng hqp chiu

thutmg

ng6ng mat quay

10.3.4 Céc

dang h5ng vé chi tiéu tinh

true

Thuc 16 sir dung cho tha'y rang, phﬕn

lé n cae true, nhaft la cé e truc 6 eae may

quay nhanh, bi gay hé ng

can tinh toan kiém nghiem true ve dao deng Ngoai ra cï¬

•ng can luu 9 rang de ben

va

ke’t

ea'u true lien quan chat ehé den khé nang téi eï¬ •a eac chi tie't lap ghé p vdi

n6 nhu eée m6i ghé p then,then hoa,ghép c6 de d0i va 6 true Vi vey tren co

sir tinh toan

cï¬ • ng nhu tinh toan khi nang tai eï¬ •a

n trong chu trinh (161 ximg eﬕa mï¬ •u

nhiin tren dubng kinh 7 +10 mm, cé mé lay gan dung 0-, =

0,4360‘, (d6i vé

i

thép cacbon)

trung binh vi bien de [mg

sua't u6n tai tié

ng suﬕ't do trgng théi bémat, phu thué _> c viao phucmg

phé p gia céng

v51 d¢ nhém bé mzfxt, cho trong bé ng 10.2; Ky - hé s6 ting bé n bé mat

II'l_lC,

cho trong béng 10.3 phu thuéc v51 phuong phép

ting bé n bé mat, gidi hz_m bén vé

u K,

1,5 +2,0 eoo

W —

T61 bé ng dc‘ >ng

•y trj s6 nhékhi chié u dhy

cé c mziu thi nghiém c6 dubng kfnh d =8

via khi xoén, pht; thuQc vé o hinh dang ké

't cé iu gay tap trung ting suit: K0, vi Kg d6i

vé

i riinh then, chén ring then hoa vét chan ren (d6i vdi tié t dién trt_1c c6 cit ren dé dfmg

't quay theo phuomg d< _> c trt_1c) cho trong bﬕ ng 10.5; K0, V51

1,52

2,32 1,79 1000 1,77 2,26 2,22 1,72 2,70 1,58

cé

t béng K,

K,

1200

1,92 2,50 2,39 1,75 2,80 1,60

G00 Iuqn (Dld =1,25 +2) khi

vdi

D =d +h 2,50 3,50 1,80 2,10 khi r/d = 0,06 1,85

2,00 1,40 1,53 khi r/ d = 0,10 1,60 1,64 1,25

1,35 Ré nh vdng (t =r) khi rld =0,02

khi rld =0,06 1,80 2,00 1,35 1,65 khi

Tui cée bémitt true lép c6 dc;d0i (lip mayo cina czic chi tié

• a 6 lén lé n true) e6 thé tra true tié

'p ty s6 K6]

/sq v51 K1,-/sq trong béng 10.7 phu thu()e

vito dufmg kinh true,kiéu lip vﬕ

gidi hun bé n csb Nhu

Kai vi Kt, rift khée bié t phu thu< “_> e véo hinh dung ké

't eﬕu gay tap trung (mg suéit Truﬕ mg hqp tui mtfat tié

't dién eixa true e6

-/sq vdi nhau via 15y gié tri lfm hon dé tinh toén Thay ezic giétri tinh duqe eï¬

• a Saj theo (10.12) viz Sq

theo (10.13) vito (10.11) sé xé

dinh duqe hés6 an toian Sj t2_1i eé

dién nguy hiém

(j =1; 2 ), v6i dié u kié n Sj

<;,d= ,/ ọ¬ • +311 s [<»1,m

(10.16)

=Mq,

téi v5 momen xozin quétéi

t2_1i tié't dié

n nguy

hié

m trong d6: [0] , , m z

0,8cch - (mg sufit cho phé

p khi qué téi 10.4.2 Tinh

trgc vé dc} cfmg Kfch thué vc trt_1c duqc xéc dinh thco dc bén

p véi trt_1c cﬕng nhu cho SL_l’ chinh xzic cﬕ a co c3'u Ngubi ta phan bict dc‘ ) cﬕ

ng u6n via dt) cfmg xoén lién quan dé

l6'n 6 Hinh 10'―lﬕn c6 thé bi kct Trong czic mziy cét

kim

loz_1i,

chuyé n vi din h6i cila tr1_1c (déc bié t 151

tr\_1c chinh) lﬕm

giém dc chinh xéc gia

xoay (hoéc gé c nghié

• n khép; [0] = 0,01 rad d6i v6i 6 bi d6,

Tinh dgi cling xodn

dO'i véri cé c c0 cifu phin

giim dc? chinh xzic ché’ tuo D6i v6i truc lié

n bzinh ring vi truc then hoa, chuyé n vi géc lim ting su phin b6 khéng déu tii trung

tré

n chié u rung vinh ring vi cho cic ring Vi viy cin hin ché

' bién ding xoin (géc xoin) theo céng

thinh: _ T-LE (p-GJO n

s[ <p] (10.19) trong d6 [ (p]- g6c xoin cho phé p, dt), 15y gin dung nhu sau: v6i truc chinh cua méy cit c6 lé n

truc védao déng Khi truc lim viéc,dao dqng xui't hién do

dao dQng xoén Dao dC)ng dqc vb dao dong xọ¬ •n c6

9 nghia quan trqng (161 v6i réto

tuabin,

truc khuyu cua dong co d6t trong,truc chinh cﬕ

a méy cit kim lo2_1i ,cé ch tinh toén czic dao dé ng nï¬

s6 riéng cila 1)) dao

d< _3ng ngang cua truc) trong ché

Nhu vay dé tranh cang huong lam héng

truc, van t6c quay khi truc lam vié c 6n dinh

vbng

quay toi han truc sé bi dao dang manh va né'u lam viéc lau trong vung cang huémg,

truc sé khfmg tranh khbi bi pha héng Mat khac can 1u'u y rang, trong (10.23) hoac

(10.24)

chua tinh dé

'n anh huong cﬕ a luc giam cha'n (luc ma sat trong, luc can cua moi

khong bi v6ng nfra Phan Ion cac truc lam viéc trong vung truoc toi han D5 giam

truc va cho truc lam viac voi s6 vbng quay

khdng Ion hon n = 0,7n,h Khi can lam viac voi van t6c quay Ion, chang han trong

cac

duoc gqi la truc mé m, cac chi tié

't lap voi truc mém

can duoc can bang can than, d6ng

nu 10.5.1 chi d§n vé ‘ thié

't ké 'truc S6 liau cho truoc thuong la cong sua't, s6

vbng

truoc diéu

kian lam viac cua truc Khi thié

't ké

' truc,

nha't

m nghiam truc védo cfmg hoac do 6n dinh dao dang Tié

'n hanh nhu sau: 1 Chon vat lié

ché tao truc va tra cac gia tri ob, och 2 Xac dinh

't quay tac dung lé n truc:theo (10.1) d6i voi banh rang tru, (10.2)

d6i

voi truc vit,(10.3) d6i voi banh rang con, (7.7) d6i voi b<“_> truyé n xich,(8.9), (8.30)

va (8.32) d6i voi dai dct,dai hinh

thang

dai hinh luoc Luc tit

dk

- duong kinh tinh toan cua khop n6i, mm; T - momen xoan,

phuong

trinh hinh chié

'u cila cac luc trong cac mat phang zOx,zOy) va vébiéu <16 mémen

a) Truong hop bié

't truoc chié u dai va

(d6i vé i vat liou tn_1c la

thép CT5 45, 4OCr) b) Truong hop chua bié t chiéu dai va khoang céch

dié

m dat luc: cong thﬕ c:

ng han khi truc

duoc

noi voi truc dong co dion bang khop n6i

' tao va lip ghép,chon duong kinh truc lap khop no'i bang d =(O,8 -:

dion,phu thuoc

n cho phép, MPa,tri s6 cila [

1] duoc giam tha'p dé bu lai sai loch do khong tinh duoc

khac va chiéu dai truc duoc xac dinh bang cach: +dua vao duong kinh truc vita tinh

duoc,

tra chié u rong 6 Ian hooc xéc dinh chiéu

dai 6 truot roi dua vao so do truc va

dié

quay tai tiét dion j, tit do suy ra khoang

cach

gifra céc diém

dot luc va ép dung (10.27) dé tinh duong kinh czic doan truc; + dua vao duong

kinh vita tinh duoc dé chon so

bo

(theo kinh nghiom) 5 Thié

't kc’ so

bo két can truc:dua vao ceic duong kinh duoc xzic djnh so bo theo do bén tinh chu

chi tiet quay len true Theo quan diem eeng nghe, khi dung then de ghép

eé e chi tiet

quay

ehieu dai, xua't phat til duong kinh true be hon vi ring khi eung ehiu momen xoén T, duong

kinh

eang Ion thi lue veng F, =2T/d eang nhé

S]) tire la de ben moi eiia

true tai tiet dien dang xét khong duoe dam bao, true eéthe gﬕy héng khi lam viee,

truong

- tang duong kinh true va lep lai buoe tinh nay cho den khi

hoiftc eeng nghe ma duong kinh true eua tiet dien dang tinh

phai lon thi can ehiip nhan ma kheng xit

19; trzii lai e6 the gié m bot duong kinh true va

lap

lai buoe tinh

ben dep e6 dung: 2T Gd = S [Gd] trong d6 d6i voi then hoa -

/ =1; A = 0,5 h.l d6i voi then hoa bang (hinh 10.4) va A

= (t + h -— d).I ((161 voi then ban nguyet - hinh 10.6); I - ehieu dai then, I =(0,8 + 0,9).Im;

[od] - ftng sua't dep eho phép,MPa,d6i voi m6i ghép

1a'y bang 150,100 va 50 MPa (mg voi tai

treng tinh, va dap nhe vii va clap nzfmg 8 Ket hop voi tinh toan 6

truot hoae 6 Ian de

quyet

ea'u true, khi can thiet thi tien hanh kiem

nghiem true ve qua

60 mm; banh rang ehu deng 3 liip tren true e6 duong kinh veng chia d3 = 61,3 mm, medun

m = 2,5 mm, ehieu reng vanh rang bw = 52 mm, gee nghieng ciia rang B = 11,88“,

di dqng c6 dubng kinh dk = 84 mm dé n6i v6i m_1c dt)ng co dié n duimg kinh ddc =42

't céc phuong trinh mémen vil

phuong

'u cï¬ • a céc ll_IC trong hai mzfu phï¬

tinh duqc F.l,“ , Thay cé c

Tinh s0 b0 dubng kinh czic dogn true: vi d5 bié

't khoé ng czich gifra céc

dié m din 1l_IC né

ring duoc || zosso /

vmm cho ta_1o rié ng roi lï¬ • p lén truc

ullllhuullm"""'“

10.1, voi khoéng czich 9,800

N,,,

duong kinh d

8 mm cho céhai bé mét truc lép

p) nen trong truong hop dang xét chi

• nh then via do lé p co do doi, dong thoi chénh lech gifra duong kinh tinh

toé

n (d2 =

33,28) vé duong kinh chon (dz

= 38 mm) it nhfit Ké 't quétinh toén

2,02 (a) Vi doi voi truc quay, (mg suit uon thay doi theo chu ky doi

xung, doi voi truc quay mot chiéu

ting suit xoé n

trong do theo (10.8), vc'! i dz = 38, b2 = l0tl2 = 5, tinh duqc W; = 5343,6 mm3 via W02 =

Hé s6 an toian S2 tinh duqc tuy 1611 hon dé ng ké so vdi he so an toé n

cho phép nhung do yéu cï¬

u lé p khdp n61, ta chip

nhan

m do bén dap cila then:Chié u rong mayo bé nh ring Im = (1,2 +

khong

Ion nén khong cin

chi tiét Ién truc énh

c tinh thay d6i cï¬ •a (mg

sué't trong cé c tiét

dien truc Vi sao do bén m6i la chi tiéu c0 bén trong tinh toén truc?

? — d<p [ — cos(q> a +

phuong phap thity

6 giam khi nélam vicfac véti s6 vbng quay tha'p né n ché

' d6 ma sat udt ra't kh6 duoc dam bao Do d6 d6i vé ti cac truc quay cham, tai nang ngubi

ta sit dung 6 thuy tinh va mang dau b6i tron

duoc

vao ngéng truc v6i ap suat du l6n 11.2.3 Ké

't cé

'u va vat lié u 6 mrqt Két ca'u 6 truot

ra't da dang, phu thu6c vao ké

't ca'u may Ra't hay gap 6 truot khbng c6 than 6 riéng, khi

11.7b)

duoc dung trong cac thié t bi nhu bang chuyén, may

va lét 6 c6 th6 duoc ché’tao nguyén

phan nao dié u

6 va ng6ng truc Nhung 6 nguyén ré hon

va cling hon 6 ghé p Lét 6 6

ghép nén nam trong mat phang vu6ng géc véi phuong tac dung cila luc F, (hoac gan nhu

vu6ng gé c - hinh 11.9a) nhu thé’ kha nang tai cua 16p

ké t ca'u 6 truqt cï¬ • n quan tam dﬕy du dé n vi tri vi hinh

dang riinh din

u c6 thé nï¬ • m dc_> c true (hinh 11.7 vi 11.8), vbng theo chu vi

chon theo diéu

kié n lam viéc cu th6 Khi can han ché

c6 khe

ho nhé , van t6c lam viac Ion thi nén

la'y l/d nhé,

nhung khong nho qua vi khi do dau dé bi

lai khi tang I/d, ap sua't trung binh

trong 6 giam nhung khi truc bi nghié ng sé lam tang ap sua't

hai mép

6 va lam héng

mé

p 6 D6i voi nhiéu loai may,thuong chon

I/d =0,6 + 1 Vat Iiéu 16! 6’(chi tié ’t chin yé'u cua 6 truot) can c6 ha s6 ma

tao lot 6:Babit la hop kim co thanh phan chi! yé'u la thié'c hoac chi Day

la loai vat liau giam ma

sat t6t nhat d6i

vc'1i 6 truot nho ha s6 ma sat thap,giam mon va

v.v.) Bring thanh duoc dung (I6 ché

' tao lot 6 lam vié c voi

10-1, BpOI1C 6-6-3 ) c6 tinh glam ma sat

to't

nhat;d6ng thanh nhom sat va d6ng thanh chi gay mon nhanh ng6ng truc, vi thé

' khi sir dung

loai vat liau nay ngiing truc nha't thié

=1+2 MPa G6'm kim loqi: duoc ché

'c hoac chi) 6 nhiat

do 850 ~ l100° C va ap

sua't p toi 700 MPa G6m kim loai c6 nhiéu

16 r6ng sau khi ché

tao xong duoc ngam trong dau 6 nhiat do 110 ~

kim loai, nho kh0'i luong dau ngam vao cac 16 r6ng, khi lam viac tu (Ia ra boi tron,

né

n thich hop cho cac 6 quay cham va

kho cho dau Vqit liéu khé ng kim loqi g6m chat déo, g6 ép, cao su nho kha nang chdng dinh 6n dinh, chay mon t6t va c6 thé

boi tron

bang nuoc né n rat thich

hop

d6i voi cac 6 trong may thuy luc, may thuc

tinh toén Main 16t 6 va ng6ng truc,

xua't hié

do ké

sat

la l6t

va ng6ng truc Mang dau khong din day thuong la do khong th6 thuc hian ché' do boi

tron ma sat uot cho 6,nhung ngay ca khi 6 duoc thié

mo may hoac dung may lop dau van khong an day do van t6c tha'p hon luc 6 truot

dang

lam

Dinh xuit hion do ép

vi hiou qui boi tron cing kém, giy nén

6,lim cho lop kim loii trén bé mit lot

6 bi chiy

déo Mo’i

dong v.v.) D6 tré nh cé c ding hong k6 tron, t6t nhi't li tinh toén, 1t_ra chon

cé

c thong s6 dim bio cho 6 lim vioc trong ché'

tinh

' do ma sit nita uot hoic

nita

nira trot, do do con tién

vi tich so cﬕ a ép sui't niy voi vin t6c vong, tfrc li theo p.v nhim

Tinh 6 truqt boi tron ma sét trot Diéu kion d6

tron ma

sét L161 trong 6

li [xem(11.‘ 1)]: hmin 2 S(Rzl +R22) (11.5) trong do hm“,-

chié u diy nho

sai s6 vé lt_rc vi cho’ do nhiot ) thuong li'y

thi'p hon R2, =32 um vi lot

6 khong thi'p hon R22 =6,3 um R6 ring chié u diy

nhé nhi’t cï¬ • a lop diu boi

tron

hm“ , cï¬ •ng

cï¬

•a 6 truot, xéc dinh theo

(11.3): hmin = % (1y_ X) hoic thay 8

= \ 11.d ta co:

' hmi,,

\| / .d(1—X)/2 (11.6) trong do \1/

- do ho tuong ddi phu thuoc vio diéu kion lim vioc cu thécﬕa 6

(tii trong, do chinh

xic

ché ' tio vi lip ghép ) trong th1_rc t6 thuong

la'y

bing: 11) = 8.10"‘W5 (11.7) voi

v - vin t6c vong cila ng6ng truc duong kinh d,

1, vii chcpn loai din (do d6 c6 d6 nhdt p) d1_ra vho

dié u kién sau: p=,§

$1111 (11.9) F F p.U =I-511 = 5'86; 3 [ p.v] (11.10) trong d6 di thay van t6c vbng v =

1rd.n/

60000 m/s; l, d

- chiéu dﬕi 6 vi dubng kinh ngéng trnc;[

p],[p.v] - tri s6 cho phé p cila zip

11.3.3 Tinh toén

nhié

t Tinh tozin nhiet c6 3'1 nghia quan trqng d6i véi cac 6 truqt quay nhanh 111111111 xac

dinh

nhié t dd) lam viéc trong 6 va kié m tra dc) nhdt c1'1a dﬕu b0i tron Tfnh toan nhiét xua't

phat ttr phuong trinh can bang nhié t: nhi¢t luqng sinh ra bang nhiét luqng

thoét di Nhi¢t luqng sinh ra trong 6

trong

.v.f.10_3,

t)'/

s6 I/d va x Nhié t luqng thozit ra moi trubng xung quanh g6m phﬕ n thoait theo

dau boi tro'n qua 6 Q“va phan thoét

qua

than 6 va truc Q,2 Nhiét

luqng thoait theo dfiu chay qua

6 trong m6t giay bang:

Q, ,=

C.y.Q.At (11.12) trong d6 C =1,7 -:-

2,1 - nhiét dung rié ng cua dau,kl/ (kg."C) ;7

= 850 +900 - kh6i luqng rié ng

- hi¢ u nhi¢t dc) dﬕ u ra va vao;Q

va than 6, kW/(m2.“C);d, I - dubng kinh ng6ng true

tinh 6 truqt bbi tron ma sat u6't,

phai gia thiét nhi¢

d6 lam

vi¢

ca'u kin (hop giém

t6c, hop t6c do v.v.) thuong loi dung cé c chi tiét quay (bzinh ring,

trt_1c

khuj/u ) dé khuﬕ y déu lé n vi té vilo 6 dé t

tré

n v6 hQp Tra mo timg ch5 vh dinh kjl duoc th1_rc hién bﬕng vti mo (hinh 11.13g),

khi xoay nip, mo dtroc ép vﬕo bémat lï¬ • m vi¢c Dimg vﬕ mo é

11.13 Boi tron tgp trung duoc tién

hianh duoi ép l1_rc hoac khong dimg ép l1_rc Trong céc

lc_>c via liam nguoi,ddu nguoi vi sach duoc bom lién t1_1c vï¬

nho bom dﬕu kiéu

bainh ring, kiéu czinh

vi sir dt_|ng cﬕ

a 5 tru'qt Uu dié ’m - Lﬕm

vi€ 3.c tin cé y khi

van t6c lon, trong dié

- T6n thi't lon vé ma sit khi momeiy, dtrng mé y vi khi boi tron khong

truot duoc sir dung it

Khi ké't ci'u lim viéc voi vin t6c Ion (v >30 m/ s), né'u ding

6 lin tu6i tho cila

ding pitténg A" - O truot cﬕ

a czic méy chinh xzic cao 6 d6 yéu ciu die biét

- lim viéc trong

nuoc,moi truong in mbn v.v - 6) cixa cé c miy quay chim khong quan trong vi lé tié n, 6

d6trt_1c c6 duong kinh ré

it Ion 11.5.2

chi d§ n vé ante’:

ké -'6 tru'qt _ S6 liéu cho truoc khi tinh 6 thuong li: téi

trong,

't ké

'

'n hinh theo ceic buoc sau: 1 Chon vit liéu lét 6 pht_1 thu6c tri s6

vi die tinh tii trong,vin t6c

d6i theo (11.7) TIII \

céc trt_1c cé duong kinh d 5 250 mm céthé ding céc

kiéu lip sau:H7/e8,H7/ f7 H8/e8, H8/ f7, H8/f8, H8/d9,I-I8/ e9, H9/d9 - Chon loii

nhi't cﬕa ming diu b6i tron theo

(11.6) 5 Kiém nghié m diéu kién b6i tron ma sit uot theo (11.5) Tu§ I theo cong dung

co do nhot Ion hon, giém khe ho ttrong d6i hoéc té ng tv so I/d, hai bion phzip sau ph1_1 thuoc vino khé ning thié

't bi vi!

cong ngho cﬕa co

zip dung céc bion phzip

nguoc voi huong xﬕ

co zip11_1c 7 Tinh kiém

nghiom vé nhié t 11.5.3 Thi dq Tinh 6 truot boi tron

ma szit trot voi caic s6 liou sau: F, = 15480 N; d =

voi d = 100 mm tra duoc sai loch gioi hz_m cita truc 121

3'1 151m nguoi than 6 7 Tfnh kiém nghiém vé nhié

dang ma sé t trong 6 truqt Vi sao ma sét

trot la ché do lam viec c0 loi nhéit do":voi 6 truot 2 Giéi thich nguyén

I9 boi tron thﬕ y dong

va chtrng minh ring trong 6

truot c0 din cé c diéu kien hinh thanh chédo boi tron ma sé t uot 3 Céc

•la 6 truot phu thuoc nhfrng yéu t6 nao’? Céc bien phé p nang cao khé né ng téi

c1’ 1a 6 5 Dé

c diém cC| a phuong phép tlnh toén 6

truqt b0i tron ma sét uot Cé c huong

xfr ly khi 6 truot khong dém bé o dié u kien b0i

tron ma sét uot (mg voi céc thong s6 két cé u dé chon 6 Muc

d6’: chiu lL_l‘C huéng

tam F, , khbng chiu hoé c chi

chju duqc min phï¬ •n nhé lL_\

'C dqc tn_1c(hinh l2.1a, b,

d, g, h) - 6

da - C/Ii!!!chju duqc d6ng thé

Ngohi ra con phan 6 thitnh hai 1oe_1i: 6 tu lua (hinh 12.1b,g) vii 6 khong tu lua; 6 tu lua

nghiéng gifra czic truc cila vong trong

vii

vong ngọ¬•i

c6 thé duoc phé p toi 2 — : - 3°

, dié u nï¬ • y die bi¢ t hop 19 d6i voi caic ké

't ca'u khong thé khé c phuc duoc céc sai s6 vé lép

ghé p,d6i voi céc truc diti vé bi

din no nhié u do nhiét

Uu dié m chin yé

'u cﬕa 6 bi do mot diy 15

nity nho dién tich tiép xï¬ • c lon hon nén chiu duoc téi

trong huong tam lon hon (khoé

ng

70 ~ 90

chiu duoc luc doc

6 bi aa - chqin m_6t defy (hinh 12.1c) dung d6 tié

'p nhan czi luc huong tam

vi doc truc So voi 6 bi do mot diiy cimg kich thuoc thi 6 bi do - chun chiu duoc F,

bﬕ

ng 120% , con khénï¬

ng chiu Fa phu thuoc vino goo tié

'p xï¬

c ot, Fa chng Ion khi géc on céng Ion

(ot = 12; 26 vii 36°)

6 dﬕ a aa - chgin (6,diia con) hinh 12.1e: c6 thé tié

nho,nhtrng khong chiu duoc luc doc truc,tu6i tho tha'p kim duoc dung o

cï¬

ché '

theo huong kinh 6 bi chqin - aa (hinh 12.1i)

'p nhan d6ng thoi tﬕi trong Fa vii F, ,thong thuong F,

chinh xic tit cao Tuy nhién

do mbn trong qui trinh sir dung, khe hé sé ting din,din

din

héng 12.2.2 Chuyé n dcfang cé c vbng 6,con Ian vi

vbng cé ch Khi lim vié c m6t trong hai vbng 6

a cic luc Fi khic nhau,tai nhfmg ch6 tié'p

nhau Tai dié m A vi

B (hinh 12.3) cung chiu luc 1611 §1§ a':I= .,, ling suit nap xtic 6,

=0,388 ,3/FOE’ /p2 ,

phuong tic dung cita F, Khi

cua

cac vbng 6 vi con lin sé di vio vung tié

thay d6i cﬕa OH phu thu6c vio vbng nio quay Khi vbng trong quay, cu sau m6i

vbng

quay,mqt diém

tré n vbng trong séchiu (mg suit tié ’p xﬕc ldn nhit m<)t lin; cbn

khi vbng ngoii quay, vbng trong c6 dinh, thi dié m chiu 0HmaX (diém A) khéng di chuyé

hué

ng citaybng nio quay Biy gid xét

chuyén d6ng cua con

c cﬕa vié n bi d6i v6i truc quay cua n6: i ~cub =

cila né xip xi bing m<f>t y ll\

c_i1a vbng cich phu thu(>c

tao khbng chinh xac, vién bi co duong kinh l6‘n hon sé chuyén dong cham hon vién

bi c6 duong kinh nhé hon, lam xua't hién ap luc va luc ma sat tuong d6i Ion gifra vong cach

va cac vién

a cac vién

bi va vong cach; tang thém mat mat trong

6 va co thé dan dé n lam gay vong cach 6 day mot Ian nfra chfmg té tam quan trong

cï¬

•

' tao cac chi

6 theo m6t cung nao do, chang han trén hinh 12.4, bi

tié 'p xﬕc voi vong ngoai 6

C, D

Van t6c cac diém C va D khi bi Ian la

'u cho rang tai D

sé xay ra tai C, nhu vay trong 6 bi ngoai ma sat lan con c6 ma sat truot, gay thém mon va t6n that trong 6 Trong khi do o 6 dﬕa tru, do cac diém tié

'p xﬕ

cung cach déu duong

tam con Ian nén

chi co Ian thuan tuy, do do ma

sat

va mon trong 6

dﬕ a nhé hon so voi 6

bi Cu6i cung chuy6n d<‘_> ng cua cac con

Ian trong 6 sé tao ra luc ly tam ép con lan vao

vbng ngoai

Luc ly tam

duoc

2 (12.8) trong d6 m - kho'i luong cila bi hoac dï¬ •a Nhu da thay a

n tang lén anh huong cua luc ly tam tang lén Dac biét, luc ly tam co anh huong xa'u dé

bi chan chi bang 0,3 Ian so voi

xﬕ c thay d6i c6 chu ky d6i voi 6

duoc che kin kh6ng c6 bui hoac hat kim loai

lot

cham hoac khong quay thi bién dang du lop bé mat lam viéc

la dang hong nguy

hi6m nha't Ngoai hai dang héng chu yéu trén, khi 6

cac

dang hong nhu: mon cac vong 6

6 cac 6 cï¬ •a

luc

ly tam va thuong thay 6 cac 6

quay

nhanh);

c1_1a 6’ldn Bémit con lin vi czic vbng 6

'p xuc

thay d6i c6 chu ky

o'H Phuong trinh duémg cong

mé

i tié

'p xuc c6 ding: o'| I| ‘HN

=const trong d6 N - s6 chu ky

thinh: GEHL =const (12.9) hoic né 'u thay ung suit tiép

xuc OH bing trqng Iii

li

khi ning tii dqng C cﬕ

a 6 lin: Q"‘L =

cm hoic: c =Q.L"'“ (12.11) trong d6

trqng hu6‘ ng tim d6i v6i 6 d6 vi 6 d6 -

chin khi vbng ngoii khéng quay hoic 1i Iii trqng

dqc true d6i v6i 6 chin vi chin - d6 khi m6t trong hai vbng

mi a kh6ng n hon 90% s6 6 cung 10: 11 1i'y lim thi °nghié

m, chua xufit hi¢ n céc di'u hi¢u tréc m< "> i Trj

s6 cﬕ

a khi ning Iii d6ng

C phu thuqc vio loii 6 vi kich thudc 6,cho trong ceic bing

gidi hin quy dinh cho rn6i loii 6

6 bi d6 m6t diy cho trong bing 12.2) Nhu viy khi

6 duqc chcpn theo tri s6 C trong czic bé

ng 6 lin, c6 tu6i thq bing hoic 1611 hon so